I GZ 273/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia U. [...] Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 436/25 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi U. [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 12 grudnia 2024 r., nr DRP.WPAIV.411.402.2024.AFE L.dz.24893.14R0644D5 przedmiocie ustalenia wysokości dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 marca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 436/25 odrzucił skargę U. [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 12 grudnia 2024 r. w przedmiocie ustalenia wysokości dofinansowania do wysokości wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału V z dnia 5 lutego 2025 r. wezwano stronę do uzupełnienia braku formalnego skargi, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi - poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie A. N. do udzielenia pełnomocnictwa procesowego z dnia 18 lipca 2018 r., tj. odpisu z krajowego rejestru sądowego. Wezwanie to zostało doręczone w dniu 24 lutego 2025 r. Pismem z dnia 27 lutego 2025 r. pełnomocnik udzielił odpowiedzi na wezwanie, przedkładając odpis z krajowego rejestru sądowego spółki T. [...] sp. z o.o. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę z uwagi na brak uzupełnienia braku formalnego. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając je w całości, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.". w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niewłaściwe przyjęcie przez Sąd, że brak formalny skargi nie został prawidłowo uzupełniony albowiem skarżąca załączyła inny – niż skarżącej odpis z krajowego rejestru sądowego, podczas gdy w piśmie pełnomocnika skarżącej z dnia 27 lutego 2025 r., widnieje prawidłowy numer KRS skarżącej spółki, zaś odrzucenie skargi wyłącznie z uwagi na nieprzedłożenie przez skarżącą prawidłowego odpisu z krajowego rejestru sądowego skarżącej stanowi nadmierny formalizm i narusza zagwarantowane konstytucyjne prawo do sądu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości w trybie autokontroli i przekazanie Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Skarżąca wniosła ponadto o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Wspomniany organ lub osoby mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). Niezłożenie zaś takiego dokumentu stanowi brak formalny skargi, który podlega uzupełnieniu na wezwanie przewodniczącego wydziału (art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a.), pod rygorem odrzucenia skargi (art. 49 § 1 w zw. a art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Z powołanych przepisów wynika wyraźnie, że to na osobie dokonującej czynności w postępowaniu w imieniu osoby prawnej spoczywa obowiązek wykazania swego umocowania. Wykładni wymienionych przepisów w odniesieniu do dokumentu mającego wykazać umocowanie do działania w imieniu podmiotu wpisanego do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie zmienia treść art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2025 r., poz. 869). Możliwość samodzielnego pobrania przez Sąd wydruku komputerowego aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru nie czyni wezwania do uzupełnienia braku w postaci odpisu z KRS zbędnym, co w konsekwencji powodowałoby niemożność odrzucenia skargi z powodu niewywiązania się z tego obowiązku. Podkreślić należy, że to na osobie działającej w imieniu jednostki organizacyjnej, stosownie do treści art. 29 p.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania umocowania do działania w jej imieniu. Dlatego nie można podzielić argumentacji zażalenia, że to sąd powinien samodzielnie zweryfikować umocowanie pełnomocnika skarżącej do podpisania skargi poprzez sprawdzenie systemu elektronicznego Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodzić należy się ze skarżącą, że rejestr KRS jest jawny. Nie oznacza to jednakże, że Sąd może zastępować strony i uzupełniać za nie braki formalne składanych pism. Są to czynności procesowe stron, ich pełnomocników, przedstawicieli (co wynika chociażby z treści art. 29 p.p.s.a. i zawartego w nim zwrotu "mają obowiązek wykazać"), które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty. Nie ma podstaw prawnych do zwolnienia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych i przerzucenia ciężaru czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie na Przewodniczącego Wydziału na etapie kontroli warunków formalnych skargi, bądź na Sąd na etapie oceny, czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia Przewodniczącego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 3 września 2013 r., sygn. akt I FSK 650/13; 13 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2737/13; 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1731/12; 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 69/15; 8 listopada 2016 r., sygn. akt II FZ 716/16; 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 654/14; 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt II FZ 9/24, a także uchwała NSA z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym należy wskazać, że dołączenie przez pełnomocnika strony skarżącej odpisu z krajowego rejestru sądowego innej spółki, aniżeli skarżącej w przedmiotowej sprawie powoduje, że brak jest wykazania do stosownego umocowania pełnomocnika do reprezentacji strony skarżącej w postępowaniu przez sądem administracyjnym. Bez znaczenia w tej sytuacji pozostaje argumentacja w złożonym zażaleniu, że numer krs skarżącej spółki jest wskazany w złożonym piśmie procesowym. Jak już wyżej wskazano, Sąd nie jest zobowiązany do sprawdzania bądź też poszukiwania prawidłowego odpisu. Obowiązek te jest dedykowany dla skarżącej strony. Tym bardziej w sytuacji, kiedy strona skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego to oczekuje się dołożenia staranności w działaniu na rzecz mocodawcy. Tym samym nie sposób się zgodzić, aby stronie skarżącej zostało ograniczone do Sądu, bowiem jest to obowiązek wynikający bezpośrednio z przepisu art. 28 § 1 p.p.s.a. Natomiast tym bardziej trudno się zgodzić z twierdzeniem, że brak formalny został uzupełniony, skoro załączono odpis krs innej spółki i tym samym brak było możliwości wykazania stosownego umocowania do reprezentacji strony przed sądem administracyjnym. Co istotne, wezwanie do przedłożenia odpisu krs skarżącej spółki zawierało pouczenie o rygorze odrzucenia skargi w przypadku braku jego uzupełnienia w stosownym terminie. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.