II SA/Bk 713/24
WyrokWSA w Białymstoku2025-04-10
Skład orzekający: Barbara Romanczuk, Małgorzata Roleder, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków inwentarskich może zostać wydana, gdy istnieją wątpliwości co do prawomocności decyzji środowiskowej, a strona podnosi zarzuty dotyczące naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły warunki zabudowy. Stwierdzono, że ostateczna decyzja środowiskowa stanowiła podstawę do wszczęcia postępowania o warunki zabudowy, a toczące się postępowanie sądowe dotyczące tej decyzji nie stanowiło zagadnienia wstępnego uniemożliwiającego wydanie decyzji. Sąd uznał również, że mimo naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, skarżący nie wykazał, aby miało to istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Sidra ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków inwentarskich. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym braku prawomocnej decyzji środowiskowej oraz naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 20 września 2024 r. nr 409.144/AH/VI/24 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z 20 września 2024 r., nr 409.144/AH/VI/24, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku (dalej: "SKO" lub "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Sidra (dalej: "Wójt") z 6 sierpnia 2024 r., nr BKR.6730.33.2024, ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków inwentarskich (kurników przeznaczonych do hodowli kurcząt - bojlerów o łącznej obsadzie 89000 sztuk na cykl, tj. 356 DJP) wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na działkach o nr ewid. gr. [...] i [...], obr. [...], gm. Sidra.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
D. R. (dalej: "Inwestor") pismem z 20 czerwca 2024 r. wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji. Teren wskazany pod inwestycję inwestor określił na załączniku graficznym.
W dniu 8 lipca 2024 r. A. K., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł stanowisko w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, wnosząc ponadto o uzupełnienie dowodów o prawomocną decyzję środowiskową, która w ocenie strony jest niezbędna do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Wójt Gminy pismem z 12 07 2024 r. wskazał, że wnioski zawarte w ww. stanowisku są nieuzasadnione, albowiem do wydania decyzji wystarczająca jest decyzja ostateczna, a nie prawomocna.
Projekt decyzji o warunkach zabudowy został pozytywnie uzgodniony przez Dyrektora Zarządu Zlewni w Augustowie PGW Wody Polskie (postanowienie z 11 lipca 2024 r.) oraz Zarząd Powiatu Sokólskiego (postanowienie z 16 lipca 2024 r.).
Opisaną na wstępie decyzją z 6 sierpnia 2024 r. Wójt ustalił warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
Organ wskazał, że mamy do czynienia z zabudową zagrodową. Nadmienił, że mapa z oznaczonymi liniami rozgraniczającymi teren inwestycji - zał. nr 1 (przekazana inwestorowi) oraz część tekstowa i graficzna analizy urbanistyczno-architektonicznej znajdują się w siedzibie organu. Organ określił również: 1) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu w zakresie: warunków i wymagań ładu przestrzennego oraz wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu; 2) ustalenia dotyczące ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu; 3) ustalenia z zakresu obsługi komunikacji i infrastruktury technicznej; 4) ustalenia wymagań dotyczących m.in. ochrony interesów osób trzecich.
Do decyzji dołączono analizę funkcji oraz cech zabudowy I zagospodarowania terenu w otoczeniu. Wskazano w nim, że inwestor posiada gospodarstwo rolne o powierzchni ok. 55 ha, a średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w gminie Sidra wnosi 13,6 ha, co wynika z dokumentów, które posiada organ I instancji. A zatem nie znajduje zastosowania art. 61 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, dalej: "u.p.z.p.").
Nie zgadzając się z powyższą decyzją A. K. wniósł odwołanie do organu II instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 20 września 2024 r. utrzymało w mocy ww. decyzję Wójta.
W uzasadnieniu swego stanowiska SKO wskazało, że z analizy cech zabudowy i zagospodarowania terenu (stanowiącej załącznik do decyzji) wynika, że gospodarstwo rolne wnioskodawcy (ok. 55 ha) przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa na terenie gminy (tj. 13,6 ha), a zatem nie znajduje zastosowania art 61 ust 1 pkt 1 u.p.z.p. W ocenie Kolegium istnieje realny i funkcjonalny związek pomiędzy zabudowaniami planowanymi z prowadzonym przez inwestora gospodarstwem rolnym. Inwestor jest rolnikiem, to też inwestycja polegająca na budowie dwóch budynków inwentarskich (kurników przeznaczonych do hodowli kurcząt - bojlerów) wpisuje się w rolniczy (zagrodowy) charakter przedsięwzięcia.
Kolegium za prawidłowe uznało również ustalenia dotyczące komunikacji, infrastruktury technicznej oraz ochrony przyrody.
Organ odwoławczy podkreślił także, że doszło do pozytywnego uzgodnienia przedsięwzięcia, przez właściwego zarządcę drogi - w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego, jak i przez organ właściwy w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, tj. Dyrektora Zarządu Zlewni PGWWP.
Kolegium zaznaczyło, że w odwołaniu strona nie wykazała, aby uniemożliwiono jej dokonania czynności procesowych mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Co prawda skarżący podnosi, że miał zamiar wnieść o wstrzymanie wykonalności decyzji bądź zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania przed WSA w Białymstoku w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedmiotowego przedsięwzięcia, jednakże – jak wskazało SKO – decyzja o warunkach zabudowy nie podlega wstrzymaniu wykonania, albowiem jest z istoty niewykonalna, a po drugie, wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję środowiskową nie tamuje dopuszczalności prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, okoliczność taka nie spełnia bowiem w istocie żadnego z (...) warunków decydujących o powstaniu zagadnienia wstępnego (...). Organ podkreślił, że w obrocie prawnym znajduje się decyzja środowiskowa, zatem istnieje podstawa do orzekania z jej uwzględnieniem w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. SKO nie podzieliło zarzutu pozbawienia strony możliwości wypowiedzenia się w sprawie.
Skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący, działając osobiście. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego:
a) naruszenie art. 61 ust. 1 pkt. 5 u.p.z.p. z uwagi na toczące się postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, sygn. akt. II SPP/Bk 124/24, w którym to skarżący wniósł na podstawie art. 61 § 2 p.p.s.a. o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy Sidra z dnia 12 marca 2023 r., nr BKR.6220.2.2023, utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Białymstoku decyzją z 22 maja 2024 r., nr 408.49/G-3/7/24 w całości, do momentu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego, gdyż istnieje ryzyko wyrządzenia niepowetowanej znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla gospodarstwa rolnego skarżącego, ale również dla inwestora, gdyż niezasadna przedmiotowa decyzja i decyzja następcza o warunkach zabudowy może narazić inwestora na niepowetowaną szkodę, bowiem może skutkować koniecznością przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego i likwidację 2 wybudowanych kurników, co wiąże się ze znacznymi kosztami finansowymi i – zdaniem skarżącego – stanowi zagadnienie wstępne do wydania skarżonej decyzji, do której niezbędnym jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na budowę 2 budynków inwentarskich (kurników z przeznaczeniem do hodowli kurcząt - bojlerów o łącznej obsadzie 89000 szt. na cykl, tj. 365 DJP) wraz z infrastrukturą towarzyszącą, które zlokalizowane będą na działkach o nr ewidencyjnych [...]/[...] w m. [...] oraz zwiększeniu obsady w istniejącym kurniku zlokalizowanym na działce [...] w m. [...] z 33750 szt. tj. 135 DJP na 39000 szt., tj. 156 DJP obręb [...] gmina Sidra, poprzez jego niezastosowanie, co ma istotne znaczenie w sprawie.
2. naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotne znaczenie w sprawie, a w szczególności:
a) naruszenie art. 7 k.p.a. w z zw. z art 10. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., polegającego na niewyczerpującym rozpoznaniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w uznaniu, że skarżący miał możliwość zapoznać się z całością materiału dowodowego w sprawie, gdyż 5 sierpnia 2024 r. ówczesny jego pełnomocnik złożył pismo w sprawie pt. "Stanowisko w sprawie zgromadzenia materiału dowodowego wraz z wnioskami", pomimo braku dowodów na faktyczne zapoznanie się skarżącego lub jego ówczesnego pełnomocnika z materiałem dowodowym przed 5 sierpnia 2024 r. w aktach sprawy, a tym samym przyjęcie fikcyjnego domniemania przez organ II Instancji o rzekomym dostępie pełnomocnika skarżącego do materiału dowodowego, które to miałoby spełniać dyspozycję art. 10 k.p.a., podczas gdy brak jest dowodów, że pełnomocnik lub skarżący miał możliwość zapoznać się z materiałem dowodowym w sprawie przed 5 sierpnia 2024 r., zatem nie może być rozpatrywane jako spełnienie dyspozycji art. 10 k.p.a.
Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji Wójta w całości. Skarżący wniósł również o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W trakcie rozprawy w dniu 10 kwietnia 2025 r. skarżący podtrzymał skargę. Wskazał, że zgodził się na wybudowanie jednego kurnika na przedmiotowych działkach, natomiast protestuje co do wybudowania kolejnych dwóch kurników. Zdaniem skarżącego wszystkie wody opadowe z istniejącego kurnika spływają na jego działkę, na której ma 2 stawy. Ponadto z kurnika wydobywają się nieprzyjemne zapachy, które uniemożliwiają normalne funkcjonowanie. Podał, że zawiadamiał policję o takiej sytuacji, natomiast policja nie podejmuje żadnych działań w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Kolegium z dnia 20 września 2024 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wójta z dnia 6 sierpnia 2024 r., ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch kurników, przeznaczonych do hodowli kurcząt - bojlerów (o łącznej obsadzie 89.000 szt. na cykl, tj. 356 DJP) wraz z infrastrukturą towarzyszącą, nie naruszają prawa. Organy zasadnie przyjęły, że w sprawie zostały spełnione przesłanki pozwalające na ustalenie warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów w rozpoznawanej sprawie, stanowiły przepisy u.p.z.p. oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Punktem wyjścia w przedmiotowej sprawie jest przypomnienie, że określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje przede wszystkim w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku w drodze decyzji o warunkach zabudowy (art. 4 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 59 ust. 1 u.p.z.p.). Decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest na wstępnym etapie procesu inwestycyjnego, rozstrzyga istotne kwestie związane z planowaną inwestycją i stanowi urzędową informację o tym, jaki obiekt i pod jakimi warunkami inwestor może na danym terenie wybudować bez naruszenia przepisów prawa. Dodatkowo należy zaznaczyć, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy jest decyzją związaną, co oznacza, że musi być pozytywna, gdy inwestor spełni wszystkie przesłanki ustawowe. Wskazują na to przepis art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi oraz art. 52 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym nie można uzależnić wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków. Jak wynika z przywołanych regulacji, nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy wyłącznie z uwagi na ogólne wymagania ładu przestrzennego, ochronę środowiska, ochronę prawa własności. Odmowa musi bowiem znajdować konkretne i precyzyjne oparcie w normie prawnej.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o ustalaniu warunków zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi; 6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze objętym lokalizacją inwestycji strategicznych, w strefach kontrolowanych gazociągu lub rurociągu. Uchybienie którejkolwiek z powyższych przesłanek czyni wydanie pozytywnej decyzji niemożliwym, a jednocześnie ich spełnienie wraz ze stwierdzeniem braku innych przepisów sprzeciwiających się inwestycji, obliguje organ do wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy.
Przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., wprowadza do polskiego systemu prawnego "zasadę dobrego sąsiedztwa", uzależniającą zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania przestrzennego. Inaczej mówiąc, planowana inwestycja nie może odbiegać charakterem od istniejącej, w momencie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, sąsiedniej zabudowy, przy czym ratio legis art. 61 ust. 1 jest ochrona "ładu przestrzennego" (wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 646/06).
Podkreślenia wymaga jednak, że zgodnie z treścią art. 61 ust. 4 u.p.z.p., przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Ten właśnie przepis miał zastosowanie w rozpoznawanej sprawie i organ I instancji, powołując się na zawartą w nim regulację, zasadnie odstąpił od badania przedmiotowej inwestycji pod kątem zgodności z przewidzianym w art. 61 ust 1 pkt 1 ustawy wymogiem tak zwanego "dobrego sąsiedztwa". W toku postępowania, organy prawidłowo ustaliły, że planowana zabudowa ma charakter zabudowy zagrodowej i jest związana z już istniejącym gospodarstwem.
W tym zakresie wystarczy wskazać za orzecznictwem, że zabudowa zagrodowa w rozumieniu art. 61 ust. 4 u.p.z.p. stanowi wydzielony fragment powierzchni gospodarstwa rolnego funkcjonalnie z nim związany i przeznaczony do obsługi działalności rolniczej związanej z prowadzeniem tego gospodarstwa (zob. wyroki NSA: z 4 grudnia 2008 r., II OSK 1536/07; z 18 września 2014 r., II OSK 672/13; z 29 września 2015 r., II OSK 143/14; z 10 kwietnia 2018 r., II OSK 1068/17). Jednocześnie wskazuje się, że tak rozumiana zabudowa zagrodowa może obejmować budynki o charakterze mieszkalnym, gospodarczo-produkcyjnym i inwentarskim, które łącznie stanowią bazę i zaplecze do prowadzenia gospodarstwa rolnego, przy czym obszar zagrodowy może składać się z jednej lub kilku działek ewidencyjnych stanowiących wydzielone części jednego gospodarstwa rolnego. Ponadto, jak wskazał NSA w wyroku z 10 kwietnia 2018 r. (II OSK 1068/17), związanie gospodarstwa rolnego z zabudową zagrodową należy rozumieć funkcjonalnie, przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa jako pewnej całości produkcyjnej. Nie jest tak, że co najmniej jeden budynek mieszkalny oraz budynki gospodarcze związane z prowadzeniem działalności rolniczej w ramach tego samego gospodarstwa rolnego muszą koniecznie mieścić się w granicach jednej działki. Nieodzownym warunkiem powstania zabudowy zagrodowej jest natomiast realizacja co najmniej jednego budynku mieszkalnego ("w ramach jednego podwórza"), który będzie powiązany funkcjonalnie z innymi budynkami gospodarczymi lub inwentarskimi (także zlokalizowanymi na innych działkach), przeznaczonymi do prowadzenia działalności rolniczej w ramach jednego gospodarstwa rolnego w danej gminie.
Zdaniem Sądu powyższe wyjaśnienie było istotne, albowiem budynek, w którym mieszka inwestor, nie znajduje się na działce o nr [...] i [...], ale na innej nieruchomości w Holikach. Jak jednak wynika z powyższych rozważań, fakt ten nie wpływa na ocenę istnienia zabudowy zagrodowej w rozumieniu art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Z akt administracyjnych wynika także, że powierzchnia gospodarstwa Inwestora przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie. Organ, powołując się na dane posiadane z urzędu wskazał, że Inwestor posiada gospodarstwo rolne o powierzchni ok. 55 ha, a średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w gminie Sidra wnosi 13,6 ha. Kwestia ta nie była zresztą przedmiotem sporu.
Wskazać również należy, że przed wydaniem decyzji Wójt uzyskał niezbędne uzgodnienia dla planowanej inwestycji (vide postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni w Augustowie PGW Wody Polskie z 11 lipca 2024 r. oraz postanowienie Zarządu Powiatu Sokólskiego z 16 lipca 2024 r.).
Zdaniem Sądu, Kolegium słusznie oceniło, że planowana inwestycja spełnia warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p.
Z decyzji SKO, Wójta oraz z treści wniosku Inwestora wynika, że teren inwestycyjny (działki nr [...] i [...]) posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej (droga powiatowa nr 1303B). Istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Teren inwestycji posiada dostęp do sieci elektroenergetycznej. Ponadto ze znajdującej się w aktach decyzji środowiskowej wynika, że ferma będzie wyposażona w agregat prądotwórczy o mocy 40kW. Zasilanie w wodę na cele technologiczne i przemysłowe obywać się będzie z projektowanej studni głębinowej o pow. do 2 m2 oraz głębokości do 50 m, a także z istniejącego przyłącza do sieci wodociągowej. Ścieki bytowe będą odprowadzane do szczelnego bezodpływowego zbiornika, a następnie będą one wywożone do oczyszczali ścieków przez uprawnioną jednostkę (projektowany jest szczelny zbiornik bezodpływowy na wody popłuczne o poj. 15 m3). Zaopatrzenie w energię cieplną zapewnią projektowane rozwiązania indywidualne, zaś dostęp do gazu zapewniony będzie poprzez dwa zbiorniki naziemne na gaz o poj. 6,7 m3 każdy. Stwierdzić należy zatem, że analizowany teren ma dostęp do ww. mediów oraz do drogi publicznej w rozumieniu przepisów u.p.z.p. Ponadto teren działek nr ew. nr [...] i [...] stanowi użytki rolne, które z uwagi na istniejącą oraz planowaną zabudowę na cele związane z gospodarką rolną nie wymagają uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Przypomnieć należy, że działka nr [...] jest już częściowo zabudowana przez kurnik o obsadzie 135 DJP (33.750 szt. brojlerów), a reszta jest użytkowana rolniczo, zaś działka nr [...] jest niezabudowana i w całości jest użytkowana na cele rolne. Spełniona została zatem przesłanka określona w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.
Do wniosku załączona została także mapa zasadnicza obejmująca teren, którego wniosek dotyczy, w wymaganej skali z określeniem granic terenu objętego wnioskiem (art. 52 ust. 2 pkt 1 i 1a w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.). Dalej, zauważyć należy, że sporządzona została analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wraz z oceną wynikającą z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. Powyższa analiza, będąca integralną częścią decyzji, została sporządzona rzetelnie i zgodnie z wszystkimi wymogami obowiązującego prawa. Uwzględnia ona fakt, że dla przedmiotowej inwestycji nie dokonuje się oceny kontynuacji "dobrego sąsiedztwa" z uwagi na treść art. 61 ust. 4 u.p.z.p.
Projekt decyzji oraz analizę urbanistyczną przygotowała ta sama uprawniona osoba, tj. mgr inż. arch. A. S. (uprawnienia architektoniczne nr [...]). W tym zakresie Sąd, dostrzegając istniejący w orzecznictwie pogląd o niedopuszczalności łączenia ww. funkcji (vide wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 1[...]7), popiera jednak to stanowisko judykatury, które stwierdza, że o ile przepisy u.p.z.p. wskazują wprost, że analizę urbanistyczną i projekt decyzji ma sporządzić organ administracji powierzając to osobie posiadającej określone w ustawie kwalifikacje zawodowe, to z przepisów tych nie wynika w jakikolwiek sposób, by dokumenty te miały sporządzić inne osoby (zob. szerzej na ten temat w wyroku WSA w Bydgoszczy z 16 stycznia 2024 r., II SA/Bd 902/23 oraz cyt. tam wyroku NSA z 16 marca 2021 r., II OSK 3340/20). Na marginesie sąd zauważa, że skoro analiza urbanistyczna jest immanentną częścią decyzji ustalającej warunki zabudowy to powinna w aktach znajdować się bezpośrednio przy niej, a nie – jak w sprawie niniejszej – przy projekcie decyzji (k. 42 akt admin.), co jednak pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Stwierdzić należy również, że decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi, zwłaszcza z przepisami z zakresu ochrony środowiska. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 lit.b rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.), planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a ponadto stosownie do § 3 ust. 1 pkt 37 lit. d inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z powyższym wymagane było sporządzenie przez Inwestora raportu o oddziaływaniu na środowisko, a następnie uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowanych. Tak też się stało – do wniosku z 20 czerwca 2024 r. załączono decyzję Wójta Gminy Sidra z 12 marca 2023 r. o środowiskowych uwarunkowaniach (k. 20 akt admin.), utrzymaną w mocy przez SKO ostateczną decyzją z 22 maja 2024 r. Co istotne, w decyzji ustalającej warunki zabudowy uwzględniano warunki korzystania ze środowiska przy realizacji inwestycji określone w ww. decyzji środowiskowej, a w pkt 3 organ I instancji wprost wskazał, że należy respektować jej postanowienia.
Kontynuując kwestię decyzji środowiskowej Sąd podkreśla, że nie ma racji skarżący wskazując, że z uwagi na toczące się przed sądem administracyjnym postępowanie ze skargi na decyzję środowiskową, w którym to postępowaniu skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania tej decyzji, kontrolowane postępowanie administracyjne w przedmiocie w.z. powinno zostać zawieszone do momentu prawomocnego zakończenia sprawy środowiskowej. W tym zakresie Sąd przypomina, że dniu 30 stycznia 2025 r. zapadł w tut. sądzie wyrok w sprawie o sygn. II SA/Bk 502/24. Wyrokiem tym oddalano skargę skarżącego na decyzję Kolegium z 22 maja 2024 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowych kurników. Z uwagi na niewniesienie skargi kasacyjnej wyrok ten jest już prawomocny, choć okoliczność ta nie została formalnie (deklaratoryjnie) potwierdzona z uwagi na przekazanie do NSA zażalenia na postanowienie z 30 stycznia 2025 r., odmawiające wstrzymania wykonania tejże decyzji. Należy bowiem pamiętać, że stwierdzenie prawomocności orzeczeniem sądu ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, ponieważ orzeczenie sądowe uprawomocnia się z mocy samego prawa (vide B. Dauter, komentarz do art. 169 [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024 oraz przytaczany tam W. Sawczyn [w:] System Prawa Administracyjnego, t. 10, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, s. 518).
Przy czym argumentacja skarżącego jest w błędna niezależnie od kwestii prawomocności wyroku z 30 stycznia 2025 r. oraz postanowienia z 30 stycznia 2025 r., odmawiającego udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej. Z całą pewnością w niniejszej sprawie nie sposób mówić o istnieniu zagadnienia wstępnego, które miałoby uniemożliwić wydanie decyzji Burmistrza w przedmiocie warunków zabudowy. W tym zakresie wyjaśnić należy, że przepis art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2024 poz. 572, dalej: "k.p.a.") zobowiązuje organ prowadzący postępowanie do jego zawieszenia, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumieć należy kwestię prawną, która nie była jeszcze prawomocnie przesądzona na właściwej drodze, wyłaniającą się w toku postępowania administracyjnego, gdy jej uprzednie rozstrzygnięcie, a więc poprzedzające rozpatrzenie sprawy, leży w kompetencji innego organu lub sądu. Konieczne jest przy tym istnienie bezpośredniej zależność pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Przy czym nie chodzi tu o konieczność wyjaśnienia nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe wydanie orzeczenia w sprawie głównej. Stąd, przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga istnienia miedzy rozstrzygnięciem sprawy, a zagadnieniem wstępnym związku bezpośredniego, rozumianego jako bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku braku takiego związku, zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Organ zawieszając postępowanie na podstawie ww. przepisu nie może kierować się przewidywaniami co do wyniku postępowania lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno bowiem zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle, a nie wydanie pozytywnej lub negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Organ musi tym samym ustalić bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym (zob. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2108/11, LEX nr 1336372). Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli możliwe jest rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Postępowanie może zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1570/11).
Jak trafnie zauważył WSA w Opolu w wyroku z 26 lutego 2014 r. (sygn. II SA/Op 10/14), materialnoprawna kwestia ustalenia w drodze ostatecznej decyzji środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia nie może stanowić w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., z tego względu, że taka ostateczna decyzja środowiskowa powinna istnieć już w dniu złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Brak ostatecznej decyzji środowiskowej uniemożliwia wszczęcie postępowania o ustalenie warunków zabudowy terenu. Ustalenie środowiskowych uwarunkowań nie jest więc kwestią prawną, która może wyłonić się w toku prowadzonego postępowania o ustalenie warunków zabudowy terenu. Istnienie ostatecznej decyzji środowiskowej jest nie tylko wymogiem materialnym, ale też stanowi formalną przesłankę dopuszczalności rozpoznania wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie warunków zabudowy. Zgodnie bowiem z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 z późn. zm.), wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy terenu. Natomiast stosownie do art. 72 ust. 3 tej ustawy, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć do wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, przy czym, poza wyjątkami określonymi w ust. 4 i 4b, złożenie takiego wniosku powinno nastąpić w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna. Podkreślenia wymaga również, że decyzji ostatecznej służy domniemanie legalności, a to oznacza, że jest ona ważna i wywołuje skutki prawne dopóty, dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego z zachowaniem odpowiedniego trybu postępowania (vide art. 16 k.p.a.).
Reasumując, wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję środowiskową oraz wniesienie zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy wstrzymania jej wykonania nie tamuje dopuszczalności prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Okoliczność taka nie spełnia bowiem w istocie żadnego z warunków powstania zagadnienia wstępnego. Ostateczna decyzja środowiskowa jest jednym z dokumentów koniecznych do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy (por. wyrok WSA w Gliwicach z 6 czerwca 2014 r., II SA/Gl 1610/13). W niniejszej sprawie kluczowe jest, że w dniu złożenia wniosku (20 czerwca 2024 r.) decyzja SKO z 22 maja 2024 r., doręczona skarżącemu w dniu 19 czerwca 2024 r. (vide petitum skargi z 18 lipca 2024 r.), utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Sidra z 12 marca 2023 r., była już ostateczna i wykonalna w tym sensie, że mogła stanowić podstawę do ubiegania się o warunki zabudowy.
Sąd odnotowuje, że tożsame stanowisko zaprezentował organ I instancji w skierowanym do skarżącego piśmie z 12 lipca 2024 r. (k. 61 akt admin.).
Odnosząc się zaś do argumentu w zakresie naruszenia art. 7 w zw. z art. 10, 80 i 140 k.p.a. Sąd uznał, że organ rzeczywiście naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Na zajęcie stanowiska, pełnomocnik skarżącego miał bowiem zaledwie jeden dzień, licząc od dnia doręczenia mu zawiadomienia w dniu 5 sierpnia 2024 r., w którym organ udzielił 5-dniowego terminu na zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Niemniej jednak zdaniem Sądu skarżący nie wykazał, że dopełnienie przez organ obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. umożliwiłoby mu podjęcie tego rodzaju czynności w postępowaniu, które mogłyby istotnie wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy. Za taką czynność nie sposób w realiach tej sprawy uznać zamiaru złożenia wniosku o zawieszenie postępowania lub wstrzymanie wykonania decyzji do momentu rozpoznania skargi na decyzję środowiskową, a to z powodu przyczyn, o których była już mowa we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia. Podkreślić należy, że przez udział w postępowaniu należy rozumieć udział strony w całym ciągu czynności przygotowawczych postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ administracji publicznej. Chodzi tutaj o udział w czynnościach, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (vide wyrok NSA z 16 stycznia 2019 r., sygn. II OSK 326/17). Dlatego strona stawiająca zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. powinna wykazać, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tzn. że uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (zob. też np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2017 r., I OSK 2841/15). Jak już wskazano, w sprawie niniejszej skarżący nie wykazał tego rodzaju wpływu na wynik sprawy. Sąd zwraca również uwagę na trafnie podniesiony przez SKO fakt, że pełnomocnik przez cały czas postępowania miała dostęp do materiału dowodowego, który to materiał do dnia wydania decyzji pozostał w zasadzie niezmienny (z wyjątkiem uzgodnień, które ostatecznie i tak pozytywnie oceniły realizację inwestycji). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu nie mogło skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
W trakcie rozprawy skarżący podniósł, że wszystkie wody opadowe z istniejącego kurnika spływają na jego działkę, na której ma 2 stawy. Ponadto wskazał, że z kurnika wydobywają się nieprzyjemne zapachy, które uniemożliwiają mu normalne funkcjonowanie. Podał, że zawiadamiał policję o takiej sytuacji, natomiast policja nie podejmuje żadnych działań w tym zakresie. Odnosząc się do powyższego Sąd ma świadomość, że tego typu inwestycja może nieść za sobą pewnego rodzaju uciążliwości, związane z funkcjonowaniem kurnika na działce o nr ewid. [...]. Niemniej jednak ewentualne naruszenie prawa, które może być ich przyczyną, nie podlega ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu. Kwestie te nie mogły stanowić również podstawy do odmowy wydania decyzji w przedmiocie warunków zabudowy. Problem niewłaściwego odprowadzania wód na grunty sąsiednie czy też zmiany stanu wody w pierwszej kolejności stanowi zagadnienie z zakresu ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087 z późn. zm.) i pozostaje we właściwości wójta (burmistrza lub prezydenta), który po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego może wydać stosowną decyzję na podstawie art. 234 ust. 3 ww. ustawy. Właściwy może być również Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, jeżeli okazałoby się, że problem wynika z nieprawidłowo wykonanych prac budowlanych, czy też Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, jeśli uciążliwości, o których wspomniał skarżący, wpływają negatywnie na środowisko lub są efektem naruszenia warunków decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie wykluczone jest również dochodzenie roszczeń przed sądem powszechnym w trybie art. 144 w zw. z art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego. Jak już jednak wskazano, powyższe nie może stanowić oceny Sądu, albowiem przedmiotowa kontrola, dokonywana przez pryzmat legalności, obejmuje jedynie decyzję w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla nowej inwestycji.
Reasumując, Sąd doszedł do wniosku, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż postępowanie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie, bez naruszenia przepisów procesowych. Zostały także prawidłowo zinterpretowane przepisy mające zastosowanie w sprawie. Postępowanie wyjaśniające w procedurze wydania decyzji o warunkach zabudowy nie ma bowiem nieograniczonego przedmiotu, ale skupia się na przesłankach wynikających z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. z zastosowaniem norm w niniejszym uzasadnieniu omówionych. Organy nie mają więc obowiązku badać wszystkich okoliczności podnoszonych przez uczestników postępowania, bowiem z uwagi na związany charakter decyzji – koncentrują się tylko na przesłankach prawnych. Sąd nie stwierdził również innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło