I OZ 278/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 95/25 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia skargi w sprawie ze skargi A.U. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 24 października 2024 r. nr KKU-35/20 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej "Sądem I instancji", postanowieniem z dnia 26 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 95/25, odmówił A.U., zwanej dalej "skarżącą", przywrócenia terminu do złożenia skargi na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 24 października 2024 r., nr KKU-35/20, w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że powodem uchybienia terminu do wniesienia skargi był fakt nadania przez skarżącą przedmiotowej skargi w urzędzie pocztowym w dniu 2 grudnia 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na adres Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. Przesyłka została mylnie zaadresowana, bowiem zamiast adresata "Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa", skarżąca wpisała "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie". Przedmiotowa przesyłka w dniu 6 grudnia 2024 r. została zwrócona przez operatora z adnotacją "odmowa przyjęcia". W ocenie Sądu I instancji powyższa okoliczność nie świadczy o braku winy skarżącej w uchybieniu terminu. Sąd I instancji wskazał, że błędne zaadresowanie koperty, w której nadana została skarga świadczy o tym, że strona skarżąca nie zapoznała się z należytą starannością z treścią pouczenia zawartego w zaskarżonym postanowieniu. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zaskarżając je w całości. W złożonym zażaleniu podniesiono następujące zarzuty: 1. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść postanowienia tj. art. 86 w zw. z art. art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", poprzez odmowę przywrócenia terminu do złożenia skargi, w sytuacji gdy naruszenie terminu nastąpiło bez winy strony, co w konsekwencji doprowadziło do pozbawienia strony możności realizacji praw podmiotowych; 2. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść postanowienia tj. art. 86 w zw. z art. art. 85 P.p.s.a. w zw. z art. 65 § 1 i 2 oraz art. 231 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez odmowę przywrócenia terminu do złożenia skargi, w sytuacji gdy organ miał obowiązek zbadania czy pismo zostało właściwie wniesione, a w przypadku uznania braku swojej właściwości przekazania pisma do właściwego organu, a zatem Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, w przypadku uznania, że pismo nie zostało wniesione zgodnie z właściwością powinna przesłać pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie; 3. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść postanowienia tj. art. 86 w zw. z art. 85 w zw. z art. 53 § 4 P.p.s.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do złożenia skargi, w sytuacji gdy z norm przepisów prawa wynika, że złożenie pisma do innego organu nie stanowi naruszenia terminu do złożenia skargi; 4. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, że skarżąca naruszyła termin do złożenia skargi ze swojej winy, w sytuacji, gdy z materiału dowodowego wynika, że skarżąca prawidłowo wskazała adres Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, wpisując błędnie jedynie adresata przesyłki, co doprowadziło do niesłusznego nieodebrania przez organ skargi, która w rzeczywistości złożona była do właściwego organu, a zatem naruszenie terminu nastąpiło bez winy skarżącej. W oparciu o powyżej sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uwzględnienie zażalenia i uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także uchylenie postanowienia Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 24 października 2024 r. w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozstrzygnięcia. Ponad powyższe wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia sytuacji niezależnych od strony, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała zaistnienia takich okoliczności, które pozwalałyby na zakwestionowanie stanowiska Sądu I instancji. Niewłaściwe zaadresowanie przesyłki zawierającej skargę stanowi wyraz niedbałości i nie może być postrzegane jako przeszkoda niezależna od strony i trudna do przezwyciężenia. Postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 24 października 2024 r., będące przedmiotem skargi, zawierało prawidłowe pouczenie o terminie oraz trybie wzniesienia środka zaskarżenia. W sposób klarowny wskazano w nim, że skarga przysługuje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, w terminie 30 dni od daty jej doręczenia. Błędne zaadresowanie koperty ze skargą poprzez mylnie oznaczenie organu, co skutkowało zwróceniem przesyłki do skarżącej i niezłożeniem skargi w terminie, nie może świadczyć o wyłączeniu winy skarżącej w niewywiązaniu się z obowiązku zachowania terminu do wniesienia skargi. Zwrócić należy uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podnosił, że wskazanie przez skarżącego na kopercie listu zawierającego skargę błędnego adresu organu odwoławczego nie uzasadnia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi, zwłaszcza gdy skarżący był prawidłowo pouczony o właściwym adresie tego organu i stanowi przejaw niedbalstwa, a ponadto nie może być uznane za przeszkodę nie do przezwyciężenia we wniesieniu skargi w terminie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 153/11; 19 września 2012 r., sygn. akt I FZ 341/12; 20 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 229/14; 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GZ 784/16; 21 marca 2017 r., sygn. akt II GZ 194/17 – dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do treści zarzutów wyrażonych w pkt. 2 i 4 petitum zażalenia podkreślić należy, że w świetle art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W rozpoznawanej sprawie nie można podzielić stanowiska, że skarżąca złożyła skargę za pośrednictwem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. Przesyłka zawierająca skargę skierowana została jednoznacznie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a nie do wyżej wskazanego organu. Faktu tego nie zmienia okoliczność wpisania adresu Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. Strona nadała bowiem przesyłkę w sposób uniemożliwiający wniesienie skargi zgodnie z wymogami art. 54 § 1 P.p.s.a. W konsekwencji przedstawionych powyżej okoliczności sformułowane przez składającą zażalenie zarzuty nie mogły wzruszyć wydanego w sprawie przez Sąd I instancji orzeczenia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.