II OSK 2931/24
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-05-19
Skład orzekający: sędzia NSA Małgorzata Miron, sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.), sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę złożonego przez obywatela Białorusi, który nie uzupełnił braków formalnych, organ administracji dopuścił się bezczynności, jeśli przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100c i 100d) nie mają zastosowania, a termin załatwienia sprawy nie upłynął?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy. Ponadto, NSA stwierdził, że ostatnie przedłużenie obowiązywania tych przepisów do 30 września 2025 r. jest sprzeczne z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, co oznacza, że od 1 lipca 2024 r. przepisy te nie mogą być stosowane. W związku z tym, termin załatwienia sprawy skarżącej nie upłynął, a organ nie dopuścił się bezczynności. Wcześniej, do 15 kwietnia 2022 r., bieg terminu był usprawiedliwiony stanem epidemii.Stan faktyczny
Skarżąca, obywatelka Białorusi, złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę 15 stycznia 2021 r. Organ administracji kilkukrotnie wzywał ją do uzupełnienia braków formalnych, których nie podjęła w terminie. Po ponagleniach skarżącej, organ pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził bezczynność organu, uznając, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie mają zastosowania, a termin załatwienia sprawy rozpoczął bieg z dniem złożenia wniosku. Wojewoda wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w punktach pierwszym oraz czwartym i w tym zakresie oddalił skargę. Odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie: sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 173/24 w sprawie ze skargi T. T. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę 1. uchyla zaskarżony wyrok w punktach pierwszym oraz czwartym i w tym zakresie oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 7 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 173/24, w wyniku rozpoznania skargi T. T. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, stwierdził bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa (pkt 1), umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku (pkt 2), oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3), zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 4).
Sąd pierwszej instancji ustalił, że skarżąca (obywatelka Białorusi) złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę 15 stycznia 2021 r., że 6 września 2021 r. i 31 października 2022 r. organ administracji wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jednakże skarżąca tych wezwań nie podjęła w terminie. Nadto Sąd pierwszej instancji ustalił, że 6 listopada 2023 r. i 29 grudnia 2023 r. skarżąca wniosła ponaglenie oraz że 28 lutego 2024 r., a więc miesiąc po wpływie skargi organ pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych.
Sąd pierwszej instancji uznał, że art. 100c i art. 100d ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2023 r. poz. 103 ze zm.; dalej: "ustawa o pomocy") nie mają w sprawie zastosowania z uwagi na jej zakres podmiotowy, w którym nie mieszczą się m.in. obywatele Białorusi.
Nadto, Sąd pierwszej instancji przyjął, że art. 112a ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 769 ze zm.) jest przejawem błędnej implementacji art. 5 ust. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników z państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (Dz.U. UE. L. z 2011 r. nr 343, str. 1: dalej: "dyrektywa 2011/98/UE"). W ocenie tego Sądu art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach nie jest także zgodny z art. 41 ust. 1 i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U. UE. C. z 2007 r. nr 303, str. 1 ze zm.). Zdaniem Sądu pierwszej instancji doręczenie organowi administracji podania wszczyna postępowanie administracyjne niezależnie od tego, czy podanie spełnia wymogi formalne. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji przyjął, że sprawa skarżącej powinna była być załatwiona do 15 marca 2021 r.
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił także, że oddalił skargę w zakresie zawartych w skardze żądań przyznania skarżącej sumy pieniężnej i wymierzenia organowi grzywny, gdyż żądania te uznał za niezasadne.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji, zaskarżając go w punktach 1 i 4, wniósł Wojewoda.
Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") Wojewoda zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie:
1/ art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 w zw. z art. 100a ust. 1 ustawy o pomocy oraz w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, ze ustawa o pomocy nie ma zastosowania do wszystkich cudzoziemców, a jedynie do takich, którzy przybywają lub pozostają na terytorium RP w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy, a tym samym nie ma zastosowania w sprawie skarżącej, która jest obywatelką Białorusi;
2/ art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 oraz art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy o pomocy poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że w sprawie wystąpiła bezczynność organu;
3/ art. 112a ust. 2 i ust. 3 ustawy o cudzoziemcach poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że "przepisy te zostały błędnie implementowane do krajowego porządku prawnego jako sprzeczne z dyspozycją art. 5 ust. 2 i ust. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2011/98/UE", co skutkowało przyjęciem przez Sąd pierwszej instancji, że termin do wydania decyzji w każdym przypadku rozpoczyna bieg z dniem złożenia wniosku i wynosi on maksymalnie 4 miesiące.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Wojewoda zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie:
1/ art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 3 pkt 1 i ust 4, art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 3 pkt 1, ust. 4 oraz art. 100a ust. 1 ustawy o pomocy poprzez uwzględnienie skargi co było rezultatem niezastosowania wymienionych przepisów ustawy o pomocy, podczas gdy skarga powinna być oddalona;
2/ art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 12 § 1, art. 35 i art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz w zw. z art. 105 ust. 1-2 i art. 112a ustawy o cudzoziemcach poprzez pominięcie tego, że termin wydania decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy biegnie od dnia, w którym nastąpiło osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, względnie od dnia, w którym cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione;
3/ art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1, art. 35 § 1-3 i § 5 i art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 112a ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędne przyjęcie, że przekroczony został termin załatwienia sprawy, co spowodowało stwierdzenie bezczynności organu, podczas gdy czas trwania postępowania usprawiedliwiony był okolicznościami niezależnymi od organu oraz charakterem sprawy tj. pandemią koronawirusa i wprowadzonymi ograniczeniami w funkcjonowaniu administracji państwowej, w tym Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego, niedoborami kadrowymi, znaczną liczbą wpływających wniosków pobytowych, absencjami chorobowymi, konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy, dodatkowymi nowymi zadaniami związanymi z wizami krajowymi i Kartą Polaka oraz koniecznością zgromadzenia materiału dowodowego.
We wnioskach skargi kasacyjnej Wojewoda zażądał uchylenia zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i rozpoznania skargi albo uchylenia zaskarżonego wyroku we wskazanej części i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Ponadto Wojewoda wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i zrzekł się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną zważył, co następuje:
Zasadne są te podstawy kasacyjne, w których zarzuca się naruszenie art. 100c ust. 1 pkt 1 i ust. 4 oraz art. 100d ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy o pomocy poprzez niezastosowanie powołanych przepisów i w konsekwencji naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez zastosowanie tego przepisu. Nadto, zasadne są podstawy kasacyjne, w których zarzuca się naruszenie art. 35 § 5 k.p.a. i w konsekwencji także naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Te zarzuty są zasadne w odniesieniu do okresu od 15 stycznia 2021 r. do 15 kwietnia 2022 r., kiedy nie obowiązywał jeszcze art. 100c ustawy o pomocy, ani tym bardziej art. 100d tej ustawy.
Jak już wielokrotnie NSA w podobnych sprawach wskazywał (m.in. sprawy o sygn. akt: II OSK 2601/24, II OSK 2012/24, II OSK 2238/24 oraz II OSK 1995/24) niezasadna jest wykładnia, w wyniku której przyjmuje się, że art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy mają zastosowanie jedynie wobec cudzoziemców wskazanych w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy. W ocenie NSA podstawowa reguła wykładni przepisów prawa stanowi, że różnym pojęciom użytym w ramach jednego aktu normatywnego należy nadawać różne znaczenia. W związku z tym, skoro w art. 1 ust. 1 ustawy o pomocy mówi się o obywatelach Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz o obywatelach Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czyli o niektórych tylko cudzoziemcach, to użytego w art. 100c ust. 1 pkt 1 i art. 100d ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy słowa "cudzoziemiec" bez żadnego innego określenia, nie można rozumieć w taki sam sposób, jak to zostało przyjęte w powołanym art. 1 ust. 1 ustawy o pomocy. Nadto, skoro w żadnym przepisie ustawy o pomocy nie zdefiniowano pojęcia "cudzoziemiec" na potrzeby całej tej ustawy, to o ile szczególny jej przepis nie stanowi inaczej (jak np. jej art. 100a ust. 1), należy to pojęcie rozumieć w sposób ustalony w art. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. W powołanym przepisie ustalono bowiem, jak należy rozumieć na potrzeby ustawy o cudzoziemcach pojęcie "cudzoziemiec", zaś sprawy o zezwolenie na pobyt, których dotyczy art. 100c ust. 1 pkt 1 i art. 100d ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy, są uregulowane w ustawie o cudzoziemcach. W końcu, art. 100c ust. 1 pkt 1 i art. 100d ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy, a także pozostałe jednostki redakcyjne tych artykułów, nie miałyby racjonalnego uzasadnienia, gdyby dotyczyły one tylko cudzoziemców wskazanych w art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy. Jeżeli zaś rozumieć je literalnie, jako dotyczące spraw wszystkich cudzoziemców, to wpisują się one w cel ustawy o pomocy. Uwalniając wojewodów, będących podstawowym organem administracji w sprawach pomocy obywatelom Ukrainy przybywającym do Polski w związku z wybuchem wojny w Ukrainie (m.in. art. 12 ustawy o pomocy) od obowiązku terminowego załatwiania spraw innych niż obywatele Ukrainy cudzoziemców, umożliwiają sprawniejsze działanie tych organów administracji w zakresie udzielania pomocy beneficjentom ustawy o pomocy.
NSA także wielokrotnie w podobnych sprawach przyjmował (m.in. sprawy o sygn. akt: II OSK 2601/24, II OSK 801/24, II OSK 926/24, II OSK 1590/24, II OSK 1355/24 oraz II OSK 1419/24), że brak podstaw, aby pomijać art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy z uwagi na ich sprzeczność z art. 5 ust. 2 i ust. 4 dyrektywy 2011/98/UE, art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej lub art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U. UE. C. z 2007 r. nr 303, str. 1 ze zm.). NSA przede wszystkim wskazywał, że z motywu piątego dyrektywy 2011/98/UE wynika, iż ustanowiona nią procedura uwzględnia zwykłe obciążenie pracą administracji państw członkowskich. Z kolei zawarte w ustawie o pomocy szczególne unormowania dotyczące terminów załatwiania spraw, w tym objętych zakresem normowania powołanej dyrektywy, zostały uchwalone z uwagi na szczególną sytuację związaną z wojną w Ukrainie, niewątpliwie zwiększającą obciążenie pracą organów administracji właściwych w sprawach cudzoziemców. NSA uznawał też wojnę w Ukrainie i jej wpływ na działanie organów administracji właściwych w sprawach cudzoziemców, jako istotny czynnik uzasadniający ograniczenia praw zagwarantowanych w art. 41 i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej na podstawie art. 52 ust. 1 tego aktu oraz brak oczywistej sprzeczności powołanych przepisów z art. 45 ust. 1 w zw. art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. NSA uznawał, że wynikające z art. 100c i art. 100d ograniczenia są proporcjonalne, przy czym istotnym czynnikiem takiej oceny był czasowy charakter ograniczeń. Jednocześnie NSA zastrzegał, że taka ocena może ulec zmianie w razie zmiany okoliczności.
W ocenie NSA doszło do wskazanej wyżej zmiany okoliczności. Przede wszystkim uregulowanie zawarte w art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy, przewidujące nie tylko wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów załatwiania spraw oraz zawieszenie biegu rozpoczętych terminów załatwiania spraw, ale także wykluczenie w ogólności środków prawnych służących zwalczaniu bezczynności i przewlekłości organów administracji (ustępy trzecie i czwarte powołanych przepisów) na skutek kolejnego przedłużania jego obowiązywania utraciło w istocie charakter uregulowania tymczasowego. Przypomnieć należy, że art. 100c, dodany do ustawy o pomocy ustawą z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 830) 15 kwietnia 2022 r., obowiązywał do 31 grudnia 2022 r. Następnie ustawą z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 185 ze zm.) do ustawy o pomocy dodano z mocą od 1 stycznia 2023 r. art. 100d, który zawierał taka samą regulację, jak art. 100c, z tym, że mającą obowiązywać do 24 sierpnia 2023 r. Jednakże ustawami z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1088), z dnia 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. poz. 232) oraz z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 854 z. zm.) termin ten przedłużano kolejno do 4 marca 2024 r., do 30 czerwca 2024 r. oraz do 30 września 2025 r. W ocenie NSA ostatnie przedłużenie terminu obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy, czyli do 30 września 2025 r., nie może być uznane za usprawiedliwione szczególnymi okolicznościami związanymi z wojną w Ukrainie, w tym wynikającym z tego napływem cudzoziemców do Rzeczypospolitej Polskiej. W tym zakresie NSA podziela argumentację przedstawioną w podobnych sprawach, w tym w wyroku z 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24.
W związku z tym, w ocenie NSA, dopiero stan prawny ukształtowany ustawą z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw jest sprzeczny w sposób oczywisty z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powołany przepis Konstytucji zapewnia każdemu, a więc także cudzoziemcowi znajdującemu się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej (art. 37 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), prawo do rozpoznania jego sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. W przypadku spraw załatwianych przez organy administracji jest to sąd administracyjny powołany do kontroli działalności administracji publicznej (art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Przy czym aby ta kontrola była skuteczna konieczne jest wydanie przez organ administracji określonego aktu. Środkiem prawnym mającym na celu zapewnienie wydania przez organ administracji publicznej w rozsądnym terminie aktu mogącego być przedmiotem kontroli przez sąd administracyjny jest skarga na bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie przez taki organ postępowania. Długotrwałe usunięcie z sytemu prawnego takich skutecznych środków prawnych godzi zatem bezpośrednio w prawo do sądu określone w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Uwzględniając powyższe w ocenie NSA od 1 lipca 2024 r. art. 100d ustawy o pomocy nie może być stosowany z uwagi na oczywistą sprzeczność z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym termin załatwienia sprawy skarżącej, wynoszący zgodnie z art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 91) 60 dni, jeżeli nawet rozpoczął bieg 1 lipca 2024 r., to w chwili wydania zaskarżonego wyroku jeszcze nie upłynął. Jeżeli zaś chodzi o okres od 15 stycznia 2021 r. do 15 kwietnia 2022 r., kiedy nie obowiązywał jeszcze art. 100c ustawy o pomocy, ani tym bardziej art. 100d tej ustawy, to zasadny jest zarzut skargi kasacyjnej, w którym podnosi się, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił opóźnień w załatwieniu sprawy skarżącej niezależnych od organu administracji, a wynikających z obowiązywania stanu epidemii, który został zniesiony 16 maja 2022 r. (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii - Dz. U. poz. 1027). Stan taki można bowiem uznać za wskazane w art. 35 § 5 k.p.a. opróżnienia niezależne od organu administracji. Powyższe oznacza, że nie było podstaw do stwierdzenia bezczynności organu administracji w sprawie skarżącej.
Zaznaczyć przy tym należy, że NSA uznał, iż bez znaczenia dla wyniku sprawy jest to, jak należy liczyć bieg terminu załatwienia sprawy w kontekście art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Gdyby bowiem nawet uznać, że z uwagi na niespełnienie przez podanie wymogów formalnych nie rozpoczął on biegu, to też w chwili wydania zaskarżonego wyroku nie zachodziła bezczynność organu administracji. Zauważyć jednakże należy (niezależnie od argumentacji przedstawionej przez NSA w innych podobnych sprawach, w tym w sprawie o sygn. akt II OSK 2921/24), że powołany przepis musi być wykładany w zgodzie z art. 5 ust. 4 dyrektywy 2011/98/UE. Przepis ten stanowi zaś, że po pierwsze, jeżeli informacje lub dokumenty załączone do wniosku są niekompletne z punktu widzenia kryteriów określonych w prawie krajowym, właściwy organ powiadamia wnioskodawcę na piśmie o wymaganych dodatkowych informacjach lub dokumentach, wyznaczając rozsądny termin na ich dostarczenie; po drugie, że bieg terminu, o którym mowa w ustępie drugim art. 5 dyrektywy 2011/98/UE, a więc terminu na załatwienie sprawy, wstrzymuje się do czasu otrzymania przez właściwy organ lub przez inne odpowiednie organy wymaganych dodatkowych informacji. Z art. 5 ust. 4 dyrektywy 2011/98/UE wynika zatem, że nie jest dopuszczalne przyjęcie, iż w razie złożenia wniosku nieodpowiadającego wymogom formalnym nie biegnie termin załatwienia sprawy. W świetle powołanego przepisu można jedynie przyjąć, że bieg terminu załatwienia sprawy wstrzymuje się, jeżeli właściwy organ administracji powiadomił wnioskodawcę o wymogach formalnych wniosku.
Uwzględniając powyższe NSA uznał, że skarga kasacyjna jest zasadna. NSA uznał też, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona. W niekwestionowanych okolicznościach sprawy nie ulega bowiem wątpliwości, że do 30 czerwca 2024 r. miały zastosowanie art. 35 § 5 k.p.a. oraz art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a i ust. 4 i art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a i ust. 4 ustawy o pomocy, co wykluczało przyjęcie, że organ administracji w tym czasie prowadził postępowanie przewlekle lub dopuścił się bezczynności, zaś po tym dniu termin załatwienia sprawy określony w art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach jeszcze nie upłynął. W związku z tym NSA na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w odniesieniu do zakresu zaskarżenia wskazanego w skardze kasacyjnej i rozpoznając w tym zakresie skargę orzekł o jej oddaleniu.
NSA na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił w całości od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego uznając, że skarżąca nie powinna ich ponosić, gdyż skarga kasacyjna została uwzględniona z uwagi na obowiązywanie szczególnej regulacji.
Wobec tego, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a skarżąca w terminie czternastu dni od dnia doręczenia jej odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała przeprowadzenia rozprawy, NSA - na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. - skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło