II OSK 2920/24

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-05-19

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Zdzisław Kostka, Magdalena Dobek-Rak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę złożonego przez cudzoziemca innego niż obywatel Ukrainy, który przybył do Polski w związku z konfliktem zbrojnym, organ administracji może być uznany za pozostający w bezczynności, jeśli nie rozpatrzy wniosku w terminie 60 dni, mimo obowiązywania przepisów art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które wstrzymują lub zawieszają biegi terminów załatwiania spraw administracyjnych, straciły tymczasowy charakter i od 1 lipca 2024 r. są sprzeczne z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, naruszając prawo do sądu. W związku z tym, organ administracji nie może być uznany za pozostający w bezczynności, jeśli sprawa nie została załatwiona do 30 czerwca 2024 r. z powodu obowiązywania tych przepisów, a po tej dacie termin 60 dni na załatwienie sprawy (zgodnie z ustawą o cudzoziemcach) jeszcze nie upłynął.
Stan faktyczny
Skarżący, obywatel Nepalu, złożył wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę w listopadzie 2022 r. Po wniesieniu ponaglenia i skargi na bezczynność, organ wezwał go do złożenia dokumentów i stawiennictwa. Sprawa została następnie przekazana do innego wojewody. Sąd pierwszej instancji stwierdził bezczynność organu, ale nie z rażącym naruszeniem prawa, i umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu. Wojewoda Śląski wniósł skargę kasacyjną, kwestionując m.in. niezastosowanie przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy oraz sposób liczenia terminu załatwienia sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok w punktach pierwszym i czwartym i w tym zakresie oddalono skargę. Odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie: sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 158/24 w sprawie ze skargi D. P. B. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę 1. uchyla zaskarżony wyrok w punktach pierwszym oraz czwartym i w tym zakresie oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 158/24, w wyniku rozpoznania skargi D. P. B. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, stwierdził bezczynność Wojewody bez rażącego naruszenia prawa (pkt 1), umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu (pkt 2), oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3) oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 4). Sąd pierwszej instancji ustalił, że skarżący (obywatel Nepalu) 18 listopada 2022 r. złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, 14 listopada 2023 r. wniósł ponaglenie, a 29 stycznia 2024 r. skargę na bezczynność. Natomiast organ administracji w tym czasie nie podjął żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy i nie zastosował art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a."). Dopiero po wniesieniu skargi pismem z 21 lutego 2024 r. wezwał skarżącego do złożenia określonych dokumentów oraz do osobistego stawiennictwa w dniu 19 marca 2024 r. w celu pobrania odcisków linii papilarnych. Ponadto Sąd pierwszej instancji ustalił, że Wojewoda Śląski na wniosek pełnomocnika skarżącego przekazał sprawę do Wojewody Małopolskiego jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku skarżącego ze względu na jego aktualne miejsce zamieszkania wskazane przez pełnomocnika. W tych okolicznościach faktycznych Sąd pierwszej instancji przyjął, że w sprawie zachodziła bezczynność organu administracji, która jednakże nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nadto Sąd ten uznał że z uwagi na przekazanie podania skarżącego według właściwości postępowanie sądowe w sprawie zobowiązania organu administracji do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe. Sąd pierwszej instancji uznał, że zgodnie z art. 112a ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 769 ze zm.) termin załatwienia sprawy wynosił 60 dni i rozpoczął bieg w chwili doręczenia podania organowi administracji. W ocenie Sądu pierwszej instancji treść art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach nie zmienia dotychczasowej reguły, według której wszczęcie postępowania następuje z chwilą doręczenia podania organowi administracji nawet wtedy, gdy podanie jest dotknięte brakami formalnymi. Nadto Sąd pierwszej instancji przyjął, że w sprawie nie mają zastosowania art. 100c i art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 167 ze zm.; dalej "ustawa o pomocy") z uwagi na jej zakres podmiotowy określony w jej art. 1. Zdaniem Sądu pierwszej instancji zakres podmiotowy powołanej ustawy ograniczony jest do obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz osób nieposiadających obywatelstwa ukraińskiego będących małżonkami obywateli Ukrainy, o ile przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa i nie są obywatelami polskimi ani obywatelami innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Niezależnie od powyższego Sąd pierwszej instancji uznał, że art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o pomocy są niezgodne z art. 5 ust. 2 i 5 dyrektywy 2011/98/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (Dz.U. UE. L. z 2011 r. nr 343, str. 1; dalej "dyrektywa 2011/98/UE"). W związku z tym Sąd ten przyjął, że na podstawie art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 4 ust. 3 Traktat o Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. nr 90, poz. 864/30 ze zm.) nie mogą one mieć w rozpoznawanej sprawie zastosowania. Oddalenie skargi, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, dotyczyło żądań przyznania skarżącemu sumy pieniężnej i wymierzenia organowi grzywny. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji, zaskarżając go w punktach 1 i 4, wniósł Wojewoda. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) organ administracji zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie: 1/ art. 100c i art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy poprzez ich niezastosowanie na skutek uznania, że są one sprzeczne z art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE; 2/ art. 100c ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 oraz art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy o pomocy w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 5 ust. 2 i ust. 4 dyrektywy 2011/98/UE poprzez uznanie, że powołane przepisy ustawy o pomocy nie mogły znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie jako sprzeczne z art. 5 ust. 2 i ust. 4 powołanej dyrektywy; 3/ art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez bezpośrednie zastosowanie art. 5 ust. 2 i ust. 4 dyrektywy 2011/98/UE, określającej maksymalny termin wydania decyzji w sprawie jednolitego zezwolenia na pobyt i pracę oraz bieg i sposób obliczenia tego terminu, podczas gdy dyrektywy są aktami adresowanymi do państw członkowskich; 4/ art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy poprzez uznanie, że powołane przepisy mają zastosowanie wyłącznie to obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z działaniami wojennymi na terytorium tego Państwa, podczas gdy pojęcie "cudzoziemiec" użyte w powołanych przepisach obejmuje wszystkich cudzoziemców w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach bez względu na datę przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Wojewoda zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie: 1/ art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 3, art. 63 § 2, art. 64 § 2 i art. 105 k.p.a. oraz art. 112a ust. 1, 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów wskutek przyjęcia, że w sprawie doszło do wszczęcia postępowania w dacie złożenia wniosku, w sytuacji gdy wniosek był dotknięty brakami formalnymi, a wszczęcie postępowania na żądanie strony następuje zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 112a ust. 2 i ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, czyli od dnia, w którym nastąpiło ostatnie ze zdarzeń, o których mowa w powołanym przepisie art. 112a ustawy o cudzoziemcach, a data wszczęcia postępowania na żądanie strony następuje w dniu doręczenia organowi żądania spełniającego wymogi ustawowe; 2/ art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1, art. 35 § 1 - § 3 i § 5 oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że sprawa nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, a postępowanie administracyjne prowadzone było z naruszeniem zasady szybkości postępowania i z naruszeniem ustawowych terminów załatwienia sprawy, co spowodowało stwierdzenie bezczynności, podczas gdy czas trwania postępowania usprawiedliwiony był stanem epidemii obowiązującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak również wojną na Ukrainie, niedoborami kadrowymi oraz okolicznościami sprawy, to jest skomplikowanym jej charakterem i koniecznością zgromadzenia materiału dowodowego, a zatem podyktowany był przyczynami od organu niezależnymi, za które organ nie ponosi winy; 3/ art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 12 § 1, art. 35 § 1-3 i § 5 i art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 112a ustawy o cudzoziemcach polegające na nieoddaleniu skargi na bezczynność organu, mimo że na mocy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy nie mogło dojść do stwierdzenia bezczynności. We wnioskach skargi kasacyjnej Wojewoda zażądał uchylenia zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i rozpoznania w tym zakresie skargi albo uchylenia zaskarżonego wyroku we wskazanej części i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Ponadto Wojewoda wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i zrzekł się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną zważył, co następuje: Zasadne są te podstawy kasacyjne, w których zarzuca się naruszenie art. 100c ust. 1 pkt 1 i ust. 4 oraz art. 100d ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy o pomocy poprzez niezastosowanie powołanych przepisów i w konsekwencji naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez zastosowanie tego przepisu. Jak już wielokrotnie NSA w podobnych sprawach wskazywał (m.in. sprawy o sygn. akt: II OSK 2601/24, II OSK 2012/24, II OSK 2238/24 oraz II OSK 1995/24) niezasadna jest wykładnia, w wyniku której przyjmuje się, że art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy mają zastosowanie jedynie wobec cudzoziemców wskazanych w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy. W ocenie NSA podstawowa reguła wykładni przepisów prawa stanowi, że różnym pojęciom użytym w ramach jednego aktu normatywnego należy nadawać różne znaczenia. W związku z tym, skoro w art. 1 ust. 1 ustawy o pomocy mówi się o obywatelach Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz o obywatelach Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czyli o niektórych tylko cudzoziemcach, to użytego w art. 100c ust. 1 pkt 1 i art. 100d ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy słowa "cudzoziemiec" bez żadnego innego określenia, nie można rozumieć w taki sam sposób, jak to zostało przyjęte w powołanym art. 1 ust. 1 ustawy o pomocy. Nadto, skoro w żadnym przepisie ustawy o pomocy nie zdefiniowano pojęcia "cudzoziemiec" na potrzeby całej tej ustawy, to o ile szczególny jej przepis nie stanowi inaczej (jak np. jej art. 100a ust. 1), należy to pojęcie rozumieć w sposób ustalony w art. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. W powołanym przepisie ustalono bowiem, jak należy rozumieć na potrzeby ustawy o cudzoziemcach pojęcie "cudzoziemiec", zaś sprawy o zezwolenie na pobyt, których dotyczy art. 100c ust. 1 pkt 1 i art. 100d ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy, są uregulowane w ustawie o cudzoziemcach. W końcu, art. 100c ust. 1 pkt 1 i art. 100d ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy, a także pozostałe jednostki redakcyjne tych artykułów, nie miałyby racjonalnego uzasadnienia, gdyby dotyczyły one tylko cudzoziemców wskazanych w art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy. Jeżeli zaś rozumieć je literalnie, jako dotyczące spraw wszystkich cudzoziemców, to wpisują się one w cel ustawy o pomocy. Uwalniając wojewodów, będących podstawowym organem administracji w sprawach pomocy obywatelom Ukrainy przybywającym do Polski w związku z wybuchem wojny w Ukrainie (m.in. art. 12 ustawy o pomocy) od obowiązku terminowego załatwiania spraw innych niż obywatele Ukrainy cudzoziemców, umożliwiają sprawniejsze działanie tych organów administracji w zakresie udzielania pomocy beneficjentom ustawy o pomocy. NSA także wielokrotnie w podobnych sprawach przyjmował (m.in. sprawy o sygn. akt: II OSK 2601/24, II OSK 801/24, II OSK 926/24, II OSK 1590/24, II OSK 1355/24 oraz II OSK 1419/24), że brak podstaw, aby pomijać art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy z uwagi na ich sprzeczność z art. 5 ust. 2 i ust. 4 dyrektywy 2011/98/UE, art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej lub art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U. UE. C. z 2007 r. nr 303, str. 1 ze zm.). NSA przede wszystkim wskazywał, że z motywu piątego dyrektywy 2011/98/UE wynika, iż ustanowiona nią procedura uwzględnia zwykłe obciążenie pracą administracji państw członkowskich. Z kolei zawarte w ustawie o pomocy szczególne unormowania dotyczące terminów załatwiania spraw, w tym objętych zakresem normowania powołanej dyrektywy, zostały uchwalone z uwagi na szczególną sytuację związaną z wojną w Ukrainie, niewątpliwie zwiększającą obciążenie pracą organów administracji właściwych w sprawach cudzoziemców. NSA uznawał też wojnę w Ukrainie i jej wpływ na działanie organów administracji właściwych w sprawach cudzoziemców, jako istotny czynnik uzasadniający ograniczenia praw zagwarantowanych w art. 41 i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej na podstawie art. 52 ust. 1 tego aktu oraz brak oczywistej sprzeczności powołanych przepisów z art. 45 ust. 1 w zw. art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. NSA uznawał, że wynikające z art. 100c i art. 100d ograniczenia są proporcjonalne, przy czym istotnym czynnikiem takiej oceny był czasowy charakter ograniczeń. Jednocześnie NSA zastrzegał, że taka ocena może ulec zmianie w razie zmiany okoliczności. W ocenie NSA doszło do wskazanej wyżej zmiany okoliczności. Przede wszystkim uregulowanie zawarte w art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy, przewidujące nie tylko wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów załatwiania spraw oraz zawieszenie biegu rozpoczętych terminów załatwiania spraw, ale także wykluczenie w ogólności środków prawnych służących zwalczaniu bezczynności i przewlekłości organów administracji (ustępy trzecie i czwarte powołanych przepisów) na skutek kolejnego przedłużania jego obowiązywania utraciło w istocie charakter uregulowania tymczasowego. Przypomnieć należy, że art. 100c, dodany do ustawy o pomocy ustawą z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 830) 15 kwietnia 2022 r., obowiązywał do 31 grudnia 2022 r. Następnie ustawą z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 185 ze zm.) do ustawy o pomocy dodano z mocą od 1 stycznia 2023 r. art. 100d, który zawierał taka samą regulację, jak art. 100c, z tym, że mającą obowiązywać do 24 sierpnia 2023 r. Jednakże ustawami z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1088), z dnia 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. poz. 232) oraz z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 854 z. zm.) termin ten przedłużano kolejno do 4 marca 2024 r., do 30 czerwca 2024 r. oraz do 30 września 2025 r. W ocenie NSA ostatnie przedłużenie terminu obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy, czyli do 30 września 2025 r., nie może być uznane za usprawiedliwione szczególnymi okolicznościami związanymi z wojną w Ukrainie, w tym wynikającym z tego napływem cudzoziemców do Rzeczypospolitej Polskiej. W tym zakresie NSA podziela argumentację przedstawioną w podobnych sprawach, w tym w wyroku z 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24. W związku z tym, w ocenie NSA, dopiero stan prawny ukształtowany ustawą z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw jest sprzeczny w sposób oczywisty z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powołany przepis Konstytucji zapewnia każdemu, a więc także cudzoziemcowi znajdującemu się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej (art. 37 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), prawo do rozpoznania jego sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. W przypadku spraw załatwianych przez organy administracji jest to sąd administracyjny powołany do kontroli działalności administracji publicznej (art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Przy czym aby ta kontrola była skuteczna konieczne jest wydanie przez organ administracji określonego aktu. Środkiem prawnym mającym na celu zapewnienie wydania przez organ administracji publicznej w rozsądnym terminie aktu mogącego być przedmiotem kontroli przez sąd administracyjny jest skarga na bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie przez taki organ postępowania. Długotrwałe usunięcie z sytemu prawnego takich skutecznych środków prawnych godzi zatem bezpośrednio w prawo do sądu określone w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Uwzględniając powyższe w ocenie NSA od 1 lipca 2024 r. art. 100d ustawy o pomocy nie może być stosowany z uwagi na oczywistą sprzeczność z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym termin załatwienia sprawy skarżącego, wynoszący zgodnie z art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach 60 dni, jeżeli nawet rozpoczął bieg 1 lipca 2024 r., to w chwili wydania zaskarżonego wyroku jeszcze nie upłynął. Oznacza to, że nie było podstaw do stwierdzenia bezczynności organu administracji. Zaznaczyć przy tym należy, że NSA uznał, iż bez znaczenia dla wyniku sprawy jest to, jak należy liczyć bieg terminu załatwienia sprawy w kontekście art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Gdyby bowiem nawet uznać, że z uwagi na niespełnienie przez podanie wymogów formalnych nie rozpoczął on biegu, to też w chwili wydania zaskarżonego wyroku nie zachodziła bezczynność organu administracji. Zauważyć jednakże należy (niezależnie od argumentacji przedstawionej przez Sąd pierwszej instancji oraz przez NSA w innych podobnych sprawach, w tym w sprawie o sygn. akt II OSK 2921/24), że powołany przepis musi być wykładany w zgodzie z art. 5 ust. 4 dyrektywy 2011/98/UE. Przepis ten stanowi zaś, że po pierwsze, jeżeli informacje lub dokumenty załączone do wniosku są niekompletne z punktu widzenia kryteriów określonych w prawie krajowym, właściwy organ powiadamia wnioskodawcę na piśmie o wymaganych dodatkowych informacjach lub dokumentach, wyznaczając rozsądny termin na ich dostarczenie; po drugie, że bieg terminu, o którym mowa w ustępie drugim art. 5 dyrektywy 2011/98/UE, a więc terminu na załatwienie sprawy, wstrzymuje się do czasu otrzymania przez właściwy organ lub przez inne odpowiednie organy wymaganych dodatkowych informacji. Z art. 5 ust. 4 dyrektywy 2011/98/UE wynika zatem, że nie jest dopuszczalne przyjęcie, iż w razie złożenia wniosku nieodpowiadającego wymogom formalnym nie biegnie termin załatwienia sprawy. W świetle powołanego przepisu można jedynie przyjąć, że bieg terminu załatwienia sprawy wstrzymuje się, jeżeli właściwy organ administracji powiadomił wnioskodawcę o wymogach formalnych wniosku. Uwzględniając powyższe NSA uznał, że skarga kasacyjna jest zasadna. Nadto w ocenie NSA istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona. W niekwestionowanych okolicznościach sprawy nie ulega bowiem wątpliwości, że do 30 czerwca 2024 r. miały zastosowanie art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a i ust. 4 oraz art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a i ust. 4 ustawy o pomocy, co wykluczało przyjęcie, że organ administracji w tym czasie prowadził postępowanie przewlekle lub dopuścił się bezczynności, zaś po tym dniu termin załatwienia sprawy określony w art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach jeszcze nie upłynął. W związku z tym NSA na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w odniesieniu do zakresu zaskarżenia wskazanego w skardze kasacyjnej i rozpoznając w tym zakresie skargę orzekł o jej oddaleniu. NSA na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił w całości od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego uznając, że skarżący nie powinien ich ponosić, gdyż skarga kasacyjna została uwzględniona z uwagi na obowiązywanie szczególnej regulacji. Wobec tego, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a skarżący w terminie czternastu dni od dnia doręczenia mu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, NSA - na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. - skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło