III OZ 264/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. sp. z o.o. z siedzibą w J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 86/25 w sprawie ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 22 listopada 2024 r., nr DKO-WPUB,401.5.2023.mo w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 7 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 86/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji, WSA) odrzucił skargę spółki D. sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 22 listopada 2024 r., nr DKO-WPUB,401.5.2023.mo w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oraz zwrócił skarżącej ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wskazano, że strona skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Termin uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu sądowego od skargi rozpoczął dla skarżącej bieg w dniu odebrania przesyłki zawierającej wezwanie, tj. 10 lutego 2025 r. i upłynął z dniem 17 lutego 2025 r. (poniedziałek). Skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi 11 lutego 2025 r. (data autoryzacji i rozrachunku), natomiast brak formalny skargi w postaci odpisu z KRS (informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu) uzupełniła 18 lutego 2025 r., co potwierdza dowód nadania przesyłki oraz dzień pobrania informacji z KRS. Tym samym, w ocenie Sądu I instancji, strona uchybiła o jeden dzień terminowi w uzupełnieniu braku formalnego w postaci wykazania, że pełnomocnik został należycie umocowany do reprezentowania Spółki. W konsekwencji powyższego, Sąd I instancji odrzucił skargę. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się spółka i w zażaleniu zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa procesowego, a konkretnie: a) art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i potraktowanie niedołączenia do pierwotnie złożonej skargi dokumentu potwierdzającego upoważnienie osób podpisanych pod pełnomocnictwem do reprezentowania skarżącej jako braku formalnego skargi skutkującego jej odrzuceniem, podczas gdy: - skarga została podpisana przez skutecznie umocowanego pełnomocnika, który załączył do niej prawidłowy dokument pełnomocnictwa podpisany przez przedstawicieli strony skarżącej zgodnie z zasadami reprezentacji, - dokument ten ani też sam status pełnomocnika nie był wcześniej w żaden sposób kwestionowany przez organy prowadzące administracyjne, - odpis z KRS dotyczący strony skarżącej, pozwalający zweryfikować prawidłowość pełnomocnictwa, znajdował się już wcześniej w aktach sprawy przekazanych do Sądu (dołączony choćby do dokumentacji związanej z kontrolą środowiskową) wobec czego brak dołączenia do skargi dodatkowego odpisu KRS strony skarżącej nie powinien być uznany za brak formalny uniemożliwiający nadanie skardze dalszego biegu i tym samym powodującym jej odrzucenie; b) art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 4aa Ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy ewentualnej dodatkowej weryfikacji statusu osób podpisanych na pełnomocnictwie pracownicy Sądu mogli dokonać samodzielnie przy pomocy ogólnodostępnego internetowego portalu KRS, korzystając z wydruków aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru, a dowód w tym zakresie mógł zostać przez Sąd przeprowadzony z urzędu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a.; c) art. 7 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania bez należytego uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także w sposób, który nie buduje zaufania jego uczestników do organów władzy publicznej, w szczególności poprzez naruszenie zasady proporcjonalności - co przejawiło się odrzuceniem skargi wskutek procedowania cechującego się nadmiernym i nieuzasadnionym formalizmem i rygoryzmem, również w kontekście okoliczności, że domniemany brak formalny w postaci niedołączenia dodatkowego odpisu KRS strony skarżącej został przecież usunięty z jedynie minimalnym przekroczeniem terminu, a umocowanie wnoszącego skargę pełnomocnika było od początku prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie sprawie dalszego biegu oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można nadać mu prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Skarga w szczególności powinna zawierać podpis strony lub jej pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.), przy czym pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 p.p.s.a.). Ponadto w skardze należy podać numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania (art. 46 § 2 pkt 1 lit. 3 p.p.s.a.). Z kolei zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których stanowi art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 29 lub art. 46 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany wezwać stronę do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Naczelny Sąd Administracyjny podziela wyrażany w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, że umocowanie do reprezentowania spółek prawa handlowego wykazują dokumenty wydawane przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego, takie jak odpisy (pełne, aktualne), wyciągi zaświadczenia i pozostałe informacje (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 2008 r., sygn. akt I GSK 1080/07 i powołane tam orzecznictwo - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony jest brakiem formalnym skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 p.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi. Pogląd, że zaniechanie przedłożenia dokumentu, stwierdzającego umocowanie do reprezentowania jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową stanowi brak formalny jest ogólnie przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OZ 343/19). Obowiązkiem spółki było zatem złożenie dokumentu, z których wynikałby sposób reprezentacji spółki. Tego rodzaju dokument nie został złożony w wyznaczonym terminie do akt sprawy. Oznacza to, że brak formalny skargi nie został uzupełniony, co uzasadniało odrzucenie skargi, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Argumenty zażalenia nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Możliwość samodzielnego pobrania przez Sąd I instancji wydruku komputerowego aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do KRS, nie oznacza, że wezwanie do uzupełnienia braku w postaci odpisu z KRS jest zbędne. Podkreślić należy, że to na osobie działającej w imieniu spółki, stosownie do treści art. 29 p.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania umocowania do działania w jej imieniu. Rejestr KRS jest jawny, jednak nie oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny może "zastępować" strony i uzupełniać za nie braki formalne składanych pism. Są to czynności procesowe stron, ich pełnomocników lub przedstawicieli (co wynika z art. 29 p.p.s.a. i zawartego w nim zwrotu "mają obowiązek wykazać"), które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty. Nie ma podstaw prawnych do zwolnienia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych i przerzucenia ciężaru czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie, na przewodniczącego wydziału na etapie kontroli warunków formalnych skargi lub na wojewódzki sąd administracyjny na etapie oceny, czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia przewodniczącego (vide postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 3 września 2013 r., sygn. akt I FSK 650/13; z 13 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2737/13; z 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1731/12; z 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 69/15; z 8 listopada 2016 r., sygn. akt II FZ 716/16; z 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 654/14, z 27 lipca 2023 r., sygn. akt II GZ 180/23, a także uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22). Bez znaczenia jest przy tym, że dokumenty te znajdowały się w aktach administracyjnych sprawy, ponieważ z art. 29 p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a., mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W tej sytuacji, Sąd I instancji prawidłowo wezwał pełnomocnika spółki do uzupełnienia braku formalnego skargi i wobec braku prawidłowego wykonania tego wezwania, odrzucił skargę. Z tych względów i na podstawie art. 184 związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.