I OZ 598/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.R. i W.R.’ na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1471/23 w sprawie ze skargi W.R. i W.R.’ na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 maja 2023 r. nr KOX/247/Pu/23 w przedmiocie ustalenia wysokości rocznej opłaty przekształceniowej postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z 21 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1471/23 (dalej postanowienie z 21 sierpnia 2023 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 23 maja 2023 r. nr KOX/247/Pu/23 (dalej decyzja z 23 maja 2023 r.) w przedmiocie ustalenia wysokości rocznej opłaty przekształceniowej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie przedstawili argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie umotywowali oni w żaden sposób złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W ocenie Sądu I instancji, nie wykazali oni, że zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej ppsa), tj. istnienia realnego i bezpośredniego zagrożenia wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, Sąd uznał, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku. Dlatego, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ppsa, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (k. 2-7, 25-26v akt sądowych). Zażalenie złożyli: W.R. i W.R.’ (dalej skarżący), zaskarżając postanowienie z 21 sierpnia 2023 r. W uzasadnieniu podnieśli, że Prezydent m.st. Warszawy i Ustawodawca są stronami silniejszymi oraz że w sprawie zachodzi niepraworządność i nieporządek, a także opieszałość ze strony Prezydenta. Wyrazili swoją negatywną opinię o ustawie. Wskazali, że to skarżący opłacali opłatę przekształceniową w całości. Do dnia dzisiejszego nie otrzymali zwrotu wpłaconych pieniędzy. W celu uniknięcia dalszych "zagmatwań" w sprawie skarżący uważają, że zażalenie jest konieczne i uzasadnione. Wnieśli o jego pozytywne rozpatrzenie (k. 41-42 akt sprawy). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków [...] (art. 61 § 3 zd. 1 ppsa). Ze wskazanego przepisu wynika, że warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest wykazanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Wskazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w art. 61 § 3 ppsa przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to występującą po jego stronie konieczność przywołania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do strony niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie wraz z informacjami, które mogą to żądanie uprawdopodobnić. Pojęcie wyrządzenia znacznej szkody należy przy tym rozumieć w taki sposób, że chodzi o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne skutki, które - raz zaistniałe - powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W niniejszej sprawie skarżący nie uzasadnili sformułowanego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji z 23 maja 2023 r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 17 stycznia 2023 r. nr 1/2023. Nie wskazali, by wskutek wykonania tych decyzji zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub by ich wykonanie mogło doprowadzić do spowodowania trudne do odwrócenia skutki. W żaden sposób nie wyjaśnili, na czym miałoby polegać takowe niebezpieczeństwo lub trudne do odwrócenia skutki. Zarówno w skardze, jak i w zażaleniu skarżący odnieśli się do istoty sprawy, której przedmiotem jest skontrolowanie decyzji organów administracji ustalających wysokość opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w przysługujące im prawo własności, jednakże w żaden sposób nie uargumentowali wniosku o wstrzymanie wykonania tych decyzji. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji jest instytucja wnioskową. Oznacza to, że na stronie spoczywa ciężar uprawdopodobnienia wskazanych w art. 61 § 3 ppsa przesłanek wstrzymania zaskarżonych decyzji. Strona musi w tej mierze wykazać choćby minimalną inicjatywę, która umożliwi Sądowi merytoryczną ocenę takiego wniosku. Brak wskazania we wniosku konkretnej szkody grożącej skarżącemu na skutek wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (postanowienie NSA z 4.10.2010 r. II FZ 460/10, Lex 742514, aprobowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 450, nb 6). Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. [...] Brak uzasadnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę - postanowienie NSA z 18.5.2004 r., FZ 65/04; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 228 uw. 11 do art. 61). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podzielał ww. stanowisko (postanowienia NSA z: 15.1.2015 r. I OZ 1236/14, Lex 1624317; 13.11.2014 r. II FZ 1504/14, Lex 1538986; 14.1.2015 r. II OZ 1399/14, Lex 1624460; 3.4.2014 r. I FZ 64/14, Lex 1461278; 29.4.2021 r. I GSK 335/21, Lex 3169173). Nie można przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżący nie wskazuje we wniosku na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (postanowienia NSA z: 6.2.2009 r. II FZ 30/09, POP 2009/2/22; 25.7.2008 r. II OZ 766/08; 26.7.2006 II FZ 452/06, akceptowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę - op. cit., s. 456-457, nb 7). Skarżący nie wyjaśnili, jakie konkretne konsekwencje wywoła dla nich wykonanie zaskarżonych decyzji. Nie jest rolą Sądu domyślanie się, na czym polega interes prawny strony wobec złożonego przez nią wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W tej sprawie skarżący zaniechali uzasadnienia sformułowanego wniosku. Zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznych. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do odstępstwa od tej zasady, mając za podstawę art. 61 § 3 ppsa. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, sąd co do zasady nie dokonuje oceny zasadności skargi. W rezultacie, zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie.