II SAB/Go 85/25

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2025-09-10

Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz, Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Organ dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, ponieważ ostatecznie, z uchybieniem terminu, przekazał statut z 1986 r. i poinformował o braku posiadania statutu z 1990 r. Jednakże bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż nie wynikała ze złej woli organu, a z braku staranności lub błędnej interpretacji przepisów. W związku z ustaniem stanu bezczynności po wniesieniu skargi, postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku zostało umorzone.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Rektora Uniwersytetu o udostępnienie statutów obowiązujących w dniu wejścia w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (27 września 1990 r.). Organ przekazał statut z 1992 r. i poinformował o dostępności innego statutu w bibliotece. Skarżący uznał odpowiedź za niewystarczającą i wniósł skargę na bezczynność organu, domagając się zobowiązania do załatwienia wniosku, orzeczenia uprawnienia do uzyskania informacji, wymierzenia grzywny lub zasądzenia sumy pieniężnej oraz zwrotu kosztów. Organ wniósł o oddalenie skargi, ewentualnie o stwierdzenie braku rażącego naruszenia prawa i umorzenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku. 2. Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. W pozostałym zakresie skargę oddalono. 4. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 września 2025 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego J. M. z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej, II. stwierdza, że [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie skargę oddala, IV. zasądza od [...] na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z [...] lutego 2025 r. J. M. zwrócił się do Rektora Uniwersytetu [...] o udostępnienie następującej informacji publicznej: Statutu ówczesnych: 1. [...] w [...]oraz 2. [...] w [...] - jakie obowiązywały w dniu 27 września 1990 r. tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 1990 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.). Skarżący wniósł o udzielenie odpowiedzi na wniosek za pośrednictwem poczty elektronicznej, na wskazany we wniosku adres. Pismem z [...] maja 2025 r. J. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z [...] lutego 2025 r., 2. orzeczenie przez Sąd istnienia uprawnienia do uzyskania wnioskowanej informacji publicznej, 3. wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w wysokości 64.457,10 zł, alternatywnie o zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w wysokości 32.228,55 zł oraz sumy pieniężnej w wysokości 32.228,55 zł 4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi J. M. wskazał, że [...] lutego 2025 r. otrzymał wiadomość od organu informującą o przekazaniu w formie linku zamieszczonego w wiadomości mailowej statutu [...] z 1992 r. oraz informację, że statut [...] w [...] jest dostępny w Bibliotece Uniwersytetu [...]. Skarżący podał, że pismem z dnia [...] marca 2025 r. poinformował Rektora Uniwersytetu [...], iż udzielona odpowiedź nie stanowi realizacji jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Uzasadniając wniosek o wymierzenie organowi grzywny bądź zasądzenie od organu sumy pieniężnej, skarżący zwrócił uwagę, że nie jest to pierwsza skarga na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...]. Zdaniem skarżącego dowodzi to zasadniczej albo dysfunkcjonalności organu w zakresie rozpoznania wniosków o udostępnienie informacji publicznej albo oportunizmu Rektora w tym zakresie. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o: - w przypadku stwierdzenia przez Sąd, że organ dopuścił się bezczynności, Rektor Uniwersytetu [...] wniósł o stwierdzenie przez Sąd, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, - oddalenie wniosku o zobowiązanie Rektora Uniwersytetu [...] do niezwłocznego udostępnienia wnioskowanej informacji w sposób i formie określonej we wniosku, - oddalenie wniosku o orzeczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim istnienia uprawnienia do uzyskania wnioskowanej informacji publicznej w myśl art. 149§ 1b p.p.s.a. w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2002 r., poz. 902 ze zm.– dalej u.d.i.p.), w sposób i formie zgodnej z wnioskiem, - oddalenie wniosku o wymierzenie Rektorowi grzywny w wysokości określonej w art. art. 154 § 6 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), - umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Rektor Uniwersytetu [...], że w odpowiedzi na wniosek skarżącego z [...] lutego 2025r., udostępnił skarżącemu [...] lutego 2025 r. - w formie linku umieszczonego w wiadomości mailowej - [...] w [...] z 1992 r. i poinformował, że statut [...] w [...] znajduje się w zasobach Biblioteki Uniwersytetu [...]. Organ podniósł, że zrealizował pierwotny wniosek skarżącego z dnia [...] lutego w części, poprzez udostępnienie [...] maja 2025 r. statutu [...] w [...] z 1986 r., obowiązującego w dniu [...] września 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 1990 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.). W powyższej wiadomości organ wskazał, że przekazał dostępne w Uniwersytecie [...] dokumenty. Rektor Uniwersytetu [...] podał, że [...] czerwca 2025 r. poinformował skarżącego, że: - statut [...] w [...] z 1986 r., obowiązujący w dniu [...] września 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 1990r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385) został udostępniony skarżącemu drogą elektroniczną (e-mail) w dniu [...] maja 2025 r., - statut [...] w [...] z 1986 r. obowiązujący w dniu [...] września 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 1990r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U Nr 65, poz. 385)nie znajduje się w zasobach Uniwersytetu [...], w związku z czym nie jest możliwe udostępnienie informacji w żądanym zakresie. Organ wyjaśnił, że pomimo podjęcia licznych i systematycznych działań mających na celu odnalezienie lub pozyskanie statutu [...] w [...] obowiązującego w dniu 27 września 1990 r., niebyło możliwe jego odtworzenie ani lokalizacja. Przeprowadzono w tym celu wielokrotne przeszukania uczelnianych archiwów oraz podjęto próby kontaktu z byłymi pracownikami mogącymi posiadać wiedzę w przedmiotowym zakresie. Organ podkreślił, że brak wnioskowanego statutu nie jest wynikiem zaniedbań aktualnych władz Uniwersytetu [...], lecz konsekwencją złożonego procesu transformacji organizacyjnej, który zaszedł na przestrzeni ostatnich dekad. Uniwersytet [...] został utworzony z dniem 1 września 2001 r. w wyniku połączenia dwóch samodzielnych wcześniej uczelni: [...] oraz [...]. Co istotne, w dniu 1 września 2017 r. Uniwersytet został dodatkowo połączony z [...] w [...]. W toku tych procesów dochodziło do reorganizacji struktur uczelni oraz przekazywania i porządkowania dokumentacji, co w niektórych przypadkach mogło skutkować nieprzekazaniem pełnej dokumentacji historycznej przez władze poprzednich jednostek. Organ podkreślił, że brak dokumentu ma charakter trwały i obiektywny – dokument ten nie zachował się w żadnym egzemplarzu, a jego nieudostępnienie wynika wyłącznie z jego fizycznego braku w zasobie Uniwersytetu. Nadto statut [...] w [...] – obowiązujący w dniu 27 września 1990 r. – nie jest dokumentem, który byłby niezbędny lub wykorzystywany przez [...] do realizacji jego obecnych zadań ustawowych czy statutowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a,a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 4p.p.s.a.). W przypadku skierowania pisemnego wniosku o udzielenie informacji publicznej podmiot, do którego wniosek taki został skierowany, może dokonać następujących działań: udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia w formie czynności materialno-technicznej; poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); odmówić udostępnienia informacji lub umorzyć postępowanie, w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej; może również odmówić w drodze decyzji udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3. Przy czym działań tych należy dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z omawianej ustawy (art. 13 u.d.i.p.). Jednocześnie w tym miejscu należy wyjaśnić, że prawo do informacji publicznej nie ma charakteru bezwzględnego. Zgodnie bowiem z art. 5 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). W orzecznictwie wskazuje się, że nie jest rolą sądu administracyjnego, w przypadku skargi na bezczynność w sprawie kontrolowanej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, nakazanie adresatowi w jaki sposób powinien załatwić skierowany do niego wniosek. To na organie ciąży obowiązek prawidłowego zakwalifikowania wniosku i rozpoznania go we właściwym trybie. Sąd bada jedynie, czy zachowanie adresata wniosku może być uznane za jego załatwienie - poprzez udzielenie całości wnioskowanej informacji, poprzez powiadomienie pismem, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, względnie poprzez udzielenie odpowiedzi o braku posiadania żądanej informacji z podaniem tego przyczyny. W przypadku, gdy zachowanie adresata wniosku odpowiada któremuś z rodzajów wymienionych zachowań, sąd oddala skargę. W przypadku odpowiedzi negatywnej – zobowiązuje adresata wniosku do jego załatwienia, nie wskazując w jaki sposób ma to zostać dokonane (wyrok NSA z 4 grudnia 2019 r., I OSK 1111/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Wskazać trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, iż dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej niezbędne jest uprzednie przesądzenie, czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia takiej informacji (por. wyrok NSA z 5 czerwca 2019 r., I OSK 2685/17, CBOSA). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw i dokumentów, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę u.d.i.p., a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyrok NSA z 30 października 2002 r., II SA 181/02; wyrok NSA z 20 października 2002 r., II SA 1956/02 oraz wyrok NSA z 30 października 2002 r., II SA 2036-2037/02, M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28). Z powyższego wynika, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań w zakresie władzy publicznej. "Sprawą publiczną" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest szeroko rozumiana działalność organów władzy, zarówno ta wynikająca wprost z przepisów prawa, jak również ta, którą organy podejmują z własnej inicjatywy, pod warunkiem, że służy ona i jest podejmowana w interesie społecznym. Mając zaś na uwadze wagę obowiązku informacyjnego organów wobec obywateli należy stwierdzić, że działania mające na celu zwiększanie jawności i dostępności podawanych przez organy informacji służy interesom ogólnym, a więc jest sprawą publiczną. Informacja o takiej inicjatywie i aktywności organu oraz o sposobie i zasadach jej realizacji, niezależnie od formy w jakiej organ działa w tym zakresie, jest informacją publiczną. W rozpatrywanej sprawie nie istnieje spór co do tego, że żądane informacje (statuty uczelni)posiadają walor informacji publicznej a Rektor Uniwersytetu [...] jest organem zobowiązanym do jej udzielenia. Zdaniem Sądu nie można uznać udzielonej [...] lutego 2025 r. odpowiedzi na wniosek skarżącego z [...] lutego 2025 r. za zgodną z przepisami u.d.i.p. Przekazany został bowiem statut [...], lecz w wersji niezgodnej (1992 r.) z treścią wniosku skarżącego (1990 r.). Również informacja, że statut [...] w [...] jest dostępny w Bibliotece Uniwersytetu [...] nie może być uznana za udostępnienie informacji publicznej w sposób i formie zgodnej z wnioskiem (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Należy wskazać, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznych następuje w drodze ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8 ustawy. Stosownie natomiast do art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w BIP lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Biuletyn Informacji Publicznej lub portal danych stanowią zatem podstawowe źródła zapoznania się z informacją publiczną. Z powyższych przepisów wynika także, że informacje publiczne udostępnione we wskazanych w nich publikatorach, w tym w Biuletynie Informacji Publicznej, nie podlegają udostępnieniu na wniosek. Innymi słowy podmiot zobowiązany nie ma obowiązku udostępniać informacji publicznej w formie i w sposób wskazany we wniosku, jeśli udostępnił ją już we wspomnianych publikatorach. Art. 10 ust. 1 u.d.i.p. wprowadza tzw. negatywną klauzulę wnioskowego trybu udzielania informacji. Oznacza to, że adresat wniosku zwolniony jest z obowiązku dalszego udostępnienia informacji publicznej, jeżeli została ona ujawniona w BIP lub portalu danych. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Należy wskazać, że po wniesieniu skargi organ udostępnił skarżącemu ([...] maja 2025 r.) statut [...] w [...] z 1986 r., obowiązujący w dniu 27 września 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 1990 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.). Z kolei [...] czerwca 2025 r. organ poinformował skarżącego, że statut [...] w [...] z 1986 r. obowiązujący w dniu 27 września 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 1990r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385) nie znajduje się w zasobach Uniwersytetu [...], w związku z czym nie jest możliwe udostępnienie informacji w żądanym zakresie. Organ wyjaśnił, że pomimo podjęcia licznych i systematycznych działań mających na celu odnalezienie lub pozyskanie statutu [...] w [...] obowiązującego w dniu 27 września 1990 r., nie było możliwe jego odtworzenie ani lokalizacja. Przeprowadzono w tym celu wielokrotne przeszukania uczelnianych archiwów oraz podjęto próby kontaktu z byłymi pracownikami mogącymi posiadać wiedzę w przedmiotowym zakresie. Organ podkreślił, że brak wnioskowanego statutu nie jest wynikiem zaniedbań aktualnych władz Uniwersytetu [...], lecz konsekwencją złożonego procesu transformacji organizacyjnej, który zaszedł na przestrzeni ostatnich dekad. Rektor Uniwersytetu [...] stwierdził, że brak dokumentu ma charakter trwały i obiektywny – dokument ten nie zachował się w żadnym egzemplarzu, a jego nieudostępnienie wynika wyłącznie z jego fizycznego braku w zasobie Uniwersytetu. W tym kontekście wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ust. 3u.d.i.p. zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 tego przepisu, będące w posiadaniu takich informacji. Przepis ten jednoznacznie określa, że dla realizacji obowiązku informacyjnego istotne znaczenie ma to, czy dany podmiot posiada informację publiczną żądaną przez stronę. Organ ma obowiązek udostępnienia informacji tylko wtedy, gdy jest w jej posiadaniu. Nie ma natomiast takiego obowiązku, gdy wnioskowanej informacji nie posiada i to także wówczas, gdy powinien ją posiadać (wyroki NSA: z 23 września 2003 r., II SA/1852/03, 20 lutego 2013 r., I OSK 2235/12, z 14 czerwca 2021 r., III OSK 4072/21, CBOSA). Powyższe oznacza, że nieposiadanie wnioskowanej informacji publicznej przez podmiot zobowiązany do jej udostępnienia stanowi na gruncie art. 4 ust. 3u.d.i.p. negatywną przesłankę udostępnienia owej informacji, co uniemożliwia pozytywne załatwienie wniosku o dostęp do informacji publicznej (wyrok NSA z 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14, wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2021 r., III OSK 4072/21, wyrok NSA z dnia 27 listopada 2024 r., III OSK 1332/24, CBOSA). Należy stwierdzić, że stanowisko organu jest jednoznaczne odnośnie braku informacji publicznej, której domaga się strona skarżąca, tj. statutu [...] w [...] obowiązującego w dniu 27 września 1990 r. W sprawie brak jakichkolwiek okoliczności, które podważałby wiarygodność i rzetelność udzielonej przez organ odpowiedzi. Mając na uwadze powyższe ustalenia należy stwierdzić, że organ udostępnił wnioskowaną informację publiczną, jednakże dopuścił się bezczynności, gdyż ostatecznie z uchybieniem 14-dniowego terminu, przekazał statut [...] w [...] z 1986 r., obowiązujący w dniu 27 września 1990 r. oraz wypełnił ciążący na organie obowiązek zawiadomienia w drodze czynności materialno-technicznej o nieposiadaniu żądanej informacji publicznej, tj. statutu [...] w [...] obowiązującego w dniu 27 września 1990 r. Ponieważ stan bezczynności Rektora Uniwersytetu [...] ustał po dacie wniesienia skargi, jednakże przed datą wyrokowania, postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenia wniosku strony skarżącej - z uwagi na brak możliwości zastosowania przez Sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I wyroku. Stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r. (sygn. akt I OPS 6/08) przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Jednocześnie Sąd stwierdził, iż bezczynność organu nie była jednak rażąca. Należy podkreślić, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., I OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14, wyrok WSA w Łodzi z 11 stycznia 2018 r., II SAB/Łd 209/17, CBOSA). W ocenie Sądu, rozpatrzenie wniosku strony skarżącej z istotnym przekroczeniem ustawowego terminu, a zatem w sposób niezgodny z przepisami u.d.i.p., nie jest zachowaniem godzącym w ład demokratycznego państwa prawa, ani nie wywołuje dotkliwych skutków dla skarżącego. Brak odpowiedniego działania organu nie wynikał ze złej woli, czy lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz z braku dopełnienia przez organ odpowiedniej staranności i organizacji w realizacji tego typu wniosków, ewentualnie błędnej interpretacji jej przepisów. Świadczą o tym okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę. Odnosząc się z kolei do zgłoszonego w skardze żądania wymierzenia grzywny organowi albo zasądzenia sumy pieniężnej, należy zauważyć, że z przepisu art. 149 § 2 p.p.s.a. jasno wynika, iż ww. środki o charakterze finansowym mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przy tym decyzja o zastosowaniu, w tym wybór konkretnego środka (grzywna, suma pieniężna, albo oba te środki łącznie) należy do sądu (por. wyroki NSA: z 8 lutego 2017 r., I OSK 1314/16; z 11 kwietnia 2017 r., I OSK 1506/16; z 11 lipca 2017 r., II OSK 879/17, CBOSA). Zatem zasądzenie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej od organu – podobnie zresztą, jak i nałożenie na organ grzywny – jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu (por. wyroki NSA: z 3 lutego 2017 r., II GSK 1695/16; z 19 grudnia 2017 r., I OSK 1685/17, CBOSA). Grzywna pełni przede wszystkim funkcję represyjną i prewencyjną (dyscyplinującą). Z kolei suma pieniężna nie ma wyłącznie charakteru dyscyplinująco-represyjnego, pełni również funkcję kompensacyjną, jako że jest zadośćuczynieniem dla strony za oczekiwanie na zakończenie sprawy i ta jej funkcja ma szczególne znaczenie. Mając na uwadze, że nie znajduje potwierdzenia w tej sprawie stan kwalifikowanego naruszenia prawa wynikający z bezczynności, Sąd oddalił wniosek strony skarżącej o wymierzenie grzywny albo zasądzenia sumy pieniężnej (pkt III sentencji wyroku). Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł o obowiązku zwrotu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 (sto) złotych, ustalony zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2021 r., poz. 535).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło