II SA/Gl 1190/25

WyrokWSA w Gliwicach2025-11-21

Skład orzekający: Artur Żurawik, Rafał Wolnik, Agnieszka Kręcisz-Sarna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miasta w Myszkowie z dnia 31 stycznia 2007 r. nr IV/26/07 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Myszkowa, w części dotyczącej działki nr [...] położonej w Myszkowie, narusza prawo poprzez utrzymanie zakazu zabudowy na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią, mimo późniejszych zmian w przepisach prawa wodnego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała Rady Miasta w Myszkowie z 2007 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w zakresie dotyczącym działki skarżącego, została podjęta zgodnie z obowiązującym wówczas prawem. Ustalenia planu dotyczące zakazu zabudowy na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią były uzasadnione ówczesnymi przepisami prawa wodnego, ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz uzyskanymi uzgodnieniami. Zmiany w prawie wodnym, które nastąpiły po uchwaleniu planu, nie stanowiły podstawy do stwierdzenia jego nieważności, zwłaszcza że późniejsze nowelizacje prawa wodnego zniosły obowiązek terminowego wprowadzania zmian w planach miejscowych dotyczących obszarów zagrożenia powodzią.
Stan faktyczny
Skarżący, właściciel działki nr [...] w Myszkowie, wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta w Myszkowie z 2007 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, domagając się stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej jego działki. Zarzucił, że plan, wprowadzając zakaz zabudowy na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią, narusza jego prawo własności i jest nieadekwatny do aktualnych uwarunkowań prawnych, zwłaszcza po zmianach w Prawie wodnym. Organ wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że plan został sporządzony zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jego uchwalenia i był zgodny ze studium uwarunkowań.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Rafał Wolnik, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 listopada 2025 r. sprawy ze skargi T.S. (S.) na uchwałę Rady Miasta w Myszkowie z dnia 31 stycznia 2007 r. nr IV/26/07 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Pismem z 18 sierpnia 2025 r. T. S. (dalej "Skarżący"), na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 1153; dalej "u.s.g.") wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta w Myszkowie z dnia 31 stycznia 2007 r. nr IV/26/07 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Myszkowa (Dz. U. Woj. Śląsk. z 2007 r. Nr 46, poz. 989; dalej "Uchwała" lub "m.p.z.p."). Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały w części tekstowej i graficznej w zakresie dotyczącym działki nr[...], położonej w Myszkowie (obręb 0005, Myszków), której jest właścicielem. Nadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wyjaśnił, że działka nr [...] jest częścią jego gospodarstwa rolnego i położona jest w granicach skarżonego m.p.z.p. Zgodnie z ustaleniami m.p.z.p. działka ta położona jest na terenach: - 2ZL/ZZ i 3ZL/ZZ - tereny lasów na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią; - 4RZ/ZZ - tereny trwałych użytków zielonych na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią; - 11MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w zabudowie wolnostojącej (niewielki fragment w południowej części działki). Zaskarżona Uchwała podjęta została w okresie obowiązywania ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Na podstawie art. 82 i art. 84 ww. ustawy (w brzmieniu na dzień uchwalania planu) do ustaleń planu wprowadzono zasięg obszarów bezpośredniego zagrożenia powodzią (uzgodniony z Dyrektorem ówczesnego Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu na podstawie art. 92 ust. 3 pkt 10 ww. ustawy). W 2011 r. ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw wprowadzono istotne zmiany do dotychczas obowiązującego prawa wodnego m. in. uchylono przepisy Działu V – Ochrona przed powodzią oraz suszą, wprowadzając nowy Dział Va – Ochrona przed powodzią (art. 88a do 88q) i Vb – Ochrona przed suszą (art. 88r do 88t), dodano również definicję legalną "obszarów szczególnego zagrożenia powodzią" (art. 9 pkt 6c). Sporządzone przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej mapy zagrożenia powodziowego oraz mapy ryzyka powodziowego przekazane zostały właściwym wójtom (burmistrzom, prezydentom miast) w kwietniu/maju 2015 r. Zgodnie z art. 88f ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne w terminie do grudnia 2016 r. Rada Miasta powinna uwzględnić w obowiązujących miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego wyznaczone na tych mapach granice, o których mowa w art. 88d ust. 2 (m. in. obszary szczególnego zagrożenia powodzią). W dniu 10 lipca 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 850), która m. in. zmieniła brzmienie art. 88f ust. 7: "Zmiany w dokumentach, o których mowa w ust. 5, wprowadza się w terminie 30 miesięcy od dnia przekazania map zagrożenia powodziowego oraz map ryzyka powodziowego organom, o których mowa w ust. 4 pkt 2, 3 i 5". Natomiast 31 grudnia 2015 r. weszła w życie kolejna ustawa z dnia 16 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz ustawy o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw, która ponownie zmieniła m. in. art. 87f. Ust. 5 art. 87f otrzymał brzmienie: "Przedstawione na mapach zagrożenia powodziowego oraz mapach ryzyka powodziowego granice obszarów, o których mowa w art. 88d ust. 2, można uwzględniać w koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, planie zagospodarowania przestrzennego województwa, miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzji o warunkach zabudowy". M.p.z.p. ustala w swoich granicach obszary bezpośredniego zagrożenia powodzią, wobec czego, zdaniem Skarżącego, na podstawie znowelizowanej ustawy z 18 stycznia 2001 r. Prawo wodne, chociaż nie musi to powinien być w tym zakresie zmieniony, zwłaszcza z powodu dużych różnic w przebiegu granic obszarów bezpośredniego zagrożenia powodzią i granic obszarów szczególnego zagrożenia powodzią (obszary bezpośredniego zagrożenia powodzią mają zdecydowanie większą powierzchnię niż obszary szczególnego zagrożenia powodzią). Obowiązujący plan będący aktem kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej jest więc nieadekwatny do istniejących uwarunkowań faktycznych, a więc w konsekwencji, w tym kształcie, nie jest instrumentem zapewniającym prawidłowe prowadzenie polityki przestrzennej. Wprowadzony w ustaleniach m.p.z.p. zakaz zabudowy na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią, zasadny na dzień uchwalania planu, aktualnie należy traktować jako przejaw przekroczenia granic władztwa planistycznego gminy, a także nieuzasadnione naruszenie istoty prawa własności. Dla utrzymywania w ustaleniach planu daleko idących ograniczeń dotyczących zabudowy części działki Skarżącego (poza użytkami Ls), brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia i podstaw prawnych. Zauważyć tutaj należy, że lokalizacja na użytkach rolnych zabudowy gospodarczej lub mieszkaniowej wchodzących w skład gospodarstw rolnych (zabudowy zagrodowej) nie zmienia charakteru tych gruntów i nadal są to grunty rolne, co pozostaje w zgodzie z zasadami ochrony gruntów rolnych w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Nie ma również żadnych innych przeciwskazań wynikających z przepisów odrębnych, w szczególności o ochronie przyrody i prawa wodnego (działka położona jest poza obszarami szczególnego zagrożenia powodzią). Skarżący 1 lipca 2025 r. wezwał Radę Miasta w Myszkowie (dalej "Organ") do usunięcia naruszenia prawa i doprowadzenia ustaleń m.p.z.p. do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami prawa poprzez: wprowadzenie do ustaleń planu aktualnych danych dotyczących "obszarów szczególnego zagrożenia powodzią", zgodnie z art. 166 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne, zmianę przeznaczenia działki nr [...] w części użytku "Ps" (pastwiska) na tereny rolnictwa ("R") i dopuszczenie na terenach rolnictwa ("R") zabudowy związanej z rolnictwem. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Zdaniem Skarżącego zaskarżona Uchwała narusza art. 1 ust. 2 pkt 6 i 7, art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm., dalej "u.p.z.p.") w związku z art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP poprzez przekroczenie granic władztwa planistycznego, a także nieuzasadnione naruszenie istoty prawa własności, a to ze względu na utrzymanie ograniczeń dotyczących zabudowy części działki Skarżącego oznaczonej na rysunku planu symbolem 4RZ/ZZ, tj. generalnego zakazu zabudowy, pomimo tego, że w chwili obecnej brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia dla takiego ograniczenia, które stanowi dotkliwą ingerencję w prawo własności i zaprzecza istocie zasady proporcjonalności. Zaskarżona Uchwała narusza także art. 33 u.p.z.p. poprzez niewprowadzenie do planu aktualnych ustaleń wynikających ze zmiany ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, dotyczących obszarów szczególnego zagrożenia powodzią. W odpowiedzi na skargę Organ, reprezentowany przez Burmistrza Miasta Myszkowa, wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej oraz o obciążenie Skarżącego kosztami postępowania. Organ wyjaśnił, że 16 sierpnia 2005 r. podjęto uchwałę nr XXXIV/301/05 w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Myszkowa obejmującego obszar o powierzchni 155 ha, położony w obrębie dzielnicy "Michałów" i północnej części dzielnicy "Mijaczów", którego granica przebiega: od wschodu wzdłuż terenu Fabryki Papieru i ul. Pułaskiego, od południa wzdłuż al. Wolności, od zachodu po granicy administracyjnej miasta Myszkowa z gminą Koziegłowy, a od północy wzdłuż linii kolejowej Katowice-Częstochowa. M.p.z.p. przeszedł wymaganą prawem procedurę, uzyskał wymagane opinie i uzgodnienia, został udostępniony społeczności lokalnej poprzez wyłożenie do publicznego wglądu. Procedura sporządzenia m.p.z.p. rozpoczęła się i była prowadzona pod rządami u.p.z.p. w brzmieniu wówczas obowiązującym. M.p.z.p. został sporządzony zgodnie z ustaleniami obowiązującego wówczas Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania miasta Myszkowa, przyjętego uchwałą Rady Miasta w Myszkowie z dnia 28 czerwca 2001 r. nr 247/XXVI/2001 (dalej "Studium"), spełniając tym samym wymóg art. 9 ust. 4 oraz art. 15 ust. 1 u.p.z.p. w brzmieniu wówczas obowiązującym. Teren działki nr [...] w m.p.z.p. znajduje się w następujących jednostkach planistycznych: - 11MN Teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w zabudowie wolno stojącej - 5KDD 1/2 Tereny dróg publicznych klasy dojazdowej - 2ZL/ZZ Tereny lasów na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią - 3ZL/ZZ Tereny lasów na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią - 4RZ/ZZ Tereny trwałych użytków zielonych na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią. Teren działki nr [...] w Studium znajdował się w obszarze oznaczonym symbolem "ZI" – tereny zieleni izolacyjnej, tereny lasów i zadrzewień. Warunki ekofizjograficzne wskazywały, że jest to obszar o niekorzystnych warunkach gruntowo-wodnych dla zabudowy. W Studium ww. działka niemal w całości znajduje się w granicach korytarza spójności "[...]". Badając treść archiwalnych dokumentów stwierdzono, że zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Myszkowa uchwalonego uchwałą Nr 65/XV/90 Miejskiej Rady Narodowej w Myszkowie z dnia 24 kwietnia 1990 r. (ogłoszoną w Dz. U. Woj. Częstochowskiego Nr 8, poz. 143 z 6 września 1990 r.) działka nr [...] przeznaczona była pod tereny leśne. Działka nr [...] według aktualnej ewidencji gruntów w przeważającej powierzchni stanowi użytki leśne i w pozostałej części pastwiska (PsIV). Analizując zbiór dokumentów planistycznych obejmujących ww. teren należy podkreślić, iż nigdy nie był on wskazywany jako obszar z możliwością zabudowy. W dalszej kolejności Organ zaznaczył, że zarówno w Studium, jak i w m.p.z.p., zostały wyznaczone obszary szczególnego zagrożenia powodzią zgodnie z aktualnymi wówczas materiałami. Teren działki Skarżącego niemal w całości znalazł się w obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią. Nadto ustawą z dnia 16 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw, obowiązującą od 31 grudnia 2015 r., zniesiono obowiązek wprowadzenia zmian dotyczących obszarów zagrożenia powodzią w określonym terminie. Na zakończenie Organ wskazał, że aktualnie trwa procedura sporządzenia planu ogólnego miasta Myszkowa. Podkreślił, że ustalenia m.p.z.p. wynikały z istniejących uwarunkowań, a także z konieczności zachowania zgodności ustaleń planu ze Studium. Nadmienił, że ówczesny właściciel nieruchomości nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień w postaci złożenia wniosków do planu lub złożenia uwag w trakcie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu. Podobnie także, żadna z osób posiadających nieruchomości położone w sąsiedztwie działki Skarżącego, w trakcie trwania procedury sporządzenia planu takich wniosków i uwag nie zgłaszała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Kontrola działalności administracji publicznej, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). W razie zaś nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Skarga dotyczy uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 u.p.z.p.) i została wniesiona przez Skarżącego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu, Skarżący wykazał legitymację do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. skoro dysponuje prawem własności nieruchomości położonej na obszarze objętym zaskarżonym m.p.z.p. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.z.p. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Wskazane w m.p.z.p. przeznaczenie nieruchomości wyklucza możliwość zagospodarowania działki w sposób zamierzony przez Skarżącego, gdyż sposób ten pozostaje w kolizji z treścią planu. W konsekwencji zaskarżona Uchwała ingerując w sposób wykonywania prawa własności, narusza interes prawny Skarżącego. Skarga została poprzedzona wezwaniem Organu do usunięcia naruszenia prawa i została wniesiona z zachowaniem ustawowego terminu. W tej sytuacji skarga podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu polegającemu na zbadaniu zgodności z prawem Uchwały w zaskarżonym zakresie. Przesłanki stwierdzenia nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określa art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Stanowi on, że istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Podkreślić należy, że ocena zgodności zaskarżonego aktu prawa miejscowego z przepisami prawa dokonywana jest według stanu prawnego obowiązującego w dniu jego podjęcia. Obowiązek uwzględnienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Natomiast brak jest podstaw do uwzględnienia skargi w sytuacji, gdy interes prawny lub uprawnienie skarżącego zostaje co prawda naruszony, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie, z mocy art. 3 ust. 1 oraz art. 1 u.p.z.p., tzw. władztwa planistycznego. Przechodząc do oceny merytorycznej zgodności z prawem zaskarżonej Uchwały - w zakresie objętym interesem prawnym Skarżącego - należy stwierdzić, że lokalny prawodawca nie naruszył trybu sporządzenia planu miejscowego. Nie doszło także do naruszenia właściwości organów ani zasad sporządzania planu miejscowego. Jak wynika z przedstawionego przez Organ wypisu z m.p.z.p. działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolami: 5KDD 1/2; 11MN; 2ZL/ZZ; 3ZL/ZZ; 4RZ/ZZ. Zgodnie z § 32 ust. 1 pkt 5 m.p.z.p. dla terenu o symbolach 2ZL/ZZ i 3ZL/ZZ ustala się przeznaczenie podstawowe pod lasy na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią. Dla tego terenu ustala się zakaz zabudowy, zaś dopuszcza się prowadzenie ścieżek pieszych i rowerowych. Zgodnie z § 32 ust. 1 pkt 6 m.p.z.p. dla terenu o symbolu 4RZ/ZZ ustala się przeznaczenie podstawowe pod trwałe użytki zielone na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią. Dla terenów oznaczonych symbolem 4RZ/ZZ ustala się zachowanie naturalnej doliny rzeki Warty, doliny i rzeki Mijaczowski wraz z ukształtowaniem terenu, istniejącą zielenią i łąkami, korytami rzek (§ 32 ust. 1 pkt 6 ppkt a). Nadto ustala się zakaz zabudowy oraz lokalizacji wolno stojących masztów telefonii komórkowej, a dla istniejących obiektów kubaturowych – przebudowy, rozbudowy, nadbudowy i odbudowy, dopuszcza się wyłącznie remonty i podwyższanie standardu użytkowego (§ 32 ust. 1 pkt 6 ppkt b). Ustala się także nakaz zabezpieczenia wzdłuż rzek 5,00 m pasa terenu wolnego, nie zabudowanego w celu umożliwienia prowadzenia robót remontowych i konserwacyjnych w korycie rzeki (§ 32 ust. 1 pkt 6 ppkt c). Dla terenu 4RZ/ZZ dopuszcza się: rekreacyjne zagospodarowanie terenu: place zabaw dla dzieci, trawiaste boiska do gry, ścieżki piesze i rowerowe; odtwarzanie stawów i oczek wodnych; realizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej (§ 32 ust. 1 pkt 6 ppkt d). Z powyższego wynika, że teren działki Skarżącego objęty w m.p.z.p. jednostkami 2ZL/ZZ, 3ZL/ZZ i 4RZ/ZZ położony jest na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią. Wskazać należy, że w myśl art. 15 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. (w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia zaskarżonej Uchwały) w planie miejscowym określa się obowiązkowo granice i sposoby zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, ustalonych na podstawie odrębnych przepisów, w tym terenów górniczych, a także narażonych na niebezpieczeństwo powodzi oraz zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych. W tym miejscu należy zauważyć, że obligatoryjność zakresu ustaleń planu należy rozpatrywać każdorazowo w odniesieniu do okoliczności faktycznych. W orzecznictwie wskazuje się, że przepis art. 15 ust. 2 u.p.z.p. określa obligatoryjne elementy planu miejscowego. Nie oznacza to jednak niedopuszczalności, w uzasadnionych przypadkach, odstępstw od tej zasady. Określenie w planie miejscowym danych z tego przepisu jest obowiązkowe tylko wówczas, gdy zachodzi taka potrzeba i konieczność. Przy czym przy ocenie, czy taka potrzeba oraz konieczność w określonym przypadku zachodzą, należy brać pod uwagę charakterystykę terenu, funkcję i sposób zagospodarowania terenu oraz charakter zabudowy. Jeżeli zatem stan faktyczny obszaru objętego planem nie daje podstaw do zamieszczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustaleń, o których mowa w art. 15 ust. 2 u.p.z.p, to ich brak nie może stanowić o jego niezgodności z prawem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 6 maja 2010 r., II OSK 424/10; 19 czerwca 2012 r., II OSK 814/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 21 lutego 2018 r., IV SA/Po 1144/17 – opublikowano w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Zgodnie z art. 79 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.; dalej "p.w. z 2001 r.") dla potrzeb planowania ochrony przed powodzią dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej sporządza studium ochrony przeciwpowodziowej, ustalające granice zasięgu wód powodziowych o określonym prawdopodobieństwie występowania oraz kierunki ochrony przed powodzią, w którym, w zależności od sposobu zagospodarowania terenu oraz ukształtowania tarasów zalewowych, terenów depresyjnych i bezodpływowych, dokonuje podziału obszarów na: 1) obszary wymagające ochrony przed zalaniem z uwagi na ich zagospodarowanie, wartość gospodarczą lub kulturową; 2) obszary służące przepuszczeniu wód powodziowych, zwane dalej "obszarami bezpośredniego zagrożenia powodzią"; 3) obszary potencjalnego zagrożenia powodzią. Obszary, o których mowa w art. 79 ust. 2, uwzględnia się przy sporządzaniu planu zagospodarowania przestrzennego województwa, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy (art. 84 p.w. z 2001 r.). W myśl art. 4a pkt 2 p.w. z 2001 r. w celu zapewnienia prawidłowego gospodarowania wodami, w tym w szczególności ochrony zasobów wodnych oraz ochrony ludzi i mienia przed powodzią, uzgodnienia z właściwym dyrektorem regionalnego zarządu gospodarki wodnej wymaga miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i plan zagospodarowania przestrzennego województwa w zakresie zagospodarowania stref ochronnych ujęć wody, obszarów ochronnych zbiorników wód śródlądowych i obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi. Stosownie zaś do art. 82 ust. 2 p.w. z 2001 r. na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią zabrania się wykonywania robót oraz czynności, które mogą utrudnić ochronę przed powodzią, w szczególności: 1) wykonywania urządzeń wodnych oraz wznoszenia innych obiektów budowlanych; 2) sadzenia drzew lub krzewów, z wyjątkiem plantacji wiklinowych na potrzeby regulacji wód oraz roślinności stanowiącej element zabudowy biologicznej dolin rzecznych lub służącej do wzmacniania brzegów, obwałowań lub odsypisk; 3) zmiany ukształtowania terenu, składowania materiałów oraz wykonywania innych robót, z wyjątkiem robót związanych z regulacją lub utrzymywaniem wód oraz brzegu morskiego, a także utrzymywaniem lub odbudową, rozbudową lub przebudową wałów przeciwpowodziowych wraz z ich infrastrukturą. Jak wynika z dokumentacji planistycznej projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Myszkowa obejmującego obszar położony w obrębie dzielnicy "Michałów" i północnej części dzielnicy "Mijaczów", pomiędzy ulicą Pułaskiego, Aleją Wolności, rzeką Wartą oraz torami PKP został uzgodniony przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu postanowieniami z dnia 8 maja 2006 r. i 23 października 2006 r. Zakres uzgodnienia dotyczył zagospodarowania obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi od rzeki Warty. Nadto w dokumentacji planistycznej znajduje się mapa fragmentów miasta Myszkowa z granicą obszarów bezpośredniego zagrożenia powodzią oraz pisma Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z 23 lutego 2006 r. oraz z 28 sierpnia 2006 r. wyjaśniające metodykę wyznaczenia strefy bezpośredniego zagrożenia powodzią. W związku z powyższym istniały podstawy do objęcia w mp.z.p. części działki Skarżącego jako obszaru bezpośredniego zagrożenia powodzią i ustalenia dla tej części zakazu zabudowy, a dodatkowo dla terenu 4RZ/ZZ nakazu zachowania ukształtowania terenu, istniejącej zieleni i łąk, koryt rzek. Według stanu na dzień podjęcia zaskarżonej Uchwały sposób wyznaczenia granic obszaru bezpośredniego zagrożenia powodzią został merytorycznie uzasadniony. Zdaniem Sądu nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 33 u.p.z.p. w którym przewidziano, że jeżeli w wyniku zmiany ustaw zachodzi konieczność zmiany studium lub planu miejscowego, czynności, o których mowa w art. 11 i 17, wykonuje się odpowiednio w zakresie niezbędnym do dokonania tych zmian. Słusznie wskazuje Organ, że ustawą z dnia 16 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2295) zniesiono obowiązek wprowadzenia w określonym terminie zmian w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego w zakresie dotyczącym obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi. Na mocy art. 1 pkt 8 lit. b tejże ustawy uchylono w art. 88f przepis ust. 7 dotyczący terminu wprowadzenia zmian w planie, a wynikających z przedstawionych na mapach zagrożenia powodziowego oraz mapach ryzyka powodziowego granic obszarów, o których mowa w art. 88d ust. 2 p.w. z 2001 r. Zgodnie zaś z aktualnie obowiązującą ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 960 z późn. zm.) w związku z art. 15 ust. 2 pkt 7 i art. 27 u.p.z.p. w nowym planie miejscowym lub jego zmianie określa się granice i sposoby zagospodarowania obszarów szczególnego zagrożenia powodzią przy uwzględnieniu aktualnych map zagrożenia powodziowego. Zgodnie z art. 32 ust. 2 u.p.z.p. wójt (burmistrz, prezydent miasta) ma obowiązek m.in. dokonania analizy zmian w zagospodarowaniu przestrzennym gminy. Jednakże ustawodawca nie wiąże z tym obowiązkiem żadnych rygorów, w szczególności nie określa maksymalnego terminu przeprowadzenia procedury planistycznej. Przeznaczenie działki Skarżącego w m.p.z.p. jest zgodne z ustaleniami Studium obowiązującego w dacie uchwalenia planu. Jak wynika z wypisu ze Studium działka nr [...] (obręb Myszków) położona jest na terenach oznaczonych na rysunku Studium symbolem ZI – zieleń o funkcji izolacyjnej, oraz w części na terenie oznaczonym jako lasy i zadrzewienia. Ponadto teren działki w przeważającej części został oznaczony jako obszar pełniący funkcje regionalnych i lokalnych powiązań przyrodniczo-klimatycznych (korytarze ekologiczne). W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1688), która weszła w życie w dniu 24 września 2023 r., do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, w przepisach ustaw zmienianych niniejszą ustawą, z wyjątkiem ustawy zmienianej w art. 26, odnoszących się do planu ogólnego gminy, przez plan ogólny gminy należy rozumieć studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, z wyjątkiem spraw uchwalania planów ogólnych gminy. Ponadto zgodnie z art. 65 ust. 1 ww. ustawy, studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2025 r., i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie - mimo uchylenia - art. 9 ust. 4 u.p.z.p., zgodnie z którym ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Zastosowanie znajdzie także art. 15 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem, wraz z uzasadnieniem. Także pomimo, że z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. w obecnym brzmieniu wynika, iż plan miejscowy uchwala rada gminy po stwierdzeniu zgodności z ustaleniami planu ogólnego, to na gruncie niniejszej sprawy, zgodność ta ma dotyczyć studium. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia władztwa planistycznego i zasady proporcjonalności, stwierdzić należy, iż gmina, korzystając z przysługującego jej władztwa planistycznego, ma możliwość wprowadzenia ograniczeń prawa własności nieruchomości, w tym prawa do jej zabudowy. Gmina może w uzasadnionych przypadkach wprowadzić całkowity zakaz zabudowy na danym terenie. Źródłem stosowanych ograniczeń mogą być również przepisy prawa powszechnie obowiązującego - tak jak to miało miejsce w przypadku obszarów bezpośredniego zagrożenia powodzią na gruncie p.w. z 2001 r. Skoro wolą ustawodawcy jest, by w sposób szczególny chronić obszary bezpośredniego zagrożenia powodzią, to nie mogą zostać uznane za zgodne z prawem ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez radę gminy, dopuszczające na takich właśnie terenach zabudowę (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 25 marca 2010 r., II SA/Gd 733/09, opubl. w CBOSA). Biorąc pod uwagę treść przepisów p.w. z 2001 r., treść Studium oraz uzyskane uzgodnienia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu, Organ nie mógł ustalić przeznaczenia części działki Skarżącego jako tereny rolnictwa ("R") i dopuścić na nim lokalizację zabudowy związanej z rolnictwem. W przeciwnym razie Organ uchwaliłaby plan miejscowy niezgodny w tym zakresie z przepisami p.w. z 2001 r., ze Studium i wbrew uzyskanym uzgodnieniom. Nadto Organ, także ze względu na konieczność zapewnienia ochrony życia i mienia, zobowiązany był do dokonania takich ustaleń w m.p.z.p., które pozwoliłyby na pełną realizację obowiązku ochrony obszarów bezpośredniego zagrożenia powodzią (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lipca 2012 r., II OSK 1110/12, opubl. w CBOSA). Zmiana okoliczności faktycznych w odniesieniu do przebiegu granic obszarów szczególnego zagrożenia powodzią, a tym samym możliwości wykorzystania działki Skarżącego, jaka nastąpiła już po uchwaleniu zaskarżonego planu, nie może stanowić samodzielnej i wystarczającej przesłanki do uznania, że w trakcie uchwalania m.p.z.p. Organ naruszył władztwo planistyczne, a w konsekwencji doprowadzić do stwierdzenia nieważności m.p.z.p. w kwestionowanym zakresie. Zauważyć nadto trzeba, że zgodnie z ustaleniami poprzednio obowiązującego planu z 1990 r. działka Skarżącego była przeznaczona pod tereny istniejących lasów /państwowych i prywatnych/ oraz tereny o małej przydatności rolniczej wskazane do zalesień (symbol "RL"). Na gruncie poprzednio obowiązującego planu także istniały ograniczenia dotyczące zabudowy i zagospodarowania działki Skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Odnosząc się do żądania Organu dotyczącego zasądzenia od Skarżącego na rzecz Organu zwrotu kosztów postępowania należy wskazać, że nie mogło być ono uwzględnione z uwagi na obowiązującą przed wojewódzkim sądem administracyjnym zasadę ograniczonej odpowiedzialności za wynik sprawy. Zasada ta oznacza, że zwrot kosztów postępowania może nastąpić jedynie na rzecz skarżącego i tylko w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona (art. 200 p.p.s.a.). Wyjaśnić także należy, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., z uwagi na to, że Skarżący złożył wniosek o zastosowanie tego trybu postępowania, zaś Organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło