III SA/Po 12/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Sebastian Michalski Protokolant: specjalista Justyna Hołyńska-Matela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M.B. i B.B. na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 3 grudnia 2024 r. nr XII/198/IX/2024 w sprawie ustalenia zasięgu nazwy Żywokostowa 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; 2. zasądza od Miasta Poznania na rzecz skarżących B. i M. B., solidarnie, kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na sesji w dniu 3 grudnia 2024 r. Rada Miasta Poznania (dalej jako "Rada Miasta" lub "Organ") podjęła uchwałę nr XII/198/IX/2024 w sprawie ustalenia zasięgu nazwy Żywokostowa (Dz. Urz. Woj. Wielk. z 23.12.2024 r. poz. 10931; dalej też jako: "uchwała nr XII/198/IX/2024") oraz uchwałę nr XII/202/IX/2024 w sprawie nadania drodze wewnętrznej nazwy Szyszkowa (Dz. Urz. Woj. Wielk. z 23.12.2024 r. poz. 10935; dalej też jako "uchwała nr XII/202/IX/2024"). Pismem procesowym z 12 stycznia 2025 r. (zwanym dalej "Skargą") M.B., B. B., T. J., T. S., K. S., L. B., J. Ś., a także S. R. (niewymieniony na s. 1 ww. pisma, ale pod nim podpisany), wywiedli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu jednobrzmiące skargi na obie ww. uchwały, zaskarżając je w całości oraz zarzucając im naruszenie: - art. 5a, art. 18 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 8 ust. 1a ustawy o drogach publicznych, art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 5a ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 3 ust. 1 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego [zgodnie z aktualnym oficjalnym nazewnictwem powinno być: "Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego" – uw. Sądu – w skrócie "EKSL"], a także wnosząc o: - wstrzymanie wykonalności zaskarżonych uchwał, - stwierdzenie nieważności bądź zmianę zaskarżonych uchwał i przywrócenie obszaru oraz nazewnictwa ulicy Żywokostowej do stanu przed zmianami, - zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Skargi wyjaśniono, że wszyscy skarżący są "właścicielami i mieszkańcami nieruchomości położonych w Poznaniu przy ul. dotychczas Żywokostowej, a obecnie Szyszkowej, zgodnie z numeracją podaną na wstępie" [tj. obejmującą numery posesji: 1, 3, 4, 5, 7, 9, 11 i 13 – uw. Sądu]. W dniu 9 stycznia 2025 r. skarżący otrzymali zawiadomienia z GEOPOZ o zmianie nazwy ulicy dla swoich posesji mieszkalnych, jak i miejsc wykonywania działalności gospodarczej – z ulicy Żywokostowej na ulicę Szyszkową. Zmiana objęła tylko część ulicy Żywokostowej – dla numerów: 1, 3, 4, 5, 7, 9, 11 i 13. Pozostała część ulicy nie uległa zmianie, podobnie jak i numeracja na pozostałej części ul. Żywokostowej, która obecnie rozpoczyna się od nr 15 (nieparzyste) i nr 6 (parzyste). W ocenie autorów Skargi, Rada Miasta – dokonując uchwałą nr XII/202/IX/2024 opisanej wyżej zmiany nazwy ulicy – naruszyła przepis art. 8 ust. 1a ustawy o drogach publicznych, w oparciu o który zmiana ta została dokonana, gdyż ten przepis dotyczy nadawania nazw drogom wewnętrznym, podczas gdy ulica Żywokostowa na żadnym odcinku, również na tym objętym zmianą nazwy, nie jest i nie była drogą wewnętrzną, lecz drogą gminną. Do dnia otrzymania ww. zawiadomienia skarżący nie byli informowani o zamiarze zmiany nazwy, ani nie były przeprowadzone konsultacje społeczne, toteż nie mieli oni świadomości i wiedzy o przeprowadzanych czynnościach zmierzających do zmiany nazwy odcinka ulicy Żywokostowej. Zmiany zostały wprowadzone w związku z budową osiedla Zagajnik, a teren budowy nie miał nadanej nazwy i numeracji należącej do ul. Żywokostowej. W ocenie skarżących budowa osiedla przez dewelopera nie może narażać wieloletnich mieszkańców i przedsiębiorców na pogorszenie warunków funkcjonowania i koszty związane ze zmianą nazwy ulicy, która był "Żywokostową" od samego początku. Dokonane zmiany – w przekonaniu autorów Skargi – wprowadzają dezorganizację. Dodatkowo podniesiono, że zmieniona została nazwa tylko dla części dotychczasowej ulicy Żywokostowej, co – ich zdaniem – wskazuje na nierówne traktowanie mieszkańców. Ponadto skarżący zakwestionowali sposób podjęcia zaskarżonych uchwał, który w ich ocenie wskazuje na istotne naruszenie prawa, mogące mieć wpływ na interes prawny skarżących. Wyjaśniono, że zmiana nazewnictwa ulicy ma istotny wpływ na funkcjonowanie mieszkańców i zaspokajanie ich potrzeb. Wprowadziła ona zamieszanie i wiąże się z uciążliwościami mającymi postać obowiązków prawnych, łączących się także z wydatkami. Wymiany wymagają wszystkie dokumenty zawierające adres zamieszkania, jak dowody osobiste, paszporty, prawa jazdy, legitymacje szkolne etc. Konieczne jest zawiadomienie urzędów o zmianie adresu i instytucji publicznych, w tym urzędów skarbowych i ZUS. Należy dokonać też zmian w umowach kredytowych z bankami, a w przypadku kredytu hipotecznego konieczne jest dokonanie zmiany wpisu do ksiąg wieczystych. Dodatkowo podniesiono, że niektórzy skarżący są przedsiębiorcami prowadzącymi działalność gospodarczą, a więc oprócz dokonania zmian w rejestrach ewidencyjnych, zmuszeni są ponieść koszty wymiany szyldów, przedruku ulotek reklamowych, wizytówek, aktualizacji stron internetowych, zgłoszenia zmian w bazach przedsiębiorców, etc. Te problemy, uciążliwości i wydatki nie zostały w ogóle wzięte przez uchwałodawcę pod uwagę. Główny jednak zarzut – jak podkreślili skarżący – sprowadza się do pominięcie ich w przeprowadzonych konsultacjach w związku ze zmianą nazwy ulicy. W orzecznictwie wielokrotnie wypowiadano się w przedmiocie udziału mieszkańców społeczności lokalnej w procesie nadania nazw i zmiany ulic, podkreślając, że z uwagi na istotny wpływ na funkcjonowanie gminy i warunki życia jej mieszkańców, i zaspokajanie ich potrzeb, zmiany nazw powinny poprzedzać konsultacje z mieszkańcami. Należy tu również wziąć pod uwagę treść przepisów regulujących ustrój samorządu terytorialnego oraz art. 3 ust. 1 EKSL, który przewiduje prawo bezpośredniego udziału społeczności lokalnej w istotnych zagadnieniach mających wpływ na jej funkcjonowanie, a do takich należy nadanie/zmiana nazwy ulicy. Autorzy Skargi podkreślili, że w niniejszej sprawie konsultacje społeczne nie zostały przeprowadzone, a mieszkańcy dotychczasowej ulicy Żywokostowej (części) w dniu 9 stycznia 2025 r. zostali pismem GEOPOZ-u poinformowani, że od dnia 6 stycznia 2025 r. mieszkają przy ulicy Szyszkowej. W konsekwencji – zdaniem skarżących – należy przyjąć, że pominięcie części mieszkańców oraz osób prawnych, których bezpośrednio dotyczyła zakwestionowana część uchwały w przedmiocie zmiany nazwy ulicy, oraz brak analizy skutków finansowych, jakie niesie ze sobą podjęcie uchwały dla tych mieszkańców, w szczególności prowadzących działalność gospodarczą, stanowi istotne naruszenie prawa – art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 5a ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 3 ust. 1 EKSL. W odpowiedzi na Skargę, Rada Miasta, reprezentowana przez r. D., wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, wyjaśniając na wstępie uzasadnienia, że w niniejszej sprawie mamy w istocie do czynienia formalnie z czternastoma skargami. Po pierwsze, przedmiotem zaskarżenia są dwie uchwały Rady Miasta, a po drugie – skoro skargi każdego z siedmiu skarżących dotyczą tych samych aktów, możliwe jest ich współuczestnictwo w tych dwóch sprawach, zgodnie z przepisem art. 51 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a."), jednak nie zmienia to postaci rzeczy, iż każdy ze skarżących wywodzi swoją, indywidualną skargę. To z kolei w istotny sposób wiąże się z legitymacją skargową opartą na przepisie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, z późn. zm.; w skrócie "u.s.g."), w świetle którego to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jego indywidualną sytuacją prawną. Tymczasem w niniejszej sprawie, zdaniem pełnomocnika Organu, skarżący nie wykazali, w jaki sposób zaskarżone akty rzutują na ich indywidualną sytuację prawną. W skardze wskazano jedynie, jakie ich zdaniem potencjalnie nowe obowiązki na osoby mieszkające przy objętych nimi ulicach mogą one nakładać, w żaden sposób nie odnosząc tego do swojej indywidualnej sytuacji prawnej. Z samego oznaczenia stron skarżących wynika, że nie wszystkie one prowadzą działalność gospodarczą, zatem zarzuty skargi dotyczące przedsiębiorców nie mogą być skutecznie podnoszone przez pozostałe osoby. Również podnoszenie zarzutów w sprawie wymiany dokumentów dotyczących uprawnień związanych z kierowaniem pojazdami (praw jazdy i dowodów rejestracyjnych) wymagałoby wykazania, że takie dokumenty się w istocie przez skarżących posiadane. Wskazywanie w skardze przez wszystkich skarżących wszystkich możliwych, ich zdaniem, uciążliwości dla społeczności lokalnej wynikających z zaskarżonych uchwał, czyni tę skargę de facto skargą powszechną, niemieszczącą się w zakresie działania przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. Odnosząc się natomiast do meritum Skargi w tym zakresie, pełnomocnik Organu podniósł, że dowody osobiste i paszporty, podobnie jak nowe prawa jazdy, nie zawierają danych adresowych posiadacza, dane takie przedsiębiorca może zaktualizować w urzędzie skarbowym przez Internet, a zmiany nazw ulicy są przedmiotem zawiadomienia z urzędu sądu prowadzącego księgi wieczyste przez organ prowadzący ewidencję miejscowości, ulic i adresów. Nie można natomiast doszukać się normy prawnej, która nakazywałaby przedsiębiorcy dokonywać w razie zmiany adresu siedziby, zmiany pieczątek, szyldów, wizytówek i stron internetowych. Dlatego potrzebę takich zmian, bez wątpienia związaną z kosztami, należy rozpatrywać w kategorii interesu faktycznego, a nie prawnego. Organ podkreślił, że wnosząc skargę na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. należy również wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Skarżący zaś w niniejszej sprawie wskazują stosowne przepisy, lecz – zdaniem Organu – czynią to nietrafnie. Zarzucają bowiem naruszenie art. 3 ust. 1 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, podczas gdy z uzasadnienia Skargi wynika, że chodzi raczej o zarzut naruszenia art. 4 ust. 6 EKSL dotyczący konsultacji, zwłaszcza, że w Skardze podnosi się też zarzut naruszenia art. 5a u.s.g. Jednak, jak podkreślił pełnomocnik Organu, żaden przepis prawa materialnego nie nakłada obowiązku stosowania form demokracji bezpośredniej w procesie uchwałodawczym, przed podjęciem uchwały w sprawie nadania nazw ulicom. W szczególności przepisy Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego nie kreują dla indywidualnych mieszkańców skonkretyzowanego uprawnienia do udziału w procesie podejmowania decyzji w przedmiocie nadania lub zmiany nazwy ulicy. Uwzględniając art. 3 ust. 2 EKSL, konsultacja ze społecznością lokalną może się zatem odbyć także poprzez konsultację z radą lub zgromadzeniem wybranym przez obywateli – co miało miejsce w niniejszej sprawie. Projekty obu uchwał zostały bowiem skonsultowane z radą właściwego miejscowo osiedla i uzyskały jego pozytywną opinię. Powyższe odnosi się także, zdaniem Organu, do zarzutu naruszenia art. 5a u.s.g., który to przepis również nie kreuje dla indywidualnych mieszkańców skonkretyzowanego uprawnienia do udziału w procesie podejmowania decyzji w przedmiocie nadania lub zmiany nazwy ulicy. Ustosunkowując się zaś do zarzutu naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 3 u.s.g.. pełnomocnik Organu wyjaśnił, że przepis ten dotyczy powoływania i odwoływania skarbnika gminy, nie ma zatem żadnego związku ze sprawą. Być może – jak zasugerował pełnomocnik – chodzi tu o art. 18 ust. 2 pkt 13 u.s.g., który przekazuje do wyłącznej właściwości rady gminy kwestie decydowania o nazwach ulic. W tym zakresie ustawa zachowała jednak zasadę pełnej swobody społeczności lokalnej do podejmowania w tej kwestii decyzji. Z regulacji tej nie można w szczególności wywieść, że indywidualne uprawnienie do decydowania w tej kwestii ma każdy członek społeczności lokalnej. W przekonaniu autora odpowiedzi na Skargę nietrafny jest też zarzut naruszenia art. 8 ust. 1a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 320, z późn. zm.; w skrócie "u.d.p."). Albowiem nawet gdyby przyjąć, że przepis ten błędnie przywołano w podstawie prawnej zaskarżonych uchwał, to należy zauważyć, że jego wskazanie było i tak zbędne, a sprawę należałoby rozpatrywać jedynie w kontekście załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (w skrócie "ZTP"). Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego naruszenie tych zasad mogłoby skutkować nieważnością aktu prawnego tylko wtedy, gdyby było poważne i powodowałoby naruszenie którejś z zasad konstytucyjnych, co z pewnością w sprawie niniejszej nie ma miejsca. Zarzut ten – w ocenie Organu – jest jednak nietrafny przede wszystkim dlatego, że grunty objęte zaskarżonymi uchwałami w części stanowią własność prywatną. Działka nr 249/62 (obr. Umultowo, ark. 15) jest bowiem własnością P. sp. z o.o. w P., zaś działka nr 29/25 (obr. Umultowo, ark. 09) jest własnością Z. C.. Dalej Rada Miejska podniosła, że nie wiadomo, na czym miałby polegać dyskryminujący charakter zaskarżonych uchwał, powodujący naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Uchwała nazewnicza siłą rzeczy w większym stopniu dotyczy członków wspólnoty lokalnej mieszkających przy danej ulicy, trudno jednak mówić z tego powodu o ich dyskryminacji. Na zakończenie autor odpowiedzi na Skargę podkreślił, że podjęcie zaskarżonych uchwał odbyło się w interesie publicznym i było w pełni uzasadnione. Nieruchomości położone przy ulicy Żywokostowej, na północnym jej, nowym przebiegu posiadały nadane im numery porządkowe w ciągłości z istniejącym, dawnym przebiegiem, kończącym się oznaczeniami: 16 i 25. Gdyby nowo wybudowany odcinek ulicy od strony południowej, będący przedłużeniem dawnej ulicy Żywokostowej, łączącej się z ulicą Naramowicką potraktować jako jedną ulicę z tymże ostatnim odcinkiem, zachowując dla całości nazwę Żywokostowa, należałoby nieruchomościom położonym przy nowym odcinku nadać numerację z uwzględnieniem tej, którą otrzymały nieruchomości przy północnym odcinku. Oznaczałoby to, że po numerze 13 następowałby numer 43, a po numerze 15 numer 28. Objęcie tych odcinków wspólną, nową nazwą Szyszkowa pozwoliło nadać wspólną, ciągłą numerację porządkową. Odnosząc się zaś do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych uchwał, Organ podniósł, że nie ma on prawnego umocowania. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest możliwe wstrzymanie wykonania aktów prawa miejscowego, jeżeli weszły one w życie, a tak stało się w niniejszej sprawie – obie uchwały weszły w życie 7 stycznia 2025 r. Sprawa ze Skargi w części dotyczącej: - uchwały nr XII/198/IX/2024 w sprawie ustalenia zasięgu nazwy Żywokostowa – została zarejestrowana w tut. Sądzie początkowo pod sygn. akt IV SA/Po 217/25, a następnie, w związku z reorganizacją jego wydziałów orzeczniczych, opatrzona nową sygn. akt III SA/Po 12/26; - uchwały nr XII/202/IX/2024 w sprawie nadania drodze wewnętrznej nazwy Szyszkowa – została zarejestrowana w tut. Sądzie początkowo pod sygn. akt IV SA/Po 216/25, a następnie, w związku z reorganizacją jego wydziałów orzeczniczych, opatrzona nową sygn. akt III SA/Po 11/26. Dalsze uwagi sprawozdawcze odnoszą się już wyłącznie do niniejszej sprawy, zawisłej obecnie pod sygn. akt III SA/Po 12/26 (wcześniej: IV SA/Po 217/25, a dotyczącej skarg wniesionych na uchwałę nr XII/198/IX/2024 w sprawie ustalenia zasięgu nazwy Żywokostowa. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 4 marca 2025 r. wezwano każdego ze skarżących (poza S. R., którego wezwano w dniu 5 czerwca 2025 r.) m.in. do wykazania naruszenia własnego interesu prawnego polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną indywidualną i prawnie chronioną sytuacją skarżącego, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W piśmie procesowym z 17 marca 2025 ?. M. B., wyjaśnił, że uchwała nr XII/202/IX/2024 ma bezpośredni związek z jego indywidualną i prawnie chronioną sytuacją z następujących przyczyn: 1. Interes prawny w zaskarżeniu uchwały dotyczącej zmiany nazwy ulicy wynika z faktu, że skarżący jest członkiem społeczności lokalnej, której uchwała bezpośrednio dotyczy poprzez narzucenie jemu dodatkowych obowiązków administracyjnych i obciążeń finansowych, 2. Zmiana nazwy ulicy Żywokostowej/Szyszkowej, w części dotyczącej jego nieruchomości, wywiera bezpośredni wpływ na prywatną sferę życia całej rodziny poprzez m.in. konieczność zmiany wszelkich dokumentów zawierających adresy zamieszkania, zawiadomienia urzędów i instytucji publicznych, 3. Jako osoba prowadząca działalność gospodarczą pod wskazanym adresem, skarżący zmuszony będzie ponadto do dokonania zmian w rejestrach ewidencjonujących prowadzenie działalności gospodarczej, przedruku ulotek reklamowych, aktualizacji stron internetowych, zgłoszenia zmian w bazach przedsiębiorców, 4. Wszystkie powyższe zmiany, poza uciążliwościami, mają postać obowiązków prawnych, łączących się z koniecznością poniesienia wydatków finansowych. W konkluzji skarżący stwierdził, że zmiana nazwy ulicy wywiera poważny bezpośredni wpływ zarówno na jego prywatną sferę życia, jak i sferę prawną, związaną z jego funkcjonowaniem, jako przedsiębiorcy w społeczeństwie. Podkreślił przy tym, że uchwała, która miała dotyczyć nadania nazwy drodze wewnętrznej, faktycznie dotyczy też istniejącej drogi publicznej w części, przy której zlokalizowana jest jego nieruchomość mieszkalna, jak i zakład produkcyjny. Gdyby zaś uchwała podejmowana była wyłącznie w sprawie nadania nazwy drodze wewnętrznej, to zgodnie z ustawą o drogach publicznych wymagałaby uzyskania pisemnej zgody właścicieli terenów, na których jest zlokalizowana. A więc w części, która dotyczy ulicy Żywokostowej/Szyszkowej, jako drogi gminnej, taka sytuacja nie zachodzi. Skarżący wniósł o zwrot poniesionych kosztów sądowych oraz o dołączenie jego pisma do rozpatrywania drugiej z zaskarżonych uchwał – nr XII/198/IX/2024. Prawomocnym postanowieniem z 19 sierpnia 2025 r. o sygn. akt IV SA/Po 217/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargi T. J., T. S., K. S., L. B., J. Ś. i S. R.. Prawomocnym postanowieniem z 7 października 2025 r. o sygn. akt: IV SA/Po 217/25 Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. Sąd zobowiązał pełnomocnika Organu do przedłożenia w terminie 14 dni dokumentacji, z której wynika status prawny ulicy Żywokostowej i ulicy Szyszkowej, z uwzględnieniem poszczególnych odcinków tych ulic, obowiązujący na dzień podjęcia zaskarżonej Uchwały. W piśmie procesowym z 8 grudnia 2025 r. pełnomocnik Organu wyjaśnił, że działki nr 28/10 cz. i 28/28 z obrębu Umultowo, ark. 15 oraz działki nr 28/14, 30/2 i 29/17 z obrębu Umultowo, ark. 09 na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały były własnością Miasta Poznania i stanowiły ulicę Żywokostową, mającą status drogi gminnej. Działka nr 249/62 cz. z obrębu Umultowo, ark. 15, na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały stanowiła własność P. sp. z o.o., a działka nr 29/25 z obrębu Umultowo, ark. 09, była własnością Z. C.. Nie ma zatem w stosunku do tych dziatek zastosowania przepis art. 10 ust. 4 u.d.p. Działki, będące własnością prywatną, złączone jedynie funkcjonalnie z istniejącą na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały ulicą Żywokostową, zostały objęte nazwami ulic Szyszkowa i Żywokostowa celem umożliwienia nadania numeracji porządkowej powstającym budynkom. W piśmie procesowym z 23 grudnia 2025 r. pełnomocnik substytucyjny Organu, r. R., podkreśliła, że skargę na uchwałę nazewniczą rady miast można złożyć, gdy narusza ona interes prawny lub uprawnienia mieszkańca/podmiotu. Tymczasem skarżący w treści skargi oraz kolejnych pism wskazuje zasadniczo na swój interes faktyczny, sprowadzając konsekwencje podjętej uchwały do konieczności wymiany dokumentów czy zmian ulotek reklamowych prowadzonej działalności gospodarczej. W związku z tym pełnomocnik zauważyła, że wymiana dokumentów w opisanym przypadku następuje bezkosztowo, aktualizacja EGiB oraz KW następuje z urzędu, a zawiadomienia urzędów także nie wymagają nadmiernego zaangażowania, z uwagi na możliwość elektronicznej komunikacji. Zatem, skoro skarżący w związku z podjęciem uchwały wywodzi szkodę (koszty), które musi ponieść, ma raczej na uwadze szkodę materialną, dla której właściwa jest droga postępowania cywilnego. W piśmie procesowym z 24 grudnia 2025 r. M. B. wyjaśnił, że zamieszkuje oraz wraz z żoną B. B. są współwłaścicielami nieruchomości położonej przy ul. Żywokostowej/Szyszkowej 5 (działka nr ewid. 28/31), a także – że od 1 czerwca 2006 r. prowadzi działalność gospodarczą pod adresem: ul. Żywokostowa/Szyszkowa 7 (działka nr ewid. 28/32), której właścicielami są jego rodzice L. i M. B.. Na rozprawie w dniu 4 lutego 2026 r. stawiła się skarżąca B. B., która podtrzymała wnioski i wywody skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zawarta w piśmie procesowym z 12 stycznia 2025 r. skarga M. i B. małżonków B. (zwanych dalej łącznie "Skarżącymi") na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 3 grudnia 2024 r. nr XII/198/IX/2024 w sprawie ustalenia zasięgu nazwy Żywokostowa zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek zasadniczo z innych przyczyn niż w tej skardze wskazane. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego ("j.s.t.") oraz inne akty organów tych jednostek podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza możliwość stwierdzenia jej nieważności. Przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie: Dz. U. z 2025 r. poz. 1153, z późn. zm.; w skrócie: "u.s.g."), stosownie do którego nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 u.s.g. obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego. W judykaturze do istotnych naruszeń prawa zalicza się naruszenie przepisów dotyczących kompetencji do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – poprzez wadliwą ich wykładnię, a także przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998r. sygn. akt II SA/Wr 1459/97, OwSS 1998, nr 3, poz. 79). Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała nr XII/198/IX/2024 (zwana też dalej "Uchwałą"), zgodnie z jej § 3 została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego (z 23.12.2024 r. poz. 10931) i weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, tj. 7 stycznia 2025 r. A. Dopuszczalność skargi. Zawarcie w przywołanym § 3 Uchwały wzmianki o jej ogłoszeniu w dzienniku urzędowym świadczy o tym, że Rada Miasta uznała, iż Uchwała jest aktem prawa miejscowego. Nie przesądzając w tym miejscu prawidłowości takiego stanowiska, na potrzeby oceny dopuszczalności skargi można na razie poprzestać na stwierdzeniu, że zaskarżona Uchwała w sprawie nadania drodze wewnętrznej nazwy Szyszkowa jest niewątpliwie aktem organu j.s.t. (tu: Rady Miasta) podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej, zaskarżalnym do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 albo pkt 6 p.p.s.a. Kontynuując badanie dopuszczalności skargi, należy zauważyć, że – jak to wynika wprost z jej treści – została ona wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (ówcześnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, z późn. zm.; w skrócie "u.s.g."). Przepis ten w aktualnym brzmieniu stanowi, że: "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego". W świetle cytowanego art. 101 ust. 1 u.s.g. konieczne było zbadanie legitymacji Skarżących do wniesienia skargi na Uchwałę, a więc wyjaśnienie, czy jej postanowienia naruszają ich interes prawny lub uprawnienie w rozumieniu ww. przepisu. Godzi się podkreślić, że pod rządem art. 101 ust. 1 u.s.g. – inaczej niż w przypadku legitymacji strony ustalanej w postępowaniu administracyjnym na gruncie art. 28 k.p.a. – legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę organu j.s.t. przysługuje nie temu, kto (tylko) "ma" w tym interes prawny, ale temu, czyj interes prawny został skarżonym aktem (już) "naruszony" (por. wyrok NSA z 3.9.2004 r., OSK 476/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 2; por. też wyroki NSA: z 20.1.2010 r., I OSK 1016/09; z 23.2.2012 r., II OSK 2451/11; z 27.3.2013 r., I OSK 2620/12; z 17.1.2018 r., I OSK 1722/17; o ile nie zastrzeżono inaczej, wszystkie orzeczenia NSA i WSA przywołane w niniejszym wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie "CBOSA", pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie interesu prawnego wnoszącego skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny (zob. wyroki NSA: z 23.2.2012 r. II OSK 2451/11; z 17.1.2018 r., I OSK 1722/17). Wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 4 listopada 2003 r. o sygn. SK 30/02 (OTK-A 2003, nr 8, poz. 84) stwierdził, że skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Podobnie w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma takiego charakteru, a więc że do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyroki NSA: z 3.9.2004 r., OSK 476/04, ONSA 2005, nr 1, poz. 2; z 1.3.2005 r., OSK 1437/04; z 7.3.2018 r., II OSK 1213/16). Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że – jak to ujął Sąd Najwyższy w wyroku z 7 marca 2003 r. o sygn. akt III RN 42/02 (OSNP 2004, nr 7, poz. 114) – każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 u.s.g., musi wykazać, iż w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza (pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej. Badając zatem, czy doszło do tak rozumianego naruszenia interesu prawnego Skarżących, Sąd doszedł do przekonania o zasadności udzielenia odpowiedzi twierdzącej. Sąd w niniejszym składzie podziela bowiem ten nurt w orzecznictwie i doktrynie, zgodnie z którym nadawanie nazw ulicom oddziałuje "na zewnątrz" administracji i wywołuje określone skutki prawne dla nieokreślonej liczby adresatów [tak np. uchwała NSA(7) z 11.4.2005 r., II OPS 2/05, ONSAiWSA 2005, nr 5 poz. 88], a więc wpływa na ich sytuację prawną (por. np. wyrok WSA z 16.3.2023 r., II SA/Bk 90/23). Rozwijając te myśl, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 czerwca 2011 r. o sygn. akt II OSK 633/11, wyjaśnił, że "[n]adawanie nazw ulicom powszechnie dostępnym nie jest, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 11 kwietnia 2005 r., sprawą z zakresu prawa cywilnego ze względu na rolę, jaką te nazwy pełnią w obrocie publicznoprawnym. Uchwała o nadaniu nazwy konkretnej ulicy ma nieograniczony krąg adresatów, jest zatem uchwałą o charakterze generalnym. Adresatami tymi są wszyscy, którzy muszą posługiwać się tą nazwą i zmieniać (co często związane jest z obowiązkiem poniesienia stosownych opłat) adres zamieszkania, miejsce prowadzenia działalności gospodarczej czy też miejsce położenia nieruchomości w dokumentach, rejestrach i ewidencjach urzędowych. Konieczność aktualizowania adresu jest niekiedy objęta także systemem sankcji administracyjnych". W niniejszej sprawie Skarżący wyprowadzali swą legitymację prawną do zaskarżenia Uchwały przede wszystkim z faktu, że są współwłaścicielami nieruchomości (działki nr ewid. 28/31), położonej pierwotnie pod adresem: ul. Żywokostowa 5, a od wejścia w życie Uchwały (wraz z "towarzyszącą" jej uchwałą nr XII/202/IX/2024): ul. Szyszkowa 5. Dodatkowo M. B. podniósł, że od 1 czerwca 2006 r. prowadzi działalność gospodarczą na nieruchomości (działce nr ewid. 28/32) pod adresem: ul. Żywokostowa 7 – od wejścia w życie Uchwały (wraz z "towarzyszącą" jej uchwałą nr XII/202/IX/2024), oznaczonej jako: ul. Szyszkowa 7 – której właścicielami są jego rodzice, L. i M. B.. W ocenie Sądu jest faktem notoryjnym, że w przypadku zmiany nazwy ulicy przepisy prawa nakładają na właściciela nieruchomości zabudowanej (ewentualnie także na inne osoby zamieszkujące na tej nieruchomości), obowiązek podjęcia szeregu czynności zmierzających do aktualizacji odnośnych danych adresowych w dokumentach, rejestrach i ewidencjach urzędowych, a także niekiedy wymiany tablic z numerami porządkowymi na budynkach (por. wyrok WSA z 16.3.2023 r., II SA/Bk 90/23). Ten ostatni obowiązek wynika z przepisu art. 47b ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1151, z późn. zm.; w skrócie "p.g.k."), który stanowi, że właściciele nieruchomości zabudowanych lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które takimi nieruchomościami władają, mają obowiązek umieszczenia w widocznym miejscu – na ścianie frontowej budynku albo ogrodzeniu tabliczki z numerem porządkowym w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o ustaleniu tego numeru. Rada gminy, w drodze uchwały, może wprowadzić obowiązek umieszczania na tabliczce, o której mowa w ust. 1, nazwy miejscowości lub nazwy dzielnicy, osiedla, zespołu urbanistycznego, a także nazwy ulicy lub placu (art. 47b ust. 3 p.g.k.). Godzi się w tym miejscu dodatkowo zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym w obecnym stanie prawnym ustalanie (nadawanie) numerów porządkowych nieruchomościom jest "inną czynnością z zakresu administracji publicznej" w powyższym rozumieniu, która następuje w formie czynności materialno-technicznej (por. m.in. wyroki NSA: z 18.1.2002 r., SA/Bk 1074/01; z 1.2.2008 r., I OSK 6/07; z 7.12.2011 r., I OSK 30/11; z 22.10.2013 r., I OSK 980/12; a także wyroki WSA: z 11.9.2020 r., IV SA/Po 214/20; z 23.11.2016 r., II SA/Po 576/16, i tam przywołane dalsze wyroki sądów administracyjnych) oraz że właściciel takiej nieruchomości ma interes prawny – a nie tylko faktyczny – w zaskarżeniu takiej czynności na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Co więcej, podkreśla się również, że skoro na ww. zasadach kontroli sądowoadministracyjnej podlega czynność ustalenia numeru porządkowego budynku mieszkalnego położonego przy danej ulicy, "to tym bardziej tego rodzaju kontrolą winna być objęta dalej idąca – i potencjalnie bardziej dolegliwa dla obywatela – czynność polegająca na zmianie, bądź odmowie zmiany zapisów w ewidencji miejscowości, ulic i adresów, czy też poinformowanie obywatela, że dotąd używane przez niego i organy władzy publicznej dane adresowe jego nieruchomości nie odpowiadają zapisom ww. ewidencji i winien on posługiwać się innymi danymi adresowymi – w szczególności gdy obywatel kwestionuje prawidłowość odczytania przez organ zapisów znajdujących się w ewidencji" (zob. wyrok WSA z 19.3.2020 r., IV SA/Po 1014/19). Innym przykładem obowiązków wynikających dla właściciela (ew. też innej osoby zamieszkałej na) zabudowanej nieruchomości z faktu zmiany nazwy przyległej do tej nieruchomości ulicy – a co za tym idzie: z faktu zmiany danych adresowych – jest przewidziany w art. 9 ust. 1 i 1d ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (obecnie: Dz. U. z 2025 r. poz. 237, z późn. zm.; w skrócie "u.z.e.i.p.p.") obowiązek aktualizowania przez wymienionych podatników i płatników (a także przez zarządcę sukcesyjnego) danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego nie później niż w terminie 7 dni od dnia w którym nastąpiła zmiana danych (zob. ust. 1 zd. pierwsze). W przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną mającą identyfikator podatkowy, o którym mowa w art. 3 ust. 1, nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług albo wykonującą działalność, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Podatnicy mogą również dokonać aktualizacji adresu miejsca zamieszkania według wzoru określonego na podstawie art. 5 ust. 5 (art. 9 ust. 1d u.z.e.i.p.p.). Podobnie w doktrynie podnosi się, że źródłem legitymacji skargowej, opartej na art. 101 ust. 1 u.s.g., uprawniającej do wniesienia skargi na uchwałę w sprawie nadania (zmiany) nazwy ulicy, "będą przede wszystkim obowiązki o charakterze ewidencyjno-rejestracyjnym wiążące się z adresem zamieszkania lub prowadzenia działalności. Zmiana nazwy ulicy rodzi obowiązek aktualizacji danych w rejestrach urzędowych (m.in. ewidencja ludności, EDG, KRS), wymianą dokumentów oraz przedmiotów wskazujących na siedzibę prowadzonej działalności (pieczątki, szyldy itd.). Czynności te oczywiście generują koszty, ich niedopełnienie może być też zagrożone sankcją karną. Konieczność dokonania tych czynności i poniesienia związanych z tym kosztów wystarcza dla wykazania naruszenia interesu prawnego, co otwiera drogę do wniesienia skargi, choć samo w sobie nie gwarantuje jej powodzenia" (zob. J. Parchomiuk, Uchwały rady gminy w sprawach nazw ulic i placów, "Samorząd Terytorialny" nr 4/2013, s. 30, i tam przywołane orzecznictwo sądów administracyjnych). Nie bez znaczenia jest także okoliczność, że nazwa ulicy stanowi zwykle istotny element jednej z najpowszechniej stosowanych kategorii danych osobowych, jaką są dane adresowe ("dane o lokalizacji" w rozumieniu przepisów RODO). W efekcie jest poza sporem, że uchwała w sprawie nadania (zmiany) nazwy ulicy ingeruje w dane osobowe mieszkańców zasiedlających domy lub mieszkania przy tej ulicy. Wszystko to – wbrew twierdzeniom odpowiedzi na skargę – zwalnia z konieczności bardziej szczegółowego badania w niniejszej sprawie, czy, a jeśli tak to konkretnie jakie, dokumenty Skarżący byli lub są zmuszeni wymienić w związku z wejściem w życie Uchwały oraz jakie dokładnie czynności urzędowe musieli podjąć w wyniku tego faktu. Albowiem w świetle wcześniejszych wywodów już i bez takiej analizy jest – zdaniem Sądu – jasne, że skoro podjęcie i wejście w życie zaskarżonej Uchwały (wraz z "towarzyszącą" jej uchwałą nr XII/202/IX/2024) skutkowało zmianą danych adresowych identyfikujących Skarżących, to nie ulega wątpliwości, że Uchwała narusza ich interes prawny. B. Ocena zasadności skargi. Przechodząc do oceny merytorycznej zasadności skargi, należy na wstępie podkreślić, że stwierdzonego wyżej naruszenia interesu prawnego Skarżących przez Uchwałę nie można utożsamiać z naruszeniem prawa (w znaczeniu przedmiotowym: jako obiektywnego porządku prawnego) skutkującym "automatycznie" jej nieważnością. Innymi słowy, samo stwierdzenie naruszenia interesu prawnego Skarżących nie oznacza jeszcze konieczności uwzględnienia ich skargi. Obowiązek taki powstaje dopiero wtedy, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku uwzględnienia skargi na uchwałę organu j.s.t. nie ma natomiast wówczas, gdy naruszony zostaje wprawdzie interes prawny lub uprawnienie, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem. Zdaniem Sądu dla oceny zasadności skargi wniesionej w niniejszej sprawie doniosłe znaczenie ma, wprowadzone przepisami prawa, rozróżnienie na "drogę publiczną" oraz "drogę wewnętrzną". W świetle art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (stan prawny na dzień podjęcia Uchwały: Dz. U. z 2024 r. poz. 320, z późn. zm.; w skrócie "u.d.p.") "drogą publiczną" jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg – tj. do kategorii dróg: 1) krajowych, 2) wojewódzkich, 3) powiatowych albo 4) gminnych (zob. art. 2 ust. 1 u.d.p.) – z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Z kolei "drogami wewnętrznymi" są – zgodnie z art. 8 ust. 1 u.d.p. – drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym takiej drogi, są drogami wewnętrznymi. W myśl art. 2a u.d.p. drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa (ust. 1), natomiast drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne – własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy (ust. 2). Natomiast właścicielem drogi wewnętrznej może być także podmiot prywatny (np. osoba fizyczna albo prawna). Zgodnie z art. 7 u.d.p. do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych (ust. 1). Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu (ust. 2) Ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy (ust. 3). Ustawa o drogach publicznych przewiduje także procedurę pozbawiania drogi już jej nadanej (dotychczasowej) kategorii – statuując w tej mierze zasadę, że organem właściwym do pozbawienia drogi dotychczasowej kategorii jest organ właściwy do zaliczenia jej do odpowiedniej kategorii (art. 10 ust. 1 u.d.p.) oraz że pozbawienia drogi jej kategorii dokonuje się w trybie właściwym do zaliczenia drogi do odpowiedniej kategorii (art. 10 ust. 2 u.d.p.). Problematyce nadawania nazw ulicom (drogom), w ustawie o drogach publicznych został wprost poświęcony tylko jeden przepis, a mianowicie art. 8 ust. 1a u.d.p., który stanowi, że podjęcie przez radę gminy uchwały w sprawie nadania nazwy drodze wewnętrznej wymaga uzyskania pisemnej zgody właścicieli terenów, na których jest ona zlokalizowana. Dlatego właściwej podstawy kompetencyjnej do podejmowania przez radę gminy uchwał w sprawie nadania nazwy ulicy/drodze należy upatrywać w treści art. 18 pkt 13 u.s.g. [por. m.in.: uchwała NSA(7) z 11.4.2005 r., II OPS 2/05, ONSAiWSA 2005, nr 5 poz. 88; wyrok NSA z 20.7.2005 r., OSK 1806/04), zgodnie z którego obecnym brzmieniem do wyłącznej właściwości rady gminy należy "podejmowanie uchwał w sprawach herbu gminy, nazw ulic i placów będących drogami publicznymi lub nazw dróg wewnętrznych w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (...), a także wznoszenia pomników". Charakter prawny uchwały rady gminy w sprawie nadania nazwy ulicy nie jest w doktrynie i orzecznictwie oceniany jednolicie, poza tym tylko, że nie ulega wątpliwości, iż taka uchwała jest – jak to już wyżej wskazano – aktem organu j.s.t. podjętym "w sprawie z zakresu administracji publicznej" (a tym samym zaskarżalnym do sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 5, ewentualnie pkt 6 p.p.s.a.). Obecnie niewątpliwie dominuje pogląd, zgodnie z którym uchwała w sprawie nadania nazwy ulicy będącej drogą publiczną jest aktem prawa miejscowego. Istotniejsza różnica zdań dotyczy tego, czy taki sam charakter ma również uchwała w sprawie nadania nazwy drodze wewnętrznej. W judykaturze można bowiem spotkać wypowiedzi, według których uchwała w przedmiocie nazwy ulicy niebędącej drogą publiczną nie ma mocy powszechnie obowiązującej, lecz stanowi przejaw władztwa gminy o charakterze wewnętrznym (por. np. wyrok NSA z 24.5.2017 r., II OSK 2447/15; wyrok WSA z 16.10.2019 r., III SA/Łd 503/19). Sąd w niniejszym składzie przychyla się jednak do tego stanowiska prezentowanego w orzecznictwie, które nie różnicuje mocy prawnej uchwały w sprawie nazwy ulicy w zależności od rodzaju drogi (publiczna / wewnętrzna), jaką ta ulica stanowi, lecz jednolicie przyjmuje, że uchwała podjęta na podstawie art. 18 pkt 13 u.s.g. jest aktem prawa miejscowego (por. np. wyroki NSA: z 29.6.2011 r., II OSK 633/11, ONSAiWSA z 2012, nr 3, poz. 55; z 23.8.2016 r., II OSK 2904/14; z 12.01.2018 r., II OSK 2894/17). W szczególności Sąd w całej rozciągłości podziela argumentację przedstawioną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 29 sierpnia 2023 r. o sygn. akt II SA/Rz 411/23, prowadzącą do konkluzji, że także uchwała w sprawie nadania nazwy drodze wewnętrznej nosi cechy aktu prawa powszechnie obowiązującego (aktu prawa miejscowego). Takie też stanowisko zajęła ewidentnie Rada Miasta w zaskarżonej Uchwale, uzależniając w § 3 jej wejście w życie od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego. Prawidłowość takiego stanowiska nie budzi wątpliwości Sądu w niniejszym składzie. W ocenie Sądu podstawowa istotna wadliwość tej Uchwały wynika jednak z wyłaniających się na jej gruncie, a nieusuwalnych w drodze wykładni, wątpliwości co do statusu (droga publiczna czy droga wewnętrzna) "nazywanej" tą uchwałą ulicy Żywokostowej na poszczególnych jej odcinkach – a to z następujących względów. Z treści Uchwały (wraz z jej załącznikami nr 1 i 2) oraz ze zgromadzonych w aktach sprawy dowodów i materiałów wynika w szczególności, że: - zgodnie z przebiegiem ustalonym w Uchwale, ulica Żywokostowa obejmuje cztery działki ewidencyjne, a mianowicie: działki nr 28/14, 29/17 i 30/2, stanowiące własność Miasta Poznania (zwanego dalej "Miastem"), oraz działkę nr 29/25, której właścicielem na dzień podjęcia Uchwały była (i nadal jest) osoba fizyczna (Z. C., który, co bezsporne, wyraził zgodę na nadanie spornej nazwy ulicy); - na podstawie Uchwały ulica Żywokostowa "inkorporowała" ww. działki miejskie nr 29/17 i 30/2, a także ww. działkę nr 29/25, należąca do podmiotu prywatnego; - zgodnie z pierwotnym przebiegiem ul. Żywokostowej – tj. przebiegiem sprzed jego zmiany, czyli sprzed, z jednej strony, jego skrócenia, a z drugiej wydłużenia (co najmniej o działki nr 30/2, 29/17 i 29/25), dokonanymi, odpowiednio, uchwałą nr XII/202/IX/2024, a także zaskarżoną w niniejszej sprawie uchwałą nr XII/198/IX/2024 – ulica Żywokostowa bezspornie miała status drogi publicznej (zob. uchwała Nr XXV/166/88 Miejskiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 31 marca 1988 r. w sprawie nazw ulic miasta Poznania; dalej jako "uchwała Nr XXV/166/88"). Z powyższego wynika, że zaskarżona Uchwała objęła zasięgiem ulicy Żywokostowej m.in. ww. działkę nr 29/25, która, jako należącą do podmiotu prywatnego, nie może stanowić odcinka drogi publicznej. Jeśli się zaś zważy, że obie ww. uchwały – tj. uchwała nr XII/198/IX/2024 i uchwała Nr XXV/166/88 – mają status aktów prawa miejscowego (we współczesnym rozumieniu), to powstają nieusuwalne wątpliwości, czy określony w Uchwale zasięg ulicy Żywokostowej pośrednio modyfikuje także (wydłuża o działki nr 30/2 i 29/17 oraz "usiłuje" wydłużyć o działkę nr 29/25) zasięg tej ulicy ujęty w uchwale Nr XXV/166/88, jako drogi publicznej, i to bez dochowania procedury przewidzianej w art. 7 u.d.p. (co do działek nr 30/2 i 29/17) oraz z obrazą art. 2a ust. 2 u.d.p. (co do działki nr 29/25), a więc z istotnym naruszeniem tych przepisów. Już to uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały. Dalsza istotna jej wadliwość wiąże się z tym, że Organ należycie nie rozważył, nie wyjaśnił ani nie umotywował zasadności i prawidłowości objęcia jedną nazwą ("ulica Żywokostowa") odcinków dróg o różnym statusie, tj. drogi gminnej (należącej do Miasta) oraz drogi wewnętrznej (należącej do osoby fizycznej). Tymczasem krytycznie na temat prawidłowości takiej praktyki wypowiadano się już w orzecznictwie. W szczególności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w prawomocnym wyroku z 13 lutego 2024 r. o sygn. akt III SA/Gl 933/23 trafnie stwierdził, że nie jest akceptowalne rozwiązanie polegające na zmianie przebiegu drogi publicznej, w ramach której to zmiany dochodzi do uwzględnienia w przebiegu tej drogi odcinka drogi, który drogą publiczną (drogą gminną) nie jest. Generuje to nieistniejące do tej pory problemy w korzystaniu i zarządzaniu zarówno drogą publiczną (drogą gminną), jak i drogą wewnętrzną. WSA wskazał m.in., że opatrzenie taką samą nazwą, co droga publiczna, drogi wewnętrznej może powodować błędne przeświadczenie mieszkańców co do jej publicznej dostępności. Poza tym nadanie tej samej nazwy drodze wewnętrznej i publicznej może być źródłem oczekiwania co do takiego samego poziomu finansowania i zarządzania drogą wewnętrzna, natomiast takiego obowiązku osoba fizyczna lub prawna, która jest właścicielem drogi wewnętrznej, nie ma. Już z tych względów należało oczekiwać wnikliwego rozważenia i uzasadnienia przez Organ, dlaczego uznano za prawidłowe i zasadne objęcie jedną, wspólną nazwą ("ulica Żywokostowa") odcinków dróg o różnym statusie – czego, zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie ewidentnie zabrakło. Natomiast za niezasadne uznał Sąd zarzuty skargi dotyczące nieprzeprowadzenia należytych konsultacji społecznych przed podjęciem Uchwały. Sąd podziela bowiem stanowisko Organu, że żaden przepis prawa materialnego nie nakłada na prawodawcę lokalnego obowiązku stosowania form demokracji bezpośredniej w procesie uchwałodawczym, przed podjęciem uchwały w sprawie nadania nazw ulicom. Konsultacja ze społecznością lokalną może się odbyć także poprzez konsultację z odnośnymi ciałami przedstawicielskimi – co miało miejsce w kontrolowanej sprawie, gdyż projekt Uchwały został skonsultowany z właściwą miejscowo radą osiedla i uzyskał jej pozytywną opinię. Natomiast odnosząc się do wysuwanych przez Skarżących zarzutów co do możliwego braku bezstronności i "proobywatelskości" w działaniu zastępcy przewodniczącego rady osiedla w toku ww. konsultacji (zob. akta sprawy o sygn. akt III SA/Po 11/26), wypada zauważyć, że ani zasadność owych zarzutów nie została w żaden sposób przez Skarżących wykazana (udokumentowana), ani nie został wykazany przez nich możliwy istotny wpływ zarzucanego ww. "braku" (de facto: konfliktu interesów) na wynik konsultacji. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.. stwierdził nieważność zaskarżonej Uchwały w całości (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 202 § 2 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżących, solidarnie, koszt wpisu od skargi w wysokości 300 zł.