IV SA/Wa 481/11

WyrokWSA w Warszawie2011-05-19

Skład orzekający: Anna Szymańska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (Minister Infrastruktury) prawidłowo rozpoznał zarzuty strony skarżącej dotyczące lokalizacji zatoki autobusowej, która miała spowodować znaczną ingerencję w prawo własności i pogorszenie warunków zamieszkiwania, czy też powinien był przeprowadzić dalsze postępowanie wyjaśniające w tym zakresie?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo rozpoznał zarzuty strony skarżącej, ograniczając się do stwierdzenia, że nie ma możliwości kwestionowania rozwiązań przyjętych przez zarządcę drogi. Wbrew stanowisku organu, przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie zwalniają organów z obowiązku szczegółowego uzasadnienia umiejscowienia inwestycji, zwłaszcza gdy strona podnosi argumenty o nadmiernej ingerencji w prawo własności. Organ odwoławczy powinien był zbadać możliwość zlokalizowania zatoki autobusowej w innym miejscu, a nie jedynie ogólnikowo odwoływać się do wcześniejszych pism inwestora.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Infrastruktury utrzymującej w mocy decyzję Wojewody o ustaleniu lokalizacji drogi wojewódzkiej, która obejmowała rozbudowę drogi i budowę zatoki autobusowej. Skarżący K. S. podniósł, że inwestycja spowoduje zajęcie części jego nieruchomości, podział pozostałej części na trzy działki, zlokalizowanie przystanku autobusowego w pobliżu budynku mieszkalnego, co ograniczy prywatność, zwiększy hałas i zanieczyszczenia, a także umiejscowienie ścieżki rowerowej i skarpy w bliskiej odległości od domu. Skarżący kwestionował również konieczność rozbiórki studni.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej działki ewidencyjnej skarżącego, stwierdził, że decyzja w tej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej działki ewidencyjnej [...] z obrębu [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w zakresie opisanym w punkcie 1 nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego K. S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Minister Infrastruktury, zwany dalej "Ministrem", po rozpatrzeniu odwołań: H. Z., M. i R. S. oraz W. S., zwanego dalej "skarżącym", od decyzji Wojewody [...], zwanego dalej "Wojewodą", z dnia [...] października 2008 r. nr [...], o ustaleniu lokalizacji drogi dla inwestycji polegającej na rozbudowie drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku od km [...] oraz od km [...] utrzymał decyzję Wojewody w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2008 r. Wojewoda ustalił na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2003 r. nr 80, poz.721 z późn.zm.) lokalizację dla planowanej inwestycji oraz zatwierdził projekt podziału nieruchomości. Od decyzji tej wniesiono kilka odwołań, w tym skarżący. Skarżący podniósł w nim w szczególności, że realizacja inwestycji wpłynie na zwiększenie ograniczeń i uciążliwości, gdyż planowane poszerzenie przedmiotowej drogi celem wyznaczenia zatoki autobusowej spowoduje nie tylko zajęcie części nieruchomości skarżącego, lecz także doprowadzi do jej podzielenia na trzy nieznaczne powierzchniowo odrębne działki. Zlokalizowanie przystanku autobusowego w pobliżu budynku mieszkalnego wpłynie również na ograniczenie prywatności. Zwiększenie hałasu i zanieczyszczeń doprowadzi także do pogorszenia stanu zdrowia domowników. Uciążliwości te będą spowodowane również umiejscowieniem ścieżki rowerowej oraz skarpy w odległości jednego metra od domu skarżącego. Ich budowa będzie się wiązała z koniecznością rozbiórki studni, na co skarżący nie wyraża zgody, podkreślając, że jako właściciel ma prawo do korzystania i zagospodarowywania urządzeń znajdujących się na jego nieruchomości. Skarżący podniósł, że projektowany przystanek autobusowy może zostać zlokalizowany w innym, znacznie dogodniejszym dla wszystkich miejscu. Budując dom, skarżący chciał go umiejscowić znacznie dalej od drogi, co w zaistniałej sytuacji nie powodowałoby żadnych komplikacji. Skarżący nie uzyskał jednakże na to zgody, dlatego też rozwiązania zaproponowane w decyzji nie mogą zostać przez niego zaakceptowane. Rozpatrzywszy wniesione odwołania, Minister utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, że została ona wydana w zgodzie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Organ odwoławczy wskazał, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo, wniosek inwestora jest kompletny, tj. zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami prawa, a w postępowaniu przed organem I instancji dochowano wszelkich wymogów wynikających z ustawy o szczególnych zasadach (...). Wniesione odwołania uznał Minister za niezasadne. Odnośnie wskazanych przez wszystkich odwołujących się, w tym i przez skarżącego, zarzutów co do wywłaszczania ich działek pod budowę zatok autobusowych, Minister podniósł, że w procesie lokalizacji drogi publicznej wojewoda pełni funkcję organu administracji, który zobowiązany jest wyłącznie do wydania decyzji o ustalaniu lokalizacji drogi, bez możliwości wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, w tym linii podziału nieruchomości. To samo dotyczy Ministra Infrastruktury, który kontrolując decyzję wojewody działa jedynie na podstawie i w granicach wniosku inwestora. Stanowisko to wyrażone zostało w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2006 r., znak: IV SA/Wa 638/06, w którym stwierdzono, że przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie upoważniają organów orzekających do oceny racjonalności lub słuszności rozwiązań przyjętych we wniosku o ustalenie lokalizacji drogi krajowej. Organy te mają obowiązek dokonać jedynie oceny, czy wnioskowane ustalenie lokalizacji drogi krajowej nie pozostaje w sprzeczności z prawem powszechnie obowiązującym. Tak więc, skoro zarządca drogi stwierdził, że do przebudowy planowanego odcinka drogi wojewódzkiej nr [...] konieczne jest wywłaszczenie działek odwołujących się w celu umiejscowienia na tych działkach zatok autobusowych, to ani Wojewoda [...], ani Minister Infrastruktury nie mają możliwości kwestionowania takiego rozwiązania. Podkreślenia wymaga, że głównym celem realizacji inwestycji jest podwyższenie parametrów technicznych i eksploatacyjnych drogi wojewódzkiej na przedmiotowym odcinku. Powyższe nastąpi nie tylko przez poprawę nawierzchni aktualnie istniejącej jezdni, ale także przez wykonanie nowych urządzeń i obiektów, w tym nowych zatok autobusowych. Minister wskazał, że nie widział konieczności zwrócenia się do właściwego zarządcy drogi z zapytaniem o rozważenie prośby skarżących co do zlokalizowania zatok autobusowych w innym miejscu. Jak wynika bowiem z odwołań M. i R. S. oraz skarżącego, już wcześniej występowali oni do inwestora o uwzględnienie ich racji, jednakże nie zostały one przez inwestora zaakceptowane. Przy czym bezpodstawne są twierdzenia odwołujących się co do tego, że ich propozycje nie zostały w ogóle przeanalizowane. Projektując drogę, inwestor ma na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli działek, przy czym musi kierować się głównie zasadami wiedzy technicznej. Tak więc skoro zatoki autobusowe umiejscowione zostały na działkach odwołujących się, to widocznie było to najbardziej optymalne rozwiązanie, jakie mógł wybrać inwestor. W skardze na decyzję Ministra K. S. podtrzymał zarzuty wobec lokalizacji inwestycji podnoszone w postępowaniu administracyjnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 października 2009r. (sygn. akt IV SA/Wa 727/09) uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odwołaniu od decyzji Wojewody skarżący podniósł, że jego zdaniem istnieje możliwość umiejscowienia zatoki autobusowej nie na jego działce lecz w innym miejscu. Tymczasem organ odwoławczy nie rozważył tego postulatu w sposób należyty. Przy czym Sąd zastrzegł, że nie wypowiada się co do ewentualnego uwzględnienia żądań skarżącego. Wskazano, że organ ograniczył się do stwierdzenia, że zarzut skarżącego nie podlega ocenie w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego. Tymczasem, w ocenie Sądu, kwestie podnoszone w odwołaniu winny zostać zbadane w ramach postępowania administracyjnego tj. art. 7, 77§ 1 i 107§3kpa. Organ odwoławczy powinien wnikliwie wyjaśnić wątpliwości strony, w szczególności rozważyć zwrócenie się do inwestora o zajęcie stanowiska. Organ natomiast niezasadnie odstąpił od dokonania takich wyjaśnień, błędnie przyjmując, że pozostają one poza zakresem jego właściwości. Wskutek skargi kasacyjnej wniesionej przez Województwo [...] Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 lipca 2010r. (sygn. akt II OSK 750/10) uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że sąd I instancji naruszył art. 9 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w całości mimo, że zaskarżono decyzję jedynie w odniesieniu do działki o nr [...]. Zgodnie z art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958), w ustawie o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji uchylono m. in. art. 9. Jednakże stosownie do art. 6 ust. 1 wskazanej ustawy z dnia 25 lipca 2008r. do spraw wszczętych i nie zakończonych decyzją do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, co miało miejsce w sprawie. Odnośnie naruszenia art. 2 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych NSA stwierdził, że Sąd wojewódzki niewadliwie przyjął, że organ nie jest ściśle związany wnioskiem inwestora i winien dokonywać kontroli poszczególnych elementów planowanej inwestycji pod kątem ustalenia czy nie dojdzie do nieuzasadnionej nadmiernej ingerencji w prawo własności. Oznacza to, że organy winny szczegółowo uzasadnić umiejscowienie przedmiotowej zatoki autobusowej, a także powodu z jakiego umiejscowienie tej zatoki w innym miejscu byłoby niemożliwym lub utrudnionym. Dalej NSA stwierdził, że w wypadku uwzględnienia skargi sąd I instancji winien ewentualne rozważyć uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nieruchomości skarżącego oraz ewentualnie nieruchomości, przy której zatoka taka zdaniem Sądu mogłaby zostać usytuowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Z art. 134 § 1 p.p.s.a., wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu mając na uwadze wszelkie aspekty sprawy, nie zaś jedynie argumentację podniesioną przez stronę skarżącą. Przy czym reguła powyższa doznaje istotnej modyfikacji, która wynika z brzmienia art. 190 p.p.s.a., bowiem obecnie sąd I instancji proceduje w warunkach wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku uchylającego poprzedni wyrok wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Przywołany przepis stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Otóż wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str. 268), natomiast w pozostałym zakresie ocena wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże sąd rozpoznający sprawę ponownie (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 236/09, Lex nr 503177). Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 18 maja 2009r. (sygn. akt III SA/Gl 302/09, Lex nr 515029). W niniejszej sprawie owa ocena prawna ogranicza się do stwierdzenia, że w postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2003 r. nr 80, poz.721 z późn.zm.) znajdą zastosowanie przepisy kpa dotyczące m. in. postępowania dowodowego oraz sporządzania uzasadnień do decyzji. Ponadto jeżeli Sąd dojdzie do wniosku, iż skarga jest zasadna nie może uchylić zaskarżonej decyzji w całości, lecz jedynie w części zaskarżonej, co wynika z regulacji zawartej w art. 9 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. W ocenie Sądu organ odwoławczy nie wyjaśnił w dostateczny sposób stanu faktycznego sprawy, nie weryfikując zasadności zarzutów odwołania wniesionego przez skarżącego. Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nieco modyfikuje przepisy postępowania, jednakże nie oznacza to kompletnego odejścia od zasad przewidzianych w kpa. Art. 4 tego aktu stanowił, że do postępowania w sprawach o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy. Oznacza to, że obowiązuje w tym postępowaniu zasada dwuinstancyjności (art. 15 kpa), która wprowadza obowiązek dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji oraz ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z art. 140 kpa w postępowaniu odwoławczym, w sprawach nieuregulowanych, znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem I instancji. Organ II instancji obowiązany jest rozpoznać sprawę w jej całokształcie, a to nakłada na niego obowiązek zbadania i odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu. W sytuacji, w której strona postępowania przypisuje określonym zdarzeniom czy okolicznościom decydujące dla wyniku sprawy znaczenie, będzie naruszać prawo i uchybiać zasadzie przekonywania i wyjaśniania, sformułowanej w art. 11 kpa, takie niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie organu, które w uzasadnieniu nie będzie odnosiło się w sposób rzeczywisty do przedstawionych argumentów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 października 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1132/07, Lex nr 501315). Na gruncie niniejszej sprawy, co wyraźnie zostało sformułowane w uzasadnieniu wyroku NSA, organ nie jest ściśle związany wnioskiem inwestora o ustaleniu lokalizacji drogi. Jeżeli zatem ustalenia tej lokalizacji zostaną zakwestionowane przez stronę organ odwoławczy ma obowiązek odnieść się do tych argumentów, korzystając z możliwości procesowych jakie przewiduje art. 136 kpa w zw. z art. 140 kpa i art. 7 , art. 77 oraz art. 80 kpa. Zgodnie z unormowaną w art.7 zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr1,poz. 45). W swoim odwołaniu od decyzji Wojewody skarżący podniósł, że jego zdaniem istnieje możliwość uniknięcia umiejscowienia zatoki autobusowej na części jego działki poprzez zlokalizowanie jej w innym miejscu. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że działka skarżącego oznaczona przed podziałem dokonanym w decyzji pierwszoinstancyjnej numerem [...], została podzielona na trzy działki o numerach: [...], z czego działka nr [...] została przeznaczona na potrzeby zatoki autobusowej, podczas gdy działka nr [...] pozostanie własnością skarżącego. Nie ulega w związku z powyższym wątpliwości, że komfort korzystania przez skarżącego z jego działki ulegnie pogorszeniu. Wynika to z faktu, że znajdujący się na tej działce budynek mieszkalny znajdzie się w bliskiej odległości od zatoki autobusowej. Jak dodatkowo podniósł skarżący na rozprawie przed sądem niedaleko od nieruchomości skarżącego znajduje się cmentarz zajmujący działkę nr [...]. Skarżący podnosi, że przesunięcie zatoki autobusowej w okolicę cmentarza pozwoliłoby uniknąć obciążenia jego działki. Tymczasem organ drugiej instancji stwierdził po pierwsze, że skoro zarządca drogi uznał, że do przebudowy planowanego odcinka drogi wojewódzkiej konieczne jest wywłaszczenie działek skarżącego celem wykonania na nich zatoki autobusowej, to zarówno Minister Infrastruktury, jak i Wojewoda [...] nie mają możliwości kwestionowania takiego rozwiązania. Jak wskazał NSA w swoim wyroku taki tok rozumowania organów jest nieprawidłowy bowiem zgodnie z zasadami zawartymi w kpa organy winny szczegółowo uzasadnić umiejscowienie przedmiotowej zatoki. Wymaga to zwrócenia się do zarządcy o zajęcie stanowiska czy widzi taką możliwość. W wypadku podtrzymania dotychczasowej koncepcji projektowej przez inwestora rolą organów jest dokładne i merytoryczne uzasadnienie przyjętego ostatecznie rozwiązania. Po drugie Minister wskazał, że nie widział potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego i zwracania się do inwestora z zapytaniem możliwości zlokalizowania zatoki autobusowej w innym miejscu. Takie stanowisko pozostaje w sprzeczności z przytoczonymi wyżej regułami postępowania dowodowego obowiązującymi w sprawie lokalizacji drogi publicznej przed organem II instancji. Minister podniósł, że nie ma konieczności zwracania się do inwestora o ustosunkowanie się do zarzutów skarżącego również z tego powodu, że - jak wynika z odwołania - w przeszłości skarżący zwracał się do inwestora bezpośrednio i jego argumenty nie zostały uwzględnione. Podkreślić należy, że kwestię tę Minister potraktował w sposób ogólny, nie przytoczył ani daty pism inwestora, ani treści jego stanowiska. Na rozprawie skarżący przedłożył kserokopie dwóch pism, jakie otrzymał od Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. (pismo z dnia [...] września 2007 r. nr sprawy [...] i z dnia [...] października 2007 r. o tym samym numerze), które w sposób również bardzo ogólny stwierdzają niemożność dokonania zmian w dokumentacji projektowej. Podkreślić należy, że pisma te sporządzone zostały w bardzo wczesnym stadium sprawy (ponad rok przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej) i w żadnym razie nie odnoszą się do konkretnych propozycji skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku wydanym w niniejszej sprawie wypowiedział pogląd odmienny od przyjętego przez organy, a mianowicie organ orzekający w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie jest ściśle związany wnioskiem inwestora i winien dokonywać kontroli poszczególnych elementów planowanej inwestycji pod kątem ustalenia czy nie dojdzie do nieuzasadnionej nadmiernej ingerencji w prawo własności. Nie przesądzając na tym etapie zasadności zarzutów podniesionych w skardze Sąd stwierdza, że strona która traci w następstwie wydania orzeczenia administracyjnego uprawnienia właścicielskie w stosunku do części czy też całości swojej nieruchomości ma prawo domagania się od organu administracji dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dążenia do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz wyczerpującego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia. Ponadto strona taka ma prawo do tego, aby organ wykazał, iż odjęcie jej praw jest uzasadnione konkretną potrzebą związaną z realizacją celu publicznego i że nie istnieje realna możliwość odstąpienia od tego odjęcia. Zgłaszane w toku postępowania wątpliwości strony w tym zakresie winny być przez organ wnikliwie wyjaśnione. Zwłaszcza dotyczy to organu II instancji jak uprzednio wskazano. Jeżeli zatem odwołujący podnosi zarzut możliwości usytuowania zatoki w innym miejscu, organ odwoławczy powinien po zajęciu stanowiska przez inwestora na etapie prowadzenia postępowania odwoławczego dokładnie uzasadnić z jakich powodów nie jest możliwe umiejscowienie przystanku autobusowego w innym, korzystnym dla odwołującego się miejscu. W niniejszej sprawie natomiast organ odwoławczy niezasadnie odstąpił od dokonania takich wyjaśnień, błędnie przyjmując, że co do zasady pozostają one poza zakresem jego właściwości. Podkreślić ponownie należy, że o ile w oczywisty sposób nie ma obowiązku automatycznego uwzględniania zarzutów podnoszonych przez strony kwestionujące przebieg projektowanej drogi, o tyle na organach ciąży obowiązek - w razie podniesienia tych zarzutów - wyjaśnienia, czy istnieją konkretne i realne przyczyny niemożliwości uwzględnienia zgłaszanych żądań. Ponieważ postępowanie administracyjne zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy z dnia 25 lipca 2008r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, znajdzie zastosowanie art. 9 ust. 3 ustawy tej ustawy stanowiący, że w postępowaniu przed organem odwoławczym oraz przed sądem administracyjnym nie można uchylić decyzji w całości ani stwierdzić jej nieważności, gdy wadą dotknięta jest tylko część decyzji dotycząca odcinka drogi, nieruchomości, działki. Z tego względu, stosownie do zalecenia zawartego w wyroku NSA sąd orzekający uchylił zaskarżoną decyzję jedynie w części odnoszącej się do działki stanowiącej własność skarżącego. Jednocześnie sąd uznał, że nie jest władny uchylić decyzji w tej części, w której jego zdaniem mógłby zostać zlokalizowany omawiany przystanek autobusowy. Sąd administracyjny nie ma wiedzy, która ma charakter merytoryczny (techniczny) z zakresu projektowania dróg, aby decydować, w którym miejscu ma zostać zaprojektowany tenże przystanek. O tym muszą zdecydować organy administracji w powiązaniu z inwestorem. Uznając, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art.145§1 pkt 1 lit.c) P.p.s.a. orzekł jak na wstępie. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., natomiast pkt 2 wyroku znajduje uzasadnienie w art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło