II SA/Go 114/12

Dnia 19 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi L.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 roku (znak: [...]) Starosta, po rozpatrzeniu wniosku L.S. w sprawie nieodpłatnego nadania na własność działki dożywotniej, odmówił stronie przyznania na własność określonych w tej decyzji działek. Powyższą decyzję organ pierwszej instancji doręczył J.S., żonie wnioskodawcy razem z nim zamieszkałej, ustanowionej pełnomocnikiem w przedmiotowej sprawie, w której działa także jako pełnomocnik radca prawny K.P.. J.S. odebrała decyzję w dniu 11 lipca 2011 roku. Decyzję zakwestionował radca prawny K.P. wnosząc w dniu 9 listopada 2011 roku odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 roku stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia powyższego odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] czerwca 2011 roku. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skoro decyzja Starosty została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 11 lipca 2011 roku, zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 25 lipca 2011 roku. Skoro odwołanie wniesione zostało w dniu 9 listopada 2011 roku, zatem po upływie stawowego terminu, co z mocy art. 134 k.p.a. skutkuje stwierdzeniem uchybienia terminu do jego wniesienia. Organ odwoławczy wskazał nadto, że w sprawie zostało ustanowionych dwóch pełnomocników, lecz doręczenie decyzji jednemu z nich w myśl art. 40 k.p.a. jest skuteczne. Organ nadto zwrócił uwagę, że radca prawny K.P. składając odwołanie po terminie, nie złożył wniosku o przywrócenie terminu. Od powyższego postanowienia, w imieniu L.S. skargę złożył radca prawny K.P.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 40 § 2 k.p.a. poprzez doręczenie decyzji Starosty z dnia [...] czerwca 2011 roku J.S. i pominięcie przy doręczaniu profesjonalnego pełnomocnika – K.P., art. 129 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż strona nie dotrzymała 14 – dniowego terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy strona wniosła odwołanie w ustawowym terminie, licząc od dnia doręczenia decyzji profesjonalnemu pełnomocnikowi oraz art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie podstawowych przepisów o doręczaniu pism. W ocenie strony skoro jako pełnomocnika ustanowiła radcę prawnego, do rąk którego przez całe postępowanie kierowane były pisma, zatem do jego rąk powinno nastąpić doręczenie decyzji tym bardziej, że drugim pełnomocnikiem nie był profesjonalista. Dlatego działanie organu nacechowane jest całkowita dowolnością. Ponieważ tylko doręczenie decyzji profesjonalnemu pełnomocnikowi mogło wywołać skutek prawny w postaci uruchomienia terminu do wniesienia odwołania wynikającego z art. 129 § 2 kpa. Tym samym, skoro decyzja Starosty została doręczona profesjonalnemu pełnomocnikowi dnia 26 października 2011 roku, a odwołanie od niej zostało nadane w placówce poczty polskiej dnia 9 listopada 2011 roku, zatem 14 - dniowy termin do złożenia odwołania został dotrzymany. W świetle art. 8 k.p.a. Starosta dopuścił się naruszenia podstawowych przepisów administracyjnych, niedopuszczalnym jest, by organy stosując prawo, stosowały je niewłaściwie i wprowadzały w błąd obywatela. Zgodnie zasadą zawartą w tym przepisie organ nie może interpretować przepisów w ten sposób, że w razie wątpliwości należy sprawę rozstrzygać na niekorzyść obywatela, wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie ważny interes społeczny; tylko takie bowiem postępowanie może pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa. Organ natomiast wykorzystując niewiedzę obywatela, sam dowolnie wybierał pełnomocnika, do którego kierował pisma. W działaniu organu , skarżący dostrzegł celowość, tj. dążenie do pominięcia w postępowaniu profesjonalnego pełnomocnika i uniemożliwienie stronie realnej obrony. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy domagał się jej oddalenia. W uzasadnieniu swojego stanowiska odwołał się do argumentacji zawartej w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Przepis art. 151 p.p.s.a. stanowi z kolei, iż w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu w rozpatrywanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] listopada 2010 roku stwierdzające uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Materialnoprawną podstawę wydanego rozstrzygnięcia stanowił art. 134 k.p.a. w myśl którego w razie wniesienia odwołania z uchybieniem ustawowego terminu obowiązkiem organu jest stwierdzenie tego uchybienia w drodze postanowienia. Postanowienie takie jest ostateczne i jako kończące postępowanie w sprawie podlega skardze do sądu administracyjnego. Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 33 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Przepis art. 40 § 1 i 2 k.p.a. stanowi, iż pisma doręcza się stronie, a jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Ustawodawca nowelizując przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (od dnia 11 kwietnia 2011 roku ) uwzględniając praktykę orzeczniczą doprecyzował treść art. 40 § 2 k.p.a. w ten sposób, że jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Obecnie obowiązujący przepis wprost stwierdza, iż przysługuje stronie prawo ustanowienia tylu pełnomocników, ilu uzna za celowe. Jednakże nie wiąże się to z obowiązkiem organu doręczania pism wszystkim ustanowionym w sprawie pełnomocnikom, lecz tylko jednemu z nich. W judykaturze oraz piśmiennictwie prawniczym wykształcił się jednolity pogląd, który Sąd podziela bez zastrzeżeń, że w przypadku zaniedbania wskazania przez stronę pełnomocnika, którego upoważnia do odbioru kierowanych do niej pism, organ lub sąd doręczy pismo jednemu z pełnomocników według swojego uznania (zob. przykładowo postanowienia Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 26 maja 2008 roku w spr. I FZ 188/08, z dnia 19 października 2010 roku w spr. II OZ 1043/10, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1998 w spr. I CKN 853/97, z dnia 22 października 1999 roku w spr. III CZ 109/99 wyroki Wojewódzkich Sadów Administracyjnych w Warszawie z dnia 9 listopadzie 2011 roku w spr. II SA/Wa 1406/11, Krakowie z dnia 21 listopada 2011 roku w spr. II SA/Kr 1455/11 oraz Piotr Przybysz – Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo Lexis Nexis , uwaga 2 in fine do art. 40, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod redakcją prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego, wydawnictwo C.H. Beck z 2011 roku str. 360, Bogusław Dauter - Zarys metodyki pracy sędziego sadu administracyjnego , wydanie 1, str. 179 ). W kontrolowanej sprawie skarżący, jako strona postępowania administracyjnego, w dniu [...] maja 2009 roku ustanowił pełnomocnika w osobie K.P., następnie w dniu [...] listopada 2010 roku w osobie J.S. będącą żoną skarżącego. Organ pierwszej instancji odnoszącą się do L.S. decyzję z dnia [...] czerwca 2011 roku doręczył jego pełnomocnikowi J.S., która potwierdziła odbiór przesyłki w dniu 11 lipca 2011 roku. Doręczenie takie, w świetle przepisu art. 40 § 2 i 3 k.p.a. ,należy uznać za skuteczne. Wobec wyżej przedstawionych zasad doręczania korespondencji pełnomocnikom, pominiecie w doręczeniu drugiego pełnomocnika nie ma żadnego znaczenia w sprawie. W okolicznościach kontrolowanej sprawy, organ pierwszej instancji prawidłowo skierował pismo do rąk właściwego pełnomocnika, skoro L.S., udzielając w drugiej kolejności pełnomocnictwa żonie, w piśmie złożonym w Starostwie Powiatowym zaznaczył, że jest upoważniona do reprezentowania jego osoby przed tym organem, do wglądu do akt, odbioru ważnych decyzji i przesyłek. Do strony postępowania należało wskazanie do czyich rąk należy dokonywać doręczeń, skoro nie uczynił tego wobec radcy prawnego K.P. nie może w skardze skutecznie podnosić, że doręczenie decyzji innemu pełnomocnikowi jest wadliwe. W tym miejscu wypada stwierdzić, że przepisy postępowania zarówno administracyjnego jak również sądowego nie wartościują pełnomocników, uznając tym samym doręczenie korespondencji, zawierającej przykładowo decyzję, do rąk osoby nie posiadającej wykształcenia prawniczego za równorzędne z doręczeniem zawodowemu prawnikowi. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby istniały reguły doręczeń korespondencji w przypadku wielości pełnomocników w ogólności, zaś radcy prawnemu K.P. w szczególności, których to zasad organ nie dochował. Jak wyżej wykazano jedynym przypadkiem ustalającym regułę dla doręczeń, w przypadku wielu pełnomocników, jest wskazanie osoby, do rąk której powinna być doręczna korespondencja. Jeżeli skarżący wartościuje pełnomocników, których ustanowił, powinien był dokonać stosownego wskazania albo doręczoną korespondencję dostarczyć do rąk radcy prawnego. W aktach sprawy, które są podstawą wyrokowania (art. 133 § 1 p.p.s.a.) brak dowodu doręczenia decyzji organu I instancji radcy prawnemu K.P. w dniu 26 października 2011 roku, na który to fakt powołuje się w skardze jako wskazujący na dochowanie terminu do wniesienia odwołania. Lecz gdyby fakt taki zaistniał, wtedy zdaniem Sądu, nie miałby znaczenia w sprawie albowiem doręczenie decyzji jednemu pełnomocnikowi jest skuteczne wobec pozostałych. Późniejsze doręczenie tej samej decyzji innym pełnomocnikom jest wadliwe, zatem nie może być potraktowane na równi z doręczeniem o jakim mowa w art. 129 § 2 k.p.a. (podobnie postanowienie Sadu Najwyższego z dnia 9 lutego 2001 roku w spr. III CZ 124/00, opubl. Lex Omega 09/2012). Poprzedzające decyzję Starosty doręczenia korespondencji radcy prawnemu, jak również kolejność udzielania pełnomocnictwa w świetle obowiązujących przepisów nie nakładają na organ żadnych obowiązków. Reguły, wymienione w skardze nie wynikają z zapisów ustawowych lecz , w ocenie Sądu, zostały ustanowione przez skarżącego aby naprawić jego własne błędy. Kolegium jako organ drugiej instancji, zasadnie wskazało dzień 25 lipca 2011 roku jako kończący termin do wniesienia odwołania od decyzji Starosty, której dotyczyło. Skoro odwołanie L.S. zostało sporządzone w dniu [...] listopada 2011 roku i złożone w dniu 10 listopada 2011 roku zatem po upływie czternastu dni o jakim mowa w art. 129 § 1 k.p.a.. W istniejącym stanie sprawy Sąd stwierdza, że postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonego postępowania jest wolne od wad, zaś samo postanowienie odpowiada prawu. Kierując się powyższymi racjami, Sąd z powołaniem się na przepis art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.