VI SA/Wa 271/12
WyrokWSA w Warszawie2012-05-18
Skład orzekający: Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady równego traktowania świadczeniodawców i uczciwej konkurencji w postępowaniu konkursowym o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w szczególności poprzez nieprawidłową ocenę ofert, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji Prezesa NFZ?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa NFZ oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora OW NFZ, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności konkursu, w szczególności w świetle zasady równego traktowania świadczeniodawców i uczciwej konkurencji, co uzasadnia wątpliwości co do prawidłowości oceny ofert i porównania ich.Stan faktyczny
Skarżący, S. w S., złożył skargę na decyzję Prezesa NFZ dotyczącą nieuwzględnienia odwołania od rozstrzygnięcia konkursu na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Skarżący zarzucił naruszenie zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania świadczeniodawców w procesie oceny ofert, w tym nieprawidłowe przyznanie punktacji i niedostateczną weryfikację dokumentów konkurenta (NZOZ F.). Organy obu instancji utrzymały w mocy decyzję Dyrektora OW NFZ, oddalającą odwołanie skarżącego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa NFZ oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, oraz zasądził od Prezesa NFZ na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. w S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania od rozstrzygnięcia konkursu na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w S. z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...], 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego S. w S. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (nazywany dalej "Prezesem NFZ") decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...], działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm., nazywanej dalej "ustawą o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania S. w [...] (nazywanego dalej "skarżącym"), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej też: Dyrektor [...]OWNFZ) z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] nieuwzględniającą odwołania wniesionego przez skarżącego od rozstrzygnięcia postępowania
nr [...], prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie świadczenia udzielanego przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego na obszarze [...] – rejon operacyjny [...].
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] kwietnia 2011 r. Dyrektor [...]OWNFZ w ogłoszeniu
nr [...] zaprosił świadczeniodawców do składania ofert i uczestniczenia w konkursie ofert poprzedzającym zawarcie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego (jeden zespół), świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego (dwa zespoły) na obszarze [...] – rejon operacyjny [...] na okres obowiązywania umowy od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. Wartość zamówienia określono na kwotę nie większą niż 1 841 874, 96 zł., na okres rozliczeniowy od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. Termin składania ofert upływał w dniu [...] kwietnia 2011 r.
Z załączonego do akt sprawy rejestru ofert wynika, iż do konkursu przystąpiło dwóch świadczeniodawców. Oferta skarżącego otrzymała numer [...].
W części jawnej postępowania konkursowego komisja konkursowa stosownie do dyspozycji art. 142 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o świadczeniach, stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu oraz ustaliła, które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy.
Oferta skarżącego spełniła wymogi formalnoprawne i została przekazana do oceny w części niejawnej postępowania konkursowego.
Jak wynika z rankingu otwarcia oferta skarżącego otrzymała łącznie139 punktów.
W dniu [...] maja 2011 r. powołany przez przewodniczącego komisji konkursowej zespół kontrolny dokonał kontroli skarżącego.
Pismem z dnia [...] maja 2011 r. skarżący został zaproszony do negocjacji w celu ustalenia liczby świadczeń opieki zdrowotnej i ceny świadczeń opieki zdrowotnej.
W dniu [...] maja 2011 r. komisja konkursowa przeprowadziła ze skarżącym negocjacje w celu ustalenia liczby i ceny planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej, zastrzegając w protokole końcowym z negocjacji, że zbieżność stanowisk w protokole końcowym nie oznacza dokonania wyboru oferenta i przyrzeczenia zawarcia umowy.
W dniu [...] maja 2011 r., w części niejawnej postępowania, komisja konkursowa dokonała ostatecznej oceny i porównania ofert złożonych do postępowania, dokonując wyboru oferty NZOZ F. oraz sporządziła ranking końcowy, zgodnie z którym skarżący uzyskał łącznie 141, 94 pkt, natomiast drugi z oferentów otrzymał w sumie 157 pkt i został sklasyfikowany na pierwszym miejscu.
W dniu [...] maja 2011 r. nastąpiło ogłoszenie o rozstrzygnięciu postępowania konkursu ofert. Oferta skarżącego nie została wybrana.
Pismem z dnia [...] maja 2011 r. skarżący złożył do [...]OWF odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania konkursu ofert prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie świadczenia udzielanego przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego na obszarze [...] – rejon operacyjny [...].
Skarżący, powołując się na art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, wskazał, że jego interes prawny doznał uszczerbku w toku prowadzonego postępowania konkursowego w związku z naruszeniem art. 134 ust. 1 i art. 148 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez brak zachowania zasad uczciwej konkurencji wynikającego z braku dogłębnej kontroli rzetelności złożonych ofert, co wpłynęło na proces ich porównywania.
Skarżący zarzucił również komisji konkursowej brak dociekliwości w trakcie zapoznawania się z ofertą konkurencyjną w przedmiocie posiadania na dzień rozstrzygnięcia bazy niezbędnej do wykonywania świadczeń z zakresu ratownictwa, tj. posiadania dyspozytorni, personelu niezbędnego dla wykonywania świadczeń. Skarżący wskazał również na niewłaściwą obsadę medyczną zgłoszoną przez konkurenta.
Wnikliwa analiza oferty doprowadziłaby do wniosku o nierealności wykonania świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu ratownictwa medycznego przez oferenta, który został wybrany w konkursie.
Skarżący wskazał, że w przeciwieństwie do wygranego, posiada pełną bazę łącznie z doskonale zorganizowaną dyspozytornią i kadrą lekarzy specjalistów gotową do wykonywania świadczeń już na dzień zgłaszania oferty.
Dyrektor [...]OWF decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. oddalił odwołanie skarżącego, wskazując w uzasadnieniu, że postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji oraz zasad równego traktowania świadczeniodawców, a komisja konkursowa nie naruszyła zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a więc nie naruszyła interesu prawnego skarżącego, nie dając podstaw do uwzględnienia odwołania.
Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2011 r., występując o jej uchylenie.
W odwołaniu skarżący zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie:
1) art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ I instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sposób zgodny z rzeczywistością i załatwienie sprawy, zebrania pełnego materiału dowodowego, nie uzupełnienia postępowania dowodowego i materiałów w sprawie,
2) art. 10 § 1 k.p.a., poprzez odmówienie skarżącemu wglądu w dokumentacji konkursowej.
Skarżący zaprzeczył stanowisku organu, że w dniu [...] maja 2011 r. zapoznał się z dokumentami, korzystając z prawa, o którym mowa we wskazanym przepisie. W związku z odmową zapoznania się z dokumentacją postępowania, bezprawnie pozbawiono stronę możliwości dokonania weryfikacji rzetelności oceny i punktacji składowych ofert uczestników konkursu oraz zapoznania się z uzasadnieniem oceny punktacji ofert.
Według skarżącego organ I instancji nie zbadał wnikliwie procedury postępowania konkursowego i nie dostrzegł naruszenia w działaniu komisji konkursowej w zakresie metodyki ustalania i przyznawania punktów za składowe ofert: jakość, ciągłość, cenę, skutkiem czego oferta skarżącego została uznana za gorszą. Skarżący wskazał, że przyznano mu zbyt małą ilość punktów za jakość oraz ciągłość w stosunku do konkurenta oraz, że cena nie powinna być kluczowym miernikiem.
Skarżący posiadał pełne "faktyczne" a nie "wirtualne" zaplecze – bazę w [...] – niezbędną do wykonywania tego typu usług w obrębie [...], świadczone od 12 lat. Skarżący podkreślił, że posiada wykwalifikowany personel niezbędny do kontynuacji świadczenia usług w tym rejonie.
W ocenie skarżącego, komisja konkursowa nie zweryfikowała oświadczenia NZOZ F. złożonego na chwilę wyboru oferty co do realności świadczenia usług. Celem potwierdzenia zasadności swoich zarzutów dotyczących oferty konkurenta, skarżący powołał się na przejmowanie z dniem [...] lipca 2011 r. przez NZOZ F. [...] personelu skarżącego oraz szukanie dopiero teraz zaplecza sanitarnego. Niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcie o konkursie na ratownictwo medyczne w obrębie [...] spowodowało drastyczne i nieodwracalne w skutkach konsekwencje i szkody, choćby w postaci masowych zwolnień personelu medycznego zatrudnionego przez skarżącego, jak również likwidacji technicznej infrastruktury ratownictwa medycznego.
Skarżący zaprzeczył twierdzeniu organu I instancji, że postępowanie konkursowe prowadzono zgodnie z zasadą równego traktowania wszystkich świadczeniodawców i zachowania uczciwej konkurencji. Przy ocenie ofert ewidentnie faworyzowano NZOZ F.
Prezes NFZ decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] uchylił decyzję Dyrektora [...]OWF z dnia [...] czerwca 2011 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, uznając, że organ nie ustosunkował szczegółowo do zarzutów skarżącego.
Prezes NFZ wskazał, że Dyrektor [...]OWF, stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., rozpoznając ponownie sprawę powinien przeprowadzić analizę porównawczą ofert biorących udział w postępowaniu nr [...] i przedstawić wyniki tej analizy, odnosząc się do każdego kryterium oceny, ze szczególnym zwróceniem uwagi na elementy różnicujące oferty, wskazać dlaczego w ocenie oferty skarżącego i oferty konkurencyjnej przyznano określone wartości punktowe oraz wyjaśnić zasady punktowania poszczególnych elementów ofert biorących udział w postępowaniu. Biorąc pod uwagę wszystkie dokumenty zgromadzone w postępowaniu szczegółowo przeanalizować i opisać elementy dotyczące miejsc stacjonowania zespołów ratownictwa medycznego oraz zorganizowania dyspozytorni przez NZOZ F.
Dopiero dokonanie szczegółowej analizy materiału w sprawie oraz szczegółowy opis w uzasadnieniu decyzji podnoszonych przez skarżącego kwestii pozwoli na właściwą ocenę przeprowadzonego postępowania oraz wydanie decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Dyrektor [...]OWF decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] oddalił odwołanie skarżącego.
Dyrektor [...]OWF stwierdził, że oferty oby świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu zostały porównane zgodnie z kryteriami określonymi w art. 148 ustawy o świadczeniach. Szczegółowe parametry kryteriów oceny oraz waga poszczególnych kryteriów zostały określone w zarządzeniu Nr 73/2009/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie określania kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W odniesieniu do świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne w zakresie: świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego kryteria oceny ofert określone zostały w tabeli 1.9.1 załącznika nr 1 do zarządzenia Nr 13/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 14 marca 2011 r. Natomiast w tabeli 1.9.3 w załączniku nr 3 do tego samego zarządzenia określono szczegółowe parametry kryteriów oceny oraz wagę poszczególnych kryteriów w odniesieniu do świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego. Sposób oceny ofert pod względem kryterium ceny dla wszystkich rodzajów i zakresów świadczeń opieki zdrowotnej, określono w załączniku nr 2 do zarządzenia Nr 73/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Ocena punktowa według poszczególnych kryteriów oceny ofert dokonana została na podstawie ankiet wypełnionych przez oferentów, będących częścią formularza ofertowego. Wartość punktowa pozycji oferty w danym kryterium wynika z sumowania punktów uzyskanych w poszczególnych pytaniach ankietowych na podstawie udzielonej przez Oferenta odpowiedzi i ustalonej punktacji za daną odpowiedź. Brane są pod uwagę wszystkie pytania z ankiet dotyczących danego kryterium.
O uzyskaniu punktacji przez oferentów w zakresie świadczeń udzielanych przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego zadecydowały następujące kryteria : 1. jakość, na które składa się : personel - wykazanie w ofercie czasu pracy lekarzy o kwalifikacjach określonych w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2006 r. Nr 191, poz. 1410 z późn. zm.) czyli lekarzy posiadających tytuł specjalisty w dziedzinie medycyny ratunkowej i lekarzy, którzy ukończyli co najmniej drugi rok specjalizacji w dziedzinie medycyny ratunkowej, w czasie funkcjonowania specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego oraz wykazanie czasu pracy lekarzy posiadających tytuł specjalisty lub lekarzy którzy ukończyli co najmniej drugi rok specjalizacji w dziedzinach określonych w art. 57 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, w czasie funkcjonowania specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego, wybrane parametry architektoniczne i sanitarne miejsc udzielania świadczeń - oceniane przez posiadanie systemu wspomagania dowodzenia obejmującego wszystkie zespoły ratownictwa medycznego i przez wyposażenie zespołów ratownictwa medycznego w działający system transmisji zapisu EKG (12 odprowadzeń), w ramach współpracy odpowiednio do oddziałów wykonujących przeskórne interwencje wieńcowe (PCI) i leczenie trombolityczne i/lub SOR, zewnętrzna ocena jakości - potwierdzenie posiadania certyfikatu ISO w zakresie usług medycznych ratownictwa medycznego realizowanych przez jednostkę ważnego w dniu złożenia oferty, ciągłość - oceniana jest deklaracja spełnienia wymagań w dniu złożenia oferty i przez cały okres obowiązywania umowy, kryterium cena - ofertowa cena oceniana jest poprzez odniesienie ceny jednostki rozliczeniowej zaproponowanej przez oferenta w ofercie lub stanowiącej końcowy wynik negocjacji w stosunku do ceny oczekiwanej przez Fundusz w danym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy.
Ocena oferty skarżącego w zakresie dotyczącym personelu w kryterium jakości opierała się na udzielonej przez niego informacji, iż udział procentowy łącznego średniotygodniowego czasu pracy lekarzy posiadających tytuł specjalisty w dziedzinie medycyny ratunkowej i lekarzy, którzy ukończyli co najmniej drugi rok specjalizacji w dziedzinie medycyny ratunkowej w łącznym średniotygodniowym czasie funkcjonowania specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego na terenie rejonu operacyjnego mieści się w przedziale 0-0,99%. Za tak udzieloną odpowiedź skarżący, zgodnie z załącznikiem nr 1 do Zarządzenia Nr 13/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, tabelą 1.9.1 - ratownictwo medyczne - specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego otrzymał 0,00 punktów. NZOZ F. [...] udzielił odpowiedzi, iż udział ten mieści się w przedziale 11-20 % i za tak udzieloną odpowiedź otrzymał 5,00 punktów.
Na pytanie ankiety: "Jaki jest udział procentowy łącznego średniotygodniowego czasu pracy lekarzy o kwalifikacjach określonych w art. 57 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym w łącznym średniotygodniowym czasie funkcjonowania specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego na terenie rejonu operacyjnego?", skarżący podał, że mieści się w przedziale 91-100 %. Za tak udzieloną odpowiedź, zgodnie z załącznikiem nr 1 do Zarządzenia Nr 13/2011/DSOZ Prezesa NFZ, tabelą 1.9.1 - ratownictwo medyczne - specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego, otrzymał 20,00 punktów. Natomiast NZOZ F. udzielił odpowiedzi, że udział ten mieści się w przedziale 81-90 %. Za tak udzieloną odpowiedź, zgodnie w w/w zarządzeniem Prezesa NFZ, otrzymał 18,00 punktów.
W zakresie dokonanej oceny oferty skarżącego dotyczącej kryterium jakość - zewnętrzna ocena jakości, decydujący okazał się brak posiadania przez skarżącego certyfikatu ISO w zakresie usług medycznych ratownictwa medycznego realizowanych przez jednostkę i 0,00 punktów. NZOZ F. odpowiedź pozytywną uzyskał 5 punktów.
Cena ofertowa w oparciu o kryterium ceny oceniana była poprzez odniesienie ceny jednostki rozliczeniowej zaproponowanej przez oferenta w ofercie lub stanowiącej końcowy wynik negocjacji w stosunku do ceny oczekiwanej przez Fundusz. Obliczana jest przez system informatyczny zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 2 do Zarządzenia Nr 73/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 listopada 2009 r.
Za kryterium ceny, po negocjacjach, skarżący otrzymał 3,80 punktów, natomiast NZOZ F. otrzymał 5,00 punktów.
Z powyższej analizy wynika, iż komisja dokonała oceny oferty w oparciu o obowiązujące normy prawne i w zakresie świadczeń udzielanych przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego. Skarżący otrzymał 80,80 pkt, a drugi oferent - NZOZ F. otrzymał 90 pkt.
W zakresie świadczeń udzielanych przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego o uzyskanej punktacji przez oferentów i w jej wyniku o miejscu oferentów w rankingu końcowym zadecydowały następujące kryteria: jakość, na które składał się: personel - oceniany przez spełnienie, w okresie obowiązywania umowy, przez wszystkich członków zespołów ratownictwa medycznego wymagań określonych w art. 36 ustawy o Państwowym ratownictwie Medycznym, a co za tym idzie niekorzystanie z zapisów art. 63 ustawy o Państwowym ratownictwie Medycznym, wybrane parametry architektoniczne i sanitarne miejsc udzielania świadczeń - oceniane przez posiadanie systemu wspomagania dowodzenia obejmującego wszystkie zespoły ratownictwa medycznego i przez wyposażenie zespołów ratownictwa medycznego w działający system transmisji zapisu EKG (12 odprowadzeń), w ramach współpracy odpowiednio do oddziałów wykonujących przeskórne interwencje wieńcowe (PCI) i leczenie trombolityczne i/lub SOR, zewnętrzna ocena jakości - potwierdzenie posiadania certyfikatu ISO w zakresie usług medycznych ratownictwa medycznego realizowanych przez jednostkę ważnego w dniu złożenia oferty, ciągłość - oceniana jest deklaracja spełnienia wymagań w dniu złożenia oferty i przez cały okres obowiązywania umowy, kryterium cena - ofertowa cena oceniana jest poprzez odniesienie ceny jednostki rozliczeniowej zaproponowanej przez oferenta w ofercie lub stanowiącej końcowy wynik negocjacji w stosunku do ceny oczekiwanej przez Fundusz w danym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy.
W zakresie oceny ofert w kryterium jakości dotyczącym personelu obaj oferenci jednakowo spełnili kryteria i otrzymali równą ilość punktów - po 5. Podobnie, równą ilość -7 punktów - obaj oferenci otrzymali w kryterium jakości w ocenie wybranych parametrów architektonicznych i sanitarnych miejsc udzielania świadczeń.
W zakresie dokonanej oceny oferty skarżącego dotyczącej kryterium jakość - zewnętrzna ocena jakości, skarżący podał, że nie posiada ważnego w dniu złożenia oferty certyfikatu ISO w zakresie usług medycznych ratownictwa medycznego realizowanych przez jednostkę, stąd 0,00 punktów. NZOZ F. udzielił odpowiedzi twierdzącej, za którą otrzymał 5,00 punktów. W odniesieniu do kryterium ceny, po uwzględnieniu negocjacji, skarżący uzyskał 4.14 punktów, drugi oferent uzyskał 5,00 punktów.
Jak wynika z przytoczonej punktacji, w zakresie świadczeń udzielanych przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego skarżący otrzymał 61,14 pkt, a NZOZ F. otrzymał 67,00 pkt.
Korzystniejszą ofertę zaproponował NZOZ F. Jednakże nie cena była kluczowym miernikiem oceny złożonych ofert. W zakresie dokonanej oceny oraz w oparciu o pozostałe kryteria oceny ofert, oferta skarżącego nie została wybrana, pomimo, że spełniała wszystkie wymagania podane w ogłoszeniu postępowania, ponieważ komisja konkursowa dokonała wyboru korzystniejszej oferty i uwzględniła w rozstrzygnięciu postępowania tę ofertę, która w rankingu końcowym zajęła 1 miejsce czyli ofertę NZOZ F.
Oferta wybrana przez komisję w rozstrzygnięciu postępowania zgodnie
z art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach zapewniała ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich kompleksowość i dostępność oraz przedstawia najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego o braku zorganizowanej przez NZOZ F. dyspozytorni na dzień złożenia oferty, organ I instancji podał, że zgodnie z ustawą o Państwowym Ratownictwie Medycznym, planowanie i tworzenie struktury systemu powiadamiania o stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, jak również zapewnienie skutecznego systemu przekierowania zgłoszeń z numeru alarmowego do właściwej jednostki wchodzącej w skład systemu, pozostaje kompetencji Wojewody. Ocenie komisji podlegały techniczne możliwości oferentów, pozwalające na funkcjonowanie w systemie ratownictwa medycznego od dnia 1 lipca 2011 r., czyli posiadanie łącza radiowego umożliwiającego przyjmowanie powiadomień o zdarzeniach z centrów powiadamiania ratunkowego lub numerów alarmowych.
W wyniku przeprowadzonej kontroli obu oferentów komisja stwierdziła, że NZOZ F. posiadał profesjonalne oprogramowanie umożliwiające korzystanie z systemu wspomagania dowodzenia obejmującego wszystkie zespoły ratownictwa medycznego, który zapewniał funkcje określone w załączniku nr 3 do zarządzenia Nr 12/2011/DSM Prezesa NFZ z dnia 14 marca 2011 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne. Ponadto, NZOZ F., do złożonej w przedmiotowym postępowaniu oferty, załączył Księgę Rejestrową NR [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., z której jednoznacznie wynikało, iż posiada zarejestrowaną komórkę organizacyjną - Dyspozytornia medyczna - zlokalizowaną w [...] przy ulicy P. Powyższe zarejestrowano w Dziale III - Komórki Organizacyjne Zakładu i ich profile medyczne pod lp. 87.
Ponadto, zgodnie z IV częścią Formularza ofertowego - Szczegóły oferty, NZOZ F. zgłosił do przedmiotowej oferty następujące zespoły: zespół podstawowy z kodem komórki organizacyjnej (część VII kodu resortowego) - z miejscem wyczekiwania przy ul. P. w [...], zespół specjalistyczny z kodem komórki organizacyjnej (część VII kodu resortowego) - [...], specjalność komórki organizacyjnej (część VIII kodu resortowego) - [...] z miejscem wyczekiwania przy ul. P. w [...], zespól specjalistyczny z kodem komórki organizacyjnej (część VII kodu resortowego) - [...], specjalność komórki organizacyjnej (część VIII kodu resortowego) - [...] z miejscem wyczekiwania przy ul. W. w [...]. Dane były zgodne z wpisem do rejestru Wojewody - Księgą rej estrową NR [...].
Za nieuzasadniony organ I instancji uznał zarzut dotyczący nie posiadania przez NZOZ F. "(bazy) w tym m.in. pomieszczeń, zaplecza sanitarnego. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do zarządzenia Nr 82/2010/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 17 grudnia 2010 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, NZOZ F. załączył do oferty oświadczenie, iż jest wpisany do księgi rejestrowej rejestru zakładów opieki zdrowotnej pod wskazanym numerem oraz, że posiada potwierdzoną wpisem do rejestru zakładów opieki zdrowotnej zdolność do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej będących przedmiotem niniejszego postępowania w sprawie zawarcia umowy z NFZ.
Komisja konkursowa nie miała podstawy ani uprawnień do kwestionowania dokonanych przez organ rejestrowy wpisów do rejestru zakładów opieki zdrowotnej oraz do uznania, iż dane te są nieprawdziwe lub też niezgodne z prawem.
Organ I instancji uznał, że kryteria oceny ofert, zasady punktowania i warunki wymagane od oferentów były jawne i nie uległy zmianie w toku trwania przedmiotowego postępowania, co pozwoliło komisji dokonać wnikliwej oceny ofert. W wyniku ponownej weryfikacji całego postępowania nr [...] nie stwierdzono naruszenia przepisu prawa, który można zarzucić komisji konkursowej w tym postępowaniu. Komisja wybrała ofertę, która prezentowała korzystniejszy bilans ceny planowanych do udzielenia świadczeń dla obydwu zakresów objętych postępowaniem oraz uzyskała wyższą ocenę punktową i w konsekwencji jako korzystniejsza została wybrana w celu zawarcia umowy. Zgodnie z warunkami postępowania możliwe było wybranie tylko jednej oferty - tej, która uzyskała najwyższą sumaryczną liczbę punktów za poszczególne kryteria oceny ofert.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r.
Ww. decyzji skarżący zarzucił:
1) naruszenie przez komisję konkursową postanowień zarządzenia Nr 49/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 sierpnia 2010 r.,
2) naruszenie przez komisję konkursową zasady równego traktowania wszystkich podmiotów ubiegających się o zamówienie oraz zasady prowadzonego postępowania przetargowego w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji,
3) niewystarczające przedstawienie sposobu i powodów przyznania konkretnych wartości punktowych za składowe ofert oferentów w granicach widełek wynikających z zarządzenia nr 73/2009/DSOZ Prezesa NFZ,
4) przyznanie zawyżonej punktacji konkurentowi za deklaracje ankietowe z formularza oferty, które pozostawały i musiały pozostać bez pokrycia jako oparte na nieprawdziwym stanie faktycznym.
W uzasadnieniu skarżący podniósł po pierwsze, że komisja konkursowa naruszyła postanowienia zarządzenia Nr 49/2010/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 sierpnia 2010 r. poprzez zakwalifikowanie “F." do drugiego etapu postępowania niejawnego, ponieważ oferta ta powinna zostać odrzucona po I etapie postępowania konkursowego na skutek niespełnienia warunków formalnych oferty tego podmiotu, w szczególności w zakresie kompletności wymaganej dokumentacji zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.
Dodatkowo, skarżący wskazał, iż Certyfikat ISO "F." został przedłożony w postępowaniu w kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem dzień wcześniej (19.04.2011) aniżeli data jego wydania (20.04.2011), co nasuwa wątpliwości, co do przyjęcia waloru formalnoprawnego tego dokumentu i przyznaniu na jego podstawie 5 pkt. Z Certyfikatu ISO "F." wynika, iż certyfikacji poddano jednostki organizacyjne, które na dzień wydania certyfikatu faktycznie nie funkcjonowały. Zadania wynikające z ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym realizował skarżący, a wskazane przez "F." lokalizacje były jedynie zamiarami jego działania w sferze ratownictwa medycznego na danym obszarze.
Na skutek wymienionych braków NZOZ F. nie powinien był zostać zakwalifikowany przez komisję konkursową do części niejawnej postępowania.
Komisja konkursowa nie miała prawa zwracać się do jednego z oferentów (w przypadku kompletności oferty drugiego) o uzupełnienie podstawowej dokumentacji ofertowej. Komisja mogła wystąpić co najwyżej o przedłożenie kopii potwierdzonych za zgodność z oryginałem.
Co do zarzutów skierowanych przeciwko komisji konkursowej w II etapie postępowania konkursowego, gdzie oceniano ciągłość, jakość oraz cenę w zakresie świadczeń udzielanych przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego oraz przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, skarżący wskazał, że punktacja została przyznana w oparciu o nieprawdziwe deklaracje "F." zawarte w ankiecie, niezgodne ze stanem faktycznym i przedstawionymi dokumentami, punktacja za poszczególne kryteria nie została przyznana poprawnie a ponadto komisja powinna ustalić prawdziwy stan faktyczny na dzień kontroli, a nie jedynie przyszłe możliwości techniczne.
Zdaniem skarżącego, organ I instancji nie wyjaśnił dlaczego w zakresie kryteriów świadczeń udzielanych przez podstawowe oraz specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego skarżący i "F." otrzymali wskazane w decyzji wartości punktowe. Skarżący uznał, że dawał lepsze gwarancje ciągłości jak również jakości świadczenia usług oraz posiadał większy od konkurenta potencjał realny w postaci struktury i zasobów.
W ocenie skarżącego, w ocenie kryterium i ciągłości i jakości powinna mu zostać przyznana wyższa ilość punktów niż konkurentowi, gdyż (szczególnie w zakresie jakości) na dzień kontroli "F." nie posiadał kadry lekarskiej, a mimo to otrzymał 25 pkt, tylko dlatego, że na potrzeby postępowania przetargowego złożył deklaracje niezgodne ze stanem faktycznym i z prawdą, w zakresie udziału procentowo łącznego – średniotygodniowego czasu pracy lekarzy posiadających tytuł specjalisty w dziedzinie medycyny ratunkowej, wskazani lekarze ratownicy (ze [...]) zostali zadeklarowani na rejon [...], mimo że "F." nie miał zamiaru z nimi współpracować, konkurent nie posiadał dyspozytorni.
Skarżący zarzucił komisji konkursowej, że kontrole w "F." przeprowadzono na podstawie dokumentacji przez niego przedłożonej, a nie na podstawie stanu faktycznego, w przeciwieństwie do kontroli jaka został przeprowadzona w siedzibie skarżącego. Podjęte czynności uniemożliwiały właściwą weryfikację zgodności deklaracji ankietowych ze stanem faktycznym.
Prezes NFZ decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ podkreślił, że stosownie do treści art. 154 ust. 1 i art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, przedmiotem rozstrzygania Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu oraz Prezesa NFZ jest badanie naruszenia interesu prawnego podmiotu odwołującego się wskutek naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Przedmiot badania organów obu instancji jest zatem skonkretyzowany do określonego podmiotu i do określonych czynności komisji, podejmowanych w stosunku do tego podmiotu. Organy obu instancji nie prowadzą ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz rozpoznają sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności. Nie powielają zatem czynności zarezerwowanych przez ustawę dla komisji powoływanej przez dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Funduszu, lecz zobowiązane są zbadać, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję nie zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego.
Oferenci przystępujący do konkursu ofert w postępowaniu, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, powinni spełniać wymagania określone przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach: w zarządzeniu nr 49/2010/DSOZ Prezesa NFZ oraz zarządzeniu Nr 12/2011/DSM Prezesa NFZ.
Ocena ofert następowała w oparciu o zarządzenie Nr 73/2009/DSOZ.
W wyniku rozpatrzenia zarzutów podniesionych w odwołaniu przez skarżącego, Prezes NFZ uznał, że zgodnie z art. 10 § 1 oraz art. 12 § 1 k.p.a., zapewniono skarżącemu czynny udział w każdym stadium postępowania poprzez umożliwienie zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału, wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Za niezasadny organ odwoławczy uznał zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przez komisję konkursową postanowień zarządzenia Nr 49/2010/DSOZ Prezesa NFZ poprzez zakwalifikowanie NZOZ F. do części niejawnej przedmiotowego postępowania. Podkreślić należy, że NZOZ F. uzupełnił we wskazane przez komisję konkursową terminie braki formalne, wobec czego nie zachodziły przesłanki do odrzucenia oferty ww. świadczeniodawcy na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach. Jak wynika z dokumentacji zgromadzonej do postępowania nr [...] wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem udostępnione zostały oferentom na takich samych zasadach. Przystępując do postępowania skarżący mógł i powinien zapoznać się z warunkami wymaganymi od świadczeniodawców oraz kryteriami oceny ofert, które były dla wszystkich biorących w przedmiotowym postępowaniu udział jednakowe. Uwagi dotyczące warunków wymaganych od świadczeniodawców oraz kryteriów oceny ofert mogą być zgłaszane na etapie konsultacji projektu takich warunków, natomiast ustalone, na podstawie art. 146 ustawy o świadczeniach, przez Prezesa Funduszu są wiążące w danym postępowaniu. Należy zauważyć, iż każdy ze świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu składa stosowne oświadczenie, iż zapoznał się z warunkami postępowania dotyczącymi zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania. Oświadczenie o powyższej treści zostało złożone przez obydwu Oferentów biorących udział w przedmiotowym postępowaniu.
Prezes NFZ, powołując się na art. 148 ustawy o świadczeniach, jak również kryteria oceny ofert określone w zarządzeniu Nr 73/2009/DSOZ Prezesa NFZ, podał, że załącznik Nr 1 do zarządzenia w sprawie określenia kryteriów oceny ofert. Tab. 1.9.1 – ratownictwo medyczne – specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego oraz tab. 1.9.3 – ratownictwo medyczne – podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, wskazuje szczegółowo parametry kryteriów oceny ofert oraz ich wagi punktowe. Ocena punktowa poszczególnych kryteriów oceny ofert dokonywana jest automatycznie przez system komputerowy Funduszu, na podstawie listy ankiet wypełnianych przez oferenta podczas składania oferty, dotyczących danego kryterium. Brane są pod uwagę wszystkie pytania z ankiet dotyczących danego kryterium.
Jak wynikało z rankingu końcowego, oferta złożona przez skarżącego uzyskała łącznie 141, 94 pkt, tj. o 15, 06 pkt mniej niż wybrana oferta konkurenta. O takiej różnicy w uzyskanej liczbie punktów oceny ofert zdecydowała punktacja, jaką skarżący otrzymał za kryterium jakości i kryterium cenowe oceny ofert.
Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, iż w postępowaniu konkursowym nr [...] za kryterium jakości oferent mógł uzyskać maksymalnie 79 pkt. NZOZ F. otrzymał za to kryterium 57 pkt, natomiast skarżący – 44 pkt, a więc o 13 pkt mniej niż świadczeniodawca, którego oferta została wybrana w przedmiotowym postępowaniu z uwagi na to, że za niektóre ankietowane pytania skarżący otrzymał 0 pkt.
Elementem różnicującym obie oferty była również cena zaproponowana przez świadczeniodawców w odniesieniu do poszczególnych zakresów świadczeń objętych postępowaniem. Cena skarżącego była mniej korzystna.
Skarżący zaproponował 2.550, 00 zł. w zakresie 16.9112.032.08 – świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego (punktacja za ofertę cenową – 4, 14 pkt), 3.450, 00 zł, w zakresie 16.91114.032.08 – świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego (punktacja za ofertę cenową – 3, 8 pkt). Natomiast, NZOZ F. 2.456, 52 zł w zakresie 16.9112.032.08 – świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego (punktacja za ofertę cenową – 5 pkt) i 3.275, 82 zł. W zakresie 16.91114.032.08 – świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego (punktacja za ofertę cenową – 5 pkt)
Tak, więc oferta skarżącego nie została wybrana, mimo że spełniała wszystkie wymagania formalno – prawne oraz mimo że strony doszły do porozumienia, co do ceny jednostkowej świadczeń opieki zdrowotnej. Oferta NZOZ F. prezentowała korzystniejszy bilans ceny planowanych do udzielenia świadczeń dla obydwu zakresów objętych postępowaniem. Oferta uzyskała wyższą ocenę punktową i w konsekwencji jako korzystniejsza została wybrana celem zawarcia umowy.
Odpowiadając na zarzuty skarżącego dotyczących naruszenia art. 148 ustawy o świadczeniach poprzez brak wnikliwego porównania oferty skarżącego i oferty NZOZ F. w zakresie ciągłości, kompleksowości, dostępności, jakości udzielanych świadczeń, kwalifikacji personelu, wyposażenia w sprzęt i aparaturę medyczną oraz nieprawidłową ocenę certyfikatu ISO posiadanego przez NZOZ F., Prezes NFZ powołał się na treść art. 146 i art. 147 ustawy o świadczeniach, jak również zarządzenie w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, stwierdzając, że obie oferty zostały porównane zgodnie ze wszystkimi kryteriami wskazanymi ww. zarządzeniu.
Za całkowicie niezasadny organ odwoławczy uznał zarzut skarżącego dotyczący dokonania oceny ofert i liczenie punktacji za poszczególne oferty, biorąc pod uwagę wyłącznie deklaracje zawarte w ankietach Formularza ofertowego. Wskazując na art. 139 ust. 4 ustawy o świadczeniach, jak również rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Funduszu Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej składu (Dz. U. Nr 273, poz. 2719), Prezes NFZ podkreślił, że komisja konkursowa szczegółowo bada prawdziwość i prawidłowość danych przedstawionych w ofertach świadczeniodawców. W niniejszym postępowaniu komisja konkursowa sprawdzała dokumenty, oświadczenia oraz odpowiedzi na pytania ankietowe udzielone przez oferentów. Świadczy o tym dokumentacja przedmiotowego postępowania (wezwania do uzupełnienia braków, czy złożenia wyjaśnień). W dniu [...] maja 2011 r., w celu potwierdzenia prawdziwości danych zawartych w ofertach, komisja konkursowa przeprowadziła kontrolę obydwu oferentów biorących udział w postępowaniu.
Organ odwoławczy za niezasadny uznał również zarzut skarżącego dotyczący waloru formalno – prawnego certyfikatu ISO dołączonego do oferty NZOZ F. Z treści punktu 6.2 znajdującego się w załączniku nr 3 do zarządzenia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne wynika, iż podczas postępowania dotyczącego wyłonienia podmiotów do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne dodatkowo ocenianym jest posiadanie certyfikatu ISO w zakresie usług medycznych ratownictwa medycznego realizowanych przez jednostkę, ważnego w dniu złożenia oferty. Dla wyjaśnienia pojęcia "jednostki" istotnym jest wskazanie, iż zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o Państwowym ratownictwie Medycznym oraz z § 2 ust. 1 pkt 10 zarządzenia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne świadczeniodawcą udzielającym świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne może być wyłącznie zakład opieki zdrowotnej będący dysponentem zespołów ratownictwa medycznego, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym. Przepis
§ 13 ust. 1 pkt 7 lit. c) zarządzenia Nr 49/2010/DSOZ Prezesa NFZ wskazuje, iż w przypadku oferentów składających ofertę na świadczenia w rodzaju ratownictwo medyczne, oferta w formie pisemnej powinna zawierać kopię certyfikatu ISO w zakresie ratownictwa medycznego, w przypadku posiadania przez oferenta takiego certyfikatu. Zgodnie z powyższym dokumenty składane przez oferenta, muszą być zgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Kopie dokumentów muszą być poświadczone za zgodność z oryginałem przez osoby uprawnione do reprezentowania oferenta. Oddział Wojewódzki Funduszu może zażądać przedstawienia oryginału dokumentu, w przypadku, gdy kopia dokumentu jest nieczytelna lub budzi wątpliwości co do jej zgodności z oryginałem, a oddział Funduszu nie może sprawdzić jej prawdziwości w inny sposób. NZOZ F. do oferty biorącej udział w postępowaniu nr [...] dołączył certyfikat zatwierdzenia, zgodnie z którym System Zarządzania Jakością obejmuje ratownictwo medyczne. Certyfikat ten został wystawiony w dniu 20 kwietnia 2011 r., a jego data ważności została określona na 23 lipca 2013 r. Do oferty skarżący złożył wypis z Księgi Rejestrowej Nr [...] NZOZ F., potwierdzający fakt posiada certyfikatu ISO obejmujący ratownictwo medyczne (Rubryka 13 Księgi Rejestrowej). W związku z powyższym komisja konkursowa prowadząca postępowanie słusznie przyznała oferentowi odpowiednią liczbę punktów oceny za posiadanie certyfikatu ISO, ważnego w dniu złożenia oferty. Fundusz oraz skarżący nie mają uprawnień do kwestionowania certyfikatu ISO nadanego przez niezależny podmiot certyfikujący. Kopia certyfikatu ISO załączonego przez oferenta do oferty została podpisana za zgodność z oryginałem w dniu 19 kwietnia 2011 r., tj. na dzień przez wydaniem przedmiotowego certyfikatu (20 kwietnia 2011 r.). Kopia została podpisana przez osobę uprawnioną do reprezentowania podmiotu, a data podpisania za zgodność z oryginałem jest zgodna z datą podpisania za zgodność z oryginałem pozostałych dokumentów dołączonych do oferty. W związku z powyższym datę potwierdzenia za zgodność kopii certyfikatu ISO z oryginałem należało uznać za omyłkę pisarską nie mającą wpływu na dokonaną ocenę oferenta.
Odnosząc się do kwestii nieposiadania przez NZOZ F. jednostek ratownictwa medycznego w [...] i [...], Prezes NFZ powołał się na aktualny wypis z rejestru zakładów opieki zdrowotnej, z którego wynika, że NZOZ F. pod nr [...] posiada komórki organizacyjne: Nr [...] (VII część kodu resortowego); nazwa komórki organizacyjnej: Zespół Wyjazdowy Wypadkowy "W" Podstawowy; adres komórki: [...] [...], ul. P.; data rozpoczęcia działalności – 19.04.2011 r.; Nr [...] (VII część kodu resortowego); Zespół Wyjazdowy Reanimacyjny "R" Specjalistyczny; adres komórki: [...] [...], ul. P.; data rozpoczęcia działalności – 19.04.2011 r.; Nr [...] (VII część kodu resortowego); Zespół Wyjazdowy Reanimacyjny "R" Specjalistyczny; adres komórki: [...] [...]; data rozpoczęcia działalności – 19.04.2011r.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że ww. oferent miał uprawnienia do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej będących przedmiotem postępowania konkursowego, bowiem podstawą do stwierdzenia posiadania przez oferenta komórki organizacyjnej na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne w określonym miejscu wyczekiwania jest Księga rejestrowa prowadzona dla określonego świadczeniodawcy przez właściwego Wojewodę. Dokonanie przez organ rejestrowy tj. wojewodę wpisu, poprzedzone jest więc szczegółową weryfikacją formalno-prawną spełnienia warunków przewidzianych prawem. Prezes NFZ podkreślił, że z treści wpisu dokonanego w księdze Rejestrowej nr [...] prowadzonego dla zakładu: ZOZ F. wprost wynikają uprawnienia świadczeniodawcy do udzielania świadczeń będących przedmiotem postępowania konkursowego. Organ odwoławczy podkreślił, że ani komisja konkursowa, Fundusz czy skarżący nie maja podstaw do kwestionowania dokonywanych przez organ rejestrowy wpisów do rejestru zakładów opieki zdrowotnej. Organ odwoławczy zaakcentował, iż zgodnie z § 6 rozporządzania Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie ogłoszenia o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zaproszenia do udziału w rokowaniach, skalania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719), w dniu [...] maja 2011 r. zespół kontrolny przeprowadził kontrolę oferentów w miejscach wyczekiwania zespołów ratownictwa medycznego wskazanych w ofertach, co zostało potwierdzone w stosownych protokołach z przeprowadzonych kontroli.
Odnośnie stwierdzenia skarżącego o niedysponowaniu przez NZOZ F. dyspozytornią, organ odwoławczy uznał, że dokumentacja złożona wraz z ofertą przez NZOZ F., jak i przeprowadzona w dniu [...] maja 2011 r. kontrola oferenta, nie potwierdziły zasadności powyższego zarzutu. Prezes NFZ podkreślił, że Fundusz nie przyznaje dodatkowych punktów za posiadanie dyspozytorni, jednak jak wynika z wpisu w Księdze Rejestrowej NZOZ F. posiada on, zarejestrowaną pod nr [...] dyspozytornię medyczną mieszczącą się przy ul. P. w [...]
Odnośnie zarzutów skarżącego dotyczących nieposiadania przez NZOZ F. odpowiedniej ilości kadry lekarskiej, organ odwoławczy należy podał, że zgodnie z zasadami postępowania prowadzonego na podstawie art. 146 ustawy o świadczeniach, spełnienie szeregu wymogów odbywa się na podstawie oświadczeń złożonych przez oferenta. W tym zakresie Fundusz działa w zaufaniu do oferentów, którzy świadomi są skutków podania nieprawidłowych danych w trakcie postępowania, określonych w § 36 ust. 1, 2, 3 Ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opiek zdrowotnej stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. (Dz. U. Nr 81, poz. 484). Prawdziwość i prawidłowość danych zawartych w wybranej ofercie została potwierdzona podczas kontroli ([...] maja 2011r.) oraz podczas analizy złożonych dokumentów do przedmiotowego postępowania.
Zdaniem organu odwoławczego, Prezes NFZ, stosownie do art. 7 oraz art. 77 k.p.a. podjął wszelkie kroki niezbędne do zbadania całości dokumentacji postępowania i jego oceny, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Analizując zebrany podczas postępowania materiał dowodowy, organ stwierdził, iż postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, jak i przepisami wydanymi na ich podstawie przez Prezesa NFZ, w sposób jednolity dla wszystkich oferentów. Podniesione przez skarżącego zarzuty organ uznał za niezasadne.
Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] listopada 2011 r., w której zawarł wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Skarżący ponowił zarzuty przedstawione w odwołaniu z dnia [...] czerwca 2011 r., w tym zarzut:
I naruszenia przez organ I i II instancji art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 12 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału w tym ofertą konkurenta,
II nieuwzględnienia zarzutów skarżącego dotyczących:
1). naruszenia przez komisję konkursową postanowień zarządzenia Nr 49/2010/DSOZ Prezesa NFZ i dopuszczenie tym samym konkurenta do II etapu postępowania,
2). naruszenia przez komisję konkursową zasady równego traktowania wszystkich podmiotów ubiegających się o zamówienie oraz zasady prowadzenia postępowania przetargowego w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Brak zachowania przez komisję zasad uczciwej konkurencji wynikający z braku dogłębnej kontroli rzetelności złożonych ofert, wpłynął na proces ich porównywania oraz nie dostrzeżenie naruszenia interesu prawnego skarżącego,
3). niewystarczającego przedstawienia sposobu i powodów przyznania konkretnych wartości punktowych za składowe ofert oferentów w granicach widełek rozporządzenia,
4). przyznania zawyżonej punktacji konkurentowi za deklaracje ankietowe z formularza oferty, które pozostawały i musiały pozostawać, jako oparte na nieprawdziwym stanie faktycznym,
5). niedostrzeżenie i w konsekwencji nieprzyjęcie, że konkurent zastosował ceny dumpingowe,
III naruszenie art. 7, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
1). niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego,
2). załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego,
3). nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i niepodanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności.
Zdaniem skarżącego, komisja konkursowa naruszyła postanowienia zarządzenia Nr 49/2010/DSOZ Prezesa NFZ poprzez zakwalifikowanie “F." do drugiego etapu postępowania niejawnego, podczas gdy oferta złożona przez ten podmiot powinna zostać odrzucona po I etapie postępowania konkursowego na skutek niespełnienia warunków formalnych oferty, w szczególności w zakresie kompletności wymaganej dokumentacji zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.
Skarżący zauważył, że w ofercie złożonej przez skarżącego nie stwierdzono braków formalnych, dzięki czemu skarżący został zakwalifikowany do części niejawnej postępowania.
Dodatkowo, skarżący wskazał, że F. przedstawił jedynie kopię Certyfikatu ISO potwierdzoną za zgodność z oryginałem dzień wcześniej (19.04.2011) aniżeli data jego wydania (20.04.2011), co nasuwa wątpliwości, co do przyznania waloru formalno – prawnego dokumentowi i przyznania na jego podstawie 5 pkt oferentowi. Okoliczności te, w ocenie skarżącego, budzą wątpliwości odnośnie prawdziwości tego dokumentu oraz podważają tezę o wnikliwości i starannym działaniu komisji konkursowej .
Odnośnie zarzutów dotyczących nieprawidłowości, które wystąpiły w II etapie postępowania konkursowego, w trakcie którego oceniano ciągłość, jakość oraz cenę w zakresie świadczeń udzielanych przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego oraz przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, skarżący stwierdził, że punktację przyznano w oparciu o nieprawdziwe deklaracje "F." zawarte w ankiecie, niezgodne ze stanem faktycznym i przedstawionymi dokumentami, punktacja za poszczególne kryteria nie została przyznana poprawnie, a ponadto komisja powinna ustalić prawdziwy stan faktyczny na dzień kontroli, a nie jedynie przyszłe możliwości techniczne.
Skarżący obiektywnie i całościowo dawał większe gwarancje ciągłości i jakości świadczenia usług oraz posiadał większy od konkurenta potencjał realny w postaci struktury i zasobów, kadry, zaplecza. Co istotne w sprawie, skarżący powinien otrzymać wyższą ilość punktów za kryterium ciągłości, podobnie jak w przypadku kryterium jakości.
Konkurent na dzień kontroli nie posiadał kadry lekarskiej, a mimo to otrzymał 25 pkt, tylko dlatego że na potrzeby postępowania przetargowego złożył deklaracje niezgodne ze stanem faktycznym i z prawdą, w zakresie udziału procentowo łącznego – średniotygodniowego czasu pracy lekarzy posiadających tytuł specjalisty w dziedzinie medycyny ratunkowej - wskazani przez "F." lekarze ratownicy (ze [...]) zostali zadeklarowani na rejon [...], mimo że F. nie miał zamiaru z nimi współpracować, co wydaje się oczywiste z uwagi na odległość. Co istotne, od dnia 1 lipca 2011 r. lekarze zostali przejęci przez skarżącego. Skarżący ponownie wskazał na brak dyspozytorni.
Skarżący zakwestionował sposób przeprowadzenia kontroli. Kontrola F. została przeprowadzona w oparciu o przedłożoną dokumentację, w przeciwieństwie do kontroli przeprowadzonej w siedzibie skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Ponadto, w odpowiedzi na zarzut o nieudostępnieniu skarżącemu oferty NZOZ F., organ odwoławczy zauważył, że udostępnienie ww. oferty wywołałyby dość paradoksalną sytuację, w której jeden z konkurentów w postępowaniu konkursowym wszedłby w posiadanie pełnej informacji o drugim (w tym wiedzy o danych wrażliwych), który nie będąc stroną postępowania administracyjnego wszczętego na podstawie art. 154 ustawy o świadczeniach (w postępowaniu administracyjnym stroną nie jest, a w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być dopuszczony jedynie w charakterze uczestnika postępowania) nie miałby takiej możliwości. Takie postępowanie byłoby obejściem zasady równości stron w postępowaniu konkursowym, przeniesionym de facto na grunt postępowania administracyjnego. Obejście zasady równości stron na etapie postępowania administracyjnego nie wydaje się być ani uzasadnione ani sprawiedliwe. W tym miejscu organ przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 264/10.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona albowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak stanowi art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154.
Według art. 154 ust. 1 cytowanej ustawy świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania. Odwołanie wniesione po terminie nie podlega rozpatrzeniu. Po rozpatrzeniu odwołania dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie (art. 154 ust. 3). Od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu przysługuje odwołanie do Prezesa Funduszu. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem dyrektora właściwego oddziału wojewódzkiego Funduszu (art. 154 ust. 4), które to odwołanie Prezes Funduszu, zgodnie z art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach rozpatruje, wydając w terminie 30 dni decyzję administracyjną. Na decyzję tę świadczeniodawcy przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 154 ust. 8).
Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynikają już pewne ustalenia co do postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, prowadzonego na podstawie ustawy o świadczeniach, jak i postępowania prowadzonego w związku z odwołaniami od orzeczeń komisji, powoływanych na podstawie art. 139 ust. 4 ustawy o świadczeniach.
I tak, postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, prowadzone na podstawie w/w ustawy nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów K.p.a. (por. postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt II GSK 186/06, ONSA i WSA 2007/4/101). Sprawa o zawarcie umowy o udzielenie świadczenia staje się sprawą administracyjną z chwilą złożenia przez świadczeniodawcę odwołania od rozstrzygnięcia komisji (tak postanowienia NSA: - z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 330/06, LEX nr 325383, z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 57/07, LEX nr 339681).
Jednocześnie w orzecznictwie NSA podkreśla się odrębności przedmiotowego postępowania. W postanowieniu NSA z dnia 29 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 37/07, LEX nr 351033, stwierdzono, że:
"1. Odwołanie, o jakim mowa w art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135), nie jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 k.p.a.
2. Decyzja Prezesa Funduszu wydana na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach nie jest decyzją, o jakiej mowa w art. 138 K.p.a.
3. Artykuł 154 ust. 8 ustawy o świadczeniach, który nie określa warunków, terminu ani sposobu wniesienia skargi do sądu administracyjnego, należy interpretować w ten sposób, że od decyzji Prezesa NFZ stronie służy skarga do sądu administracyjnego, ale jej wniesienie podlega zasadom określonym w Rozdziale 2 p.p.s.a., w tym przede wszystkim wymogowi wyczerpania przez stronę środków zaskarżenia, jakie służyły jej w postępowaniu administracyjnym przed Prezesem NFZ.
4. Jeżeli dopiero postępowanie przed Prezesem NFZ, o jakim mowa w art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach, toczy się na podstawie przepisów K.p.a., to stronie tego postępowania przysługują od rozstrzygnięcia tego organu środki zaskarżenia przewidziane w tym kodeksie." Podobnie w postanowieniu NSA z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 370/06, LEX nr 326265 uznano, że: "Decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, podlegająca w myśl art. 154 ust. 8 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) zaskarżeniu do sądu administracyjnego, nie jest decyzją odwoławczą (decyzją organu II instancji)."
Na tle tych odrębności określono rolę Prezesa Funduszu w tym postępowaniu. W wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1904/05, LEX nr 195031, uznano m.in., że "(...) Wszelkie działania, w tym działania Prezesa NFZ, mają na celu - z założenia - zweryfikowanie podanych przez stronę informacji, a nie ustalanie nowego stanu faktycznego, istotnego dla rozstrzygnięcia. W trakcie postępowania kontrolnego Prezes NFZ nie prowadzi postępowania dowodowego w tym znaczeniu, że nie wykazuje i nie ustala okoliczności, na które skarżący nie zwrócił uwagi w ofercie." Podobnie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 września 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1004/06, LEX nr 255829, uznano, iż "1. Organ rozpoznający odwołanie nie prowadzi ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz rozpoznaje sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności. Nie powiela zatem czynności zarezerwowanych przez ustawę dla komisji powoływanej przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu (art. 139 ust. 5 ustawy o świadczeniach (...). Organ bada czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania, i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego się." Potwierdzono to stanowisko w wyroku WSA z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 950/06, LEX nr 306385, stwierdzając, że: "Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia kontroluje zakończone postępowanie konkursowe i może prowadzić postępowanie dowodowe jedynie w ograniczonym zakresie zakreślonym art. 152 w związku z art. 154 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (...). Organ bada jedynie, czy w związku z naruszeniem zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie doznał uszczerbku interes prawny oferenta stosownie do art. 134 ustawy.". Sąd podziela przedstawioną argumentację.
Konkurs ofert składa się z części jawnej i niejawnej. Zgodnie z art. 142 ustawy o świadczeniach komisja w poszczególnych etapach postępowania może podjąć niżej wymienione czynności, których jednak ustawa nie wylicza w sposób enumeratywny. W części jawnej komisja w obecności oferentów: stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert; przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia. W części niejawnej komisja konkursowa może: 1) wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, które zapewniają ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich kompleksowość i dostępność oraz przedstawiają najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia; 2) nie dokonać wyboru żadnej oferty, jeżeli nie wynika z nich możliwość właściwego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.
Aby dokonać wyboru oferty, komisja może przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej oraz ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej. Negocjacje z oferentami są głównym punktem konkursu ofert. W toku negocjacji bowiem ocenia się ofertę pod kątem jej zgodności z wymaganiami określonymi przez Prezesa Funduszu, jak również ustala się wartość udzielanych świadczeń, a więc wartość umowy. To w toku negocjacji praktyczne zastosowanie znajdują kryteria oceny ofert określone przez Prezesa Funduszu, gdyż komisja porównuje oferty, uwzględniając w szczególności: 1) ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną - na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją; 2) ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów. Na tym etapie postępowania kształtuje się treść umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
W art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach wskazano, że środki odwoławcze (a w konsekwencji skarga do sądu administracyjnego), o których mowa w art. 153 i 154 ustawy przysługują wówczas, gdy interes prawny świadczeniobiorcy biorącego udział w postępowaniu doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Ze sformułowania tego trzeba wyprowadzić wniosek, że celem procedury uruchamianej na wniosek - odwołanie (art. 154 ust. 1 ustawy), jest weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej nieadministracyjnej fazie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie doznał uszczerbku interes prawny podmiotu powołującego się na naruszenie zasad postępowania. Zakres kontroli dokonywanej przez organ administracyjny ściśle jest zatem związany z pojęciem uszczerbku interesu prawnego, powstałego w wyniku naruszenia przepisów prawa (zasad postępowania).
Pojęcie uszczerbku interesu prawnego nie występuje zasadniczo w prawie administracyjnym, gdzie mowa jest o naruszeniu interesu prawnego (a nie o jego uszczerbku). Skoro jednak podstawą żądania strony w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym jest uszczerbek w interesie prawnym to istnieje potrzeba dokonania analizy różnic w wymienionych sformułowaniach, w szczególności czy różnice te sprowadzają się tylko do warstwy językowej.
Określając warunki skorzystania ze środków odwoławczych, o których mowa w art. 152 ustawy o świadczeniach, ustawodawca posłużył się pojęciem uszczerbku interesu prawnego. Pojęcie to jest używane również w ustawie o zamówieniach publicznych. Wprawdzie w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie stosuje się przepisów o zamówieniach publicznych (art. 138 ustawy), nie ma jednak przeszkód, aby w analizie pojęcia występującego na gruncie innej ustawy posłużyć się argumentacją wypracowaną przez piśmiennictwo prawnicze i orzecznictwo, w takim zakresie, w jakim może ono mieć zastosowanie w odniesieniu do stosowania przepisu art. 152, w zw. z art. 154 ustawy. Zgodnie z dyrektywą wykładni językowej, jeżeli określony termin należy do terminów specyficznych w określonej dziedzinie wiedzy, to należy przyjąć, iż termin ten ma takie znaczenie, jak w tych dziedzinach (domniemanie znaczenia specjalnego).
Jak wynika z piśmiennictwa i judykatury odnoszącej się do zamówień publicznych istotą badania uszczerbku interesu prawnego jest ustalenie czy na skutek naruszenia prawa nie nastąpił uszczerbek w możliwości uzyskania zamówienia, nie zaś jakikolwiek uszczerbek w interesie prawnym wykonawcy. (Por. M. Stachowiak, J. Jerzykowski, W. Dzierżanowski, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, LEX, 2007, wyd. III). Podobny, bardziej ogólny pogląd zaprezentował Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 11 stycznia 2005 r. w sprawie C-26/03 "Możliwość zaskarżenia przysługuje każdemu podmiotowi, który ma lub miał interes w uzyskaniu danego zamówienia publicznego i w przypadku gdy taki podmiot dozna uszczerbku lub zagraża mu doznanie uszczerbku w wyniku zarzucanego naruszenia (...)"
Do uszczerbku interesu prawnego uczestnika postępowania w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dojść może wówczas, gdy naruszenie zasad postępowania, tj. konkretnego przepisu prawa przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług.
Takie ujęcie uszczerbku interesu prawnego w postępowaniu zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, do obowiązków którego będzie należało zbadanie okoliczności podnoszonych we wniosku - odwołaniu, a następnie ocena, czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku.
Obowiązek zapewnienia świadczeń zdrowotnych, których celem jest zachowanie zdrowia, zapobieganie chorobom i urazom, wczesne wykrywanie chorób, leczenie, pielęgnacja oraz zapobieganie niepełnosprawności i jej ograniczanie (art. 15 ust. 1 ustawy o świadczeniach), nałożony na NFZ, w odniesieniu do świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, realizowany jest przez zapewnienie im równego traktowania i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. (art. 134 ustawy). Spełnienie tych standardów przez NFZ w możliwie najwyższym stopniu stanowi bowiem gwarancję, że realizacja podmiotowych praw określonych w art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji (których dochodzenia nie wyłącza art. 81), będzie wynikiem wyboru najlepszej możliwej oferty. Kontrola zaś zachowania tych standardów we wcześniejszych fazach postępowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej odbywa się w postępowaniu administracyjnym w oparciu o zasady i reguły obowiązujące w k.p.a., i ma prowadzić do realnej, a nie tylko formalnej kontroli takiego postępowania.
Zadaniem organu NFZ, któremu powierzono przeprowadzenie postępowania administracyjnego, zależnie od tego, jakie zarzuty zostaną podniesione w odwołaniu, a także czy i jak zostaną uzasadnione, jest ustalenie, czy postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji oraz zasad równego traktowania świadczeniodawców. Oznacza to, że nie chodzi jedynie o zbadanie czy nie zostały naruszone wymagania formalnoprawne, ale również po wyjaśnieniu tej podstawowej kwestii, czy nie naruszono wymienionych zasad w znaczeniu materialnym przez nierównoprawne stosowanie kryteriów przyjętych jako podstawa dokonanych ocen. Nie chodzi zatem w postępowaniu administracyjnym o ponawianie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz dokonanie przez organ kontroli tego postępowania pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów prawa poprzez ustosunkowanie się do zgłoszonych zarzutów, ale także zbadanie stanu faktycznego sprawy w takim zakresie, który mógł mieć wpływ na uszczerbek interesu prawnego rozumiany jako uszczerbek w możliwości wyboru lepszej oferty.
W kontekście powyższego nie można pominąć sytuacji, gdy odwołujący (skarżący) wywodzi doznanie uszczerbku w swoim interesie prawnym właśnie z powodu nieprawidłowej (co najmniej zawyżonej) oceny przez komisję konkursową kontroferty, dokonanej z naruszeniem reguł przewidzianych przez art. 134 ustawy o świadczeniach. Zgodnie z tym przepisem NFZ jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.
Odnosząc powyższe do kontrolowanego postępowania, uznać należy, iż nie wyjaśniło ono wszystkich okoliczności przeprowadzonego konkursu, w szczególności w świetle zasady wynikającej z przepisu art. 134 ustawy o świadczeniach. Organy, nie ustosunkowując się szczegółowo do istoty podnoszonych zarzutów, nie wykazały, że konkurs przeprowadzono w warunkach poszanowania opisanej wyżej zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu o zawarcie przedmiotowej umowy. Z tego względu brak jest też podstaw do oceny przez Sąd, czy w toku konkursu zapewniono równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzono postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji, a także czy w konsekwencji prawidłowo porównano oferty (art. 134 i art. 148 ustawy o świadczeniach).
W ofercie N. w [...] zgłoszono ambulansy mające spełniać wymagania stawiane przez przepisy mające zastosowanie w rozpatrywanym postępowaniu. Z dołączonych do oferty kopii pozwoleń czasowych pojazdów o nr rejestracyjnym [...],[...] i [...] (k. – 6, 9, 12 akt adm.) wynikało, że pozwolenia te były ważne do dnia 27 kwietnia 2011 r. (wpisy w rubryce H. dowodów rejestracyjnych, zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczeń pojazdów, opubl. Dz. U. z 2007 r. Nr 186, poz. 1322 z późn. zm.). Kwestia ważności dokumentów rejestracyjnych nie była już przedmiotem badania podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2011 r. przez członków komisji konkursowej (protokół kontroli, k. – 220 – 234 akt adm.). Okoliczność ta, jak i okoliczność czy ambulanse zgłoszone w ofercie i będące w miejscu lokalizacji zespołów ratownictwa medycznego w dniu [...] maja 2011 r. rzeczywiście pozostawały w dacie złożenia oferty tylko w dyspozycji tych zespołów także powinna była zostać wyjaśniona przez komisję. Według art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. Nr 191, poz. 1410 z późn. zm.) zespół ratownictwa medycznego (specjalistyczny i podstawowy) jest wyposażony w specjalistyczny środek transportu sanitarnego, spełniający cechy techniczne i jakościowe określone w Polskich Normach przenoszących europejskie normy zharmonizowane. Pojazd będący w dyspozycji jednego zespołu ratownictwa nie może pozostawać równocześnie w dyspozycji innego zespołu.
Kwestie te i inne podnoszone przez skarżącego powinny być szczególnie wnikliwie wyjaśnione, gdyż zespoły ratunkowe NZOZ F. [...] (umiejscowione w [...] i [...]) zostały wpisane w rejestrze zakładów opieki zdrowotnej prowadzonym przez Wojewodę [...] w dniu [...] kwietnia 2011 r. i ten dzień został w tymże rejestrze wskazany jako data rozpoczęcia przez nie działalności. Wniosek o dokonanie wpisu omawianych zespołów został złożony w dniu [...] kwietnia 2011 r.
(k. – 27 52 akt adm.). Z kolei w dniu [...] kwietnia 2011 r. upływał termin do składania ofert w postępowaniu konkursowym i w tym dniu została złożona oferta NZOZ F. w [...]
Nadto powstały wątpliwości co do treści polis ubezpieczeniowych. NZOZ F. w [...] będąc wezwany przez komisję konkursową do złożenia dokumentu lub oświadczenia stwierdzających, że umowa ubezpieczenia OC zostanie zawarta na cały okres obowiązywania umowy (k. – 104 akt adm.) złożył oświadczenie (k. – 112 akt adm.). Jednakże biorąc pod uwagę umowy ubezpieczenia OC (zawarte w październiku i grudniu 2010 r., k – 16 -26 akt, a niektóre przy tym określające jednostki organizacyjne F. objęte daną umową, k. – 21 akt adm.) i oświadczenie NZOZ F. w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. powstały wątpliwości czy nowopowstałe zespoły w [...] i [...] zostały objęte tymi umowami w dacie wynikającej z § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2007 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej świadczeniodawcy udzielającego świadczeń opieki zdrowotnej, opubl. Dz. U. z 2008 r. Nr 3 poz. 10 (w brzmieniu: Obowiązek ubezpieczenia OC powstaje nie później niż w dniu poprzedzającym dzień, w którym świadczeniodawca obowiązany jest na podstawie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, do wykonywania świadczeń opieki zdrowotnej.).
Kolejną zgłaszaną przez skarżącą sporną kwestią był problem personelu, szczególnie lekarzy i możliwości realnego świadczenia przez nich pracy na warunkach przedstawionych w ofercie.
Organ w tym zakresie odwołał się do Zarządzenia nr 13/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 14 marca 2011 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej czyli zarządzenie nr 73/2009/ZDSOZ. Organ, odwołując się do zarządzenia nr 13/2011/DSOZ uznał, że dopuszczalne jest ujęcie w ofercie pracy lekarzy, których tygodniowy czas pracy nie przekracza 168 godzin tygodniowo. Taka liczba godzin bowiem wskazuje, że personel pracowałby nieprzerwanie przez 7 dni w tygodniu. Można byłoby ewentualnie zaakceptować tę argumentację, gdyby zgłoszony personel zamieszkiwał w miejscu stacjonowania zespołów ratunkowych albo w pobliżu. Skarżący jednak podnosił, że personel ujęty w ofercie NZOZ F. w [...] zamieszkuje w okolicach [...] i nie jest możliwa rzeczywista realizacja w tym zakresie świadczeń przez ten podmiot za pomocą wskazanego w ofercie personelu. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę odległości między [...] i [...], [...] organ powinien był rozważyć czas niezbędny dla personelu do dojazdu do [...] i [...] z miejsca zamieszkania, po dokładnym ustaleniu, gdzie personel zgłoszony w ofercie przez NZOZ F. w [...] zamieszkuje i gdzie oraz w jakiej liczbie godzin wykonuje jeszcze inną pracę. Organ nie miał wątpliwości co do zasad zatrudnienia I. W. - lekarza specjalisty medycyny ratunkowej, któremu wykazano 98 godz. pracy tygodniowo, co daje przeciętnie 14 godz. dziennie przez 7 dni w tygodniu. Należało jednak wyjaśnić kwestię, jak ten lekarz zamieszkujący w [...] może pracować łącznie 98 godz. tygodniowo w [...], [...], [...], [...] (miejscowościach znajdujących się w zupełnie innych częściach [...]), mając przy tym czynną umowę z L. (wyjaśnienia I. W., k. – 258 akt adm.). Osoba tego lekarza, z uwagi na specjalizację, była elementem rankingującym zgodnie z zarządzeniem nr 13/2011/ DSOZ. Wątpliwości także budziła możliwość realizacji usług przez pielęgniarkę K. S., zam. [...] (powiat [...]), pracującej w ramach umowy cywilnoprawnej także w [...] (k. – 246 akt adm.). Podobnie sytuacja przedstawiała się i z innymi członkami zgłoszonego personelu, np.: T. B. (k. – 190 – 195 akt adm.), J. D. (k – 185 – 191 akt adm.), T. S. prowadzący działalność i zamieszkujący w [...] – powiat [...] (k. – 124 akt adm.).
Organ tą kwestią w ogóle nie zajął się, co powinien był szczególnie uważnie prześledzić, choćby z uwagi na to, że zespoły ratunkowe w [...] i [...] należące NZOZ F. w [...] w przeddzień złożenia oferty podjęły dopiero działalność, a po wygraniu konkursu, jak twierdzi skarżący, NZOZ F. w [...] właściwie przejął personel skarżącego, co miało wskazywać, że personel NZOZ F. w [...] ujęty w ofercie, miał jedynie posłużyć do wygrania konkursu, a nie było zamiaru wykonywania za jego pomocą świadczeń stanowiących realizację zawartej umowy. Potwierdzenie zarzutów skarżącego, oznaczałoby, że umieszczenie przez NZOZ F. w [...] w ofercie danych personelu, stanowiło naruszenie reguł z art. 134 ustawy o świadczeniach, szczególnie uczciwej konkurencji, a także mogłoby wpłynąć na punktację NZOZ F. w [...] w zakresie jakości i ciągłości.
Ponadto, zgodnie z § 7 ust. 2 i 3 zarządzenia nr 12/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 14 marca 2011 r. w sprawie warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne świadczeniodawca ubiegający się o zawarcie umowy powinien spełniać wymagania dla zespołów ratownictwa określone w załączniku nr 3 i przepisach odrębnych i to dla każdego zespołu stacjonującego w rejonie operacyjnym. Oferent ma spełnić żądane od niego warunki najpóźniej w dniu końcowym składania ofert, bo do tej chwili może składać poprawione oferty lub uzupełnienia oferty (§ 14 i 17 zarządzenia nr 49/2010/DSOZ).
W powołanym załączniku nr 3 zarządzenia nr 12/2011/DSOZ określone są wymagania co do personelu, w tym też – te, które powodują przyznanie dodatkowych punktów (rankingujące), jak i co do środków transportu oraz ich wyposażenia. Sposób naliczania punktów określa z kolei tabela 1.9.1 i 1.9.2. załącznika nr 1 do zarządzenia nr 13/2011/DSOZ.
Zatem potwierdzenie zarzutów skarżącego mogłoby mieć co najmniej wpływ na ocenę oferty NZOZ F. w [...]. Niespełnienie natomiast przez oferenta lub ofertę wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 powoduje na mocy art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach odrzucenie oferty.
Natomiast na mocy art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach w przypadku, gdy świadczeniodawca nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów lub gdy oferta zawiera braki formalne, komisja wzywa oferenta do usunięcia tych braków w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia oferty.
Zatem komisja mogła wzywać strony o brakujące dokumenty i do usunięcia innych braków formalnych, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Sąd nie dopatrzył się w czynnościach komisji konkursowej podejmowanych w tym zakresie naruszeń prawa.
Komisja konkursowa, z mocy § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719) mogła w toku postępowania żądać od świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy złożenia wyjaśnień dotyczących przeprowadzanego postępowania, a ponadto miała prawo przeprowadzenia kontroli świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie, a także zażądać dostarczenia dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez świadczeniodawcę ubiegającego się o zawarcie umowy. Zatem komisja mogła także badać istnienie takich okoliczności, objętych wpisem w rejestrze, jeżeli oferent musiał je umieścić w ofercie, nie poprzestając jedynie na wpisach w rejestrze. Komisja bada bowiem zawartość oferty, czy odpowiada określonym warunkom i może w tym zakresie przeprowadzić kontrolę. W ocenie Sądu, organy naruszyły zasady postępowania w tym także, art. 7, 77, 80 k.p.a., wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy i wobec braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Podkreślić należy, że wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej zobowiązuje organy administracji publicznej prowadzące postępowanie do zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, w taki sposób, by ustalone na jego podstawie okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Natomiast zasada wskazana w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy obowiązek ustalenia prawdziwego stanu faktycznego na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Tylko realizując powyższe zasady organ prowadząc postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony.
Natomiast w myśl art. 80 k.p.a. organ ma obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Stosownie bowiem do treści art. 107 § 3 k.p.a. i art. 7 k.p.a. w sytuacji, w której strona postępowania przypisuje określonym zdarzeniom, faktom czy okolicznościom decydujące dla wyniku sprawy znaczenie, organ ma obowiązek odnieść się w uzasadnieniu w sposób rzeczywisty do przedstawionych argumentów, w przeciwnym razie postępowanie organu będzie naruszać prawo i uchybiać zasadzie przekonywania i wyjaśniania sformułowanej w art. 11 k.p.a. Wskazanie podstawy prawnej decyzji, przytoczenie przepisów prawa polega nie tylko na obowiązku powołania podstawy prawnej, ale także na wszechstronnym wyjaśnieniu, dlaczego organ orzekający zastosował określony przepis - rozstrzygając sprawę, względnie też, dlaczego przyjął daną wykładnię, gdy strona przedstawiła wykładnię odmienną.
Powyższe uchybienia stanowią zatem o naruszeniu zasady określonej w art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Ma to bowiem istotny wpływ na właściwą ocenę obu ofert, uzasadnia wątpliwości skarżącego, czy nie została naruszona zasada równego traktowania świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzone postępowanie gwarantowało zachowanie uczciwej konkurencji.
Co do skutków nieudostępnienia stronie oferty konkursowej i warunków, w jakich może być udostępniona, wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 264/11, opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl i skład orzekający podziela ten pogląd. Prowadząc postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i przestrzegając zasad tego postępowania, Fundusz nie może naruszać reguł wynikających z ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.). Oznacza to, że nie podlegają ujawnieniu dane zawarte w ofercie, objęte tajemnicą przedsiębiorstwa oraz ustawowo chronione dane osobowe. Natomiast do materiałów dotyczących już samego postępowania konkursowego stronie powinno przysługiwać prawo wglądu do akt, co w niniejszej sprawie nastąpiło i skarżący skorzystał z tego uprawnienia. Wobec tego w tym zakresie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania przez organy.
Rozpoznając sprawę ponownie organy powinny dokonać szczegółowej analizy pod kątem tego, czy doszło do naruszenia wyżej opisanych zasad postępowania i czy skutkiem tego doznał uszczerbku interes prawny skarżącego, w rozumieniu wskazanym przez Sąd.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 cyt. ustawy orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło