IV SAB/Po 138/15

WyrokWSA w Poznaniu2015-12-18

Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Donata Starosta, Anna Jarosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Okręgowy Sąd Lekarsko-Weterynaryjny dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii lub skanów orzeczeń wydanych w latach 2011-2014?
Ratio decidendi
Organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie załatwił wniosku o udostępnienie informacji publicznej w ustawowym terminie. Odpowiedź na skargę nie stanowiła właściwego załatwienia wniosku, a odmowa udostępnienia informacji powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma. Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie A wniosło skargę na bezczynność Okręgowego Sądu Lekarsko-Weterynaryjnego w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii lub skanów orzeczeń wydanych w latach 2011-2014. Organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek, argumentując, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej ze względu na ograniczenia wynikające z przepisów o postępowaniu dyscyplinarnym oraz ochronę danych osobowych. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Okręgowy Sąd Lekarsko-Weterynaryjny [...] Izby Lekarsko-Weterynaryjnej do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2015 r. [...] o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Okręgowego Sądu Lekarsko-Weterynaryjnego[...] Izby Lekarsko-Weterynaryjnej na rzecz skarżącego Stowarzyszenia A kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Anna Jarosz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na bezczynność Okręgowego Sądu Lekarsko-Weterynaryjnego [...] Izby Lekarsko-Weterynaryjnej w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Okręgowy Sąd Lekarsko-Weterynaryjny [...] Izby Lekarsko-Weterynaryjnej do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2015 r. [...] o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Okręgowego Sądu Lekarsko-Weterynaryjnego[...] Izby Lekarsko-Weterynaryjnej na rzecz skarżącego Stowarzyszenia A kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z [...] września 2015 r. Stowarzyszenie A (dalej jako: "Stowarzyszenie" lub "Skarżący"), reprezentowane radcę prawnego P.P., wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Okręgowego Sądu Lekarskiego - Weterynaryjnego [...] Izby Lekarsko - Weterynaryjnej (dalej jako: "Organ") polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznych, których dotyczył wniosek z [...] lutego 2015 r. o udzielenie informacji w trybie dostępu do informacji publicznej. Z powołaniem się na zarzuty naruszenia art. 13 i art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2001 nr 112 poz. 1198 ze zm.; dalej w skrócie: "u.d.i.p.") poprzez nieudzielenie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej – Skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Organu do prawidłowego rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej – z uwzględnieniem okoliczności, że wnioskowane dane mają charakter informacji publicznych – w terminie 14 dni, 2) dopuszczenie dowodu uzupełniającego z załączonych dokumentów (wniosek o udostępnienie informacji publicznej oraz dowód jego przesłania) na okoliczność treści wniosku oraz tego, że został on przesłany stronie przeciwnej, 3) zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwzględnieniem: opłaty sądowej (100 zł), wynagrodzenia pełnomocnika (240 zł), opłaty skarbowej (17 zł) i opłaty pocztowej (4,20 zł), 4) rozpoznanie sprawy w najszybszym możliwym terminie. W uzasadnieniu Skarżący wyjaśnił, że przesłał w dniu [...] lutego 2015 r. do Organu pocztą elektroniczną na adres [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie kserokopii lub skanów orzeczeń Organu wydanych w latach 2011–2014. Organ nie odpowiedział na wniosek i nie udzielił żądanej informacji. W ocenie Stowarzyszenia informacje, których dotyczy skarga, stanowią informację publiczną (informację o sprawach publicznych) w rozumieniu art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 u.d.i.p., czego dowodzą przywołane w skardze wyroki sądów administracyjnych poświęcone odpowiedzialności dyscyplinarnej (pracowników naukowych, radców prawnych, notariuszy), w których wskazuje się, że sprawowanie władzy dyscyplinarnej jest formą wykonywania władzy publicznej. Z kolei odnośnie do kwestii zdolności sądowej Organu w niniejszym postepowaniu, Skarżący wskazał na orzeczenie sądu administracyjnego, w którym wypowiadano się na temat zdolności sądowej Sądu Dyscyplinarnego Izby Notarialnej i obowiązku udostępniania przezeń informacji o walorach informacji publicznej, a także na art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., gdyż, w ocenie Skarżącego, Organ jest jednostką organizacyjną wykonującą zadania publiczne polegające na sprawowaniu sądownictwa dyscyplinarnego, a co za tym idzie, m.in. decyduje o możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego. Na poparcie swego stanowiska Stowarzyszenie powołało szereg orzeczeń sądowoadministracyjnych. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu Organ wyjaśnił, że pismo z dnia [...] lutego 2015r. zawierające żądanie przekazania kserokopii bądź skanów orzeczeń Okręgowego Sądu Lekarsko Weterynaryjnego wydanych w latach 2011- 2014 zostało przez Skarżącego przesłane pocztą elektroniczną na adres [...]. Jest to adres poczty elektronicznej biura Rady [...].[...] Izba Lekarsko - Weterynaryjna nie utworzyła natomiast elektronicznej skrzynki podawczej, o której mowa w art. 63 k.p.a. Tym samym uznać należy, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie został skutecznie wniesiony, stąd na uwzględnienie zasługuje wniosek o odrzucenie skargi. Organ stwierdził, że nie pozostawał w bezczynności, bowiem podmiot obowiązany do udostępnienia informacji pozostaje w bezczynności jedynie wówczas, jeśli nie udostępnia informacji jej wnioskodawcy w terminie zakreślonym ustawą, a przedmiotem wniosku jest informacja publiczna w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powołując się na orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Organ stwierdził, że postępowania dyscyplinarne nie muszą spełniać wszystkich norm gwarancyjnych charakteryzujących postępowanie karne, a więc jawności zarówno rozpraw, jak i orzeczeń, a jedynie postępowania te winny zachować jawność wewnętrzną, w tym zwłaszcza dla obwinionego. W przypadku odpowiedzialności zawodowej lekarzy weterynarii postępowanie dyscyplinarne nie ma waloru jawności zewnętrznej. Postępowanie to charakteryzuje się ograniczoną jawnością zewnętrzną (polegającą na wyłączeniu możliwości obecności na rozprawie osób innych niż członkowie danej korporacji) — przy jednoczesnej jawności wewnętrznej. Wynika to wprost z brzmienia wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 62 ust. 2 ustawy o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko — weterynaryjnych § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie postępowania dotyczącego odpowiedzialności zawodowej lekarzy weterynarii. Wyłączona z mocy tego przepisu jawność postępowania dyscyplinarnego w sprawach dotyczących lekarzy weterynarii, stanowi wyjątek od możliwości udzielenia kopii orzeczenia, zarówno sentencji, jak i uzasadnienia oraz uczestniczenia w rozprawach i udzielania informacji na temat posiedzeń organów kolegialnych. Z uwagi na powyższe uregulowania, które w odmienny sposób od zawartych w ustawie o dostępie do informacji publicznej określają dostęp do tego typu informacji, w ocenie Organu nie jest możliwe udostępnienie informacji publicznej w tym zakresie w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 1 ust. 2 ), bowiem żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Nie znajduje zatem uzasadnienia zarzut bezczynności Organu w zakresie nierozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] lutego 2015r. r. o udostępnienie informacji publicznej. O bezczynności organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej możemy mówić bowiem wyłącznie wtedy, gdy znajduje ona zastosowanie do udostępnienia informacji publicznej. Organ wskazał też, że dane wnioskowane przez Skarżącego stanowią dane osobowe w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych i podlegają ochronie i również i z tego względu niemożliwe jest ich udostępnienie. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. W sytuacji zatem, gdy w treści informacji publicznej zawarte są dane osobowe, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu. Tym samym organ - nawet gdyby postępowanie w zakresie odpowiedzialności zawodowej lekarzy było jawne - nie mógł udostępnić danych, które umożliwiałyby zidentyfikowanie osoby fizycznej (art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych. Jak wskazał Organ z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika, że informację przetworzoną udostępnia się w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dla jej udostępnienia nie wystarczy zatem wystąpienie interesu publicznego, czy nawet istotnego interesu publicznego, ale konieczne jest, by udostępnienie to było uwarunkowane istnieniem interesu publicznego określonego jako "szczególnie istotny". Z tego też względu, wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej, dla jej uzyskania powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, ale również że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego (zob. wyrok NSA z 7 grudnia 2011 r., I OSK 1737/1). Taka informacja (pomijając okoliczność, że wnioskowane informacje nie mają charakteru informacji publicznej) we wniosku Skarżącego nie została zawarta. Organ zwrócił również uwagę, że Skarżący w treści skargi powołuje się na wniosek z dnia [...] lutego 2015r. dotyczący udostępnienia kopii/skanów wyroków za lata 2011-2014, jednak jedyny wniosek z takim żądaniem datowany jest na dzień [...] lutego 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje Skarga okazała się zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. – w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. – kontrola działalności administracji publicznej przez ww. sądy obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., tj. mających za przedmiot: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. (dodanym od 15 sierpnia 2015 r.) kontrola ta obejmuje także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną, i czy rzeczywiście wnioskodawca mógł skutecznie domagać się jej udostępnienia. Należy w tym miejscu podkreślić, że aby można było uznać, iż nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej (także tej, której organ nie posiada), podmiot zobowiązany do jej udzielenia w formie uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Tylko w takim przypadku uwolni się od zarzutu bezczynności w sprawie. Identycznie powinien postąpić w sytuacji, gdy posiada żądane informacje, lecz z uwagi na ograniczenia dostępu nie może ich udostępnić (zob. wyrok NSA z 17.04.2013 r., I OSK 3109/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA"). W myśl art. 21 in principio ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782, z późn. zm.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. m.in. wyroki NSA: z 24.05.2006 r., I OSK 601/05; z 30.11.2012 r., I OSK 1991/12; z 19.02.2014 r., I OSK 880/13; z 03.04.2014 r., I OSK 2603/13 – CBOSA). Ponadto do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. m.in. postanowienia NSA: z 23.02.2006 r., II OSK 52/06, ONSAiWSA 2006, nr 4, poz. 100; a także: z 28.04.2010 r., I OSK 685/10; z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (zob. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10, CBOSA). Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi należy stwierdzić, że jej przedmiotem uczyniono bezczynność Okręgowego Sądu Lekarsko - Weterynaryjnego [...] Izby Lekarsko - Weterynaryjnej polegającą na nieudostępnieniu kserokopii lub skanów orzeczeń tego sądu wydanych w latach 2011–2014 – których dotyczył wniosek Stowarzyszenia z [...] lutego 2015 r. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne było udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy żądana informacja jest informacją publiczną, a ponadto, czy Organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Wprawdzie w niniejszej sprawie ta ostatnia okoliczność nie była przez żadną ze stron kwestionowana, ale Sąd, działając w granicach swej kognicji, zobligowany był z urzędu przeprowadzić także w tym zakresie własne rozważania. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym m.in. organy samorządów gospodarczych i zawodowych (pkt 2). Art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych (Dz.U. z 2014r. poz. 1509 zwanej dalej jako "u.z.l.w." ) stanowi podstawę powstania samorządu zawodowego lekarzy weterynarii. Jednostkami organizacyjnymi samorządu posiadającymi osobowość prawną są: Krajowa Izba Lekarsko-Weterynaryjna i okręgowe izby lekarsko-weterynaryjne (art. 8 ust. 3 u.z.l.w.). Organami okręgowej izby lekarsko-weterynaryjnej jest m.in. okręgowy sąd lekarsko-weterynaryjny (art. 24 pkt 3 u.z.w.l.). Zgodnie z art. 32 u.z.w.l. okręgowy sąd lekarsko-weterynaryjny rozpatruje sprawy z zakresu odpowiedzialności zawodowej lekarzy weterynarii oraz sprawuje sądownictwo polubowne. Jak z powyższego wynika, okręgowy sąd lekarsko-weterynaryjny jest jednym z organów okręgowej izby lekarsko – weterynaryjnej, a tym samym – jednym z organów samorządu zawodowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p., zobowiązanym na podstawie tego przepisu do udostępniania posiadanej informacji publicznej W związku z tym wymaga jeszcze rozważenia, czy stanowią informację publiczną żądane przez Stowarzyszenie informacje, w postaci kserokopii lub skanów orzeczeń dyscyplinarnych Organu. Analizując te kwestię wypada wyjść od stwierdzenia, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). Tryb udzielania informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, określają ustawy (art. 61 ust. 4 ab initio Konstytucji RP). Rudymentarnym aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła definicję legalną "informacji publicznej", przez którą, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, w którym znalazły się m.in. informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. – a więc w szczególności o organach samorządów zawodowych (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.) – i zasadach ich funkcjonowania, w tym o przedmiocie ich działalności i kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p.) oraz sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d i lit. e u.d.i.p.), a także informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze u.d.i.p.). W myśl definicji legalnej zamieszczonej w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., dokumentem urzędowym w rozumieniu tej ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. W świetle wyliczenia zawartego w art. 115 § 13 k.k. funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu tego kodeksu jest m.in. osoba orzekająca w organach dyscyplinarnych działających na podstawie ustawy (pkt 3 in fine). Wobec tego należy stwierdzić, że wniosek o udostępnienie rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym na podstawie ustawy jest żądaniem udostępnienia dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze in fine u.d.i.p. (por. też wyroki WSA: z 03.09.2015 r., II SAB/Sz 67/15; z 01.12.2015 r., II SAB/Bk 70/15 – CBOSA). Ponadto należy podkreślić – na co trafnie zwrócono także uwagę w skardze – że sprawowanie władzy dyscyplinarnej jest formą wykonywania władzy publicznej. W konsekwencji informacja o sposobie (wyniku) wykonywania owej władzy dyscyplinarnej jest informacją o sprawach publicznych, czyli informacja publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Stanowisko, że orzeczenia sądów dyscyplinarnych (różnych grup zawodowych) stanowią informację publiczną, jest powszechnie przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki NSA: z 08.06.2011 r., I OSK 391/11; z 05.04.2013 r., I OSK 196/13; z 23.01.2015 r., I OSK 315/14; z 02.06.2015 r., I OSK 2057/14; a także postanowienie NSA z 18.02.2015 r., I OSK 294/15 – wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA). Rozstrzygnięcia sądów dyscyplinarnych samorządów zawodowych odnoszą się do spraw publicznych, gdyż służą realizacji zadań publicznych, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji i w ustawach regulujących działanie samorządu zawodowego. Powyższe odnosi się również do orzeczeń dyscyplinarnych wydawanych przez okręgowe sądy lekarsko – weterynaryjne. Z tych wszystkich względów należy uznać, że żądana przez Skarżącego informacja, w postaci kserokopii lub skanów orzeczeń Organu wydanych w latach 2011–2014, jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Natomiast odrębną kwestią pozostaje, czy możliwość udostępnienia takiej informacji nie będzie w konkretnym przypadku podlegać określonym ograniczeniom. Sam bowiem fakt, że dana informacja (dokument będący nośnikiem takiej informacji) stanowi (zawiera) informację publiczną, nie oznacza jeszcze bezwarunkowego obowiązku jej udostępnienia wnioskodawcy. Zasadnicze sposoby (tryby) udzielania informacji publicznej, a także ograniczenia w jej udostępnianiu, normują przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na gruncie tej ustawy przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną – "zwykłym" pismem. Zastosowanie w takim przypadku formy decyzji byłoby równoznaczne z jej wydaniem bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zob. np. wyrok WSA z 10.07.2013 r., II SA/Gd 295/13, CBOSA). Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (zob. art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) – tj. gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (zob. art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). W myśl art. 5 ust. 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Organ w odpowiedzi na skargę stwierdził, że nawet gdyby żądana informacja stanowiła informację publiczną, to jej udostepnienie podlegało by ograniczeniu właśnie ze względu na ochronę prywatności. Natomiast usunięcie danych chronionych prawem powodowało by, że żądana informacja stanowiłaby informację przetworzoną. Ponadto zdaniem Organu wnioskując o udostępnienie informacji przetworzonej wnioskodawca powinien wykazać szczególnie istotny interes publiczny, czego Skarżące Stowarzyszenie nie wykazało. Odnosząc się do tak zaprezentowanego stanowiska Organu wskazać należy, że nie sposób uznać, aby odpowiedź na skargę stanowiła właściwe załatwienie wniosku Skarżącego o udzielenie informacji publicznej, gdyż w świetle art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej – w tym także ta motywowana potrzebą ochrony prywatności osoby fizycznej lub tajemnic ustawowo chronionych (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) – winna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, a nie "zwykłym" pismem. Zaznaczyć też trzeba, że w sytuacji gdy organ uznaje, iż żądana informacja stanowi informację przetworzoną, jego obowiązkiem pozostaje zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. powiadomienie pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazanie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Z dokumentów nadesłanych przez strony postępowania nie wynika aby Organ obowiązkowi temu sprostał, a tym bardziej, aby wydał decyzje umarzającą postępowanie. Należy podkreślić, że w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do badania czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub czynności i czy dokonał tego w zakreślonym przez ustawodawcę terminie. W postępowaniu tym sąd nie bada natomiast sprawy pod kątem merytorycznym i nie ocenia przyczyn niepodjęcia przez organ czynności lub aktu, do którego był zobowiązany na mocy odpowiednich przepisów prawa materialnego – jest to badane przez sąd dopiero w przypadku wytoczenia skargi na określone rozstrzygnięcie organu. Wyrok uwzględniający skargę na bezczynność nie może dotyczyć kwestii mających wpływ na merytoryczną treść przyszłego aktu lub czynności (zob. wyrok NSA z 15.12.2011 r., I OSK 1721/11, CBOSA). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie był władny rozstrzygać, czy żądana informacje (kserokopie / skany orzeczeń Organu) faktycznie zawierają dane dotykające sfery prywatności osób fizycznych, lecz zmuszony był poprzestać ma konstatacji, że jeżeli – jak twierdzi Organ – żądane orzeczenia rzeczywiście takie dane zawierają (lub zachodzą inne przeszkody w jego udostępnieniu zgodnie z wnioskiem), to zawarta w odpowiedzi na skargę odmowa udostępnienia Stowarzyszeniu żądanych kopii orzeczeń dyscyplinarnych została dokonana w niewłaściwej formie, bo "zwykłym" pismem, zamiast w drodze decyzji administracyjnej, o jakiej mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., do której stosuje się przepisy k.p.a. z uwzględnieniem szczególnych wymogów określonych w art. 16 ust. 2 pkt 1 i 2 u.d.i.p. Mając wszystko to na uwadze należało stwierdzić, że Organ w ogóle nie załatwiając wniosku Skarżącego z [...] lutego 2015 r. do dnia orzekania przez tut. Sąd, dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu tego wniosku. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (w rozpoznawanej sprawie termin ten upływał z dniem [...] marca 2015 r.), z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p. (ten ostatni przepis dotyczy możliwości poboru opłaty na pokrycie kosztów udostępnienia żądanej informacji). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). W niniejszej sprawie wszystkie te terminy upłynęły bezskutecznie przed dniem wniesienia skargi (data wpływu do organu: [...] października 2015 r.), co jest równoznaczne ze stwierdzeniem bezczynności Organu – rozumianej ogólnie jako niezałatwienie sprawy w przepisanym terminie – gdyż w tym terminie Organ ani nie udostępnił żądanej informacji publicznej, ani nie wydał decyzji odmownej. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. – w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. – sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, w myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 286 § 2 p.p.s.a. oraz art. 13 ust. 1 u.d.i.p., zobowiązał Organ do załatwienia przedmiotowego wniosku Skarżącego, w terminie 14 dni od doręczenia Organowi odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami (pkt 1 sentencji wyroku). Jednocześnie, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że Organ dopuścił się zarzucanej bezczynności (pkt 2 sentencji wyroku). Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności – jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. – Sąd uznał, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku). Wziął przy tym w szczególności pod uwagę, iż Organ nie tylko, że nadal nie załatwił należycie wniosku Skarżącego – pomimo upływu ponad siedmiu miesięcy od dnia złożenia wniosku do dnia wydania przez Sąd wyroku w tej sprawie – ale do momentu wniesienia skargi nie udzielił na ten wniosek jakiejkolwiek odpowiedzi, co, w ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy może świadczyć o lekceważeniu przez Organ obowiązków wynikających z przepisów prawa. O kosztach postępowania (pkt 4 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu (100 zł). Sąd wyjaśnia, że zasądzone koszty postępowania nie obejmują żądanej kwoty wynagrodzenia dla reprezentującego Skarżącego radcy prawnego P.P. (oraz powiązanej z tym opłaty od złożonego do akt pełnomocnictwa), gdyż ten ostatni, będąc jednocześnie Prezesem Zarządu skarżącego Stowarzyszenia, uprawnionym do jednoosobowej jego reprezentacji (odpis z KRS – k. 13v. akt sądowych), nie mógł równocześnie występować skutecznie w roli pełnomocnika Skarżącego i na tej podstawie żądać zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Prezes zarządu stowarzyszenia występuje bowiem w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako piastun organu tej osoby prawnej – będący już z racji pełnionej funkcji osobą uprawnioną do działania w imieniu stowarzyszenia (art. 28 § 1 p.p.s.a.) – a nie jako pełnomocnik stowarzyszenia (art. 35 p.p.s.a.), działający na podstawie pełnomocnictwa procesowego udzielonego przez wiceprezesa zarządu tego stowarzyszenia (por. odpowiednio: postanowienie NSA z 14.09.2006 r., II OSK 843/05, ONSAiWSA 2007, z. 1, poz. 6).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło