I SA/Łd 477/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania ponaglenia za nieuzasadnione postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 27 kwietnia 2016 r. G. M. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z [...] r. uznające za bezzasadne ponaglenie na nieprzesłanie przez Wójta Gminy M. nakazu płatniczego. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że na zakwestionowane postanowienie Kolegium nie służy żaden środek odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z uwagi na jej niedopuszczalność. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi kontrolę postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, którego bezzasadność Kolegium stwierdziło postanowieniem z [...] r., jest specyficznym środkiem ochrony prawnej w postępowaniu podatkowym. Ponaglenie to przysługuje na czynność organu administracyjnego, która w tym przypadku będzie przybierała postać swoistego milczenia organu. Zgodnie z art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: O.p.) na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 O.p. stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. Organ podatkowy, uznając ponaglenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 141 § 2 O.p.). Mimo że ustawa nie wskazuje w jaki sposób organ powinien postąpić w przypadku uznania ponaglenia za nieuzasadnione przyjmuje się, że w takim przypadku powinien orzec w tym zakresie w formie postanowienia. Wydanie takiego postanowienia będzie uzasadniało wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność administracji (por. R. Hauser (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2009, Wyd. Praw. LexisNexis, wyd. 5 s. 612). Ponaglenie, o którym mowa w art. 141 § 1 O.p., jest więc warunkiem złożenia skargi na bezczynność organu podatkowego do sądu administracyjnego, której samodzielnym przedmiotem jest bezczynność organu, nie zaś wypowiedź w tym przedmiocie organu wyższego stopnia. Postępowanie związane z rozpoznaniem ponaglenia nie jest postępowaniem konkurencyjnym w odniesieniu do postępowania, w którym następuje rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji podatkowej (por. P. Pietrasz w: Dowgier R., Etel L., Kosikowski C., Pietrasz P., Popławski M., Presnarowicz S., Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX nr 100317). Ponaglenie z art. 141 § 1 O.p. spełnia zatem identyczną funkcję jak zażalenie przewidziane w art. 37 k.p.a. Na tle zaś ostatnio przywołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za utrwalone uznać należy pogląd zgodnie, z którym stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. ma charakter wpadkowy (incydentalny) i powinno mieć formę postanowienia. Postanowienie wydane w trybie art. 37 k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 872/12 – dostępne w komputerowym systemie informacji prawniczej LEX nr 1145135, a także postanowienie NSA z 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 74/13, LEX nr 1273832). Reasumując powyższe wskazać należy, że ponaglenie z art. 141 § 1 O.p. nie stanowi środka zaskarżenia, nie służy bowiem kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu spowodowanie, aby rozstrzygnięcia takie w ogóle zostały wydane. Do ponaglenia nie mają zastosowania przepisy dotyczące zażaleń zamieszczone w art. 236–239 O.p. Postanowienie wydane w związku z rozpoznaniem wniesionego przez stronę ponaglenia nie należy też do postanowień kończących postępowanie dotyczy bowiem kwestii wpadkowej, tj. bezczynności organu lub przewlekłości postępowania zaistniałej w toku sprawy podatkowej. Nie można też uznać, że postanowienie wydane w oparciu o art. 141 O.p. jest postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, skoro jego celem jest spowodowanie jedynie tego, aby w sprawie zostało podjęte rozstrzygnięcie (post. WSA w Poznaniu z 28 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Po 1373/15, post. NSA z 25 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 1058/13 oraz z 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1514/14, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Postanowienie to nie jest zatem orzeczeniem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego (postanowienie NSA z 19 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 145/12 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Reasumując, zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie nie należy do postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., jak również nie sposób go zaliczyć do innych aktów lub czynności wymienionych w tym przepisie, jako podlegających kontroli sądu administracyjnego. W konsekwencji rozpatrywana skarga jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia Ake.