VI KZP 11/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Pustelnik (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Halota. J. Tobera. Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Minarczuk.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Grażyny B., oskarżonej o czyn określony w art. 80 § 2 u.k.s. w zw. z art. 89 § 2 u.k.s., po rozpoznaniu przedstawionego przez Sąd Wojewódzki w Warszawie na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. - postanowieniem z dnia 1 września 1988 r. - zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy art. 8 u.k.s. w świetle § 2 rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 19 maja 1988 r. o zmianie rozporządzenia w sprawie ceł i pozwoleń na towary przywożone i na towary wywożone w niehandlowym obrocie towarowym z zagranicą oraz o zawieszeniu ceł na niektóre towary przewożone w niehandlowym obrocie z zagranicą (Dz.U. Nr 16, poz. 119) stwarza sytuację prawną oskarżonego przewidzianą w art. 2 § 1 k.k., tj. czy można uznać za zniesienie pobierania ceł na ściśle określony okres (do 31 grudnia 1988 r.) powoduje uznanie, że w czasie orzekania czyn objęty wyrokiem nie jest zabroniony?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneArtykuł 80 u.k.s. ustanawia odpowiedzialność karną skarbową za opisane w tym przepisie przestępstwa w zakresie ceł. Karalność czynów zabronionych art. 80 u.k.s. uzależniona jest od wykazu towarów i wysokości cła określonych w taryfie celnej. Przyjąć zatem należy, że art. 80 u.k.s. jest przepisem o charakterze blankietowym, gdyż jego materialna treść (narażenie Skarbu Państwa na uszczuplenie cła) wypełniona zostaje w zależności od obowiązujących zasad obrotu celnego, ustanowionych odrębnymi, szczegółowymi przepisami.Już wcześniej Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przez pojęcie "ustawa" należy rozumieć "określenie całego stanu prawnego obowiązującego zarówno w chwili popełnienia przestępstwa, jak i w chwili orzekania" (uchwała z dnia 25 listopada 1971 r. - VI KZP 42/71, OSNKW 1972, z. 2, poz. 30). Stanowisko to powtórzone zostało w uchwale z dnia 15 lutego 1984 r. - VI KZP 44/83 (OSNKW 1984, z. 7-8, poz. 69), w konsekwencji czego przyjęto, że: "nie tylko zmiana przepisu blankietowego, ale także zmiana przepisów precyzujących sferę karalności powoduje zmianę stanu prawnego określonego w tym przepisie i stan ten należy oceniać w ramach art. 2 § 1 k.k.". Taki sam pogląd powtórzono w uchwale z dnia 21 listopada 1986 r. - VI KZP 23/86 (OSNKW 1987, z. 3-4, poz. 23). W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego nie ulega więc wątpliwości, że zmiany w taryfie celnej, polegające np. na zwolnieniu niektórych towarów od cła, obowiązujące w dacie orzekania, mają charakter "nowej ustawy" w rozumieniu art. 2 § 1 k.k. i - zgodnie z wyrażoną w tym przepisie zasadą - powinny być stosowane.Ze względu na fakt, że kodeks karny nie zawiera zasady odrębnie normującej kwestię stosowania ustaw karnych wydawanych np. z powodu wyjątkowych okoliczności faktycznych - epizodycznych, przejściowych i ewentualnie innych - należy dojść do wniosku, że "zawieszenie" na oznaczony okres pobierania cła od niektórych towarów (§ 2 rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 19 maja 1988 r. o zmianie rozporządzenia w sprawie ceł i pozwoleń na towary przywożone i na towary wywożone w niehandlowym obrocie towarowym z zagranicą oraz o zawieszeniu ceł na niektóre towary przywożone w niehandlowym obrocie towarowym z zagranicą - Dz.U. Nr 16, poz. 119) jest równoznaczne ze zwolnieniem od cła wymienionych w tym rozporządzeniu towarów. Z tego powodu zasada wyrażona w art. 2 § 1 k.k. w zw. z art. 2 u.k.s. ma również zastosowanie do wypadków "zawieszenia" na oznaczony okres pobierania cła.