VI KZP 30/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes Izby Karnej Sądu Najwyższego B. Dzięcioł. Sędziowie: Z. Bartnik, R. Bodecki, J. Borodej, J. Bratoszewski, A. Dobrzyńska, Z. Dominikowski, S. Fornalik, J. Gacek, J. Gaj, C. Gajewski, R. Góral, W. Gruber, K. Jarząbek, E. Jełowicka, S. Kaliński, M. Kmieciak, J. Kosiński, C. Kraska, Z. Kwiecień (sprawozdawca), C. Łukaszewicz, J. Mikos, S. Mirski, M. Mizio, R. Młynkiewicz, L. Nowak, J. Nóżyński, W. Ochman, J. Ostaś, S. Pawelec, E. Porębski, J. Pustelnik, J. Ruszkowski, T. Rybicki, M. Synoradzki, J. Szamrej, H. Szwaczkowski, E. Tarnowski, J. Tobera, Z. Ziemba, W. Żebrowski.Zastępca Prokuratora Generalnego PRL: J. Szewczyk.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 1987 r. o zmianę pkt 11 wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej z dnia 28 lutego 1975 r. w sprawach o przestępstwa drogowe - VI KZP 2/74 (OSNKW 1975, z. 3-4, poz. 33) przez przyjęcie jako orientacyjnego miernika "poważnej szkody" - w rozumieniu art. 145 § 1 k.k. - kwoty 300.000 zł, na podstawie art. 17 pkt 2 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 45, poz. 241) uchwalił zmienić treść pkt 11 wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej z dnia 28 lutego 1975 r. w sprawach o przestępstwa drogowe - VI KZP 2/74 (OSNKW 1975, z. 3-4, poz. 33), nadając mu brzmienie jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej z dnia 28 lutego 1975 r. w sprawach o przestępstwa drogowe - VI KZP 2/74 (OSNKW 1975, z. 3-5, poz. 33) w pkt 11 dokonano wykładni pojęcia "poważnej szkody" w mieniu, zaistniałej w następstwie wypadku drogowego (art. 145 § 1 k.k.), przyjmując jako orientacyjny miernik tej szkody kwotę 25.000 zł.Uchwałą Pełnego Składu Izby Karnej z dnia 21 września 1983 r. - VI KZP 25/83 (OSNKW 1984, z. 1-2, poz. 1) zmieniono treść pkt 11 powołanych wytycznych - w części dotyczącej przyjętego wówczas orientacyjnego miernika "poważnej szkody", określając go w wysokości 100.000 zł.Podwyższając wysokość tego miernika, Sąd Najwyższy uwzględnił istotne zmiany, jakie zaszły w sytuacji ekonomicznej kraju od czasu uchwalenia wytycznych, a zwłaszcza zmiany wartości pieniądza i wzrost cen, w następstwie których przyjęty pierwotnie orientacyjny miernik "poważnej szkody" nie odpowiadał realnej wartości chronionego mienia.Od wydania tej uchwały upłynęło przeszło 3 lata, w ciągu których nastąpił dalszy spadek siły nabywczej pieniądza oraz ogólny wzrost cen na towary i usługi, w tym także cen pojazdów, części zamiennych, robocizny i usług naprawczych.Ruch cen znalazł m.in. odbicie w ustawie z dnia 10 maja 1985 r. o zmianie niektórych przepisów prawa karnego i prawa o wykroczeniach (Dz. U. Nr 23, poz. 100).Ustawą tą zmodyfikowano występujące w kodeksie karnym pojęcia kwotowe, podwyższając je dwukrotnie (art. 5 § 3, 37 § 1, art. 83 § 3 i 4, art. 84 § 2 k.k.), czterokrotnie (art. 36 § 1 i 2 k.k. - dolna granica wymiaru grzywny, art. 59 § 3, 37 § 1 k.k.), pięciokrotnie (art. 36 § 1 i 2 k.k. - górna granica wymiaru grzywny), a niekiedy nawet dziesięciokrotnie (art. 178 § 3 k.k.); ujednolicono - przez podwyższenie - progi wartości kwotowych przewidzianych w innych ustawach karnych oraz podniesiono kwotowe granice wartości mienia, towaru, szkody, grzywny i przeliczników w kodeksie wykroczeń.Aczkolwiek zmiany te nie dotyczą bezpośrednio unormowania zawartego w art. 145 § 1 k.k., niemniej jednak stanowią istotną wskazówkę dla wykładni prawa w kierunku postulowanym we wniosku.W świetle tych przesłanek należy uznać, że stosowany jako pomocnicze kryterium przy ocenie poważnej szkody w mieniu (art. 145 § 1 k.k.) orientacyjny miernik w wysokości 100.000 zł nie odpowiada rzeczywistej wartości chronionego mienia i powinien ulec zrelatywizowaniu do aktualnej sytuacji ekonomicznej.Pozostałe kryteria oceny "poważnej szkody", określone w pkt 11 wytycznych, nie straciły swojej aktualności.