II KK 579/23

WyrokIzba Karna2024-01-18

Skład orzekający: Marek Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok skazujący obwinionego za wykroczenie może zostać utrzymany w mocy, jeśli obwiniony zmarł przed jego wydaniem?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że śmierć obwinionego przed wydaniem wyroku skazującego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, nakazującą uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Postępowanie o wykroczenie wobec zmarłego obwinionego powinno zostać umorzone na podstawie art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w., ponieważ śmierć stanowi przeszkodę uniemożliwiającą dalsze prowadzenie postępowania. Uchylenie wyroku z powodu śmierci obwinionego może nastąpić wyłącznie na jego korzyść.
Stan faktyczny
R. B. został obwiniony o kradzież cukru o wartości 59,90 zł. Sąd Rejonowy w Kozienicach uznał go za winnego popełnienia wykroczenia i wymierzył karę grzywny. Wyrok uprawomocnił się. Prokurator Generalny wniósł kasację, wskazując, że obwiniony zmarł przed wydaniem wyroku skazującego. Sąd Najwyższy ustalił, że obwiniony zmarł przed wydaniem wyroku przez Sąd Rejonowy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Kozienicach i umorzył postępowanie o wykroczenie wobec R. B. Kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 579/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie R. B. obwinionego z art. 119 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k. na posiedzeniu w dniu 18 stycznia 2024 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Kozienicach z dnia 26 września 2023 r., sygn. akt II W 197/23 I. uchyla zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Kozienicach i na podstawie art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w. postępowanie o wykroczenie wobec R. B. umarza; II. kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE R. B. został obwiniony o to, że w dniu 13 grudnia 2022 r. około godz. 17.15 w K. ul. W. sprzed sklepu „B.” ze stojącej palety dokonał kradzieży jednego opakowania cukru w ilości 10 kg o wartości 59,90 zł na szkodę właściciela sklepu „J.” S.A. z siedzibą w K., tj. o popełnienie wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. II KK 579/23 2 Sąd Rejonowy w Kozienicach wyrokiem z 26 września 2023 r., sygn. akt II W 197/23, obwinionego R. B. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu wykroczenia, za które wymierzył mu karę grzywny w kwocie 100 zł, jednocześnie zwalniając go od kosztów postępowania w całości (pkt. I i II). Wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się 4 października 2023 r. (k. 22v). Kasację od wyroku Sądu Rejonowego w Kozienicach wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżając go na korzyść obwinionego R. B. , wskazał na rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w., polegające na uwzględnieniu wniosku oskarżyciela publicznego o skazanie obwinionego bez przeprowadzenia rozprawy i wydaniu wobec R. B. wyroku skazującego, podczas gdy obwiniony ten zmarł przed jego wydaniem, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.k.s.w. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Kozienicach i umorzenie postępowania na postawie art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna. Stwierdzić należy, że zaskarżony kasacją wyrok Sądu Rejonowego w Kozienicach wydano z obrazą wskazanego w petitum kasacji przepisu prawa, przy czym to uchybienie miało charakter bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w. Zgodnie z zawartą w tym przepisie dyrektywą, orzeczenie podlega uchyleniu jeśli zachodzi jedna z okoliczności wymienionych w art. 5 § 1 pkt 4-10 k.p.s.w. Śmierć obwinionego, stanowiąc jedną z przeszkód postępowania o wykroczenie, w myśl art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w., nie pozwala na dalsze prowadzenie postępowania, obligując do jego umorzenia. W sytuacji, kiedy pomimo tej przeszkody procesowej rozstrzygnięto merytorycznie sprawę, zachodzi wskazana wyżej bezwględna przyczyna odwoławcza, przy czym uchylenie wyroku z powodu śmierci obwinionego może nastąpić wyłącznie na jego korzyść (art. 104 §1a k.p.s.w.). II KK 579/23 3 Jak wynika z akt sprawy, w tym załączonego odpisu skróconego aktu zgonu, R. B. zmarł […] 2023 r. (k. 86), a więc przed wydaniem wyroku przez Sąd Rejonowy w Kozienicach, co miało miejsce 26 września 2023 r. Okoliczność ta, od momentu jej zaistnienia, powinna uniemożliwiać dalsze prowadzenie postępowania wobec R. B. , niezależnie od tego, że było ono związane z wnioskiem złożonym w trybie art. 58 k.p.s.w. Postępowanie to zostało jednak zakończone wyrokiem skazującym. W tym stanie rzeczy konieczne było więc uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wydanie rozstrzygnięcia następczego – w oparciu o treść art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w. – a więc umarzającego postępowanie o wykroczenie wobec R. B. . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 119 § 2 pkt 1 k.p.s.w. [J.J.] […]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 119 § 1art. 535 § 5 KPKart. 5 § 1 pkt 5 KPart. 104 § 1 pkt 7 KPKart. 104 § 1 pkt 7 KPart. 5 § 1 pkt 4art. 104 §1art. 58 KPart. 119 § 2 pkt 1 KP§ 1§ 5§ 1 pkt 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy