III UZP 17/89

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Perestaj (sprawozdawca).Sędziowie SN: E. Mzyk, Z. Stypułkowska. SentencjaSąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Generalnej, W. Bryndy, w sprawie z powództwa Bolesława Z. przeciwko Wojewódzkiemu Sztabowi Wojskowemu w P. o emeryturę wojskową powiększoną o połowę wojskowej renty inwalidzkiej po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie postanowieniem z dnia 25 kwietnia 1989 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy emerytowi wojskowemu przysługuje roszczenie o powiększenie emerytury wojskowej o połowę wojskowej renty inwalidzkiej, jeżeli twierdzi on, że inwalidztwo jego powstało dopiero w 1985 r. w skutek wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową, któremu uległ w dniu 19 listopada 1971 r., a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 53, poz. 342)?"podjął następującą uchwałę:Emerytowi wojskowemu nie przysługuje prawo do zwiększenia emerytury wojskowej o połowę renty inwalidzkiej w sytuacji, gdy inwalidztwo jego jest następstwem wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową, jakiemu uległ przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 35, poz. 342). Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca, mający prawo do emerytury wojskowej, złożył wniosek o przyznanie mu wojskowej renty inwalidzkiej i wypłacenie pełnej emerytury i połowy renty inwalidzkiej, albowiem jego inwalidztwo jest następstwem wypadku w związku ze służbą wojskową, jakiemu uległ w dniu 19 listopada 1971 r. Wojskowy organ rentowy załatwił odmownie wymieniony wniosek, wobec tego, że wojskowa komisja lekarska ustaliła, iż wnioskodawca jest inwalidą III grupy, ale z innych przyczyn niż wypadek, jakiemu uległ w dniu 19 listopada 1971 r. W odwołaniu wnioskodawca domagał się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania świadczeń zgodnie z wnioskiem. Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpoznając odwołanie wnioskodawcy stwierdził istnienie zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, które przedstawił do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu o treści przytoczonej w sentencji uchwały. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:W myśl art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. Nr 29, poz. 139) renciście, którego inwalidztwo powstało wskutek wypadku lub choroby zawodowej, pozostających w związku ze służbą wojskową, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze, uprawnionemu do emerytury przewidzianej w tej ustawie lub innych przepisach wypłaca się w zależności od jego wyboru: rentę inwalidzką powiększoną o połowę emerytury albo emeryturę powiększoną o połowę renty inwalidzkiej. Z treści powyższego przepisu wynika, że prawo do półtorakrotnego świadczenia emerytalno-rentowego uzależnia on od spełnienia przez zainteresowanego warunku - zaistnienia wypadku lub powstania choroby, pozostających w związku ze służbą wojskową, z tytułu których żołnierzowi przysługują świadczenia odszkodowawcze w myśl ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 53, poz. 342).Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy świadczenia pieniężne przysługują z tytułu wypadków pozostających w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej, jeżeli wypadek nastąpił po dniu wejścia w życie ustawy, tj. po dniu 1 stycznia 1973 r., gdyż w tym dniu ustawa ta weszła w życie. Stosownie do wymienionego przepisu nabycie przez żołnierza prawa do świadczeń pieniężnych z tytułu wypadku pozostającego w związku ze służbą jest uzależnione od daty tego wypadku. Inaczej problem został unormowany co do świadczeń z tytułu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej. W tym przypadku jednym z warunków uprawniających do świadczeń jest data wystąpienia skutku tej choroby, a więc uszczerbku na zdrowiu lub śmierci. Nie może mieć wpływu na wykładnię art. 37 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin rodzaj dochodzonego świadczenia (renta inwalidzka), skoro istota problemu polega na tym, że nabycie prawa do połowy dodatkowego świadczenia uzależniona jest od przysługiwania świadczeń odszkodowawczych z tytułu inwalidztwa powstałego z tytułu wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową. Jak już podniesiono, świadczenia pieniężne przysługują tylko z tytułu wypadków pozostających w związku ze służbą, jeżeli wypadek nastąpił po dniu 1 stycznia 1973 r. W tych warunkach nie może mieć wpływ na prawo do półtorakrotnego świadczenia powstanie u żołnierza zawodowego inwalidztwa po dniu 1 stycznia 1973 r. będącego następstwem wypadku pozostającego w związku ze służbą, jeżeli sam wypadek miał miejsce przed tą datą. Z tych względów Sąd Najwyższy podjął uchwałę jak w sentencji.