II UZ 71/22
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2023-11-30
Skład orzekający: Maciej Pacuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę niebędącą adwokatem lub radcą prawnym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne z powodu naruszenia przymusu adwokacko-radcowskiego?Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie sądu odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę niebędącą adwokatem lub radcą prawnym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wynika to z obowiązującego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym przymusu adwokacko-radcowskiego, który dotyczy także czynności procesowych podejmowanych przed sądem niższej instancji w ramach tego postępowania. Naruszenie tego przymusu ma charakter nieusuwalny.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez M.K. od wyroku oddalającego jej apelację. Sąd Okręgowy uznał, że skarga kasacyjna została wniesiona osobiście przez M.K. przed doręczeniem jej odpisu wyroku z uzasadnieniem, co narusza przepisy proceduralne. M.K. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, argumentując brak środków na adwokata. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne z powodu naruszenia przymusu adwokacko-radcowskiego.Pełny tekst orzeczenia
II UZ 71/22 POSTANOWIENIE Dnia 30 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maciej Pacuda w sprawie z odwołania M.K. przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w […] o ustalenie stopnia niepełnosprawności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 30 listopada 2023 r., zażalenia odwołującej się na postanowienie Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 5 września 2022 r., sygn. akt IV Ua 14/22, odrzuca zażalenie. M.G. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Elblągu postanowieniem z dnia 5 września 2022 r. odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez odwołującą się M.K. od wyroku tego Sądu z dnia 20 czerwca 2022 r., którym oddalono apelację odwołującej się od wyroku Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 28 stycznia 2022 r., oddalającego odwołanie od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w […] z dnia 6 lipca 2021 r. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że odwołująca się odebrała odpis prawomocnego wyroku z dnia 20 czerwca 2022 r. wraz z pouczeniem o trybie złożenia wniosku o jego uzasadnienie oraz sposobie i warunkach wniesienia skargi kasacyjnej. Odwołująca się złożyła wprawdzie w ustawowym terminie wniosek o uzasadnienie wyroku Sądu drugiej instancji, ale wniosła również (osobiście) skargę kasacyjną od
II UZ 71/22 2 tego wyroku, nie czekając na doręczenie jej odpisu wyroku z pisemnym uzasadnieniem. Sąd drugiej instancji przytoczył regulacje art. 3981 § 1 k.p.c. i art. 3985 § 1 k.p.c. Dodał też, że w myśl art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, przy czym dotyczy ono także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Tymczasem odwołująca się wniosła skargę kasacyjną przed doręczeniem jej odpisu wyroku Sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem, a nadto sporządziła ją osobiście. Uwzględniając przedstawione wyżej okoliczności oraz powołując się na art. 3986 § 2 k.p.c., Sąd Okręgowy uznał, że wywiedziona przez odwołującą się skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu. Odwołująca się M.K. wniosła do Sądu Najwyższego (ponownie osobiście) zażalenie na postanowienie Sądu drugiej instancji z dnia 5 września 2022 r. Żaląca się podkreśliła przy tym, że napisała zażalenie sama, bo na adwokata jej nie stać. Opisała równocześnie stan swojego zdrowia, zaznaczając, że nadal domaga się „przyznania” umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rozpoznawane w niniejszym postępowaniu zażalenie nie może zostać poddane merytorycznemu rozpoznaniu. Wypada bowiem przypomnieć, że na postanowienie sądu odrzucające skargę kasacyjną przysługuje wprawdzie zażalenie do Sądu Najwyższego (art. 3941 § 1 k.p.c.). Jednakże zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych i dotyczy ono także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Ustanowiony w tym przepisie przymus adwokacko-radcowski dotyczy każdego postępowania przed Sądem Najwyższym, a więc także zainicjowanego skargą kasacyjną oraz toczącego się w jego ramach postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia. Zażalenie złożone osobiście przez osobę
II UZ 71/22 3 niebędącą adwokatem czy radcą prawnym z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. należy kwalifikować jako niedopuszczalne, a istniejące w tym zakresie uchybienie ma charakter nieusuwalny, w związku z czym zażalenie takie podlega odrzuceniu bez wzywania skarżącego do jego uzupełnienia (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 9 lipca 2020 r., IV CZ 33/20, LEX nr 3051799 i z dnia 9 sierpnia 2019 r., IV CZ 12/19, LEX nr 2716097 oraz z dnia 27 września 2023 r., II UZ 53/23, LEX nr 3608114). Kierując się przedstawionymi motywami oraz opierając się na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w związku z art. 871 i art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia. M.G. [ał]
Powiązane orzeczenia
- II UZ 53/23 2023-09-27Czy zażalenie na postanowienie sądu odrzucające skargę kasacyjną, sporządzone osobiście przez stronę niebędącą adwokatem lub radcą prawnym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne?
- III CZ 63/22 2022-02-25Czy zażalenie na postanowienie sądu odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez powodów (nie przez adwokata lub radcę prawnego), jest dopuszczalne?
- III CZ 117/23 2023-06-20Czy zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę, jest dopuszczalne, gdy nie zachodzą wyjątki od obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego przed Sądem…
- III UZ 7/23 2023-09-20Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, wniesione osobiście przez stronę, która powinna być reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, jest dopuszczalne?
- III CZ 341/22 2022-10-28Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, sporządzone przez stronę osobiście z naruszeniem przymusu adwokacko-radcowskiego, podlega odrzuceniu bez wezwania do uzupełnienia braku?
Powołane przepisy
art. 3981 § 1 KPCart. 3985 § 1 KPCart. 871 § 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 3941 § 1 KPCart. 3986 § 3 KPCart. 871art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy