V CZ 125/14
PostanowienieIzba Cywilna2015-03-05
Skład orzekający: Katarzyna Tyczka-Rote, Dariusz Dończyk, Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona składająca skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku oddalającego jej roszczenie alimentacyjne jest stroną dochodzącą roszczeń alimentacyjnych w rozumieniu przepisów o kosztach sądowych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że strona składająca skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku oddalającego jej roszczenie alimentacyjne jest stroną dochodzącą roszczeń alimentacyjnych w rozumieniu przepisów o kosztach sądowych. Skarga ta stanowi środek ochrony roszczenia alimentacyjnego, które zostało zakwestionowane zaskarżonym wyrokiem. W związku z tym, strona taka jest zwolniona z obowiązku uiszczania opłat sądowych.Stan faktyczny
Powódka K. C. dochodziła alimentów dla małoletniej córki. Po prawomocnym wyroku Sądu Okręgowego, który podwyższył alimenty, ale oddalił powództwo w zakresie roszczenia z art. 140 k.r.o., powódka złożyła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem. Sąd Okręgowy odrzucił tę skargę z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej. Powódka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów o kosztach sądowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 125/14 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) w sprawie z powództwa K. C. działającej w imieniu własnym oraz małoletniej D. C. przeciwko E. C. o alimenty i zapłatę po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 marca 2015 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia 27 października 2014 r. uchyla zaskarżone postanowienie.
2 UZASADNIENIE W sprawie z powództwa K.C. działającej w imieniu własnym oraz małoletniej D. C. przeciwko E. C. o alimenty i zapłatę tytułem realizacji roszczenia z art. 140 k.r.o., Sąd Okręgowy w O. na skutek apelacji powódek, wyrokiem z dnia 20 września 2012 r., zmienił wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że alimenty należne małoletniej od pozwanego jej ojca podwyższył z kwoty 500 zł do kwoty 700 zł oraz oddalił apelację K. C. kwestionującej oddalenie jej powództwa w zakresie roszczenia z art. 140 § 1 k.r.o. Skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 20 września 2012 r. w części oddalającej jej apelację złożyła K. C. Skargę tę Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 27 października 2014 r. odrzucił, wskazując, że skarżąca mimo wezwania nie uiściła opłaty należnej od skargi w wysokości 3.141 zł. W zażaleniu na to postanowienie K. C. domagając się jego uchylenia, zarzuciła naruszenie art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz. U. z 1014 r., poz. 1025 ze zm., dalej: u.k.s.c.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Roszczenie przewidziane w art. 140 k.r.o. ma charakter roszczenia alimentacyjnego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 1999 r., III CZ 179/98, OSP 2000, nr 7-8, poz. 114; z dnia 19 listopada 2014 r., III CSK 273/14, nie publ.). Takie stanowisko Sąd Najwyższy zajął również w sprawie V CZ 6/13, oddalając postanowieniem z dnia 28 maja 2013 r. zażalenie K. C. na postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia 2 stycznia 2013 r. odrzucające jej skargę kasacyjną od wyroku wydanego w powołanej na wstępie wskazując, że w sprawach alimentacyjnych, a za takie poczytuje się również sprawy o roszczenia z art. 140 k.r.o., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna.
3 Powyższe uzasadnia wniosek, że skarżąca w procesie zakończonym wyrokiem, zaskarżonym obecnie skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem, była stroną dochodzącą roszczeń alimentacyjnych. Zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 2 in principio u.k.s.c., strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Na pytanie czy za stronę dochodzącą roszczeń alimentacyjnych można uważać także stronę składającą w trybie art. 4241 § 1 k.p.c. skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku oddalającego jej roszczenie alimentacyjne, udzielić należy odpowiedzi pozytywnej. W skardze, o której tu mowa, należy bowiem upatrywać środka ochrony roszczenia alimentacyjnego, które zaskarżonym tą skargą wyrokiem zostało zakwestionowane. Dodać można, że takiej funkcji ochronnej nie będzie już można przepisać procesowi wytoczonemu na podstawie art. 417 k.c., w którym korzystne dla strony orzeczenie Sądu Najwyższego, wydane na skutek skargi, stanowić będzie, zgodnie z art. 4171 § 2 k.c., prejudykat. Reasumując, odrzucenie skargi powódki przez Sąd Okręgowy nastąpiło z naruszeniem powołanego przepisu u.k.s.c. Z tych też względów, na podstawie art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- III CZP 60/22 2022-01-12Czy strona pozwana w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, na podstawie którego jest uprawniona do egzekwowania świadczeń alimentacyjnych, jest ustawowo zwolniona od kosztów sądowych?
- IV CNP 4/19 2019-07-11Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje w sytuacji, gdy istnieje możliwość dochodzenia zmiany orzeczenia o alimenty poprzez pozew o obniżenie alimentów?
- II CNP 20/16 2016-11-23Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy zmiana lub uchylenie orzeczenia jest możliwe w drodze innych środków prawnych, w szczególności w przypadku orzeczeń dotyczący…
- III CZP 43/07 2007-05-17Czy strona wnosząca apelację w sprawie o rozwód, domagająca się jedynie podwyższenia alimentów na dziecko, jest zwolniona z opłaty od apelacji na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywil…
- I CNP 30/24 2025-06-25Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy istnieją inne środki prawne umożliwiające zmianę lub uchylenie orzeczenia, takie jak pozew o zmianę wysokości alimentów?
Powołane przepisy
art. 140 KROart. 140 § 1 KROart. 96 ust. 1art. 4241 § 1 KPCart. 417 KCart. 4171 § 2 KCart. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy