IV CZ 158/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN Z. Świeboda.Sędziowie SN: K. Kołakowski (spr.), J. Suchecki.SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 1987 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Zbigniewa B. przeciwko: Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń - Inspektorat w S. o odszkodowanie i rentę na skutek zażalenia powoda na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 14 września 1987 r.postanawia:uchylić zaskarżone zarządzenie i kwestię pobrania wpisu należnego od powoda przekazać Sądowi Wojewódzkiemu w K. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym zarządzeniem Sąd Wojewódzki, po przekazaniu mu sprawy według właściwości przez Sąd Rejonowy, wezwał powoda do uiszczenia wpisu od pozwu w kwocie zł 46.147.W zażaleniu wniesionym w imieniu powoda zarzucono, iż był on już wezwany do wpłacenia wpisu w kwocie zł 27.690 i uiścił go w kasie Sądu Rejonowego. Brak jest tym samym podstaw do płacenia wpisu ponownie. Zarządzenie powinno więc być uchylone, a sprawa skierowana do rozpoznania.Zaskarżone zarządzenie istotnie nie jest prawidłowe. Sąd Wojewódzki - o czym przekonuje porównanie kwot - nie dostrzegł, iż powód opłacił już wpis w kwocie zł 27.690 wyliczony według ustalenia wartości przedmiotu sporu w postanowieniu Sądu Wojewódzkiego, którym ten Sąd poprzednio uznał się niewłaściwym rzeczowo ze względu na tę wartość. Ponieważ na rozprawie w Sądzie Rejonowym powód wyjaśnił co jest przedmiotem jego żądania, wartość ta została odmiennie określona, a sprawa przekazana z powrotem Sądowi Wojewódzkiemu.W tej sytuacji rzeczą Sądu Wojewódzkiego było zarówno wówczas, jak i obecnie - w toku ponownego rozpoznania kwestii pobrania należnego od powoda wpisu - rozważenie, czy w toku wyjaśnień powoda doszło do zmiany lub rozszerzenia pierwotnego żądania (wówczas dopuszczalne byłoby wezwanie do uiszczenia - ale tylko uzupełniającego - wpisu pod rygorem wynikającym z art. 16 ust. 1 u. o k.s. - por. art. 20 ust. 1 zd. pierwsze u. o k.s.), czy też obowiązek uzupełnienia opłaty powstał - po nadaniu biegu sprawie - z innych przyczyn (por. art. 20 ust. 2. zd. pierwsze u. o k.s.). Wtedy rygor art. 16 u. o k.s. nie miałby - oczywiście - zastosowania.Zażalenie jest zatem oczywiście uzasadnione, choć nietrafny jest w nim wniosek oparty na stanowisku, iż wpłacenie wpisu w żądanej kwocie wyłącza dopuszczalność prawidłowego wezwania do uzupełnienia należnej opłaty.Przedstawiając akta sprawy z zażaleniem Sąd Wojewódzki wyraźnie naruszył przepis art. 395 § 2 k.p.c.Wykorzystanie możliwości uchylenia postanowienia (zarządzenia przewodniczącego) zaskarżonego oczywiście uzasadnionym zażaleniem i rozpoznania sprawy - w miarę potrzeby - na nowo (art. 395 § 2 i art. 398 k.p.c.) powinno być traktowane jako obowiązek sądu, gdyż skutecznie przeciwdziała przewlekaniu postępowania (art. 6 k.p.c.).Te względy i przepisy art. 397 § 2 w zw. z art. 388 § 1 i art. 398 k.p.c. uzasadniają rozstrzygnięcie jak w sentencji.