III KK 265/12

Sygn. akt III KK 265/12 POSTANOWIENIE Dnia 30 sierpnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie Ewy P. oskarżonej z art. 284 § 1 k.k., na posiedzeniu w dniu 30 sierpnia 2012 r., bez udziału stron, w związku z kasacją pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 20 kwietnia 2012 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia 11 października 2011 r., za podstawie art. 531 § 2 k.p.k. postanowił zwrócić akta sprawy Sądowi Okręgowemu w celu dopełnienia czynności związanych z wniesieniem kasacji przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych H. S., M. S., P. S. i J. O. UZASADNIENIE W dniu 22 czerwca 2012 r. do Sądu Okręgowego wpłynęła kasacja adw. A. Z. – pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych H., M. i P. S. oraz J. O. od wyroku tego Sądu z dnia 20 kwietnia 2012 r. Do kasacji dołączone zostały pełnomocnictwa podpisane przez wszystkich oskarżycieli posiłkowych oraz dowód uiszczenia opłaty od kasacji w kwocie 450 zł. W dniu 22 czerwca 2012 r. Prezes Sądu – Przewodniczący Wydziału stwierdzając, że kasacja „od wyroku z dnia 13 maja 2012 r.” (?) odpowiada warunkom formalnym, zarządził : w pkt 1 doręczyć odpis kasacji oskarżonej, jej obrońcy oraz Prokuratorowi Okręgowemu, zaś w pkt 2 akta sprawy przedstawić Sądowi Najwyższemu. Pismem z dnia 26 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy przesłał akta sprawy Sądowi Okręgowemu celem uzupełninia kasacji oskarżycieli posiłkowych przez uiszczenie opłaty w kwocie 450 zł od każdego oskarżyciela, bądź wskazania jednego oskarżyciela jako strony – przez pełnomocnika z wyboru. W dniu 27 sierpnia 2012 r. akta zwrócono Sądowi Najwyższemu z adnotacją, że adw. A. Z. – pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych – mimo wezwania nie uzupełnił kasacji przez złożenie opłat, ani nie wskazał osoby, za którą opłata w kwocie 450 zł została uiszczona. W aktach znajduje się zarządzenie z dnia 3 sierpnia 2012 r. o treści „wezwać pełnomocnika osk. posiłkowych do uiszczenia opłaty w kwocie 450 zł (od każdego z osk. posiłkowych) bądź wskazania jednego z osk. posiłkowych – jako strony, bowiem wpłynęła tylko jedna opłata” (k. 1105) oraz zwrotne potwierdzenie odbioru „wezwania do uzupełnienia braków kasacji” pokwitowane przez Kancelarię Adwokacką „J., Z. i Partnerzy” w dniu 8 sierpnia 2012 r. (k.1106). W tym stanie sprawy Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przyjęcie kasacji przez Prezesa sądu odwoławczego (art. 530 § 1 k.p.k.) może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy kasacja taka spełnia wymogi formalne. Jednym z tych wymogów jest jej opłacenie, przy czym co oczywiste, obowiązek uiszczenia opłaty dotyczy stron, a zatem każda ze stron powinna uiścić opłatę, niezależnie od tego czy ich skargi kasacyjne zostały wniesione odrębnymi pismami procesowymi, czy też w jednym piśmie procesowym zawartych jest kilka skarg kasacyjnych (zob. P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek: Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2012, t. III, s. 280). W niniejszej sprawie wydając zarządzenie z dnia 22 czerwca 2012 r. (na marginesie w zarządzeniu tym wprost nie rozstrzygnięto o przyjęciu kasacji, czego wymaga przepis art. 530 § 1 k.p.k. – zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2006 r., IV KK 103/06, R-OSNKW 2006, poz. 1066) przeoczono okoliczność, że kasacja pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych nie spełnia wskazanego wyżej wymogu formalnego, bowiem pomimo jej wniesienia na rzecz czterech osób, z których każda posiadała status oskarżyciela posiłkowego, opłacona została wyłącznie przez jedną stronę. Zgodnie z art. 531 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania przyjętą kasację, jeżeli nie odpowiada ona przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k., m.in. nie spełnia wymogów formalnych, z tym, że w wypadku wymogów formalnych mających charakter usuwalny istnieje możliwość zwrotu sprawy sądowi odwoławczemu w celu dopełnienia czynności zmierzających do usunięcia tych braków (art. 531 § 2 k.p.k.). Tego rodzaju sytuacja wystąpiła w toku niniejszego postępowania. Wprawdzie akta sprawy zostały już raz zwrócone Sądowi Okręgowemu, jednak ze znajdujących się w nich adnotacji i dokumentów nie wynika aby dopełnione zostały czynności związane z tzw. postępowaniem okołokasacyjnym, w tym wskazane w piśmie Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2012 r. W pierwszym rzędzie zwrócić należy uwagę na fakt, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego w postaci uiszczenia opłaty od kasacji wysłane zostało do pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych, w sytuacji gdy do uiszczenia opłaty wzywa się stronę, a nie obrońcę lub pełnomocnika, który sporządził i podpisał kasację (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2005 r., V KZ 14/05, OSNKW 2005, z. 6, poz. 57). Pełnomocnik winien natomiast zostać ewentualnie wezwany do wskazania strony, w imieniu której opłata została uiszczona oraz poinformowany, że do stron zostały wysłane wezwania w trybie art. 120 § 1 k.p.k. Po wtóre, przy niewłaściwym – jak to wskazano wyżej – sposobie procedowania, nie istnieje również możliwość kontroli ze strony Sądu Najwyższego podejmowanych po przesłaniu akt czynności, gdyż z zarządzenia z dnia 3 sierpnia 2012 r. nie wynika jakiej treści wezwanie do usunięcia braków formalnych kasacji zostało przesłane pełnomocnikowi, w szczególności czy w wezwaniu tym określone zostały rygory przewidziane w art. 120 § 1 k.p.k., a więc zakreślenie terminu do usunięcia tych braków oraz pouczenie o skutkach prawnych nieuzupełnienia ich w terminie. Po trzecie wreszcie, jeżeli wezwanie do usunięcia braków nastąpiło w trybie art. 120 § 1 k.p.k., to ich nieusunięcie we wskazanym terminie skutkować musi wydaniem decyzji procesowej po myśli art. 120 § 2 zd. 2 k.p.k. Decyzje w tym przedmiocie może zaś podjąć, stosownie do unormowania art. 530 § 1 i 2 k.p.k. wyłącznie prezes sądu (przewodniczący wydziału, upoważniony sędzia), do którego wniesiono kasację, zaś jej brak uniemożliwia jakiekolwiek procedowanie przez sąd kasacyjny (zob. powołane wyżej postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2006 r., IV KK 103/06). Mając na uwadze powyższe, w tym przedwczesność ewentualnego orzeczenia w oparciu o przepis art. 531 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.