V KO 99/23
Izba Karna2023-10-25
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalny brak obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy przez sąd właściwy miejscowo?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego odstępstwa od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. W sytuacji, gdy oskarżony i pokrzywdzony byli zawodowo związani z funkcjonowaniem sądu właściwego miejscowo i okręgowego, a także znani pracownikom tych sądów, przekazanie sprawy jest uzasadnione, aby uniknąć wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Elblągu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej oskarżonej M.K. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku były zawodowe powiązania oskarżonej i pokrzywdzonego z funkcjonowaniem Sądu Rejonowego i Okręgowego w Elblągu, co mogło budzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sędziów tych sądów. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy.Pełny tekst orzeczenia
V KO 99/23 POSTANOWIENIE Dnia 25 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie M.K. oskarżonej z art. 212 § 1 k.k. w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 października 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w Elblągu zawartego w postanowieniu z dnia 9 października 2023 r., sygn. akt VIII K 778/23 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 października 2023 r., sygn. akt VIII K 778/23, Sąd Rejonowy w Elblągu na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem przekazania sprawy oskarżonej M.K. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wnioskujący Sąd wskazał, że oskarżona jest byłą Zastępcą Kuratora Okręgowego przy Sądzie Okręgowym w Elblągu, natomiast pokrzywdzony był kuratorem zawodowym przy […] Zespole Kuratorskiej Służby Sądowej Sądu Rejonowego w E. Obecnie, pokrzywdzony jest kuratorem zawodowym w Zespole Kuratorskiej Służby Sądowej przy Sądzie Rejonowym w B. Obie strony były zawodowo związane z funkcjonowaniem Sądu Rejonowego i Okręgowego w Elblągu i znani są sędziom orzekającym w wydziałach tych Sądów.
V KO 99/23 2 W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w Elblągu w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Elblągu jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. W niniejszej sprawie, istotnie, sprawa dotyczy osób, które były bezpośrednio związane z funkcjonowaniem wnioskującego Sądu, albowiem zarówno oskarżona, jak i pokrzywdzony byli kuratorami zawodowymi działającymi przy Sądzie Rejonowym w Elblągu i Sądzie Okręgowym w Elblągu, który jest Sądem nadrzędnym w stosunku do Sądu właściwego miejscowo. Jak wskazano w postanowieniu sprawa jest znana osobom pracującym w obu Sądach, świadkiem wskazanym w akcie oskarżenia jest m. in. Prezes Sądu Okręgowego w Elblągu, wobec czego wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy, podlegający zwierzchnictwu innego Sądu Okręgowego. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w Bydgoszczy, który pozostaje poza obszarem właściwości Sądu Okręgowego w Elblągu, a jednocześnie znajduje się w stosunkowo bliskiej
V KO 99/23 3 odległości od Elbląga i ewentualny dojazd stron, czy świadków, nie powinien stanowić nadmiernej uciążliwości. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. JML [ms]
Powiązane orzeczenia
- V KO 106/23 2023-12-13Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo?
- I KO 119/24 2024-12-03Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo?
- III KO 2/24 2024-01-31Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo?
- V KO 93/23 2023-10-24Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pokrzywdzony wskazuje na bliskie relacje zawodowe między podejrzanym a sędziami sądu właściw…
- III KO 37/25 2025-03-12Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo i rzeczowo?
Powołane przepisy
art. 212 § 1 KKart. 37 KPKart. 45 ust. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy