I FSK 1947/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Sylwester Marciniak po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Ke 246/13 w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 6 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2006 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Ke 246/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 220 § 3 w związku z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę M. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2006 r. 2. Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy wynikało, że skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 9 maja 2013 r. Skarżący opłacił wpis w kasie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w dniu 17 maja 2013 r. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wpis został uiszczony po upływie terminu do dokonania tej czynności procesowej, tj. po dniu 16 maja 2013 r. i w związku z tym złożoną skargę odrzucił. 3. Na powyższe orzeczenie skarżący, działająca za pośrednictwem pełnomocnika – adwokata złożył skargę kasacyjną zaskarżając powyższe postanowienie w całości, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Jako podstawy kasacyjne wskazano: 1. naruszenie przepisów postępowania, w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy: art. 220 § 3 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż istniały podstawy do odrzucenia skargi, podczas gdy w chwili wydawania zaskarżonego postanowienia wpis był uiszczony, a skoro tak, to nie było podstaw do zastosowania ww. przepisu, ponieważ przepis ten nie mówi tak jak jego § 1 o "bezskutecznym upływie terminu" lecz o "nieuiszczonym wpisie", a wpis w dniu wydawania orzeczenia był uiszczonym choć z uchybieniem terminu; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie tj.: art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust 2 Konstytucji RP, a także art. 6 ust 1 wiążącej Polskę Konwencji O Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), poprzez naruszenie konstytucyjnych praw i wolności skarżącego w zakresie jego uprawnień do zaskarżenia niezgodnego z prawem orzeczenia, sądowego dochodzenia naruszonych wolności i praw oraz sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: 4. Skarga kasacyjna skarżącego nie jest zasadna. 5. Stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W niniejszym postępowaniu przepis ten został właściwie zastosowany, gdyż wnoszący skargę nie uiścił należnego wpisu w terminie. Należy przy tym koniecznie zwrócić uwagę na treść § 1 art. 220 p.p.s.a., który stanowi: Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jak wynika z tłumaczeń skarżącego, wydał on w ustawowym terminie do uiszczenia wpisu od skargi t.j. 16 maja 2013 r. zlecenie wykonania przelewów tytułem wpisów od skarg na rachunek sądu. Z powodu braku wystarczających środków na koncie bankowym nastąpiło odroczenie przez bank wykonania zleconych przelewów związanych z wniesionymi skargami. Przeglądając rachunek bankowy dnia 17 maja 2013 r. skarżący zorientował się, że pieniądze za wpisy nie zostały przelane w dniu 16 maja 2013 r. Z tego powodu od razu dokonał wpłaty, do której był zobowiązany w kasie sądu oraz złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpłaty. Należy podkreślić, że przy ustalaniu terminu dokonania opłat w drodze przelewu istotna jest data złożenia dyspozycji, nie zaś jego realizacja. Stanowisko to wynika z utrwalonej od wielu lat linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, według której, w razie uiszczenia opłaty sądowej przelewem, za dzień jej uiszczenia uznaje się dzień przyjęcia polecenia przelewu przez bank, w którym zlecający ma rachunek, jeżeli przelew w dniu jego przyjęcia lub w terminie do uiszczenia opłaty miał pokrycie na rachunku zleceniodawcy. Okoliczność, kiedy bank wykonał polecenie przelewu, nie ma w tym wypadku znaczenia (postanowienie z dnia 27 stycznia 1969 r., I PZ 76/68, OSNCP 1969, nr 9, poz. 1670, uchwała z dnia 16 grudnia 1983 r., III PZP 47/83, OSNC 1984, Nr 7, poz. 110, postanowienie z dnia 30 listopada 2000 r., I CZ 11/00, niepubl). Takie samo stanowisko należy przyjąć, jeżeli polecenie przelewu zostało złożone za pomocą elektronicznego środka komunikacji (sieci internetowej) – (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2003 r., V CZ 127/03, OSNC 2005, nr 1, poz. 12 i z dnia 22 kwietnia 2004 r., II CZ 38/04, OSNC 2005, nr 5, poz. 84). Powyższe poglądy zostały przyjęte i utrwalone również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienia z dnia 19 września 2006 r., I FSK 336/06, z dnia 19 marca 2008 r., II FSK 150/07, z dnia 18 listopada 2008 r., I GSK 1147/07). Z akt sprawy nie wynika jednak, żeby doszło w dniu do 16 maja 2013 r. do złożenia dyspozycji przelewu. Skarżący nie złożył na poparcie swoich tłumaczeń stosownej dokumentacji. Należy więc uznać jego twierdzenia za gołosłowne. Skarżący mógł uzyskać potwierdzenie z banku, z którego wynikałoby, że z jego konta w danym dniu były wydawane dyspozycje przelewów na rachunek sądu. Nie byłoby przeszkód aby taki dowód został przeprowadzony przed sądem administracyjnym. Na złożenie takiego wniosku pozwalał skarżącemu art. 106 § 3 p.p.s.a., w myśl którego sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Co więcej z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że w dniu upływu terminu na do opłacenia wpisu, na koncie skarżącego zabrakło na ten cel odpowiednich środków. Słusznie już, zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 sierpnia 2013 r., I FZ 297/13, że owszem, w przypadku przelewu bankowego decydujące znaczenia dla zachowania terminu będzie miała data złożenia przez stronę dyspozycji, ale jedynie wówczas gdy w dacie tej istnieje pokrycie na rachunku bankowym, którego w przedmiotowej sprawie zabrakło. Nie można się także zgodzić z twierdzeniem zawartym w pierwszym zarzucie skargi kasacyjnej, że wpłata dokonaną po upływie terminu równa się z uiszczeniem wpisu, tylko z uchybieniem terminu. Nie powinno budzić żadnych wątpliwości że nieuiszczenie wpisu we wskazanym przez sąd terminie stanowi brak skargi, a stosownie do art. 220 p.p.s.a. pismo nieopłacone nie wywołuje żadnych skutków. Dokonanie płatności po terminie nie jest w tym wypadku skutecznie wniesioną opłatą sądową i uiszczona kwota podlega zwrotowi. Wobec powyższego podniesiony zarzut naruszenia art. 220 § 3 p.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów Konstytucji RP oraz Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i podstawowych wolności odnoszące się do uniemożliwienia skarżącemu skorzystania z prawa dostępu do sądu. Zasadą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest obciążanie kosztami sądowymi, takimi jak wpis od skargi, tego podmiotu, który tę skargę wnosi. Zasadność istnienia obowiązku uiszczania opłat sądowych przez podmioty inicjujące takie postępowanie nie budzi wątpliwości w nauce postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego: "opłaty i koszty postępowania, stanowiące razem należności związane z rozpoznawaniem i załatwianiem sprawy są wyrazem polityki fiskalnej państwa, a pozostają również z funkcjami postępowania administracyjnego w wyraźnym związku. Kwoty tych należności powinny być ustalane na poziomie zapewniającym dostęp stronom do postępowania administracyjnego (a także sądowoadministracyjnego – dopisek S.B.) i możliwości skutecznej obrony ich praw i interesów, powinny one pokrywać część wydatków na administrację publiczną, a jednocześnie powinny one chronić administrację publiczną przed inicjowaniem postępowania przez stronę z błahych powodów" (J. Borkowski cyt. za S. Babiarz [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 15). Skarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi było efektem uchybienia, za którego winę ponosi wyłącznie skarżący. Nie na miejscu jest zarzucenie Sądowi pierwszej instancji, że jego postanowienie uniemożliwia skarżącemu skorzystanie z prawa do sądu. Skarżący sam zamknął sobie drogę do merytorycznego wdania się w spór co do istoty sprawy w przedmiocie podatku od towarów i usług na skutek nienależytej dbałości w prowadzeniu własnych spraw wnosząc wpis od skargi po terminie. 6. Ubocznie należy wskazać, że postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2013 r., I FZ 297/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia przedmiotowego wpisu. 7. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 182 § 1 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.