I FSK 278/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Arkadiusz Cudak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej M.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Po 789/15 w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia w sprawie ze skargi M.O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 16 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług postanawia: odmówić wstrzymania wykonania postanowienia I FSK 278/16 Uzasadnienie M.O. w skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2016 roku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 listopada 2015 roku w sprawie o sygnaturze akt I SA/Po 789/15 oddalającego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 16 marca 2015 roku w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, złożył na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.,) dalej p.p.s.a., wniosek o wstrzymanie wykonania tego postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Uzasadniając wniosek podniósł, że postanowienie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ingeruje w warunki egzystencji Skarżącego. W toku postępowania egzekucyjnego zostało zajęte świadczenie emerytalne oraz wierzytelność w wysokości 13.000,00 zł miesięcznie, a na skutek zastosowanych środków egzekucyjnych Skarżący został pozbawiony możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, co ze względu na wiek i stan zdrowia Skarżącego może doprowadzić do nieodwracalnych skutków. Skarżący wskazał też na ciążący na nim obowiązek alimentacyjny wobec pozostającej w separacji żony. Podniósł, że obowiązek ten nie jest w zaistniałej sytuacji wykonywany. Postanowieniem z dnia 22 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie o sygnaturze akt I SA/Po 789/15, odmówił Skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wykładnia art. 61 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że sąd administracyjny rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, w tym postanowienia, złożony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest uprawniony do samodzielnego szukania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej. Normy art. 61 § 3 p.p.s.a poprzez wskazanie, że sąd jest władny do działania w tym zakresie jedynie na wniosek skarżącego, zaś decyzja sądu uzależniona jest od spełnienia choć jednej ze wskazanych w ustawie przesłanek pozytywnych przesądzają, że sąd nie ma możliwości rozważania innych argumentów ponad te, które wskazano we wniosku. Oznacza to, że na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., to skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, po tym jak wniesie skargę kasacyjną bądź równocześnie z dokonaniem tej czynności, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania postanowienia (aktu) przez Naczelny Sąd Administracyjny, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek popierających to żądanie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z 4 lipca 2012 r., II OSK 1522/12, z 11 października 2012 r., II OZ 877/12, z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12, z 15 stycznia 2013 r., II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, z 11 stycznia 2013 r., II OSK 2895/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 stycznia 2013 r., II GSK 2086/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 marca 2013 r., II FSK 410/13, z 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13 CBOSA). Należy zatem uznać, że skarżący w celu uzyskania tymczasowej ochrony swoich interesów poprzez wstrzymanie wykonania aktu (postanowienia), we wniosku kierowanym do sądu powinien przedstawić okoliczności wskazujące na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w związku z wykonaniem decyzji. Powinien wykazać, że wykonanie, w analizowanej sprawie postanowienia, może doprowadzić do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi przy tym o adekwatny związek przyczynowy między wykonaniem aktu (postanowienia) przed zakończeniem postępowania jego sądowej kontroli, a możliwymi negatywnymi konsekwencjami wykonania opisanymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., na wypadek uchylenia aktu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stwierdzenie istnienia związku przyczynowego jest ustaleniem faktycznym, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Odbywa się to za każdym razem w oparciu o okoliczności faktyczne konkretnej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2014 roku, I FSK 1778/14, CBOSA). W świetle powyższych uwag należało uznać, że Skarżący we wniosku kierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego poprzez niepoparte żadnymi dokumentami twierdzenie, że wykonanie postanowienia prowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia mu znacznej szkody, nie wykazał w sposób pozwalający na uwzględnienie wniosku, istnienia okoliczności wskazujących na to, że wykonanie tego aktu wiąże się z niebezpieczeństwem powstania znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że wysokość egzekwowanego na skutek wydania zaskarżonego postanowienia w trybie natychmiastowej wykonalności zobowiązania podatkowego ciążącego na Skarżącym jest znaczna, jednak aby Sąd mógł udzielić ochrony tymczasowej konieczne było wskazanie przez stronę konkretnych informacji potwierdzonych stosownymi dokumentami wskazujących spełnienie ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżący takich informacji nie przedstawił. Oczywistym bowiem jest, że każde wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnych jest uciążliwe i stanowi uszczerbek w budżecie jej adresata, jednak nie oznacza to automatycznie, że zapłata należności, także w trybie egzekucyjnym, będzie za każdym razem powodować powstanie po stronie podmiotu wnoszącego skargę oraz skargę kasacyjną znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z tej przyczyny, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., odmówił Skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.