I GSK 1106/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-04-02
Skład orzekający: Piotr Pietrasz, Dariusz Dudra, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na wyżywienie dzieci w niepublicznym przedszkolu, które są pokrywane przez rodziców w ramach czesnego, mogą być jednocześnie finansowane z dotacji publicznej, a tym samym czy stanowią one wydatki wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, podlegające zwrotowi?Ratio decidendi
Wydatki na wyżywienie dzieci w niepublicznym przedszkolu, które są w całości pokrywane przez rodziców w ramach czesnego, nie mogą być jednocześnie finansowane z dotacji publicznej. Takie podwójne finansowanie stanowiłoby wykorzystanie środków publicznych niezgodnie z przeznaczeniem, co skutkuje obowiązkiem zwrotu dotacji. Dotacja może być wydatkowana wyłącznie na cele określone w art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty, a nie na cele, które już zostały pokryte z innych źródeł.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu dotacji przyznanej niepublicznemu przedszkolu. Organ pierwszej instancji ustalił kwotę dotacji podlegającą zwrotowi, wskazując na wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem (koszty wyżywienia, zakup pralki, ubezpieczenie). Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję organu I instancji w części, określając niższą kwotę zwrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) uchylił decyzję SKO, wskazując na konieczność zastosowania właściwego brzmienia przepisu art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty. Następnie SKO, w wykonaniu wyroku WSA, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji co do kwoty zwrotu. WSA oddalił skargę przedszkola, podzielając stanowisko organów co do wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3571/15 w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji podlegającej do zwrotu oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3571/15 oddalił skargę J. O. - Przedszkole Niepubliczne E.w P. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku (dalej: SKO) z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu.
Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Płocka, Kierownik Oddziału Podatków i Opłat ustalono kwotę dotacji w wysokości 99 496,65 zł jako podlegającą zwrotowi do budżetu Gminy P. przez skarżącą oraz określono termin naliczenia odsetek od kwoty dotacji podlegającej zwrotowi. W decyzji wskazano, że środki z dotacji udzielonej przez Gminę P. zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem. Dotyczyło to wydatków: koszty wyżywienia dzieci w wys. 51 783,19 zł, koszty obsługi księgowej podmiotu prowadzącego przedszkole w wysokości 39 766,00 zł, zakup pralki za kwotę 2 071,00 zł, zakup baterii łazienkowych za kwotę 4 455,46 zł oraz opłacenie składki na ubezpieczenie dzieci od następstw nieszczęśliwych wypadków w wysokości 1 421,00 zł.
Orzekając na skutek odwołania, SKO decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w części określającej wysokość dotacji przypadającej do zwrotu, tj. w części posiadającej brzmienie "w wysokości 99 496,65 zł" i w tym zakresie orzekło: "w wysokości 59 730,00 zł".
Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła J. O. w części w jakiej pozostawia ona w mocy decyzję organu I instancji ustalającą kwotę dotacji w wysokości 55 274,54 zł podlegającą zwrotowi wraz z należnymi odsetkami oraz określającą termin naliczenia odsetek od kwoty dotacji podlegającej zwrotowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 listopada 2014 r. (sygn. akt V SA/Wa 1405/14) uchylił decyzję SKO z dnia [...] kwietnia 2014 r. w części dotyczącej kwoty dotacji podlegającej zwrotowi w wysokości 55 274,54 zł wraz z odsetkami. W uzasadnieniu WSA wskazał, że SKO zastosował przepisu art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r., nr 256, poz. 2572 z późn. zm. - dalej: u.s.o. lub ustawa o systemie oświaty) w niewłaściwym brzmieniu, a mianowicie obowiązującym wówczas, kiedy dotacja została udzielona stronie skarżącej tj. w roku 2012. WSA wskazał na konieczność zastosowania przez organ w dalszym toku postępowania przepisu art. 90 ust. 3d u.s.o. w brzmieniu obowiązującym wówczas, kiedy podejmowane były decyzje wydane przez organy w obu instancjach (a więc po dniu 1 stycznia 2014 r.), a co za tym idzie i oceny wydatków Skarżącej pochodzących ze środków z uzyskanej dotacji z nieuwzględnieniem w/w przepisu w takim właśnie brzmieniu.
W wykonaniu powyższego wyroku SKO decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. w części dotyczącej kwoty dotacji podlegającej zwrotowi w wysokości 55 274,54 zł wraz z odsetkami. Zdaniem SKO w ramach dofinansowania realizacji zadań niepublicznego przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania i opieki z dotacji z budżetu gminy mogą być finansowane wszystkie potrzeby związane z jego funkcjonowaniem w sferze zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, byle mogły być kwalifikowane jako wydatki bieżące i środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne wymienione w art. 90 ust. 3d pkt 1 i 2 u.s.o.
Zdaniem Kolegium przepisy ustawy o systemie oświaty nie dają podstaw do finansowania wyżywienia dziecka w przedszkolu niepublicznym z publicznych pieniędzy (dotacji). Wskazano też, że w zakresie kosztu zakupu pralki Skarżąca wyjaśniła, będąc przesłuchana w charakterze strony, że pralka wykorzystywana jest do prania ręczników dla dzieci, ścierek, fartuchów, pokrowców, innych akcesoriów kuchennych i wyposażenia przedszkolnego. Pralka podłączona jest w jej prywatnym mieszkaniu, w kuchni, z uwagi na brak fizycznej możliwości podłączenie jej w przedszkolu. Pralka wykorzystywana jest również do celów prywatnych.
Zdaniem SKO umieszczenie pralki w prywatnym pomieszczeniu Skarżącej i wykorzystywanie jej do celów prywatnych powoduje, że została ona zakupiona nie tylko dla potrzeb przedszkola. Zakup ten nie spełnia zatem w sposób bezpośredni celów wynikających z art. 90 ust. 3d u.s.o. Tym samym sfinansowany ze środków dotacji wydatek na zakup pralki należy uznać za wykorzystany niezgodnie z przeznaczeniem. Zdaniem Kolegium również wydatek w postaci składki na ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków dzieci, młodzieży i personelu w szkołach i innych zakładach należy uznać za wykorzystany niezgodnie z przeznaczeniem. Przede wszystkim zauważono, że umowa ma charakter dobrowolny, zawarcie takiej umowy nie należy do zadań z zakresu kształcenia, wychowania i opieki. Tym samym nie występuje tu związek z celem wskazanym w art. 90 ust. 3d u.s.o.
Wobec powyższego dotację na sfinansowanie kosztów wyżywienia dzieci, zakupu pralki i opłacenie składki na ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków dzieci, młodzieży i personelu w szkołach i innych zakładach należało uznać – zdaniem organu odwoławczego - za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem i tym samym podlegającą zwrotowi.
Skarżąca nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Sąd I instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i uzasadniając motywy podjętego rozstrzygnięcia zaznaczył, że Kolegium oparło swoje rozstrzygnięcie na stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2014 r., została więc przez organ odwoławczy wypełniona przesłanka określona przepisem art. 153 p.p.s.a.
Sąd I instancji po uprzednim wskazaniu przepisów prawnych mających zastosowanie w sprawie stwierdził, że w ramach dotacji dofinansowanie obejmować może jedynie zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, realizowane wobec uczniów przez konkretną szkołę (art. 90 ust. 3d u.s.o.) Jednocześnie z brzmienia art. 5 ust. 7 u.s.o. wynika szereg zadań obciążających organ założycielski i nie należących do zadań realizowanych przez szkołę (placówkę). Wspomniany przepis obliguje organ prowadzący szkołę do zapewnienia szkole warunków działalności w tym także poprzez zapewnienie odpowiednich środków finansowych.
W ocenie WSA nie zmienia tego faktu to, iż znowelizowany przepis określił szczegółowo, na jakie cele może być wykorzystana dotacja, bowiem w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można potwierdzić stanowiska Skarżącej, iż ze środków dotacji powinno być finansowane wyżywienie dzieci. Z akt sprawy bowiem wynika, że w umowach zawieranych z rodzicami (opiekunami prawnymi) dziecka wskazano jednoznacznie, iż w ramach czesnego usługodawca zobowiązuje się do zapewnienia dziecku posiłków. Sąd I instancji zgodził się z organami, że wskazuje na to zapis zawarty w umowie, określający, że usługi świadczone w przedszkolu Skarżącej są odpłatne i że w 2012 r. opłata miesięczna wynosiła 480,00 zł a wpisowe - 400,00 zł. Ponadto, przyjęte przez strony umowy ustalenie o zwrocie dziennej stawki żywieniowej dziecka w przypadku jego nieobecności jednoznacznie wskazuje, że odpłatności za wyżywienie dziecka pokrywane jest przez rodziców w ramach opłaty miesięcznej tj. czesnego i stanowi składnik całkowitej ceny za świadczenie usług w przedszkolu. Zdaniem WSA nie można przy tym zgodzić się ze Skarżącą, że skoro ze Statutu Przedszkola nie wynika sposób finansowania wyżywienia dziecka w przedszkolu, to koszty wyżywienia powinny zostać pokryte z dotacji, gdyż z umowy wynika co innego. WSA wskazał, że z zapisów statutu wynika (§ 9), iż przedszkole zapewnia dzieciom 3 posiłki dziennie, a wysokość opłat ustala właściciel przedszkola w oparciu o analizę kosztów utrzymania placówki i w zależności od zakresu usług określonych umową zawartą między rodzicami a przedszkolem.
Dokonując ponadto analizy materiału dowodowego WSA wskazał, że przyjmując 20 dni w miesiącu jako średnią liczbę dni, w których przebywa dziecko w przedszkolu i podzieliwszy kwotę czesnego przez tę liczbę koszt dziennego pobyt dziecka kształtuje się w wysokości 24,00 zł. Z akt wynika, że Skarżąca dokonywała zakupów artykułów żywnościowych zarówno pośrednio – poprzez usługi cateringowe, jak i bezpośrednio - u różnych dostawców (zakupy chleba, masła, drożdżówek, nabiału, płatków śniadaniowych, wędliny, deserów, słodyczy, owoców itp.). W analizowanym okresie tj. w 2012 r. koszt jednego obiadu kupionego poprzez catering (kwota miesięcznego obciążenia wynikającego z poszczególnych faktur, podzielona przez liczbę dni - 20 i dzieci - 45) oscylował między 4,00 zł a 4,50 zł, z kolei analizując wysokość pozostałych zakupów żywnościowych należy wskazać, że dzienny wydatek na poszczególne dziecko również nie przekraczał tej kwoty. Skoro wydatki na wyżywienie dzieci wynosiły sumę tej kwoty, to stanowiła ona i tak poniżej 50% ogólnej dziennej stawki za pobyt dziecka w placówce opłacany w drodze czesnego.
Zdaniem Sądu I instancji ta analiza wydatków, a przede wszystkim treść umów, jak i zapisy statutu, świadczą o tym, że wydatki na wyżywienie dzieci były w całości pokrywane przez rodziców poprzez opłatę czesnego, a tym samym należy stwierdzić, iż wydatki na posiłki nie mogły być sfinansowane ze środków dotacji. Opisane okoliczności potwierdzają, iż sfinansowane ze środków dotacji wydatki na posiłki, w tym przypadku należy uznać za wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem.
WSA podzielił przy tym pogląd organów co do braku możliwości przeznaczenia dotacji na finansowanie kosztów wyżywienia dzieci w sytuacji, gdy ze stanu faktycznego sprawy jednoznacznie wynika (patrz: treść umowy), że koszty te w całości były pokrywane przez rodziców w ramach opłat za przedszkole. Możliwość pokrywania tych wydatków z dotacji powodowałaby podwójne finansowanie wyżywienia dzieci – raz z opłat wnoszonych przez rodziców, drugi raz z dotacji z budżetu gminy. Pokrywanie kosztów wyżywienia dzieci przez rodziców w ramach czesnego skutkuje więc tym, że wydatek ten nie mógł być sfinansowany z dotacji. Środki publiczne, jakie stanowi dotacja nie mogą zaś stanowić zysku przedsiębiorcy prowadzącego przedszkole. Mogą bowiem one być wydatkowane jedynie na cele określone w art. 90 ust. 3d u.s.o. Zdaniem Sądu stanowisko to jest aktualne również w odniesieniu do zmienionego brzmienia tego przepisu, obowiązującego od dnia 1 stycznia 2014 r.
Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem Kolegium, że umieszczenie pralki w prywatnym pomieszczeniu Skarżącej i wykorzystywanie jej do celów prywatnych prawidłowo skutkował stwierdzeniem organu, że została ona zakupiona nie tylko dla potrzeb przedszkola. Tym samym zakup ten nie spełnił w sposób bezpośredni celów wynikających z art. 90 ust. 3d u.s.o. Tego charakteru nie miało też opłacenie składek na ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków dzieci, młodzieży i personelu w szkołach i innych zakładach, a tym samym należało je uznać za wydatek wykorzystany niezgodnie z przeznaczeniem. Umowa ta ma charakter dobrowolny a jej zawarcie nie jest obowiązkowe, poza tym ubezpieczenie wychowanków nie należy do zadań z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, to zaś powoduje, że nie zachodzi związek z celem wskazanym w art. 90 ust. 3d u.s.o. w brzmieniu po nowelizacji.
W związku z powyższym Sąd I instancji stanął na stanowisku, że powyższe wydatki nie mogły być pokryte z dotacji, tylko z innych dochodów przedszkola, np. czesnego. Zakwestionowanych wydatków nie można było uznać za wydatki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. W ramach dotacji przysługującej placówkom niepublicznym nie mogą być finansowane, o czym była mowa wyżej, wydatki ponoszone na cele pośrednio związane z działalnością dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą. Wydatki te również nie mogły być zakwalifikowane jako wydatki bieżące w myśl znowelizowanego brzmienia art. 90 ust. 3d u.s.o., ponieważ bez ich poniesienia placówka mogła prowadzić i prowadziła bieżącą działalności dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą.
Wobec powyższego dotację na sfinansowanie kosztów wyżywienia dzieci, zakupu pralki i opłacenie składki na ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków dzieci, młodzieży i personelu w szkołach i innych zakładach prawidłowo zdaniem Sądu I instancji w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego uznano za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem i tym samym podlegającą zwrotowi. Prawidłowo także w zaskarżonej decyzji wskazano pouczenie co do okresu naliczania odsetek od dotacji podlegających zwrotowi, wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem.
W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w części w jakiej oddala on skargę zaskarżającą decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji co do obowiązku zwrotu przez skarżącą dotacji w wysokości 37.835 zł stanowiącej kwotę wydatkowaną w związku z usługą cateringową, wnosząc o uchylenie wyroku WSA w Warszawie co do jego zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z obrazą norm zawartych w przepisach art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez nie dostrzeżenie przez Sąd błędów proceduralnych organów obu instancji w postępowaniu administracyjnym skutkujących wadliwym ustaleniem stanu faktycznego (okoliczność pokrywania kosztów usługi cateringowej przez rodziców w ramach opłat za czesne), którego zaakceptowanie przez Sąd doprowadziło do oddalenia skargi w wyniku konkluzji, iż brak jest możliwości przeznaczenia dotacji na finansowanie kosztów wyżywienia dzieci wobec rzekomego podwójnego finansowania tych wydatków, raz z opłat wnoszonych przez rodziców, drugi raz z budżetu gminy - w sytuacji gdy koszty usługi cateringowej nie znajdowały pokrycia w opłatach dokonywanych przez rodziców (opiekunów prawnych) podopiecznych przedszkola. Powyższe skutkowało zaś naruszeniem przepisów prawa materialnego opisanego w podstawie kasacyjnej z pkt 2 i oddaleniem wywiedzionej skargi;
2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 90 ust. 3d a contrario ustawy o systemie oświaty poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. nieprawidłową ocenę zastosowania w/w przepisu prawa materialnego przez organ administracji skutkujący oddaleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi skarżącej na skutek uznania, iż koszty usługi cateringowej nie mieszczą się w katalogu wydatków związanych z prowadzeniem przedszkola niepublicznego, które mogą zostać dofinansowane ze środków przyznanej dotacji - w sytuacji gdy wydatki te jako a) wydatki bieżące, b) zmierzające do realizacji celów zakreślonych przez ustawodawcę w art. 90 ust. 3 d u.s.o. powinny zostać uznane za wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem i tym samym za niepodlegające zwrotowi.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).
Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.
Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 p.p.s.a.
W orzecznictwie NSA zarysowała się linia orzekania, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424 oraz wyrok z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025).
W zarzutach skargi kasacyjnej skarżąca kasacyjnie powołuje się głównie na wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy w zakresie uznania, że wydatki na catering zostały pokryte przez rodziców w ramach czesnego i w konsekwencji nie podlegają rozliczeniu w ramach dotacji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenia faktyczne poczynione przez organy w tym zakresie i zaaprobowane przez WSA zasługują na aprobatę.
Przypomnienia wymaga, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż wydatki na wyżywienie dzieci były w całości pokrywane przez rodziców poprzez opłatę czesnego. Należy zgodzić się z organami, że wskazuje na to zapis zawarty w umowie, określający, że usługi świadczone w przedszkolu Skarżącej są odpłatne i że w 2012 r. opłata miesięczna wynosiła 480,00 zł a wpisowe - 400,00 zł. Do takiej konkluzji prowadzi również analiza zawartego w umowie akapitu stanowiącego, że: "Odpłatność za wyżywienie wynosi ........ dziennie i przysługuje jej zwrot w przypadku nieobecności dziecka w Przedszkolu". Usprawiedliwione było zatem stanowisko, że przyjęte przez strony umowy ustalenie o zwrocie dziennej stawki żywieniowej dziecka w przypadku jego nieobecności jednoznacznie wskazuje, że odpłatności za wyżywienie dziecka pokrywane jest przez rodziców w ramach opłaty miesięcznej tj. czesnego i stanowi składnik całkowitej ceny za świadczenie usług w przedszkolu.
Jak słusznie uznał Sąd I instancji, nie zasługuje na aprobatę stanowisko Skarżącej, że skoro ze Statutu Przedszkola nie wynika sposób finansowania wyżywienia dziecka w przedszkolu, to koszty wyżywienia powinny zostać pokryte z dotacji, gdyż z umowy wynika co innego.
Podkreślić w powyższym zakresie należy zasadność stanowiska Sądu I instancji, który stwierdził w okolicznościach faktycznych sprawy, że z zapisów statutu wynika (§ 9), iż przedszkole zapewnia dzieciom 3 posiłki dziennie, a wysokość opłat ustala właściciel przedszkola w oparciu o analizę kosztów utrzymania placówki i w zależności od zakresu usług określonych umową zawartą między rodzicami a przedszkolem. W analizowanym okresie, tj. w 2012 r. koszt jednego obiadu kupionego poprzez catering (kwota miesięcznego obciążenia wynikającego z poszczególnych faktur, podzielona przez liczbę dni - 20 i dzieci - 45) oscylował między 4,00 zł a 4,50 zł, z kolei analizując wysokość pozostałych zakupów żywnościowych z kolei analizując wysokość pozostałych zakupów żywnościowych należy wskazać, że dzienny wydatek na poszczególne dziecko również nie przekraczał tej kwoty. Skoro wydatki na wyżywienie dzieci wynosiły sumę tej kwoty, to stanowiła ona i tak poniżej 50% ogólnej dziennej stawki za pobyt dziecka w placówce opłacany w drodze czesnego.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd organów, zaakceptowany przez Sąd I instancji, co do braku możliwości przeznaczenia dotacji na finansowanie kosztów wyżywienia dzieci w sytuacji, gdy ze stanu faktycznego sprawy wynika (patrz: treść umowy), że koszty te w całości były pokrywane w ramach opłat za przedszkole uiszczanych przez rodziców.
Należy w tym zakresie zauważyć, że możliwość pokrywania tych wydatków z dotacji powodowałaby podwójne finansowanie wyżywienia dzieci - raz z opłat wnoszonych przez rodziców, drugi raz z dotacji z budżetu gminy. Pokrywanie kosztów wyżywienia dzieci przez rodziców skutkuje więc tym, że wydatek ten nie mógł być sfinansowany z dotacji. Środki publiczne, jakie stanowi dotacja nie mogą zaś stanowić zysku przedsiębiorcy prowadzącego przedszkole. Mogą bowiem one być wydatkowane jedynie na cele określone w art. 90 ust. 3d u.s.o., a mianowicie wyłącznie na wydatki bieżące w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Stanowisko zbieżne z zaprezentowanym w omawianym zakresie wyraził też NSA w wyrokach: z dnia 26 sierpnia 2014 r. sygn. akt II GSK 1002/13, LEX nr 1572565, z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 463/14, LEX nr 1775062 oraz z dnia 1 marca 2016 r., sygn. akt II GSK 2447/14, LEX nr 2066305. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko to jest aktualne również w odniesieniu do zmienionego brzmienia tego przepisu, obowiązującego od 1 stycznia 2014 r.
Z tych też względów również zarzut naruszenia prawa materialnego przepisów wskazanych w petitum skargi kasacyjnej należało uznać za nieusprawiedliwiony.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło