I GZ 158/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Po 742/21 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi B. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 19 lutego 2021 nr 3001-IEE.711.49.2021 w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Po 742/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA) odrzucił zażalenie B. R. (dalej: skarżąca) od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 stycznia 2022 r., o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 listopada 2021 r. Wyrokiem z dnia 9 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Po 742/21, WSA oddalił skargę. Pismem określonym jako "podanie – wniosek" z 11 stycznia 2022 r. skarżąca wniosła własnoręcznie sporządzoną skargę kasacyjną na powyższy wyrok. Postanowieniem z 26 stycznia 2022 r. WSA odrzucił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że skarga kasacyjna była sporządzona własnoręcznie przez skarżącą, podczas gdy skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego – zgodnie z art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.), chyba że zachodzą okoliczności wskazane w § 2 lub § 3 powołanego przepisu. Podkreślił też, że zgodnie z pouczeniem, zawartym w piśmie przewodnim z 15 grudnia 2021 r., skarżąca została pouczona o obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego, pod rygorem jej odrzucenia. Zażalenie (sporządzone własnoręcznie) na postanowienie z 26 stycznia 2022 r. złożyła skarżąca. Postanowieniem z 16 marca 2022 r., WSA odrzucił zażalenie skarżącej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że sporządzenie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powinno być wniesione, pod rygorem odrzucenia, przez adwokata lub radcę prawnego, o czym skarżąca została pouczona w piśmie przewodnim z 1 lutego 2022 r., doręczającym odpis postanowienia z 26 stycznia 2022 r. Zażalenie (sporządzone własnoręcznie) na postanowienie z dnia 16 marca 2022 r. złożyła skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 194 § 4 p.p.s.a. zawiera nakaz sporządzenia zażalenia, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, przez adwokata lub radcę prawnego. Przy czym w takim przypadku odpowiednio stosuje się art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a., w których to przepisach został określony katalog podmiotów zwolnionych od obowiązku zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego. Z taką sytuacją zaś nie mamy do czynienia. Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną (por. postanowienia NSA: z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II OZ 970/11; z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 543/14; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane orzeczenia tamże). Powołany powyżej przepis wyraźnie wskazuje, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego albo przez osobę wskazaną w art. 175 § 2-3 p.p.s.a. Niesporządzenie zażalenia we wskazany sposób jest nieusuwalnym brakiem, niepodlegającym konwalidowaniu i uzasadniającym odrzucenie zażalenia (por. postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 713/04, z 11 marca 2021 r., sygn. akt II GZ 41/21; z 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OZ 208/21). O obowiązku sporządzenia przez pełnomocnika profesjonalnego skargi kasacyjnej, a następnie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, skarżąca została przez Sąd I instancji pouczona. Mimo to, wbrew prawidłowemu pouczeniu udzielonemu przez WSA, sporządziła osobiście zażalenie na postanowienie, którym została odrzucona skarga kasacyjna. Skarżąca nie wykazała, że należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego sporządzenia zażalenia w przedmiotowej materii, zgodnie z art. 175 § 2-3 p.p.s.a. Posiadanie uprawnień do samodzielnego wniesienia skargi kasacyjnej lub zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej musi być udokumentowane wraz ze złożeniem zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała przynależności do którejkolwiek kategorii podmiotów mogących samodzielnie wnieść skargę kasacyjną i zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Pomimo obowiązku sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, skarżąca dokonała tej czynności osobiście. Działanie takie, w świetle przedstawionych przepisów prawa, musiało skutkować odrzuceniem zażalenia jako niedopuszczalnego, co prawidłowo uczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zgodnie z treścią art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § p.p.s.a., orzekł jak w sentencji