I OSK 2189/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-11-14
Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Monika Nowicka, Jakub Zieliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie organu gminy o powierzeniu stanowiska dyrektora szkoły, wydane po doręczeniu rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność zarządzenia o odwołaniu poprzedniego dyrektora, jest ważne, mimo że rozstrzygnięcie nadzorcze nie uprawomocniło się?Ratio decidendi
Zarządzenie organu gminy o powierzeniu stanowiska dyrektora szkoły, wydane po doręczeniu rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność zarządzenia o odwołaniu poprzedniego dyrektora, jest nieważne. Stwierdzenie nieważności zarządzenia przez organ nadzoru wstrzymuje jego wykonanie z mocy prawa z dniem doręczenia, co oznacza, że od tej daty zarządzenie nie wywołuje skutków prawnych. W związku z tym organ gminy nie miał prawa podejmować czynności zmierzających do obsadzenia stanowiska dyrektora do czasu usunięcia z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem rozstrzygnięcia nadzorczego.Stan faktyczny
Gmina M. wydała zarządzenie o powierzeniu stanowiska dyrektora szkoły podstawowej B. M. po tym, jak Wojewoda Ś. wydał rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność zarządzenia o odwołaniu poprzedniego dyrektora, A. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę Gminy M. na to rozstrzygnięcie nadzorcze, uznając, że zarządzenie o powierzeniu stanowiska było wadliwe, ponieważ wykonanie zarządzenia o odwołaniu poprzedniego dyrektora zostało wstrzymane z mocy prawa z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Gmina M. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Jakub Zieliński Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 15 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 104/18 w sprawie ze skargi Wójta Gminy M. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Ś. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły podstawowej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 15 marca 2018 r., II SA/Ke 104/18, oddalił skargę Gminy M. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Ś. z [...] stycznia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły podstawowej. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że z akt niniejszej sprawy oraz akt sprawy II SA/Ke 627/17, z których Sąd dopuścił dowód wynika, że: 1) rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Ś. znak: [...] zostało wydane [...] lipca 2017 r. i doręczone do Urzędu Gminy M. za pomocą platformy ePUAP również [...] lipca 2017 r.; 2) 17 sierpnia 2017 r. Gmina M. skierowała do WSA w Kielcach skargę na ww. rozstrzygnięcie nadzorcze; 3) postanowieniem z 8 listopada 2017 r. WSA w Kielcach odrzucił ww. skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., z uwagi na wniesienie jej po upływie terminu; 4) postanowieniem z 18 stycznia 2018 r. Sąd stwierdził, że postanowienie z 8 listopada 2017 r. jest prawomocne od dnia 23 listopada 2017 r.; 5) zarządzeniem z [...] września 2017 r. nr [...] Wójt Gminy M. ogłosił konkurs na kandydata na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im J. w M., a zarządzeniem nr [...] z [...] października 2017r. zmienił ogłoszenie ww. konkursu; 6) zarządzeniem z [...] października 2017 r. nr [...] organ gminy powierzył to stanowisko B. M. – wyłonionej w konkursie.
Nie budzi zatem wątpliwości, że w dacie wydawania zarządzenia o powierzeniu stanowiska dyrektora szkoły podstawowej Gmina miała doręczone rozstrzygnięcie nadzorcze z [...] lipca 2017 r., stwierdzające nieważność zarządzenia o odwołaniu ze stanowiska dyrektora szkoły A. M.
Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1875; dalej jako: "u.s.g."), uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 u.s.g. Z kolei w myśl art. 92 ust. 1 u.s.g., stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwa naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. W orzecznictwie przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii ciężkich, rażących naruszeń. Tak więc rozstrzygnięcie nadzorcze o nieważności uchwały lub zarządzenia zapada w razie ustalenia, że są one dotknięte wadą kwalifikowaną polegającą na tego rodzaju sprzeczności z prawem, która jest "czymś więcej" niż tylko nieistotnym naruszeniem prawa (por. W. Chróścielewski, Z. Kmieciak: Postępowanie w sprawach nadzoru nad działalnością komunalną, Warszawa 1995, s.28). Za naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności aktu uznaje się naruszenie istotne, tj. uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Za istotne naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały/zarządzenia takiego organu przyjmuje się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał/zarządzeń, podstawy prawnej podejmowania uchwał/zarządzeń, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. wyroki NSA: z 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97 i z 8 lutego 1996r., SA/Gd 327/95). Ustawodawca nie wprowadził również definicji pojęcia "sprzeczności z prawem". Wykształciła się ona w drodze stosowania prawa. Przez sprzeczność taką przyjęło się rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującymi, a więc Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi, oraz powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 grudnia 2003 r., P 9/02, OTK-A, nr 9, poz. 100, wyrok NSA z 22 sierpnia 1990 r., SA/Gd 796/90, ONSA 1990, nr 4, poz. 1). Nie ulega wątpliwości, że stwierdzenie nieważności uchwały/zarządzenia organu jednostki samorządu terytorialnego może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała/zarządzenie pozostaje w wyraźnej, jednoznacznej, sprzeczności z określonym przepisem prawa. Sprzeczność ta musi być oczywista i bezpośrednia. Rozstrzygnięcie nadzorcze z uwagi na konieczność opatrzenia go uzasadnieniem faktycznym i prawnym, musi jednoznacznie wskazywać, jaki przepis został uchwałą (zarządzeniem) naruszony i na czym polega owo naruszenie. Stosując środek nadzorczy, uprawniony do tego organ zobowiązany jest w sposób niebudzący wątpliwości do wykazania sprzeczności postanowień badanej uchwały/zarządzenia z prawem, wyjaśniając sens przepisów, które w jego ocenie zostały naruszone oraz wypływające z nich dyrektywy – nakazy i zakazy – por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2000 r., III SA 397/2000, opubl. ONSA z.3/2001, poz. 117.
Zgodnie z art. 92 ust. 1 u.s.g. stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności zarządzenia organu gminy wstrzymuje jego wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Tym samym, zarządzenie, którego nieważność stwierdził organ nadzoru, od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego nie wywołuje skutków prawnych (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2017 r., I OSK 2079/17). Wstrzymanie wykonania unieważnionego zarządzenia jest bezpośrednim skutkiem podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego aktualizującym się z dniem doręczenia tego rozstrzygnięcia. Wprowadzenie tej instytucji miało na celu zapobieganie możliwości wywołania skutków prawnych przez akt organu jednostki samorządu terytorialnego, w stosunku do którego zachodzi podejrzenie o jego niezgodność z prawem, a także uniemożliwienie stosowania zakwestionowanego rozstrzygnięciem nadzorczym aktu do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia organu nadzoru. Trafna jest zatem argumentacja Wojewody Ś. zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, że należy uwzględnić skutki wcześniejszego rozstrzygnięcia nadzorczego z [...] lipca 2017 r., istniejącego i doręczonego organowi gminy w dacie podejmowania przez Wójta Gminy zarządzenia z [...] października 2017 r. Doręczenie rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Ś. z [...] lipca 2017 r. znak: [...], z mocy art. 92 ust. 1 u.s.g., wstrzymało wykonalność zarządzenia Wójta Gminy M. z [...] czerwca 2017 r. nr [...] w sprawie odwołania bez wypowiedzenia Dyrektora Zespołu Szkół im. J. w M. z zajmowanego stanowiska. Zatem, choć rozstrzygnięcie nadzorcze z chwilą jego doręczenia organowi samorządowemu [...] lipca 2017 r. było nieprawomocne, to jednak wstrzymało z mocy prawa jego wykonanie z dniem doręczenia. Gdyby ustawodawca nie sformułował art. 92 ust. 1 u.s.g., to każde rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały/zarządzenia, mogłoby być ignorowane przez podmiot, od którego pochodzi kwestionowana uchwała/zarządzenie. To zaś prowadziłoby do tego, że przepisy prawa przyznające organowi nadzoru kompetencje do stwierdzania nieważności uchwały/zarządzenia, pozostawałyby de facto martwe. Nie wywierałyby bowiem skutecznego wpływu na los spraw, do których odnosiły się kwestionowane w trybie nadzoru uchwały/zarządzenia. Innymi słowy, gdyby uznać inaczej, to art. 92 ust. 1 u.s.g. byłby zbędny (por. wyroki: WSA w Warszawie z 7 marca 2017 r., II SA/Wa 2197/16 oraz z 17 sierpnia 2017, II SA/Wa 249/17).
Odpowiadając na argumentację skargi związaną z odwołaniem dyrektora szkoły A. M. i toczącym się w związku z tym procesem przez sądem pracy, należy odwołać się do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 października 2017 r., I OSK 1447/17, w którym wskazano, że odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego ma charakter kompetencji władczej, związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty, określonych w przepisach mających charakter publicznoprawny. Personalny charakter aktu odwołania z funkcji kierowniczej nie stanowi zatem o jego prywatnoprawnym charakterze, gdyż obsada stanowiska kierowniczego w szkole jest formą zarządzania szkołą publiczną a zarządzanie szkołą wchodzi w zakres administracji publicznej. Okoliczność, że akt taki wywołuje konsekwencje w sferze prawa pracy ma jedynie ten skutek, że osoba odwołana może własnego interesu prawnego w sferze stosunków pracowniczych dochodzić przed sądem pracy. Jeśli wola organu gminy otrzymała formę prawną aktu władczego opartego na przepisach prawa administracyjnego, to niezależnie od charakteru kształtowanych stosunków prawnych i ich skutków, akt ten podlega nadzorowi administracyjnemu. Nadzór ten służy badaniu uchwały, jako aktu administracji w celu zapewnienia zgodności z prawem w interesie zarówno państwa jak i osób zainteresowanych, podczas gdy kontrola sądowa uruchamiana tylko na wniosek osób zainteresowanych ma na celu jedynie ochronę ich praw (zob. powołany wyrok TK z 9 grudnia 2003 r., P 9/02). Zatem okoliczność, że odwołany dyrektor szkoły nie został przywrócony do pracy na poprzednim stanowisku, nie może konwalidować podjęcia przez organ gminy sprzecznej z prawem zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora tej szkoły osobie nowowyłonionej w drodze konkursu.
Odnośnie zaś podniesionej w skardze kwestii nieodniesienia się przez Wojewodę Ś. do faktu wywiedzenia skargi do tut. Sądu na rozstrzygnięcie nadzorcze z [...] listopada 2017 r. znak: [...] stwierdzające nieważność zarządzenia nr [...] w sprawie ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. J. w M. oraz zmieniającego go zarządzenia nr [...] w sprawie zmiany ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. J. w M., wyjaśnić należy, że Sąd z urzędu dopuścił dowód z akt sprawy II SA/Ke 876/17 (art. 106 § 3 p.p.s.a.), z których wynika, że ww. skargę nieprawomocnie oddalono.
W sprawie niniejszej uznać zatem należało, że w dacie podejmowania przez Wójta Gminy M. zarządzenia z [...] października 2017 r. nie istniały podstawy faktyczne do ogłaszania konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora szkoły, gdyż wobec wstrzymania wykonania zarządzenia o odwołaniu dyrektora szkoły, nie istniał formalnie wakat na tym stanowisku.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł Wójt Gminy M., zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i wydanie wyroku reformatoryjnego w trybie art. 188 p.p.s.a., a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 92 ust. l u.s.g. przez dokonanie błędnej wykładni i w konsekwencji uznanie, że uprawomocnienie się rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Ś. stwierdzającego nieważność zarządzenia Wójta Gminy M. Nr [...] z [...] czerwca 2017 r. o odwołaniu bez wypowiedzenia Dyrektora Zespołu Szkół im. J. w M. (obecnie Szkoła Podstawowa im. J. w M.) powoduje, iż nie istniały podstawy faktyczne do ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora szkoły, następnie zatwierdzenia konkursu przez Wójta Gminy M. i powierzenia stanowiska nowemu dyrektorowi, gdyż wobec wstrzymania wykonania zarządzenia o odwołaniu dyrektora szkoły, nie istniał formalnie wakat na stanowisku dyrektorskim;
2. art. 63 ust. 10 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. 2017, poz. 59 ze zm.) przez dokonanie błędnej jego wykładni i w konsekwencji uznanie, że nie istniały podstawy faktyczne do ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora szkoły, następnie zatwierdzenia konkursu przez Wójta Gminy M. i powierzenia stanowiska nowemu dyrektorowi, gdyż wobec wstrzymania wykonania zarządzenia o odwołaniu dyrektora szkoły, nie istniał formalnie wakat na tym stanowisku.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego jasno wskazano, iż "skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie polega na nieważności odwołania powoda i powołania nowego dyrektora. W prawie pracy nie występuje sankcja nieważności w odniesieniu do czynności rozwiązujących stosunek pracy i – odpowiednio – trzeba przyjąć, że dotyczy to czynności modyfikujących warunki pracy i płacy. Konstrukcja czynności nieistniejących w prawie pracy nie dotyczy czynności wadliwych i niezgodnych z prawem. Przyjęcie nieważności odwołania powoda, a w konsekwencji nieważności powierzenia stanowiska dyrektora innej osobie, prowadziłoby do efektów niemożliwych do zaakceptowania. Trzeba by uznać, że szkoła miała dwóch dyrektorów lub że wszystkie czynności podjęte przez nowego dyrektora (cywilnoprawne, prawnopracownicze i inne jak np. polegające na podpisywaniu świadectw szkolnych) są nieważne" (wyrok SN z 9 grudnia 2004 r., I PK 100/04, OSNP 2005 nr 14, poz. 212). Powierzenie nauczycielowi stanowiska dyrektora szkoły oraz odwołanie go z tej funkcji następuje w drodze czynności prawa pracy, których ocena pozostaje w kompetencji jurysdykcyjnej sądów pracy. Nawiązanie i rozwiązanie dyrektorskiego stosunku zatrudnienia jest czynnością z zakresu prawa pracy, którą podejmuje organ działający w imieniu i na rzecz pracodawcy (organ prowadzący szkołę) w celu wywołania zobowiązaniowych skutków prawnych związanych z powierzeniem lub odwołaniem nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły. W konsekwencji skutki orzeczenia administracyjnego o nieważności uchwały o odwołaniu z funkcji dyrektora szkoły nie rozciągają się na sferę pracowniczego zatrudnienia na kierowniczym stanowisku pracy i nie wywołują skutków nieważności odwołania ani reaktywowania zatrudnienia na stanowisku dyrektora pozwanej szkoły (por. także wyrok WSA w Kielcach z 1 marca 2017 r., II SA/Ke 1025/16).
Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem WSA w Kielcach, że w dniu podejmowania przez Wójta Gminy M. Zarządzenia Nr [...] nie istniały podstawy faktyczne do ogłaszania konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora szkoły. Wkracza ono w kompetencje sądu pracy, gdyż stwierdza, że odwołany dyrektor jest nadal dyrektorem, co faktycznie nie ma miejsca, bowiem o przywróceniu go do pracy bądź też nie, zadecyduje dopiero Sąd Rejonowy w Kielcach w procesie o sygn. akt IV P 181/17. Do czasu rozstrzygnięcia sporu przed sądem pracy pomiędzy organem prowadzącym szkołę o dyrektorem szkoły, szkołę mógł reprezentować zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 36a u.s.o. wicedyrektor szkoły. Ten jednak po powierzeniu mu przez Wójta Gminy M. stanowiska p.o. dyrektora odmówił podejmowania jakichkolwiek czynności i udał się na zwolnienie lekarskie. Szkoła została więc bez osób kierujących tą placówka. Dlatego też konieczne stało się ogłoszenie konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły. Zgodnie z art. 36a ust. 5 ówcześnie obowiązującej u.s.o., "do czasu powierzenia stanowiska dyrektora zgodnie z ust. 2 lub 4 organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej szkoły, jednak nie dłużej niż na okres 10 miesięcy".
Zgodnie z wyrokiem z 11 lipca 2017 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie II SA/Kr 497/17, "okres, na jaki powierza się określonej osobie obowiązki dyrektora szkoły lub placówki nie może w żadnym razie trwać dłużej niż 10 miesięcy. Z upływem tego okresu mandat pełniącego obowiązki dyrektora wygasa z mocy prawa. Należy wykluczyć możliwość powierzenia tej samej lub innej osobie obowiązków na dalszy czas, przekraczający 10 miesięcy, gdyż ustawa o systemie oświaty stwarza dostatecznie dużo możliwości rozwiązania sytuacji patowych, a przedłużanie stanu rzeczy, w którym szkoła lub placówka jest faktycznie pozbawiona swojego najważniejszego organu, w większości przypadków wskazuje na dążenie do obejścia ustawy i realizacji celów z nią sprzecznych". Biorąc pod uwagę fakt, że do dnia dzisiejszego sprawa z powództwa odwołanego dyrektora o przywrócenie do pracy, nie została zakończona w I instancji, a termin następnej rozprawy został wyznaczony dopiero na 6 czerwiec 2018 r., istniało duże ryzyko, iż szkoła w czerwcu 2018 r. pozostanie bez osób upoważnionych do kierowania nią.
Po dacie Zarządzenia Nr [...] odwołującego dyrektora z zajmowanego stanowiska wystąpił szereg okoliczności, które stawiają pod znakiem zapytania powrót A. M. na zajmowane stanowisko a nawet możliwość wykonywania zawodu nauczyciela. Odwołanemu Dyrektorowi Szkoły Podstawowej im. J. zostały postawione zarzuty z art. 271 § 1 kk tj. fałszerstwa intelektualnego polegających na wystawieniu dokumentu, w którym potwierdził nieprawdę co do okoliczności mającej oznaczenie prawne. A. M. antydatował dokumenty, które miały posłużyć jego żonie do uzyskania awansu zawodowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach nie są trafne.
Zarzut naruszenia art. 92 ust. l u.s.g. przez dokonanie błędnej wykładni jest bezzasadny. Należy zacząć od przypomnienia, że od 1 stycznia 2004 r. Sąd Najwyższy przestał sprawować nadzór judykacyjny nad sądami administracyjnymi. Oznacza to, że wykładnia zawarta w wyrokach tego Sądu wiąże sądy administracyjne, tak samo jak wykładnia doktrynalna, czyli mocą swoich argumentów. Z tego względu wykładnia przyjęta przez SN w wyroku z 9 grudnia 2004 r., I PK 100/04, OSNP 2005 nr 14, poz. 212 nie jest przekonująca dla składu NSA orzekającego w niniejszej sprawie, ponieważ nie uwzględnia całościowo charakteru tej sprawy, a mianowicie, że ma ona przede wszystkim charakter administracyjnoprawny. Trafnie przyjął Sąd I instancji, że w sprawach dotyczących powołania dyrektora szkoły źródłem zmian w tych stosunkach pracowniczych nie jest wolna wola pracodawcy, ale akty (uchwały lub zarządzenia) z zakresu administracji publicznej, podlegające w pierwszej kolejności nadzorowi "legalnościowemu" wojewody (art. 85 u.s.g.), a także podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.). Zatem takie czy inne rozstrzygnięcie sporu z zakresu prawa pracy, a więc w istocie sporu o wtórnych skutkach prawnych aktów administracyjnoprawnych podejmowanych przez organ prowadzący szkołę na podstawie art. 36a ust. 1 u.s.o. nie może niweczyć ani konwalidować aktów z zakresu administracji publicznej podjętych z naruszeniem prawa. Odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego ma bowiem charakter kompetencji władczej, związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty, określonych w przepisach mających charakter publicznoprawny. Personalny charakter aktu odwołania z funkcji kierowniczej nie stanowi zatem o jego prywatnoprawnym charakterze, gdyż obsada stanowiska kierowniczego w szkole jest formą zarządzania szkołą publiczną a zarządzanie szkołą wchodzi w zakres administracji publicznej sprawowanej przez organy samorządu terytorialnego.
W tym stanie faktycznym i prawnym jest rzeczą oczywistą, że skoro Wojewoda Ś. stwierdził nieważność zarządzenia odwołującego dyrektora szkoły, to w takiej sytuacji, od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego Gminie ([...] lipca 2017 r.) znalazł zastosowanie art. 92 ust. 1 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem: "Stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego". Zawarte w tym przepisie stwierdzenie "wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa" należy odczytywać w ten sposób, że zarządzenie, którego nieważność stwierdził organ nadzoru, od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego nie wywołuje skutków prawnych (zob. wyrok NSA z 3 września 2013 r., I OSK 968/13). Takie znaczenie art. 92 ust. 1 u.s.g. znajduje oparcie w ugruntowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie wykładni zbliżonego konstrukcyjnie art. 152 p.p.s.a., (w odniesieniu do jego treści obowiązującej do 14 sierpnia 2015 r.), w którym również mowa jest o wstrzymaniu wykonalności aktów zakwestionowanych przez sąd (wyrok NSA z 29 lipca 2004 r., OSK 591/04, ONSAiWSA z 2004 r., nr 2, poz. 32 z glosą Z. Kmieciaka, OSP 2005 r., nr 4, poz. 209; zob. też wyroki NSA z 29 września 2010 r., I OSK 1029/10 oraz z 9 grudnia 2008 r., I OSK 596/08). To zaś oznacza na gruncie rozpoznawanej sprawy, że Wójt Gminy M. nie miał prawa wydać Zarządzenia Nr [...] z [...] października 2017 r. w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły podstawowej, ponieważ wykonanie zarządzenia Wójta Gminy M. Nr [...] z [...] czerwca 2017 r. o odwołaniu ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół im. J. w M. zostało wstrzymane z mocy prawa na mocy art. 92 ust. 1 u.s.g. Oznacza to, że Wójt Gminy M. nie ma prawa do podejmowania żadnych czynności lub aktów zmierzających do obsadzenia stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół im. J. w M. do czasu usunięcia z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Ś. z [..] lipca 2017 r., znak [...], stwierdzającego nieważność zarządzenia Wójta Gminy M. Nr [...] z [...] czerwca 2017 r.
Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 63 ust. 10 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe. Przepis ten stanowi, że kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora. Oznacza to, że przytoczony przepis nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
Mając na uwadze podniesione wyżej względy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło