I OSK 2741/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-05
Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Maciej Dybowski, Jakub Zieliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opinia sądowo-psychiatryczno-psychologiczna wydana na potrzeby postępowania karnego, stwierdzająca u kierowcy objawy schizofrenii paranoidalnej i potrzebę leczenia szpitalnego, może stanowić uzasadnioną podstawę do skierowania go na badania lekarskie w celu ustalenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami?Ratio decidendi
Opinia sądowo-psychiatryczno-psychologiczna, nawet wydana na potrzeby postępowania karnego, może stanowić wiarygodną podstawę do skierowania kierowcy na badania lekarskie, jeśli stwierdza uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia psychicznego. Ostateczna ocena zdolności do kierowania pojazdami należy do uprawnionego lekarza, a decyzja o skierowaniu na badania ma na celu wyjaśnienie wątpliwości i zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy wystąpił o skierowanie T.K. na badania lekarskie ze względu na opinię sądowo-psychiatryczno-psychologiczną stwierdzającą u niego objawy schizofrenii paranoidalnej. Prezydent Miasta wydał decyzję o skierowaniu na badania, którą utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę T.K., uznając zasadność decyzji organów. T.K. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska- Matusiak Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Armińska po rozpoznaniu w dniu 5 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1539/15 w sprawie ze skargi T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 13 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1539/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 [aktualnie: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302], z późn. zm.) – dalej: p.p.s.a., oddalił skargę T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.
Wyrok ten zapadł w następującym stanie sprawy.
Wnioskiem z dnia 30 marca 2014 r. (data wpływu do organu: 4 kwietnia 2015 r.), Prokurator Prokuratury Rejonowej dla [...] (dalej również: Prokurator Rejonowy; Prokurator) wystąpił do Prezydenta Miasta [...] (dalej również: Prezydent Miasta; organ I instancji) o wydanie decyzji o skierowaniu T.K. (dalej również: zainteresowany; skarżący) na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Jako podstawę wniosku Prokurator Rejonowy wskazał art. 182 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. W uzasadnieniu swojego stanowiska Prokurator powołał się na sporządzoną w toku prowadzonego postępowania przeciwko wyżej wymienionemu o przestępstwo z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in., opinię sądowo-psychiatryczno-psychologiczną, z której wynika, że u badanego stwierdzono uzasadnione i poważne zastrzeżenia dotyczące stanu zdrowia.
Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...]Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami skierował T.K. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w zakresie prawa jazdy kategorii B, B+E, C, C+E, D, D+E – z uwagi na uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: Kolegium; organ odwoławczy; organ II instancji) decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając wniesione przez zainteresowanego odwołanie za nieuzasadnione.
W motywach rozstrzygnięcia, Kolegium powołując podstawę prawną z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2012 r., poz. 113, ze zm.), stwierdziło, że w rozpoznawanej sprawie na uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy wskazuje wniosek Prokuratora i przedstawiona aktualna opinia sądowo-psychologiczno-psychiatryczna z dnia [...] października 2014 r., w której biegli stwierdzili, że T.K. ujawnia objawy przewlekłego procesu psychotycznego o obrazie schizofrenii paranoidalnej. Organ II instancji stwierdził, że opinia ta stanowi wystarczającą podstawę do skierowania skarżącego na badania lekarskie. Odnosząc się do opinii przedłożonych przez skarżącego, Kolegium stwierdziło, że są one opiniami wcześniejszymi, zaś organ nie dysponuje wiedzą, by sprawdzić stan zdrowia kierowcy w zakresie przeszkód bądź ich braku do kierowania pojazdami mechanicznymi. Z tej przyczyny organ II instancji za zasadne uznał skierowanie kierowcy na badania. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o tym, że skarżący nie jest zdolny do kierowania pojazdami, służy natomiast wyjaśnieniu istniejących w tym względzie uzasadnionych wątpliwości.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: WSA w Rzeszowie; Sąd I instancji; Sąd) T.K. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania oraz dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów z dołączonych do skargi dokumentów na okoliczność wykazania, że nie jest osobą chorą psychicznie i nie ma przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Podtrzymując w całości argumentację odwołania i dołączając aktualne zaświadczenie lekarskie, skarżący podniósł, że jest osobą zdrową psychicznie i nie ma żadnych przeciwwskazań do kierowania przez niego pojazdami mechanicznymi.
WSA w Rzeszowie, motywując swoje rozstrzygnięcie, stwierdził, że decyzja z dnia 11 sierpnia 2015 r. została na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014 r., poz. 600, ze zm.), z którego wynika, że organ jest zobowiązany do skierowania określonego kierowcy na badania, jeżeli dojdzie do przekonania, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia tego kierowcy. Sąd podkreślił, że stan zdrowia osoby legitymującej się uprawnieniami do kierowania pojazdami mechanicznymi ma fundamentalne znaczenie dla zapewniania bezpieczeństwa ruchu drogowego i kierowca może podlegać kontroli stanu zdrowia, gdyż różnego rodzaju niedyspozycje i choroby, a także określone cechy osobowości mogą powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu, co w konsekwencji stwarzać może zagrożenie dla ruchu drogowego.
W ocenie Sądu I instancji, wydanie decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie, z powołaniem się na przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, odpowiada prawu. W tym zakresie uznał, że organy administracji zasadnie przyjęły, z zachowaniem zasad swobodnej oceny dowodów oraz na podstawie zgromadzonego w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, bez naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., że w sprawie tej zachodzi uzasadnione zastrzeżenie co do stanu zdrowia T.K., a zatem zaszła przesłanka do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie.
Sąd zwrócił uwagę na fakt złożenia przez Prokuratora wniosku z dnia [...] marca 2015 r. oraz opinii sądowo-psychiatryczno-psychologicznej z dnia [...] października 2014 r., sporządzonej w postępowaniu prowadzonym przeciwko skarżącemu podejrzanemu o popełnienie przestępstwa z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Dalej Sąd wskazał na to, że z opinii tej wynika, iż u skarżącego stwierdzono objawy przewlekłego procesu psychotycznego o obrazie schizofrenii paranoidalnej (początek procesu chorobowego określono na rok 2003) i w aktualnym stanie zdrowia wymaga bezwzględnego leczenia w warunkach szpitala psychiatrycznego. Sąd podniósł, że przedmiotowa opinia została sporządzona z oparciem się na wynikach aktualnie przeprowadzonych badań psychologiczno-psychiatrycznych oraz danych z dostępnej dokumentacji medycznej skarżącego (opinii sądowo-psychiatrycznych z 2007 r., 2008 r., 2013 r. i 2014 r.).
Zdaniem Sądu, okoliczności wynikające z uzyskanych w postępowaniu administracyjnym informacji, w tym opinii z dnia [...]października 2014 r., dawały podstawę do uznania, że organ powziął wiarygodną informację o istnieniu uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego. W konsekwencji Sąd uznał, że słusznie orzeczono o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie, przeprowadzane przez uprawnionego lekarza, w ramach którego dojdzie do sprawdzenia i oceny zdolności do kierowania pojazdami.
Sąd podkreślił, że orzeczenie o skierowaniu na badanie lekarskie w żadnej mierze nie zastępuje oceny dokonywanej przez uprawnionego lekarza, a która dopiero stwierdzi, czy istnieją lub nie przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. Wskazał również na to, że rolą organów administracji obu instancji nie było dokonanie oceny stanu zdrowia skarżącego w kontekście zachowania przez niego prawa jazdy (organy te nie dysponują specjalistyczną wiedzą medyczną niezbędną do oceny stanu zdrowia kierowcy), lecz dokonanie analizy uzyskanych informacji i udzielenie odpowiedzi, czy informacja ta budzi uzasadnione zastrzeżenie co do stanu zdrowia skarżącego i uzasadnia wydanie decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie.
Końcowo Sąd uznał powołanie się przez organy na opinię sądowo-psychologiczno-psychiatryczną z dnia [...] października 2014 r. za "uprawnione i prawidłowe", gdyż mogła ona – w świetle art. 75 k.p.a. – stanowić dowód w sprawie, będąc opinią najbardziej aktualną pod względem czasowym (przedłożone przez skarżącego opinie pochodzą z lat wcześniejszych, tj. 2012 r., 2013 r. i lipca 2014 r.).
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku T.K., zaskarżając to orzeczenie w całości, zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami – poprzez niewłaściwą jego wykładnię, w wyniku uznania, że względem skarżącego zaistniały uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia takiego stanowiska;
2. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. – poprzez niewyczerpujące zebranie, rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę i zbagatelizowanie przedłożonych przez skarżącego opinii sądowo-psychiatryczno-psychologicznych, jak i aktualnych zaświadczeń lekarskich, które jednoznacznie wykazują, że jest osobą zdrową oraz oparcie rozstrzygnięcia na nieaktualnej opinii wydanej dla celów postępowania karnego.
W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie wyjaśnił, że nie kwestionuje w żaden sposób, faktu, że opinia sądowo-psychiatryczno-psychologiczna z dnia [...] października 2014 r. mogła zostać powołana przez organy obu instancji, jak i tego, że mogła stanowić dowód w sprawie. Niemniej jednak podkreślił, że przedmiotowa opinia jest wyłącznie jednym z dowodów w sprawie i Sąd winien wydać wyrok mając na względzie całość materiału dowodowego, a nie tylko jego fragment.
Skarżący argumentował, że nie sposób uznać, iż względem skarżącego wystąpiły uzasadnione zastrzeżenia, o których mowa art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, gdyż jedyny dowód, który potwierdzałby taki stan rzeczy, został wydany wyłącznie na potrzeby postępowania karnego i "dotyczy kwestii poczytalności lub jej braku w czasie inkryminowanego zdarzenia, a zatem potwierdza "stan zdrowia psychicznego podejrzanego/oskarżonego na chwilę popełnienia przez niego czynu zabronionego". Powołując się na stanowisko sądu wojewódzkiego, skarżący stwierdził, że opinia wydana w toku postępowania karnego, dotycząca stricte odpowiedzialności karnej za popełnienie określonego czynu, nie ma odniesienia w toku postępowania administracyjnego do oceny zdolności czy możliwości kierowania przez skarżącego pojazdami.
Skarżący dalej wywodził, że w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego przedstawił szereg opinii i zaświadczeń lekarskich dowodzących, że jest osobą w pełni zdrową, względem których opinia - na którą powoływał się w swoim wniosku Prokurator - jest całkiem odosobniona. W jego ocenie Sąd I Instancji zupełnie zbagatelizował wnioski wynikające z przedłożonych dokumentów, uznając za wiarygodną wyłącznie opinię z października 2014 r., która na obecnym etapie postępowania jawi się jako nieaktualna. W tym kontekście podkreślił, że zaświadczenia lekarskie przedłożone przez stronę w skardze na decyzję Kolegium są aktualne, a co za tym idzie – najbardziej miarodajne w kontekście oceny stanu zdrowia skarżącego. Ponadto skarżący przedstawił okoliczności dotyczące uzyskania prawa jazdy na szereg kategorii pojazdów oraz bezkolizyjne uczestniczenie w ruchu drogowym, a także argumenty natury osobistej i słusznościowej, ze wskazaniem na to, że utrzymuje siebie i rodzinę, prowadząc pojazdy jako zawodowy kierowca.
Przy tak sformułowanych zarzutach, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz wydanie orzeczenia reformatoryjnego w trybie art. 188 p.p.s.a., tj. uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 11 sierpnia 2015 r. w całości i umorzenie postępowania lub ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I Instancji do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej również: Sąd kasacyjny) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a która to sytuacja w tym przypadku nie zachodziła. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych.
W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty wskazujące zarówno na naruszenie prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Skarga kasacyjna została zatem oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Przedmiot obydwu rodzajów zarzutów, jak i kierunek argumentacji skarżącego pozostawały jednak w ścisłym związku, co uzasadniało łączne ich rozpoznanie. Niewątpliwie bowiem to od sposobu wykładni przepisu art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, który to zarzut sformułowano w ramach materialnej podstawy kasacyjnej, zależy kierunek i zakres prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie o skierowanie kierowcy na badania lekarskie, a tego dotyczą zarzuty sformułowane w procesowej podstawie skargi kasacyjnej.
W związku z tym wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega, z zastrzeżeniem ust. 4, osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Z kolei art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b tej ustawy przewiduje, że starosta – odpowiednio również: prezydent miasta na prawach powiatu – wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.
Należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny, jak i wojewódzkie sądy administracyjne, już wielokrotnie na tle podobnych spraw wskazywały, że właściwy organ administracji, po otrzymaniu informacji, poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy, winien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym, badanym przypadku zastrzeżenia te są tego rodzaju, iż uzasadniają wydanie decyzji na podstawie powyżej przywołanych przepisów. Sformułowanie, że mają być one uzasadnione oznacza zatem przede wszystkim, że zastrzeżenia takie powinny być one oparte na wiarygodnych podstawach.
W świetle powyższego przepisu art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b powołanej ustawy, zastrzeżenia dotyczące stanu zdrowia muszą być "uzasadnione", a więc okoliczności ustalone przez organ muszą przynajmniej z dużym prawdopodobieństwem wskazywać, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami i powinny one zostać zweryfikowane podczas badania lekarskiego. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało zatem uprawnionym w tym zakresie lekarzom. Sformułowanie "uzasadnione zastrzeżenia" należy niewątpliwie interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Psychofizyczna kondycja kierowcy jest ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Dla zachowania bezpieczeństwa niezbędne jest więc czuwanie nad tym, by osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o takie uprawnienie, ale także w czasie późniejszym, kiedy korzystają z tych uprawnień. Stąd też dopuszczalna jest w tym zakresie ingerencja prawna organów administracji polegająca na doprowadzeniu do sprawdzenia stanu zdrowia kierowcy (por. np. wyroki NSA z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 605/14, 2 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1938/17, 28 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 421/15 i 13 września 2018 r. sygn. akt I OSK 2774/16 – orzeczenia dostępne w Internecie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Za tego rodzaju wiarygodną podstawę do powzięcia przez organ uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia należy z pewnością uznać opinię sądowo-psychiatryczną (psychiatryczno-psychologiczną) z dnia [...] października 2014 r., stwierdzającą u skarżącego objawy przewlekłego procesu psychotycznego o obrazie schizofrenii paranoidalnej (początek procesu chorobowego określono na rok 2003), a także że w aktualnym stanie zdrowia wymaga bezwzględnego leczenia w warunkach szpitala psychiatrycznego.
Nie ma przy tym znaczenia, że omawiana opinia sądowo-psychiatryczno-psychologiczna została wydana na potrzeby innego postępowania niż administracyjne, jak również, że nie dotyczyła czynu przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym. Jeżeli z opinii takiej wynikały uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia strony pod kątem możliwości kierowania pojazdami, to nie można było skutecznie zarzucać organowi, że wziął pod uwagę zawarte w takiej opinii wnioski. Sąd I instancji prawidłowo też podniósł, że przedmiotowa opinia z października 2014 r. została sporządzona z oparciem się na wynikach aktualnie przeprowadzonych badań psychologiczno-psychiatrycznych oraz danych z dostępnej dokumentacji medycznej skarżącego (opinii sądowo-psychiatrycznych z 2007 r., 2008 r., 2013 r. i 2014 r.). Biegli specjaliści zapoznali się zatem również z wcześniejszymi opiniami, które odmiennie wypowiadały się w przedmiocie stanu zdrowia skarżącego. Opinia z października 2014 r. wskazywała na określony, aktualny na czas jej sporządzenia, stan rzeczy i nie stoi ona w sprzeczności z tym, że wcześniej, czy później stan zdrowia skarżącego mógł być inny, np. z uwagi na dynamikę danego schorzenia, wobec czego diagnozy medyczne mogą się różnić (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2018 r. sygn. akt I OSK 2431/16, dostępny jw.). Z przywołanych przepisów wynika, że dla możliwości wydania decyzji nie jest wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy bowiem do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje przewidziane prawem orzeczenie. Można wręcz uznać, że istnienie niejednoznacznych czy odmiennych opinii sądowo-psychiatrycznych oraz zaświadczeń lekarskich tym bardziej świadczy o konieczności zweryfikowania oceny stanu zdrowia skarżącego pod kątem możliwości kierowania przez niego pojazdami.
Nie budziło zatem również wątpliwości, że przyjęta w tym wypadku przez organy, a następnie Sąd I instancji wykładnia art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami była prawidłowa. Wszystko powyższe świadczy o braku podstaw do wyprowadzenia tezy o naruszeniu przez Sąd I instancji art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami.
Przeciwko zastosowaniu w kontrolowanej sprawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami nie mogło również przemawiać powołane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej orzecznictwo WSA w Gdańsku (wyroki z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 434/14 i 3 lipca 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 346/14). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną nie podziela poglądu przeciwnego. Tym bardziej, że pierwszy z tych wyroków zapadł w zasadniczo odmiennym stanie faktycznym, a poczynione uwagi były jedynie "na marginesie", jak również z daleko idącym zastrzeżeniem. Również drugie z powołanych orzeczeń zostało wydane w innym, konkretnym stanie faktycznym. Ponadto prezentowana w tych orzeczeniach wykładnia pozostaje w sprzeczności z istotą i celem regulacji zawartej w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b powołanej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2879/16, dostępny jw.).
Na ocenę prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mogły też wpłynąć przedstawione przez skarżącego dokumenty, które miały potwierdzać obecny stan zdrowia skarżącego. Punktem odniesienia sądu administracyjnego kontrolującego zaskarżony akt jest bowiem stan faktyczny istniejący w dniu wydawania zaskarżonej decyzji. Podkreślić również należy, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko wyjaśnieniu istniejących w tym względzie uzasadnionych wątpliwości. W wyniku przeprowadzonego badania może się bowiem okazać, że dana osoba jest w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2744/16, dostępny jw.).
Uznając za nieuzasadniony zarzut naruszenia powołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania, podkreślić trzeba, że sąd administracyjny bezpośrednio nie stosuje przepisów normujących procedurę administracyjną, wobec tego uchybienie sądu wojewódzkiego w tym zakresie należy powiązać z odpowiednim przepisem procedury sądowoadministracyjnej. Nie można było zatem zarzucić Sądowi I instancji wydania zaskarżonego wyroku z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., gdyż sąd administracyjny tych przepisów nie mógł zastosować, a jedynie skontrolować ich stosowanie przez właściwe organy. Niemniej jednak Sąd kasacyjny, mając na uwadze stanowisko wyrażone w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. I OPS 10/09 (ONSAiWSA 1/2010/1/1, uchwała dostępna jw.) oraz zasadę falsa demonstratio non nocet (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 391/15, dostępny jw.), rozpoznał skargę kasacyjną również w tym zakresie, mimo braku powiązania powołanych w ramach procesowej podstawy kasacyjnej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przepisami procedury sądowoadministracyjnej.
Skoro w przedmiotowej sprawie zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego pochodziły z wiarygodnego źródła oraz były uprawdopodobnione stosowną dokumentacją, to należało uznać, że stan faktyczny sprawy został w toku postępowania administracyjnego prawidłowo wyjaśniony, a zatem nie doszło do istotnego uchybienia przez organy przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie ustalono wystarczające okoliczności, aby uznać, że istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego. Zachodziła zatem konieczność skierowania go na badania lekarskie w celu ustalenia braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, jest to bowiem uprawnione działanie organów państwa w celu zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego a tym samym ochrony zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego, także samego skarżącego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z art. 207 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło