I OZ 724/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2015 r. o sygn. akt I SA/Wa 424/15 w sprawie z wniosku S.K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej postanawia: oddalić zażalenie. Pismem z dnia 14 lutego 2015 r. S.K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2015 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 4 grudnia 2014 r. nr [...], na podstawie której odmówiono odstąpienia od ustalania opłaty za pobyt dziecka D.K. w pieczy zastępczej tj. Pogotowiu Opiekuńczym nr 1 przy ul. [...] oraz Ośrodku Wspomagania Rodziny przy ul. [...]. Jednocześnie w skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przez co należy rozumieć sytuację, gdy szkoda (majątkowa, a także niemajątkowa) nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie wniosek strony skarżącej o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie może zostać uwzględniony. Po pierwsze strona nie przedstawiła jakichkolwiek argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Podnoszone zaś w skardze zarzuty odnoszą się w istocie jedynie do zaskarżonej decyzji i będą przedmiotem oceny Sądu dopiero na etapie merytorycznego rozpoznawania sprawy. Po drugie, skoro wskazana w art. 61 § 3 P.p.s.a., szkoda lub trudne do odwrócenia skutki mają być rezultatem wykonania podjętego w sprawie rozstrzygnięcia to uznać należy, że przedmiotem ochrony tymczasowej w postaci zastosowania instytucji wstrzymania wykonania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy przy tym rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie postępowania egzekucyjnego do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią rozstrzygnięcia zawartego w tym akcie. Rozstrzygnięciem takim nie jest na pewno decyzja o odmowie odstąpienia od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Decyzja ta nie przyznaje bowiem stronie żadnych uprawnień ani nie nakłada na nią żadnych obowiązków. W konsekwencji nie ulegało wątpliwości Sądu, że zaskarżona decyzja nie nadaje się do wykonania, bowiem nie wywiera ona żadnych skutków materialnoprawnych. Zażalenie na postanowienie wywiódł S.K. Wskazał w uzasadnieniu, że odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spowoduje wydanie decyzji o ustaleniu stosownej opłaty, narażając na zbędne koszty postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, na które wniesiono skargę, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności dotyczy przy tym aktów i czynności wykonalnych tj. nadających się do wykonania i wymagających wykonania (np. decyzji zarządzającej przymusowe wykwaterowanie). Przedmiotem wykonania aktu jest każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego do jego wykonania (adresata rozstrzygnięcia) polegające na działaniu, zaniechaniu pewnego działania, znoszeniu zachowań innych podmiotów czy nawet świadczeniu w rozumieniu prawa cywilnego. Cechy wykonalności nie mają zaś zasadniczo akty odmowne (zob. T. Woś, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Warszawa 2011, s. 424-428; B. Dauter, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205-205; Z. Kmieciak, Ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, "Państwo i Prawo" 2003, nr 5, s. 19, 26; A. Skoczylas, Glosa do postanowienia NSA z dnia 17 lipca 2006 r. o sygn. akt I FZ 281/06, "Orzecznictwo Sądów Polskich" 2007, nr 6, s. 461-462). Podobne stanowisko prezentowane jest także w orzecznictwie sądów administracyjnych, które zaznaczają, iż nie może być mowy o wykonaniu decyzji odmownej, gdyż nie posiada ona przedmiotu wykonania. Z tego względu nie można skutecznie domagać się jej wstrzymania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 2 czerwca 2015 r., II FZ 361/15; z dnia 8 lutego 2011 r. o sygn. akt I OZ 85/11; z dnia 20 stycznia 2011 r. o sygn. akt I OZ 24/11; z dnia 8 grudnia 2010 r. o sygn. akt II OZ 1254/10; z dnia 4 sierpnia 2010 r. o sygn. akt II FZ 360/10; z dnia 25 maja 2005 r. o sygn. akt II OZ 458/05 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podsumowując, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może być tylko wówczas skuteczny, gdy przedmiot tej decyzji nadaje się do wykonania. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie jej przedmiotem jest decyzja odmawiająca odstąpienia od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, która nie podlega wykonaniu. W nawiązaniu do argumentacji zawartej w zażaleniu wskazać należy, że ustalenie i egzekwowanie od skarżącego stosownej opłaty będzie stanowiło odrębną sprawę administracyjną, w której – w przypadku skargi do sądu administracyjnego – również mogą być na wniosek skarżącego badane przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu. Niemniej, w niniejszej sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Irrelewantne są przy tym podane przez skarżącego względy ekonomiki procesowej. Wobec powyższego, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.