I OZ 976/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 30 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 998/16 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego w sprawie ze skargi G.K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 12 kwietnia 2016 r. nr [..] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i mianowania na równorzędne stanowisko służbowe postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 998/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił G.K. wstrzymania wykonania rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia 12 kwietnia 2016 r. nr [..] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i mianowania na równorzędne stanowisko służbowe. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że skarżący wraz ze skargą skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego, jednak go nie uzasadnił. Sąd I instancji wskazał, iż wydając orzeczenie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, Sąd winien oprzeć swoje rozstrzygnięcie zarówno na ocenie wniosku skarżącego, jak i materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy w zakresie zbadania zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania. Konieczność natomiast uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na wnioskodawcy. To na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą ocenić, czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Następnie Sąd podkreślił , iż w niniejszej sprawie nie można się dopatrzeć ewentualnych zagrożeń uzasadniających dopuszczalność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim Sąd zauważył, że zaskarżony rozkaz personalny o zwolnieniu z zajmowanego stanowiska i mianowaniu na równorzędne stanowisko służbowe został już wykonany, gdyż określał on wprost datę zwolnienia na dzień 31 marca 2016 r. i datę mianowania na dzień 1 kwietnia 2016 r. Natomiast warunkiem zastosowania instytucji wstrzymania wykonania jest istnienie możliwości wystąpienia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie ma zatem podstaw do jej zastosowania, gdy wszystkie skutki, które mogły wyniknąć z wykonania decyzji, już wystąpiły. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania ma funkcję wyłącznie prewencyjną i nie daje możliwości odwrócenia dokonanych już czynności. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył G.K.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Złożenie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien zbadać czy zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd może zatem wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 P.p.s.a., ale tylko wówczas, jeżeli realne jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym ocena tych przesłanek pozostawiona jest uznaniu sądu. Ciężar dowodu w zakresie wykazania w/w okoliczności spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania takiego aktu lub czynności strona nie wskaże okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to nie można tego uznać za brak formalny wniosku (art. 49 § 1 P.p.s.a.), lecz za brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku. Uzasadnienie wniosku nie jest bowiem elementem obligatoryjnym, wpływającym na ważność wniosku i warunkującym jego dopuszczalność, zatem nie podlega uzupełnieniu, poprzez wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. Ma ono za zadanie jedynie wykazanie i uprawdopodobnienie zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, a więc jego niezamieszczenie nie powoduje odrzucenia wniosku, a jedynie uniemożliwia ewentualną ocenę okoliczności sprawy w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., art. 61, teza 11 oraz postanowienia: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2013 r. sygn. akt I OZ 848/13 oraz z dnia 16 września 2014 r. sygn. akt I OZ 744/14). Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stanowisko Sądu I instancji jest prawidłowe, bowiem w niniejszej sprawie przesłanki ochrony tymczasowej nie wystąpiły. Skarżący w żaden sposób nie uzasadnił swojego wniosku, a w konsekwencji nie wykazał, na czym konkretnie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków miałoby polegać. Brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Nie jest bowiem rolą Sądu domniemywanie, gdzie wnioskodawca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2010 r. sygn. akt II FZ 223/10, z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II OZ 73/11, z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 2988/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Ponadto należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie skarżący został już zwolniony z zajmowanego stanowiska i mianowany na równorzędne stanowisko służbowe w dacie określonej w zaskarżonym rozkazie personalnym. Rozkaz personalny określił datę zwolnienia skarżącego ze służby na dzień 31 marca 2016 r. i datę mianowania na dzień 1 kwietnia 2016 r., zatem w dacie orzekania przez Sąd I instancji - skutek wynikający z rozkazu personalnego już nastąpił. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji jest w takim przypadku bezprzedmiotowe, nie ma bowiem możliwości odwrócenia dokonanych już czynności. Skutki kwestionowanej przez G.K. decyzji mogą być zatem zniwelowane jedynie przez pozytywne dla skarżącego orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uwzględniające jego skargę, a nie poprzez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt I OZ 896/08 LEX nr 564272). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w sentencji postanowienia.