II FSK 1311/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-03-05
Skład orzekający: Antoni Hanusz, Stefan Babiarz, Stanisław Bogucki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zbycia certyfikatów inwestycyjnych objętych w zamian za udziały w spółce z o.o., historyczny koszt nabycia tych udziałów może stanowić koszt uzyskania przychodu z tytułu zbycia certyfikatów?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że umowa przeniesienia własności udziałów w spółce z o.o. na fundusz inwestycyjny w zamian za certyfikaty inwestycyjne jest umową zbycia, która generuje przychód w momencie przeniesienia własności udziałów. Kosztem uzyskania przychodu z tego tytułu są wydatki na nabycie udziałów. Zbycie certyfikatów inwestycyjnych jest odrębną czynnością, a kosztem uzyskania przychodu z ich zbycia są wydatki na nabycie certyfikatów, a nie historyczny koszt nabycia udziałów.Stan faktyczny
Skarżący planował zbyć udziały w spółce z o.o. poprzez ich darowiznę lub wpłatę na certyfikaty inwestycyjne funduszu zamkniętego. Zapytał, czy w przypadku zbycia certyfikatów objętych w zamian za udziały, koszt historyczny nabycia tych udziałów będzie kosztem uzyskania przychodu. Organ podatkowy uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że wniesienie udziałów do funduszu stanowi zbycie, a kosztem uzyskania przychodu z tego tytułu są wydatki na nabycie udziałów, które nie mogą być jednocześnie kosztem zbycia certyfikatów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od K. O. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 1545/10 w sprawie ze skargi K. O. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w W. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 15 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K. O. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. działającego z upoważnienia Ministra Finansów kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrokiem z dnia 22 lutego 2011 r., III SA/Wa 1545/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. O. (zwanego dalej: skarżącym) na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 15 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynika, że skarżący jest właścicielem 50% udziałów w spółce z o.o. z siedzibą oraz miejscem zarządu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Właścicielem pozostałych 50% udziałów jest jego brat. Spółka ta jest obecnie jedynym udziałowcem innej spółki z o.o., z siedzibą i miejscem zarządu na terenie Polski, z którą planuje połączyć się przez przejęcie. Spółka z o.o., w której mają udziały, będzie spółką przejmującą. Dodał, że - wraz z bratem - zamierzają dokonać zbycia przedmiotowych udziałów. Rozważają dokonanie darowizny udziałów spółki z o.o. na rzecz funduszu inwestycyjnego zamkniętego, działającego na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 146, poz. 1546 ze zm.), zwanej dalej: "u.f.i." W wyniku darowizny nie otrzymają nowych certyfikatów inwestycyjnych, natomiast zwiększeniu ulegnie wartość już posiadanych przez nich certyfikatów. Rozważają również dokonanie wpłaty udziałami spółki z o.o. na certyfikaty inwestycyjne funduszu zamkniętego- taka możliwość jest przewidziana w statucie funduszu.
Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego skarżący zapytał czy zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.); dalej "u.p.d.o.f.", kosztem uzyskania przychodu w przypadku zbywania certyfikatów inwestycyjnych objętych w zamian za wniesienie wpłaty w postaci udziałów jest: koszt historyczny nabycia tych udziałów (wydatki poniesione na ich nabycie) wniesionych do funduszu oraz inne wydatki związane z objęciem certyfikatów inwestycyjnych (o ile takie wydatki będą miały miejsce)?
Zdaniem Skarżącego w przypadku zbywania certyfikatów inwestycyjnych objętych w zamian za wniesienie wpłaty w postaci udziałów wskazane wydatki są kosztami uzyskania przychodu. Transakcja wpłaty udziałami na certyfikaty inwestycyjne funduszu jest specyficzną transakcją przeprowadzoną na podstawie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych. W stosunku do takiej czynności u.p.d.o.f. nie przewiduje odrębnego reżimu ustalania kosztów uzyskania przychodów
Będzie miał tu zatem zastosowanie art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f., z którego wynika, że wydatki na nabycie certyfikatów inwestycyjnych zaliczane są przez podatnika do kosztów uzyskania przychodów dopiero w momencie ustalenia dochodu z odpłatnego ich zbycia. W związku z faktem, iż skarżący nabędzie certyfikaty inwestycyjne w drodze wniesienia udziałów, koszt nabycia certyfikatów inwestycyjnych powinien być ustalony na podstawie wydatków faktycznie poniesionych na nabycie (objęcie) udziałów wniesionych do funduszu, którymi opłacono certyfikaty inwestycyjne oraz na objęcie certyfikatów inwestycyjnych (o ile takie będą poniesione). Przyjęcie odmiennej wykładni będzie bowiem zdaniem skarżącego prowadziło, z jednej strony, do liczenia przychodu oraz kosztu uzyskania przychodu w momencie nabycia certyfikatów inwestycyjnych, oraz, z drugiej strony, w momencie zbycia tych certyfikatów inwestycyjnych do liczenia podatku od przychodu (bez uwzględnienia kosztów uzyskania tego przychodu), a nie od dochodu.
W interpretacji indywidualnej z dnia 15 marca 2010 r. Minister Finansów uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe. Powołując się na art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. oraz art. 23 ust. 1 pkt 38 tej ustawy podniósł, że kosztem uzyskania przychodu z tytułu zbycia certyfikatów inwestycyjnych objętych za udziały spółki będzie wysokość faktycznie poniesionych wydatków na ich nabycie, odpowiadająca ich wartości w dniu objęcia certyfikatów. Kosztem będą również inne, ewentualne wydatki związane z objęciem certyfikatów (opłaty notarialne, prowizje biura maklerskiego itp.), o ile takie wydatki będą poniesione i odpowiednio udokumentowane. Wykazanie natomiast związku poniesionych kosztów z uzyskanym przychodem oraz okoliczności, że ich poniesienie ma wpływ na wysokość osiąganych przychodów, obciąża podatnika.
2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej, zarzucając naruszenie art.22 ust. 1 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f., poprzez ich błędną wykładnię przejawiającą się w uznaniu, że nieprawidłowe jest stanowisko, iż kosztem uzyskania przychodu w przypadku zbywania certyfikatów inwestycyjnych objętych w zamian za wniesienie wpłaty w postaci udziałów jest: koszt historyczny nabycia tych udziałów (wydatki poniesione na ich nabycie) wniesionych do funduszu oraz inne wydatki związane z objęciem certyfikatów inwestycyjnych (o ile takie wydatki będą miały miejsce).
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę stwierdził, że wydatki poniesione na nabycie udziałów stanowią koszt uzyskania przychodu z tytułu zbycia tych udziałów, które nastąpiło z chwilą objęcia certyfikatów inwestycyjnych. Sąd podzielił przy tym pogląd, że w momencie wniesienia udziałów do funduszu inwestycyjnego powstanie przychód opodatkowany na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. Stanowisko takie zajął również Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia 15 marca 2010 r., na którą skarga skarżącego została oddalona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 1544/10.
Odwołując się do poglądów wyrażonych w dotychczasowym orzecznictwie sadów administracyjnych Sąd pierwszej instancji stwierdził, że pojęcie "zbycie" użyte w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. oznacza każdą formę przeniesienia własności udziałów lub akcji. Z tego względu tak samo jak sprzedaż (zamianę) należy traktować przeniesienie własności udziałów w zamian za certyfikaty inwestycyjne. Zdaniem sądu, w świetle art. 28 ust. 2 u.f.i. umowa, na mocy której w zamian za udziały wspólnik uzyskuje od funduszu świadczenie w postaci certyfikatów inwestycyjnych ma charakter odpłatny, ponieważ każda z jej stron zobowiązuje się świadczyć na rzecz drugiej strony. Wniesienie udziałów do funduszu, skutkujące przeniesieniem ich własności na fundusz, wiąże się z uzyskaniem przez skarżącego stosownego ekwiwalentu. Sąd zauważył, że wartość pieniężna certyfikatów inwestycyjnych nabytych przez skarżącego w zamian za udziały będzie jego przychodem na dzień objęcia certyfikatów, natomiast nie zgodził się z tym, że objęcie certyfikatów inwestycyjnych nie generuje rzeczywistego i definitywnego przysporzenia majątkowego, które ewentualnie powstanie dopiero z chwilą zbycia lub umorzenia certyfikatów. Wskazał przy tym, że zbycie udziałów i zbycie certyfikatów inwestycyjnych są niezależnymi czynnościami, których przedmiot jest różny. Podlegają one zatem odrębnemu opodatkowaniu, aczkolwiek w każdym przypadku przychód zostanie rozpoznany w momencie zbycia (udziałów i certyfikatów inwestycyjnych). W przypadku rozpoznania przychodu w chwili przeniesienia udziałów na fundusz inwestycyjny w zamian za certyfikaty inwestycyjne o określonej wartości, kosztem uzyskania tego przychodu będą wydatki na nabycie udziałów. A skoro wydatki te stanowią koszt uzyskania przychodu ze zbycia udziałów, to nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodu ze zbycia certyfikatów inwestycyjnych. Natomiast gdy przychód będzie następnie rozpoznany w chwili zbycia certyfikatów inwestycyjnych, to wówczas kosztem uzyskania tego przychodu będą wydatki na nabycie certyfikatów inwestycyjnych określone poprzez ich wartość z dnia przydziału w zamian za zapłatę dokonaną nie w pieniądzu, ale poprzez wniesienie do funduszu inwestycyjnego udziałów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1844/08). Aby bowiem nabyć certyfikaty inwestycyjne skarżący wyzbył się ze swojego majątku udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.
5. W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił wyrokowi naruszenie:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej: "P.p.s.a."– poprzez wydanie z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy [co dodatkowo naruszyło przepis art. 146 § 1 P.p.s.a. przejawiające się w naruszeniu art. 22 ust. 1 w zw. z art. 23 ust.1 pkt 38 u.p.d.o.f. w zw. z art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 17 ust. 1 (w szczególności art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f., art. 18 oraz art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 u.p.d.o.f.- poprzez błędną wykładnię, a w dalszej kolejności niewłaściwe zastosowanie przepisów u.p.d.o.f. do stanu faktycznego przedstawionego przez skarżącego, przejawiające się w uznaniu, iż w zaprezentowanym zdarzeniu przyszłym, na zasadzie art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. kosztem uzyskania przychodu z tytułu zbycia certyfikatów objętych za udziały spółki będzie wysokość faktycznie poniesionych wydatków na ich nabycie, odpowiadająca ich wartości w dniu objęcia certyfikatów, podczas gdy prawidłowym jest uznanie że prawidłowa wykładnia i zastosowanie art. 22 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1, art. 18 oraz art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 u.p.d.o.f. prowadzi do wniosku, że kosztem uzyskania przychodu w podatku PIT w przypadku zbywania certyfikatów inwestycyjnych objętych przez wnioskodawcę w funduszu w zamian za wniesienie wpłaty w postaci udziałów spółki jest koszt historycznych nabycia udziałów spółki (wydatki poniesione na nabycie udziałów spółki) wniesionych do funduszu oraz inne wydatki poniesione przez wnioskodawcę związane z objęciem certyfikatów inwestycyjnych (o ile takie wydatki miały miejsce)
2) na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. –wydanie z naruszeniem przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co narusza art. 146 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4, art. 134 § 1, art. 135, art. 151 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a., art. 3 § 1 i 2 pkt 4a p.p.s.a., art. 14a, art. 14b § 1-3 i art. 14c § 1-2, art. 14e § 1, art. 121 § 1 w związku z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) –poprzez błędne uznanie przez WSA w wyroku za prawidłowe stanowisko Ministra Finansów zawartego w interpretacji indywidualnej, co w efekcie doprowadziło do oddalenia skargi , błędnego uzasadnienia wyroku oraz niewywiązania się przez WSA z obowiązku rozpoznania istoty sprawy będącego wyrazem kontroli działań administracji publicznej.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA, względnie o uchylenie wyroku i merytoryczne rozpoznanie sprawy poprzez uchylenie interpretacji Ministra Finansów.
5. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył powołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania. Zarzuty te nie zostały zresztą w rzeczowy sposób uzasadnione poza ogólnym stwierdzeniem o wadliwie wykonanym obowiązku kontroli decyzji administracyjnej oraz błędnym zastosowaniu art. 151 P.p.s.a., który w ocenie skarżącego jest wynikiem naruszenia przepisów ustawy podatkowej. Zbadania wymagają zatem zarzuty naruszenia prawa materialnego zawarte w pkt 1 skargi kasacyjnej.
Autor skargi kasacyjnej w jej uzasadnieniu po raz kolejny prezentuje własną interpretację przepisów prawa materialnego i wywodzi, że historyczny koszt nabycia udziałów spółki, wniesionych następnie do funduszu inwestycyjnego w zamian za certyfikaty inwestycyjne, będzie stanowić koszt uzyskania przychodu w przypadku zbycia tychże certyfikatów. Stanowisko takie jest jednak niewłaściwe.
Przede wszystkim stwierdzić należy, że prawidłowa jest wykładnia art. 10 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. przyjęta przez Sąd pierwszej instancji. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd uwzględnił przy określaniu przedmiotu opodatkowania fakt, że zgodnie z art. 7 ust. 1 u.f.i. co do zasady wpłaty do funduszu inwestycyjnego są dokonywane w formie pieniężnej. Przepis art. 7 ust. 4 u.f.i. wykazuje jednak, że pod pojęciem wpłaty rozumieć należy także wniesienie do funduszu papierów wartościowych oraz udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, o których mowa w art. 7 ust. 2. Przepis ten zalicza do nich: 1) zdematerializowane papiery wartościowe dopuszczone do publicznego obrotu – jeżeli statut funduszu tak stanowi, 2) inne - niż zdematerializowane papiery wartościowe - udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością- jeżeli ustawa oraz statut funduszu tak stanowią. Podobnie z art. 128 ust. 1 u.f.i. wynika, że statut funduszu inwestycyjnego zamkniętego może przewidywać (i w rozpoznawanym stanie faktycznym przedstawionym we wniosku przewidywał) dokonywanie wpłat na certyfikaty inwestycyjne papierami wartościowymi, udziałami w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością lub prawami, o których mowa w art. 147 ust. 1 pkt 1 lit a i b oraz pkt 2 . Udziały te (papiery wartościowe i prawa z art. 147 ust. 1 pkt 1 lit. a i b oraz pkt 2, jak stanowi art. 128 ust. 2 u.f.i.) będą wycenione według metody przyjętej przez fundusz dla wyceny aktywów funduszu. Nie dotyczy to oczywiście wpłat pieniężnych. W przypadku zaś wpłat do funduszu dokonywanych w innych - niż zdematerializowane - papierach wartościowych, udziałach w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością lub prawach, o których mowa w art. 147 ust. 1 pkt 1 lit. a i b oraz pkt 2, osoba zapisująca się na certyfikaty inwestycyjne przenosi, w drodze umowy, zgodnie z odrębnymi przepisami prawa z tych papierów, udziałów lub prawa, o których mowa w art. 147 § 1 pkt 1 lit. a i b oraz pkt 2 na fundusz oraz składa u depozytariusza kopię tej umowy , a w przypadku papierów wartościowych- także te papiery, jeżeli papiery wartościowe nie mają formy dokumentu - dokument potwierdzający ich posiadanie na podstawie właściwych przepisów. Umowa przeniesienia własności praw z udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością na fundusz jest więc umową zbycia tych praw, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. (wyroki NSA z dnia 22 sierpnia 2012 r., II FSK 52/11, z dnia 6 kwietnia 2011 r., II FSK 2056/09, z dnia 13 stycznia 2009 r., II FSK 873/08, wyroki WSA w Białymstoku z dnia 17 grudnia 2008 r., I SA/ Bk 517/08, WSA w Krakowie z dnia 24 czerwca 2008 r., I SA/ Kr 671/07, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 3 marca 2008 r., I SA/ Bd 844/07). W piśmiennictwie (M. Barczak, Wpłata na certyfikaty inwestycyjne za pomocą udziałów w spółce z o.o., Prawo Spółek 2006, nr 10, str. 10) przyjmuje się, że osoba zapisująca się na certyfikaty inwestycyjne powinna otrzymać potwierdzenie wpłaty, a zapisanie się na certyfikaty jest nieodwołalne i bezwarunkowe oraz nie może nastąpić z zastrzeżeniem terminu. Ponadto do umowy zbycia udziałów stosuje się ogólne zasady zbywania udziałów wynikające z k.s.h. dotyczące formy prawnej (art. 180 k.s.h.) lub ewentualnych ograniczeń zbywalności udziałów (art. 182 k.s.h.). W zamian za zbywane udziały wspólnik uzyskuje papiery wartościowe- certyfikaty inwestycyjne. W wyniku tej transakcji to nie posiadacz certyfikatów inwestycyjnych - a zamknięty fundusz inwestycyjny - staje się wspólnikiem w spółce z o.o., a ten pierwszy tylko uczestnikiem funduszu. Stopień ingerencji funduszu w działalność spółki zależy natomiast od charakteru funduszu.
Generalnie rzecz biorąc powyższe uwagi wykazują jednoznacznie, że umowa przeniesienia własności praw udziałowych jest umową sprzedaży (art. 155 § 1 w związku z art. 535 k.c.). Zgodnie z art. 536 § 1 k.c. cenę, która należy do istotnych postanowień umowy, można także określić przez wskazanie podstaw do jej ustalenia. Zatem okoliczność, że w umowie zbycia udziałów w zamian za nie wspólnik uzyskuje certyfikaty inwestycyjne nie prowadzi do wniosku, że umowa tego rodzaju będzie jakąś – jak twierdzi się w skardze kasacyjnej- "unikalną czynnością prawną przewidzianą jedynie przez przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych i nieprzewidzianą w kodeksie cywilnym, jak i w kodeksie spółek handlowych. Na jej charakter nie wpływa w żadnym stopniu to, że nie kreuje ona rodzaju aportu, ani to, że nie wspólnik- a spółka- stanie się wspólnikiem i przysługiwać jej będą określone prawa związane z jej udziałem. W zamian za to dotychczasowy wspólnik stanie się uczestnikiem funduszu inwestycyjnego i wykonywać będzie prawa jego uczestnika w zależności od rodzaju funduszu. Na charakter tej umowy nie ma istotnego wpływu to, że zgodnie z art. 131 u.f.i., fundusz inwestycyjny zamknięty ma obowiązek dokonywać wyceny aktywów funduszu i ustalania jego wartości netto oraz wartości netto przypadającej na certyfikat inwestycyjny z częstotliwością określoną w statucie, nie rzadziej jednak niż raz na 3 miesiące oraz na 7 dni przed rozpoczęciem przyjmowania zapisów na certyfikat kolejnej emisji, a także w dniu wykupywania certyfikatów. Ten obowiązek w powiązaniu z jednolitą metodą wyceny aktywów funduszu i udziałów w spółce z o.o. lub prawami, o których mowa w art. 147 ust. 1 pkt 1 lit a i b oraz pkt 2 u.f.i. prowadzi do koniecznego wniosku, że cena zbycia udziałów będzie ekwiwalentna w stosunku do wartości certyfikatów. Nie zmienia tego fakt, że certyfikaty są niepodzielne. W konsekwencji nie sposób zgodzić się z poglądem skargi kasacyjnej i wspierającej go argumentacji wyroku NSA z dnia 19 października 2010 r., II FSK 1047/09, że "w momencie wniesienia udziałów/ papierów wartościowych do funduszu inwestycyjnego zamkniętego, inwestor nie uzyskuje automatycznie realnego przysporzenia trwale powiększającego jego aktywa i stanowiącego przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. Przychód taki powstaje dopiero na drugim etapie procesu inwestycji, tj. w razie umorzenia certyfikatów (także w przypadku likwidacji funduszu), zbycia certyfikatów na rzecz osoby trzeciej albo w następstwie wypłaty dochodów funduszu bez umarzania certyfikatów inwestycyjnych". Zauważyć bowiem trzeba, że w omawianym przypadku art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f. stanowi, że od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną pobiera się podatek w wysokości 19 % uzyskanego dochodu. Dochodem zaś jest tu różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną, a kosztami uzyskania przychodów określonymi na podstawie art. 22 ust.1f lub art. 23 ust. 1 pkt 38. Zauważyć przy tym trzeba, że powyższe zróżnicowanie objęte alternatywą "lub" wynika z tego, że art. 30b ust. 1 u.p.o.f. ma zastosowanie także i do obrotu zbycia certyfikatów inwestycyjnych nabytych w zamian za udział w spółce z o.o. (art. 30b ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f.). Stąd w rozpoznawanej sprawie – zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. - w przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny (jakim jest certyfikat inwestycyjny), na dzień zbycia tych udziałów (akcji) albo wkładów, koszt uzyskania przychodów ustala się w wysokości:
a) nominalnej wartości objętych udziałów (akcji) albo wkładów z dnia ich objęcia- jeżeli te udziały (akcje) albo wkłady zostały objęte za udziały niepieniężne w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część,
b) (pominięto jako niemający znaczenia w sprawie).
W konsekwencji także i w tej transakcji powstanie koszt uzyskania przychodu. Nie zachodzi więc tutaj niebezpieczeństwo podwójnego opodatkowania, skoro akt zbycia tych certyfikatów jest odrębną czynnością prawną i odrębnym - niezależnym od poprzedniego- aktem obrotu, które podlegają niezależnemu opodatkowaniu. Odpłatne zbycie certyfikatów inwestycyjnych, jako papierów wartościowych (art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f.) będzie też generowało przychód z kapitałów pieniężnych, a koszty jego uzyskania zostały określone w art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. Za powyższą interpretacją przemawia także art. 30b ust 7 u.p.d.o.f., nakazujący tu stosować odpowiednio art. 30a ust. 3 u.p.d.o.f., który dotyczy możliwości identyfikowania certyfikatów inwestycyjnych w funduszach inwestycyjnych i wykazuje, że przyjąć należy, iż są to tzw. certyfikaty (FIFO).
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a., a w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 §2 i art. 210 § 1 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło