II FSK 2392/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku "S." sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej "S." sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wr 137/12 w sprawie ze skargi "S." sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 23 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 137/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę "S." sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 23 listopada 2011 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. Od powyższego orzeczenia Spółka wniosła skargę kasacyjną. Następnie w piśmie z dnia 8 marca 2013 r. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku Spółka podniosła, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzić może znaczną szkodę i spowodować trudne do odwrócenia skutki, a jednocześnie istnieje duże prawdopodobieństwo uwzględnienia skargi na działalność rzeczoznawcy majątkowego, którego operaty szacunkowe stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że nie posiada wolnych środków finansowych w kwocie 344.933,00 zł pozwalających zaspokoić wierzytelność wynikającą z zaskarżonej decyzji, tym bardziej, że suma tego zobowiązania podatkowego jest dla Spółki kwotą znaczną w stosunku do możliwości finansowych oraz osiąganych zysków. Brak wstrzymania wykonania decyzji mógłby doprowadzić do powstania nieodwracalnych skutków oraz powstania znacznej szkody, gdyż Spółka zmuszona by była do wyzbycia się składników majątkowych niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej, a nawet doprowadzić do jej upadłości oraz przynieść negatywne skutki społeczne, tj. utratę pracy przez pracowników i wspólników. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej P.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi kasacyjnej nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie dominuje stanowisko – akceptowane przez skład orzekający w niniejszym postępowaniu – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. postanowienia NSA: z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11, z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11 czy z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA). Za zasadne uznać należy przyjęcie, że skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny. Należy podkreślić, że użyte w art. 61 § 3 P.p.s.a. pojęcia nieostre, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wymagają skonkretyzowania w postaci argumentacji strony skarżącej, względnie gdy okaże się to konieczne, zobrazowania opisanej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów (por. post. NSA z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, niepubl.). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Spółka nie wykazała, aby wykonanie zaskarżonej decyzji groziło niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Za niewystarczające należy bowiem uznać ograniczenie się przez skarżącą do stwierdzenia, że postępowanie egzekucyjne może doprowadzić do utraty płynności finansowej, jak i spowodować wystąpienie ryzyka likwidacji działalności gospodarczej. Skarżąca nie przedstawiła podstawowej dokumentacji, tj. wyciągów z rachunków bankowych, odpisu rocznego zeznania podatkowego za ubiegłe lata, wyciągu z księgi rachunkowej Spółki itp., z której by wynikało, że sytuacja finansowa faktycznie nie pozwala wywiązać się z zobowiązań podatkowych. Nie załączono żadnych dokumentów sytuację majątkową Spółki obrazujących, które mogłyby przekonać Sąd o konieczności udzielenia ochrony tymczasowej. Skarżąca wskazała, że kwota pozwalająca zaspokoić wierzytelność jest dla niej kwotą o znacznej wartości w stosunku do jej możliwości finansowych. Odnosząc się do tej kwestii należy wskazać, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. post. NSA z dnia 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09, CBOSA). Zauważyć nadto należy, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi strony uiszczone już, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony. Stąd też w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny jednocześnie nadmienia, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, o czym stanowi art. 61 § 4 P.p.s.a. To jednak w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji