II GSK 2367/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło – Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 359/13 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem objętym skargą kasacyjną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie przed tym Sądem w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. z dnia [...] grudnia 2011 r. cofnięto [...] (dalej też jako skarżąca, strona) zezwolenie na prowadzenie punktu aptecznego. Od powyższej decyzji strona odwołała się do Głównego Inspektora Farmaceutycznego, który decyzją z dnia [...] października 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2012 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (zarejestrowaną pod sygn. akt VI SA/Wa 359/13). Główny Inspektor Farmaceutyczny, po dokonaniu - w związku z wniesioną skargą - analizy akt administracyjnych postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, stwierdził, iż zawarte w skardze wnioski o uchylenie w całości decyzji organów obydwu instancji zasługują na uwzględnienie. W konsekwencji decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. uchylił w całości zarówno swą decyzję z dnia [...] października 2012 r., jak i decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. z dnia [...] grudnia 2011 r. Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2013 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (zarejestrowaną pod sygn. akt VI SA/Wa 1117/13). Według Sądu I instancji o umorzeniu postępowania przesądziła okoliczność, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2012 r., jak też utrzymana przez nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. z dnia [...] grudnia 2011 r., zostały uchylone decyzją organu z dnia [...] lutego 2013 r. Tym samym akt będący przedmiotem zaskarżenia został wyeliminowany z obrotu prawnego, na skutek podjętych przez organ, w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) czynności autokontrolnych. Przestał w konsekwencji istnieć przedmiot zaskarżenia, czyniąc wydanie rozstrzygnięcia w badanej sprawie zbędnym. WSA podkreślił, że skarga [...] na decyzję autokontrolną Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2013 r. zarejestrowana pod sygn. akt VI SA/Wa 1117/13, została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucona z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Jeżeli strona nie wniesie skutecznej skargi w wyżej wskazanym terminie decyzja autokontrolna staje się prawomocna, co skutkuje umorzeniem postępowania ze skargi na decyzję uchyloną decyzją autokontrolną. Tym samym w realiach rozpoznawanej sprawy postępowanie sądowe ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2012 r. podlegać będzie umorzeniu jako bezprzedmiotowe, z uwagi na okoliczność, że skarga [...] na decyzję autokontrolną Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2013 r. jest bezskuteczna z uwagi na jej odrzucenie przez Sąd. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła [...] domagając się jego uchylenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, tj. art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że decyzje autokontrolna z dnia [...] lutego 2013 r. uchylająca w całości zarówno decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2012 r. jak i decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. z dnia [...] grudnia 2011 r. stała się prawomocna, a w konsekwencji umorzenie postępowania przez Sąd I instancji na skutek uznania go za bezprzedmiotowe, mimo że skarżąca złożyła w terminie skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2013 r., która do chwili obecnej nie została prawomocnie rozpatrzona. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Jakkolwiek, Sąd I instancji uzasadniając zaskarżone postanowienie przyjął wadliwe założenie, że postępowanie sądowe ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2012 r. podlegać będzie umorzeniu jako bezprzedmiotowe, z uwagi na okoliczność, że skarga ww. na decyzję autokontrolną Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2013 r. jest bezskuteczna z uwagi na jej odrzucenie przez Sąd, to samo rozstrzygnięcie Sądu I instancji należy uznać za prawidłowe. Należy w tym miejscu podkreślić, że decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny uchylił w całości zarówno swoją decyzję z dnia [...] października 2012 r., jak i decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. z dnia [...] grudnia 2011 r. Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2013 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (zarejestrowaną pod sygn. akt VI SA/Wa 1117/13). Postanowieniem z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1117/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił ww. skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Jednakże Sądowi jest wiadomo z urzędu, że od tego postanowienia skarżąca wniosła skargę kasacyjną, która została zarejestrowana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pod sygnaturą akt II GSK 2368/13. Zatem Sąd I instancji przedwcześnie uznał, że decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2013 r. stała się prawomocna, co ma skutkować umorzeniem postępowania ze skargi na decyzję uchyloną tą właśnie decyzją. Kwestia prawomocności decyzji wiąże się z możliwością sądowej kontroli decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 11 marca 2010 r. sygn. akt II OW87/09). Za prawomocne decyzje administracyjne uznaje się decyzje ostateczne, które zostały utrzymane w mocy przez sąd administracyjny lub sąd powszechny albo które nie zostały zaskarżone przez strony do sądu. Prawomocność decyzji oznacza uzyskanie przez decyzję ostateczną swoistej cechy w wyniku upływu czasu od momentu uzyskania ostateczności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt IV SAB/Wa 170/08). Niemniej jednak Sąd I instancji zasadnie postąpił, umarzając postępowanie w tejże sprawie. Wydana bowiem przez organ ostateczna decyzja z dnia [...] lutego 2013 r., spowodowała, że decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego została wyeliminowana z obrotu prawnego. W tym momencie postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe z uwagi na brak decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia. W tych okolicznościach sąd zmuszony był do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania w ramach art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2008 r., sygn. akt I FSK 1189/08). Wskazać w tym miejscu należy, że w piśmiennictwie i orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest trafnie pogląd, że wydanie przez organ odwoławczy decyzji w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. – wzruszającej decyzję ostateczną zaskarżaną do sądu administracyjnego powoduje, iż skarga skierowana do sądu traci swój byt. Jednak uchylenie przez sąd administracyjny decyzji autokontrolnej skutkuje następnie tym, że odżywa zarówno decyzja organu, jak i skarga złożona na nią do sądu administracyjnego. Wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany przekazać skargę na decyzję poprzednio wydaną wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Przyjmuje się również, że obowiązek rozpoznania przez sąd administracyjny skargi złożonej na decyzję ostateczną aktualizuje się pomimo tego, że wcześniej wydane zostało postanowienie o umorzeniu postępowania. Prawomocność materialna postanowienia wydanego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zostaje wzruszona wskutek prawomocnego wyroku uwzględniającego skargę na decyzję autokontrolą. W rezultacie uchylenie decyzji autokontrolnej oznacza, że postępowanie z pierwotnej skargi nie jest już bezprzedmiotowe i musi toczyć się według zasad postępowania sądowoadministracyjnego (por. J.P. Tarno, Komentarz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2010, s. 179; wyrok NSA z 7 kwietnia 2011 r. sygn. akt II FSK 1552/10; wyrok NSA z 11.05.2011 r. sygn. akt II OSK 810/10). Zatem dopiero ewentualne prawomocne rozstrzygnięcie Sądu uwzględniające skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2013 r. spowoduje, że postępowanie z pierwotnej skargi na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2012 r. nie będzie już bezprzedmiotowe. Z tych wszystkich względów, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.