II OSK 1383/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-12-11
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Jerzy Krupiński, Małgorzata Masternak - Kubiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 marca 2012 r. oraz decyzję z dnia 24 sierpnia 2007 r., opierając się na błędnym ustaleniu, że obie te decyzje pozostawały w obrocie prawnym w momencie wydawania wyroku?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie ustalił, iż w obrocie prawnym funkcjonowały dwie decyzje odwoławcze dotyczące tej samej sprawy. Decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 sierpnia 2007 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego przez Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 16 stycznia 2013 r., która została utrzymana w mocy decyzją z dnia 19 lutego 2013 r. Miało to miejsce przed wydaniem wyroku przez WSA. W związku z tym, WSA nie mógł uchylić decyzji, która już nie istniała w obrocie prawnym, ani zarzucać organowi naruszenia powagi rzeczy osądzonej. Dlatego też, zaskarżony wyrok WSA został uchylony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia obowiązku zamurowania otworów okiennych i wentylacyjnych w budynku znajdującym się w rejestrze zabytków. Po serii decyzji organów administracyjnych i uchyleniach przez sądy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 marca 2012 r. oraz decyzję z dnia 24 sierpnia 2007 r. Skarżący organ zarzucił WSA błędne ustalenie, że obie te decyzje pozostawały w obrocie prawnym w momencie wydawania wyroku, podczas gdy decyzja z 24 sierpnia 2007 r. została wcześniej wyeliminowana z obrotu prawnego przez Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. W.Ś. podnosił, że otwory powstały przed wpisaniem kamienicy do rejestru zabytków, co miało sanować ich istnienie.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia del. NSA Jerzy Krupiński (spr.) sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2014r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 82/13 w sprawie ze skargi W.Ś. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 26 marca 2012 r. nr WOA.7721.318.2011 MO w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Po 82/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w wyniku rozpoznania skargi W.Ś. uchylił decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 marca 2012 r., nr WOA.7221.318.2011MO, oraz decyzję tego organu z dnia 24 sierpnia 2007 r., nr WOA-7144/388a/05-07/5308 w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych.
Wyrok wydany został w następujących, ustalonych przez Sąd I instancji, okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
W dniu 11 lipca 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gnieźnie (dalej też: PINB) wydał decyzję nr SOA.7355/14/321m.GN/07/3057–1031, nakazującą W.Ś. zamurowanie wszystkich otworów (okien, otworów wentylacyjnych) na nieruchomości położonej przy [...]. Od powyższej decyzji złożył odwołanie W.Ś. i w wyniku rozpoznania tego odwołania Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu (dalej też: WWINB) decyzją z dnia 24 sierpnia 2007 r., nr WOA – 7144/388a/05-07/5308, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z przepisem art. 45 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj. Dz. U. z 2003 r., nr 162, poz. 1568 ze zm.) to wojewódzki konserwator zabytków jest organem właściwym do wydania decyzji nakazującej przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowania terenu albo decyzji zobowiązującej do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu, w przypadku wykonywania robót budowlanych bez pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Skarga od powyższej decyzji, złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przez A.B. - współwłaściciela nieruchomości położonej przy [...]została odrzucona postanowieniem z dnia 15 listopada 2007 r.
Decyzją z dnia 25 października 2011 r., nr DON/ORZ/7200/670/11, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej też: GINB) stwierdził nieważność decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 sierpnia 2007 r., a następnie na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia 16 grudnia 2011 r., nr DON/ORZ/7200/670-1/11, utrzymał decyzję własną w mocy.
Stwierdzenie nieważności decyzji WWINB z dnia 24 sierpnia 2007 r. spowodowało, że po powtórnym rozpoznaniu odwołania od decyzji z dnia 11 lipca 2007 r. doszło do wydania decyzji WWINB z dnia 26 marca 2012 r., nr WOA. 7721.318.2011MO, utrzymującej nakaz zamurowania otworów okiennych i wentylacyjnych na granicy działek [...], a zmieniającej wyłącznie termin wykonania tegoż obowiązku. Ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę organ II instancji ustalił, że na działce nr [...]przy pl. [...]posadowiony jest budynek mieszkalny (budynek główny z oficynami). Kamienica przy placu [...], usytuowana na działce nr [...], zbudowana w 1882 roku wg projektu R.T., decyzją Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu z dnia 22 grudnia 2000 r. została wpisana do rejestru zabytków pod nr [...]. Z kolei nieruchomość przy placu [...]znajduje się w zabytkowym układzie urbanistycznym, który decyzją Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 27 stycznia 1956 r. został wpisany do rejestru zabytków pod nr [...]. W prowadzonym postępowaniu ustalono, że w budynku głównym od strony działki sąsiedniej (dz. nr [...]) znajduje się 10 otworów okiennych i 6 wentylacyjnych, zaś w oficynie od strony działki [...]znajdują się 3 okna i 5 otworów wentylacyjnych. Otwory okienne mają różną wielkość, usytuowane są bez żadnej symetrii i harmonii, co przedstawia materiał fotograficzny zgromadzony przez organ I instancji. Z zebranych w toku postępowania przez PINB kserokopii zbiorów Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie i zasobów archiwalnych Starostwa Powiatowego w Gnieźnie wynika, że nieruchomość przy pl. [...]oznaczona była jako działka nr [...] (obecnie dz. [...]) a nieruchomość przy pl. [...]oznaczona była jako działka nr [...] (obecnie dz. nr [...]). Teren ten oznaczono jako "[...]". Parcela oznaczona obecnie nr [...]zabudowana była od frontu budynkiem mieszkalnym z oficynami. Na parceli oznaczonej obecnie nr [...], w części frontowej, znajdował się budynek mieszkalny z oficyną, rozebrany na mocy decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Gnieźnie z dnia 21 sierpnia 1946 r., nr 560/46 i zarządzenia Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Gnieźnie z dnia 16 kwietnia 1959 r., nr [...]. Budynki nie były usytuowane w zabudowie zwartej – pomiędzy nimi (na terenie parceli nr 3) była przestrzeń o szerokości 3,22 m. Zarówno budynek główny jak i oficynę na parceli nr [...]zaprojektowano w granicy z działką nr [...]. Budynek frontowy z oficyną zaprojektowano pod kątem względem siebie, ale ścianę poprowadzono prostopadle do ulicy na całej długości. Z dokumentacji budynku wynika, że w żadnej ze ścian szczytowych nie zaprojektowano otworów okiennych czy wentylacyjnych. Również z mapy sytuacyjnej z 1984 r., stanowiącej załącznik do pozwolenia na budowę budynku na działce nr [...], wynika, że ścianę szczytową budynku posesji nr [...]zaprojektowano jako "ścianę bez otworów". Organ podkreślił, że w aktach sprawy znajduje się pozwolenie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Gnieźnie z dnia 11 października 1956 r. na wykucie w murze ogniochronnym otworu okiennego dla naświetlenia kuchni w lokalu nr [...], w budynku przy posesji nr [...], wydane dla J.O.. W pozwoleniu zawarto ostrzeżenie, że: "pozwolenie jest odwołalne i na tutejsze zarządzenie należy otwór okienny zamurować". W aktach zgromadzonych przez PINB w Gnieźnie znajdują się też kserokopie innych wniosków o pozwolenie na wykucie okien w ścianie szczytowej, brak jednak odpowiedzi na te wnioski. Ponadto z akt wynikało, że pismem z dnia 16 września 1950 r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Gnieźnie wniosło o wyrażenie zgody na wybicie w ścianie szczytowej 10 otworów na wyciory kominowe i miejscowy Nadzór Budowlany odmówił wyrażenia takiej zgody. Osoby wezwane (m.in. lokatorzy poszczególnych lokali) nie posiadały wiedzy odnośnie daty wykonania otworów. Na podstawie złożonych wyjaśnień i innych dokumentów za najbardziej prawdopodobne uznano, że otwory powstawały od lat 50 – 90 ub. wieku. Dokonując analizy przepisów prawnych na przestrzeni czasu w jakiej posadowiono obiekt i jego istnienia organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 196 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939 r., nr 34, poz. 216 ze zm.) budynki ogniotrwałe wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jak też budynki nieogniotrwałe, wznoszone w odległości mniejszej niż 4 metry od tej granicy powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniotrwały bez otworów okiennych i próżni, grubości równającej się co najmniej długości 1 cegły, wykonany z cegły palonej lub innego materiału ogniotrwałego, wyprowadzony od fundamentów przez wszystkie kondygnacje. Rozporządzenie uchylone zostało ustawą z dnia 31 sierpnia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1961 r., nr 7, poz. 46). W myśl obowiązującego przepisu art. 20 ust. 3 zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budownictwa powszechnego (Dz. U. nr 26, poz. 157 ze zm.) odległość wolnostojącego budynku zwróconego do sąsiedniego budynku ścianą przeciwpożarową nie mogła być mniejsza niż 3 m. Kolejne rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r., nr 17, poz. 62 ze zm.) uzależniało odległość ściany budynku od granicy od stopnia uciążliwości. Przy zaliczeniu przedmiotowego budynku do kategorii UI – obiekty i urządzenia mało uciążliwe – minimalna odległość winna wynosić 15 m (tabela nr 10). Wreszcie rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r., nr 15, poz. 140, ze zm.) oraz aktualnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.), nie zezwalają na sytuowanie otworów w ścianie budynku znajdującego się w granicy z działką sąsiednią (§ 12 obu rozporządzeń zezwala na sytuowanie budynku w granicy działki przy spełnieniu dodatkowych wymagań i w przypadku gdy jest to ściana bez otworów). W ocenie organu odwoławczego, w analizowanym okresie nie było aktu prawnego zezwalającego na wykucie otworów okiennych lub wentylacyjnych w ścianie szczytowej budynku usytuowanego w granicy. Stąd należało nakazać zamurowanie wszystkich otworów okiennych i wentylacyjnych jako wykonanych samowolnie, z naruszeniem prawa i niemożliwych do zalegalizowania. Ze względu na upływ terminu wyznaczonego w zaskarżonej decyzji PINB w Gnieźnie, organ odwoławczy skorzystał z możliwości wydania rozstrzygnięcia kasacyjno-reformacyjnego i uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wykonania obowiązku i w tym zakresie wyznaczył termin 2 miesięcy od dnia doręczenia decyzji drugoinstancyjnej, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wywiódł W.Ś., zarzucając naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie w sprawie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w szczególności dowodów na okoliczność, czy w momencie wpisywania do budynku przy [...]do rejestru zabytków w dniu 22 grudnia 2000 r., w elewacji szczytowej było 10 otworów okiennych i 6 otworów wentylacyjnych oraz czy w zachodniej elewacji oficyny zachodniej były 3 otwory okienne i 5 otworów wentylacyjnych. Zarzuty skarżącego sprowadzały się do tego, że skoro do wybicia otworów okiennych i wentylacyjnych doszło przed wpisaniem kamienicy do rejestru zabytków, to obecnie już po jej wpisaniu, nakazywanie zamurowywania otworów jest niedopuszczalnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 399/12, zawiesił postępowanie na podstawie przepisu art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: P.p.s.a., do czasu zakończenia sprawy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, pod sygn. VII SA/Wa 494/12, ze skargi W.Ś. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 grudnia 2011 r., nr DON/ORZ/7200/670-1/11, utrzymującą w mocy decyzję z dnia 25 października 2011 r., nr DON/ORZ/7200/670/11, stwierdzającą nieważność decyzji WWINB z 24 sierpnia 2007 r.
W dniu 10 października 2012 r. zapadł wyrok uchylający opisane wyżej decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i wyrok ten stał się prawomocny. Wobec tego w dniu 22 stycznia 2013 r. Sąd I instancji podjął zawieszone postępowanie.
Uwzględniając skargę Sąd wskazał, że stosownie do przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Kierując się tą zasadą, niezależnie od treści skargi Sąd dopatrzył się, że kontrolowana decyzja jest drugą decyzją wydaną w tej samej sprawie, bowiem na skutek prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił obie decyzje GINB orzekające o nieważności decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 sierpnia 2007 r., nr WOA 7144/388a/05-07/5308, pozostają w obrocie prawnym dwie decyzje drugoinstancyjne, wydane w stosunku do decyzji PINB w Gnieźnie z dnia 11 lipca 2007 r. Pierwsza to decyzja z dnia 24 sierpnia 2007 r., którą uchylono decyzję PINB z dnia 11 lipca 2007 r. w całości i umorzono postępowanie I instancji oraz druga z dnia 26 marca 2013 r., którą utrzymano w mocy decyzję z dnia 11 lipca 2007 r. w części nakazującej zamurowanie otworów w budynku, a zmieniono rozstrzygnięcie odnośnie terminu w jakim należy to zrobić. Sąd podkreślił, że do uchylenia decyzji stwierdzających nieważność decyzji z dnia 24 sierpnia 2007 r. doszło już po wydaniu decyzji odwoławczej, a zatem WWINB nie mógł przewidywać, że ostatecznie dojdzie do sytuacji, że pozostaną w obrocie prawnym jego dwie decyzje. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2012 r. jest prawomocny, a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wprawdzie omawiany wyrok dotyczył postępowania nadzwyczajnego, w którym stwierdzono nieważność decyzji WWINB z dnia 24 sierpnia 2007 r., to jednak Sąd wyraził pogląd, że bez oceny tego, czy w okolicznościach sprawy możliwa była ingerencja nadzoru budowlanego, nie jest możliwa prawidłowa ocena decyzji kontrolowanej w niniejszym postępowaniu. Dalej Sąd stwierdził, że "tylko merytoryczna ocena dopuszczalności ingerencji nadzoru budowlanego, w zakresie w jakim miało to miejsce po myśli decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lipca 2007 r., da podstawę dla oceny dopuszczalności jej uchylenia i umorzenia postępowania, w decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym". Z tych też powodów Sąd uznał, że należało uchylić decyzję organu odwoławczego z 24 sierpnia 2007 r., nr WOA-7144/388a/05-07/5308, w której to decyzji organ uchylił decyzję pierwszoinstancyjną PINB w Gnieźnie z dnia 26 lipca 2007 r., tylko dlatego, że uznał, iż właściwym organem dla wydawania nakazów będzie Wojewódzki Konserwator Zabytków. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że również organy właściwe dla ochrony zabytków nie uznały się za właściwe do załatwienia istoty sprawy. Powyższa sytuacja nakłada na Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązek sprawdzenia, czy faktycznie postępowanie przed organami ochrony zabytków w przedmiotowej sprawie się nie toczy i w przypadku potwierdzenia, podjęcie działań należnych do nadzoru budowlanego. Nie można bowiem podzielić wywodów skarżącego, że wpisanie obiektu do rejestru zabytków sanuje roboty budowlane wykonane z naruszeniem przepisów prawa budowlanego, wykonane przed wpisaniem obiektu do rejestru zabytków. Jak wykazał prawidłowo WWINB na przestrzeni lat nie było aktu prawnego zezwalającego na wykucie otworów w ścianie budynku usytuowanego w granicy. Skoro do takiej sytuacji doszło organy nadzoru budowlanego są władne do nałożenia obowiązków wykonania czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego i zarzucił na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.") naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1c i art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w jej granicach, co skutkowało bezpodstawnym uchyleniem decyzji WWINB z dnia 26 marca 2012 r. (WOA.7721.318.2011.MO) oraz decyzji WWINB z dnia 24 sierpnia 2007 r., nr WCA-7144/388a/05-07/5308, nie pozostającej w obrocie prawnym od dnia 20 lutego 2013 r. W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wydając zaskarżony wyrok Sąd oparł się na błędnym ustaleniu, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 sierpnia 2007 r., podczas gdy decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie, na ponad miesiąc przez wydaniem wyroku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie w dniu 16 stycznia 2013 r., w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2012 r., sygn. VII SA/Wa 494/12, wydał decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 sierpnia 2007 r., a w dnia 19 lutego 2013 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie utrzymał własną decyzję w mocy. Tak więc Sąd wydając skarżony wyrok uchylił decyzję z 24 sierpnia 2007 r., której nie było już w obrocie prawnym oraz uchylił decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 marca 2012 r., traktując ją niesłusznie jako drugą decyzję w tej samej sprawie, czyli wydaną z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Skutkowało bezpodstawnym uchyleniem obu wymienionych w sentencji zaskarżonego wyroku decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt l OPS 10/09, opubl. w ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Skargę kasacyjną oparto wyłącznie na podstawie kasacyjnej wynikającej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. na podstawie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W istocie sporne jest między autorem skargi kasacyjnej a stanowiskiem Sądu I instancji to, czy w sprawie można było mówić o istnieniu w obiegu prawnym dwóch decyzji odwoławczych dotyczących tej samej decyzji pierwszoinstancyjnej.
Powyższa kontrowersja dotyczy zatem prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji. Podniesiony w tej mierze zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. jest trafny. Przepis ten stanowi, że sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przyjął, że na skutek uchylenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzji stwierdzającej nieważność decyzji odwoławczej WWINB z dnia 24 sierpnia 2007 r., decyzja ta ponownie weszła do obiegu prawnego, a to powoduje, że decyzja zaskarżona została wydana w sprawie rozstrzygniętej tą ostateczną decyzją z dnia 24 sierpnia 2007 r. Sąd ten nie wziął jednak pod uwagę, że już po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (wyrok z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 494/12) decyzji GINB stwierdzających nieważność wspomnianej decyzji WWINB, a przed wydaniem zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 16 stycznia 2013 r. po raz kolejny stwierdził nieważność decyzji z dnia 24 sierpnia 2007 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją GINB z dnia 19 lutego 2013 r., wydaną po rozpatrzeniu wniosku W. Ś. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Miało to zatem miejsce również przed datą wydania zaskarżonego wyroku.
W takim stanie rzeczy ustalenie Sądu I instancji, że w obrocie prawnym pozostają dwie równorzędne decyzje odwoławcze, dotyczące decyzji z dnia 11 lipca 2007 r. było błędne. Decyzja GINB wydana w postępowaniu nieważnościowym uostateczniła się w dniu 19 lutego 2013 r. i spowodowała wyeliminowanie z obiegu prawnego decyzji z dnia 24 sierpnia 2007 r.
Prawidłowo zatem należało przyjąć, że ani w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji (26 marca 2012 r.) ani w dacie wyrokowania przez Sąd I Instancji (27 marca 2013 r.) nie istniała w obiegu prawnym decyzja odwoławcza z dnia 24 sierpnia 2007 r. Nie było wobec tego podstaw prawnych i faktycznych do zarzucenia organowi naruszenia powagi rzeczy osądzonej (art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.).
W konsekwencji zgodzić się także należało z wywodem skargi kasacyjnym, kwestionującym możliwości uchylenia decyzji odwoławczej z dnia 24 sierpnia 2007 r.
Mając powyższe na uwadze na podstawie przepisu art. 185 § 1 należało zaskarżony wyrok uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpozna skargę W.Ś. i przed dokonaniem merytorycznej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji zwróci uwagę na toczące się postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące kontroli legalności decyzji GINB z dnia 19 lutego 2013 r. W sprawie tej orzekał zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (wyrok z dnia 30 lipca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 861/13) jak i Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2852/13). Wynik i przebieg tego postępowania może mieć wpływ na ocenę zgodności z prawem decyzji zaskarżonej oraz na konieczny zakres orzekania na podstawie przepisu art. 134 § 1 i 135 P.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia przepis art. 207 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło