II OSK 1654/20

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-05-17

Skład orzekający: Robert Sawuła, Andrzej Jurkiewicz, Grzegorz Antas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego powinien wstrzymać postępowanie legalizacyjne w sytuacji, gdy toczy się postępowanie dotyczące zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które może umożliwić legalizację samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie jest zobowiązany do wstrzymania postępowania legalizacyjnego z powodu toczącego się postępowania w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ ten jest zobowiązany kierować się ustaleniami obowiązującego planu miejscowego w dniu rozstrzygania sprawy. Ponadto, brak udostępnienia kopii protokołów z czynności dowodowych nie stanowi naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu, jeśli strona miała możliwość zapoznania się z ich treścią lub nie sprecyzowała wniosku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki obiektu letniskowego i zbiornika bezodpływowego, zrealizowanych na bazie przyczepy kempingowej, wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a utrzymanego w mocy przez Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora. Inwestor złożył skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących legalizacji obiektów w kontekście planowanych zmian planu miejscowego oraz brak zawieszenia postępowania do czasu zakończenia procedury planistycznej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Go 830/19 w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 września 2019 r. znak: WOK.7721.99.2019.KBoj w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 4 marca 2020 r., II SA/Go 830/19 oddalił skargę P.K. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: LWINB) z 26 września 2019 r. nr WOK.7721.99.2019.KBoj utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) z 28 czerwca 2019 r. nr 180/2019, którą wskazany organ, działając na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), dalej: p.b., a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej: k.p.a., P.K. jako inwestorowi rozebrać obiekt letniskowy o wymiarach około 9,6 m x 6,0 m, zrealizowany na bazie przyczepy kempingowej o wymiarach około 8,4 m x 3,1 m oraz zbiornik bezodpływowy na ścieki, znajdujące się na działce nr ew. [...] położonej w obrębie [...], gm. [...]. P.K. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 48 ust. 2 p.b. w zw. z art. 2 Konstytucji poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na naruszeniu zasady demokratycznego państwa prawnego i zaufania do państwa i tworzonego prawa (w tym prawa miejscowego), polegające na przyjęciu, że strona postępowania nie ma możliwości legalizacji obiektów, pomimo świadomości, że zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (w zakresie projektowanym, tj. dopuszczającym możliwość zabudowy) spowoduje konieczność uchylenia orzeczonego nakazu rozbiórki; 2) art. 48 ust. 1 pkt 2 p.b. poprzez błędne zastosowanie polegające na nakazaniu stronie skarżącej wykonania rozbiórki, która jest techniczne na przedmiotowym terenie niemożliwa (niewykonalna) z uwagi na podmokły i bagnisty teren (wada rażącego naruszenia prawa); 3) art. 48 ust. 2 p.b. poprzez błędne zastosowanie i brak zobowiązania strony do przedłożenia zaświadczenia o zgodności zabudowy z planem miejscowym, pomimo że właściwym organem do określania zgodności zabudowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest wójt (burmistrz/prezydent miasta), a nie PINB; I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a, w zw. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji, pomimo braku zawieszenia przez organy nadzoru budowlanego postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowania w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego działkę nr ew. [...] położoną w miejscowości [...] przez Radę Miejską we [...], pomimo że powyższe postępowanie stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i wpływa bezpośrednio na zakończenie niniejszego postępowania oraz możliwość legalizacji obiektów, albowiem projekt zmiany studium i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewiduje dla przedmiotowej działki możliwość zabudowy; 2) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. art. 10 § 1 w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji, pomimo że organy dopuściły się naruszeń przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w postaci braku udostępnienia stronie kopii protokołów z czynności dowodowych (m.in. oględzin), co skutkowało ograniczeniem prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu oraz brakiem możliwości odniesienia się do okoliczności stanu faktycznego wynikających z tych protokołów; Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, decyzji LWINB oraz poprzedzającej ją decyzji PINB, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, oświadczając, że wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżącego na uzasadnionych podstawach. Powołany w podstawie skargi kasacyjnej art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Zarzut uchybienia przez Sąd I instancji dyspozycji powyższego przepisu nie został w skardze kasacyjnej w prawidłowy sposób uzasadniony, ponieważ powiązanie go w sprawie z regulacją art. 97 § 1 pkt 4, a także art. 10 § 1 i art. 73 § 1 k.p.a. w żaden sposób nie ujawnia, jakie przyczyny mające związek ze wskazanym przepisami procesowymi nakazują skarżącemu dostrzegać w zaskarżonej decyzji LWINB z 26 września 2019 r. wady kwalifikowane uzasadniające stwierdzenie nieważności tego aktu. To zaniechanie koresponduje ze zgłoszonym przez skarżącego wnioskiem, by Naczelny Sąd Administracyjny, kierując się art. 188 p.p.s.a., uchylając zaskarżony wyrok, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z 28 czerwca 2019 r. a nie o stwierdzeniu nieważności obu tych decyzji. Przyjmowaniu, że decyzje organów nadzoru budowlanego powinny być wyeliminowane z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, powinno odpowiadać prawidłowo sformułowane żądanie (art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), której to cechy wniosek o zastosowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny sankcji wzruszalności niewątpliwie nie posiada. Kontekst poruszonej kwestii nakazuje również zwrócić uwagę na to, że jeżeli skarżący uznaje, iż nałożony na niego obowiązek jest niewykonalny i stan ten ma charakter trwały, to okoliczność ta stanowi wadę kwalifikowaną decyzji wymienioną w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Odniesienie do tejże sytuacji w podstawie przytoczonego przez skarżącego zarzutu kasacyjnego "wady rażącego naruszenia prawa", stanowiącej samodzielną przesłankę stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), jest stąd nieprawidłowe. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przeszkodą procesową do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji kończącej postępowanie legalizacyjne (art. 48-49a p.b.) nie jest okoliczność prowadzenia przez właściwy organ gminy postępowania w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, jak też zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego niezależnie od tego, na jakim etapie procedury te znajdują się. Taki pogląd interpretacyjny został wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 października 2018 r., II OSK 2869/18 oddalającym skargę kasacyjną skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 5 czerwca 2018 r., II SA/Go 180/18, którym został oddalony sprzeciw wniesiony przez skarżącego na decyzję LWINB z 19 lutego 2018 r. nr WOK.7721.178.2017.KBoj. Sformułowana przez skarżącego argumentacja odnosząca się do akcentowania prowadzonej przez Radę Miejską we [...] procedury zmiany studium, której zakończenie mogłoby skutkować zmianą ustaleń planistycznych dotyczących terenu, na którym znajduje się działka nr ew. [...], obręb [...], pomija, że organ nadzoru budowlanego w postępowaniu legalizacyjnym jest zobowiązany kierować się obowiązkiem ustalenia planistycznego przeznaczenia terenu według przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dniu rozstrzygania sprawy, a więc powinien uwzględnić, określając sytuację prawną inwestora (sprawcy samowoli budowlanej), brzemiennie aktualnego (obowiązującego) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podkreślenia w tym kontekście wymaga, że odczytywanie we wskazany sposób treści obowiązku ciążącego w kontrolowanym postępowaniu na PINB i LWINB, uniemożliwiające w konsekwencji przypisanie Sądowi I instancji naruszenia art. 48 ust. 2 p.b. w zw. z art. 2 Konstytucji RP i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jest wynikiem tego, iż niemożność postrzegania wyniku procedur prowadzonych przez Radę Miejską we [...] jako zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., nakazującego zawiesić sporne postępowanie, przesądził już Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku z 30 października 2018 r., II OSK 2869/18. O wiążącym charakterze oceny prawnej sformułowanej w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego przesądza dyspozycja art. 170 p.p.s.a. Określona w tym przepisie moc wiążąca orzeczenia sądowego w odniesieniu tak do organu, jak i do sądu oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, co powinno skutkować uwzględnieniem treści prawomocnego wyroku w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach. Oznacza to, że w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie weryfikowana, a tym bardziej odmiennie rozważona. Jak się jednolicie przyjmuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie dających się pogodzić w systemie sprawowania władzy publicznej (por. wyrok NSA z 14 lipca 2020 r., I OSK 2904/19; wyrok NSA z 10 grudnia 2019 r., II OSK 211/18). Powaga rzeczy osądzonej rozciąga się na motywy wyroku w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia niezbędne do określenia jego zakresu (por. wyrok NSA z 18 września 2019 r., II OSK 2605/17; wyrok NSA z 30 sierpnia 2018 r., II OSK 2163/16). W uzasadnieniu ww. wyroku z 30 października 2018 r., II OSK 2869/18 Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie podkreślił, że procedura uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którą poprzedza sporządzenie studium, jest elementem tworzenia prawa miejscowego, które nie stanowi uzasadnienia dla zastosowania w postępowaniu legalizacyjnym art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., co sprawia, że te zarzuty skargi kasacyjnej, które opierają się na odmiennym założeniu i uznają jego nieuwzględnienie przez Sąd I instancji za wadę prawną uzasadniającą uchylenie zaskarżonego wyroku, muszą być traktowane przez Naczelny Sąd Administracyjny jako oczywiście bezzasadne, gdyż stanowią formę ignorowania powagi rzeczy osądzonej i stanu związania wykładnią prawa dokonaną w prawnomocnym orzeczeniu sądowym. Wymagane jest podkreślenie, że pogląd interpretacyjny, do którego nawiązują poczynione wyżej wyjaśnienia, odpowiada ugruntowanemu stanowisku prezentowanemu w tym zakresie tak we wcześniejszym (por. wyrok NSA z 23 lutego 2012 r., II OSK 2347/10, ONSAiWSA 2013/6/101), jak i w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 27 lutego 2020 r., II OSK 1100/18; wyrok NSA z 20 lutego 2020 r., II OSK 928/18; wyrok NSA z 27 lutego 2019 r., II OSK 931/17; wyrok NSA z 13 grudnia 2018 r., II OSK 427/18; wyrok NSA z 14 listopada 2018 r., II OSK 2819/18). Ma on wpływ na sposób dokonanej przez LWINB konkretyzacji uprawnień i obowiązków skarżącego, niemniej analogiczne zapatrywanie sprzeciwiające się dopuszczalności przerwania biegu postępowania legalizacyjnego z uwagi na procedury podjęte przez Radę Miejską we [...], Naczelny Sąd Administracyjny wyraził również w kilkunastu innych podjętych w 2018 r. orzeczeniach, których elementem wspólnym było to, że odnosiły się one do podmiotów, którym - tak jak skarżącemu - zostało przypisane dopuszczenie się na działce nr ew. [...], obręb [...] samowolnej realizacji robót budowlanych związanych z wykonaniem obiektu budowlanego, pomimo że znajduje się ona na terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem B4RZ - teren łąk i pastwisk, bez możliwości jakiejkolwiek zabudowy. W kontrolowanej sprawie Sąd I instancji w sposób prawidłowy potwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 48 ust. 2 p.b. Zgodnie z art. 48 ust. 1 p.b., organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem art. 48 ust. 2 p.b., w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a p.b., albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Stosownie natomiast do treści art. 48 ust. 2 p.b., jeżeli budowa, o której mowa w art. 48 ust. 1 p.b., jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Postępowanie prowadzone w trybie art. 48 p.b. do momentu wydania postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 p.b. stanowi etap wstępny, na którym organ nadzoru budowlanego musi dokonać oceny, czy istnieją przesłanki do kontynuowania postępowania w celu umożliwienia inwestorowi legalizacji samowoli budowlanej. Jakkolwiek brzmienie art. 48 ust. 2 p.b. pozwala stwierdzić, że pierwszeństwo należy dać postępowaniu legalizacyjnemu przed nakazem rozbiórki, to jednak wydanie przez organ postanowienia i wdrożenie na jego podstawie dalszej procedury jest dopuszczalne tylko w przypadku spełnienia hipotezy normy prawnej zawartej w przywołanym wyżej przepisie. Stwierdzenie, że samowolnie zrealizowany obiekt budowlany został usytuowany na terenie, który zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma przeznaczenie uniemożliwiające jego zlokalizowanie na nim, jest ustaleniem równoważnym uznaniu, iż brak jest możliwości doprowadzenia tego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, a ten wniosek nakazuje organowi wydać decyzję nakazującą rozbiórkę na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. (por. wyrok NSA z 28 listopada 2019 r., II OSK 117/18). Na etapie wstępnym postępowania legalizacyjnego organy nadzoru budowlanego oceny zgodności budowy obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonują samodzielnie poprzez analizę treści postanowień tego planu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie może budzić wątpliwości ogólna kompetencja organów nadzoru budowlanego do poddawania kontroli zgodności budowy, stanowiącej przedmiot czynności legalizacyjnych, z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli jest on aktem prawa miejscowego, o czym wprost stanowi art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm.), a zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Przedstawienie przez inwestora zaświadczenia, o którym mowa w art. 48 ust. 3 pkt 2 p.b., stanowi realizację obowiązku wynikającego z postanowienia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych. Niewezwanie w niniejszej sprawie skarżącego przez PINB do przedłożenia zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy [...], będące następstwem niewdrożenia procedury legalizacyjnej, wbrew odmiennemu stanowisku przyjętemu w skardze kasacyjnej, nie stanowiło z tego względu uchybienia i Sąd I instancji nie miał podstaw, by okoliczności tej przypisać prawną doniosłość. Akcentowanie przez skarżącego, że w toku postępowania nie miał okazji wypowiedzieć się "właściwy organ do określania zgodności zabudowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego", abstrahuje od tego, iż w aktach niniejszej sprawy znajduje się korespondencja prowadzona przez PINB z Burmistrzem Miasta i Gminy [...] (pismo z 6 lutego 2019 r. znak WG.PP.6724.0.1.2019), w której w kontekście ujawnienia projektowanych przez organy Gminy prac zmierzających do zmiany obowiązujących warunków zagospodarowania działki nr ew. [...] w obrębie wsi [...] organ wykonawczy Gminy wskazał jakie ma ona przeznaczenie, potwierdzając, że warunkiem, by mogła znajdować się na niej zabudowa letniskowa, jest doprowadzenie do zmiany treści uchwały Nr [...] Rady Miejskiej we [...] z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] w obrębie wsi [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]). Rozpoznawana skarga kasacyjna pozbawiona jest zarzutów, w ramach których przyjęta przez Sąd I instancji ocena potwierdzająca za LWINB niezgodność zrealizowanego przez skarżącego obiektu letniskowego z przepisami ww. uchwały Nr [...] Rady Miejskiej we [...] podlegałaby zakwestionowaniu przez skarżącego, wymuszając ustosunkowanie się do tego zagadnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. Ograniczenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu skarżący powiązał z zaniechaniem udostępnienia mu kopii protokołów z przeprowadzonych czynności dowodowych. Nie stanowi przedmiotu sporu, że pismem z 22 lutego 2019 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił do PINB o sporządzenie i przesłanie "wszystkich protokołów z oględzin obiektu, który jest przedmiotem niniejszego postępowania oraz kopii protokołów z innych czynności dowodowych (jeżeli były przeprowadzane w toku niniejszego postępowania)". PINB w piśmie z 4 marca 2019 r. znak PINB/7355/70/2016/33 ustosunkował się do powyższego żądania, co obejmowało wyjaśnienie przez organ treści art. 73 § 1-2 k.p.a., w tym również odwołanie się do treści uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2018 r., I OPS 1/18, ONSAiWSA 2019/1/1, za czym podążało enumeratywne wyliczenie, jakie protokoły zostały włączone do akt sprawy oznaczonej znakiem PINB/7355/70/2016 i z jakich dokumentów się one składają, wraz z dodatkowym pouczeniem, że realizacja zgłoszonej prośby wymaga wymienienia na dołączonym do pisma wniosku tych dokumentów, które mają zostać w takiej sytuacji wydane. Prawidłowość powyższego działania organu nie powinna budzić wątpliwości, uwzględniając, po pierwsze, charakter, który powinien być nadawany szczególnemu uprawnieniu strony do żądania sporządzenia przez organ, w sposób wynikający z posiadanych możliwości technicznych i organizacyjnych, kopii dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, po drugie, całkowity brak orientacji pełnomocnika strony odnośnie do zawartości akt wynikający ze sposobu sformułowania wniosku, po trzecie, że jak wyjaśnił PINB, nie wszystkie zgromadzone protokoły dotyczyły wyłącznie spornego obiektu letniskowego należącego do skarżącego, ponieważ obejmowały one również pozostałą zabudowę (kilkadziesiąt obiektów) znajdującą się na działce nr ew. [...]. To, że organ nie sporządził i nie przesłał skarżącemu kopii wnioskowanych protokołów nie oznacza zarzucanej skargą kasacyjną odmowy dostępu do akt sprawy, a w konsekwencji ograniczenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, jeżeli wskazany stan rzeczy był wynikiem zaniechania przez skarżącego odpowiedzi na ww. pismo PINB. Okoliczności sprawy dowodzą, że brak dysponowania przez stronę kopią interesujących ją dokumentów nie może tym samym być wiązany z naruszeniem w sprawie art. 10 § 1 w zw. z art. 73 § 1 k.p.a., tym bardziej, jeżeli się uwzględni, że protokoły z przeprowadzonych w sprawie czynności dowodowych ograniczały się zasadniczo tylko do tych czynności, w których skarżący uczestniczył, przez co brak jest podstaw, by ich zawartość mogła być traktowana jako nieznana stronie, ważąc na prawidłowości ustaleń przyjętych jako podstawa faktyczna wydanego rozstrzygnięcia. Autor skargi kasacyjnej, łącząc naruszenie w sprawie art. 48 ust. 1 pkt 2 p.b. z nakazaniem skarżącemu wykonania rozbiórki, która ma być techniczne niemożliwa (niewykonalna) z uwagi na "podmokły i bagnisty teren", nie zwrócił uwagi na to, że wskazana charakterystyka terenu działki nr ew. [...] nie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego. Niezależnie od tego, czy na obszarach o płytkim poziomie wód gruntowych, okresowo lub stale podtapianych wodą nie jest możliwe przeprowadzenie robót rozbiórkowych, jak uważa skarżący, czy też taka specyfika terenu, jak się powszechnie przyjmuje, wymusza wyłącznie wdrożenie przed podmiot przeprowadzający takie prace odpowiednich rozwiązań projektowo-wykonawczych, niesformułowanie w skardze kasacyjnej zarzutów procesowych nakierowanych na podważenie stanu faktycznego przyjętego przez Sąd za podstawę orzekania uniemożliwia czynienie z powyższej kwestii zagadnienia mającego wpływ na wynik sądowej kontroli zaskarżonej decyzji LWINB. Przepis art. 48 ust. 1 pkt 2 p.b., będący podstawą wydania ww. decyzji, nie przewiduje określenia terminu wykonania nakazu rozbiórki. Odmienne stanowisko w tym zakresie prezentowane w skardze kasacyjnej nie wyjaśnia, jakie argumenty powinny nakazywać oparcie się na przeciwnym wniosku. Pogląd, zgodnie z którym organy nakazujące rozbiórkę obiektu budowlanego nie posiadają kompetencji do określenia w decyzji terminu rozbiórki, został wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 czerwca 1998 r., OPS 2/98, ONSA 1998/4/108. Pomimo zmiany brzmienia art. 48 p.b., jej motywy pozostają nadal aktualne (por. wyrok NSA z 6 listopada 2019 r., II OSK 3107/17). Obowiązek wynikający z decyzji administracyjnej powinien podlegać wykonaniu wobec nadania jej rygoru natychmiastowej niewykonalności, bądź w momencie stania się decyzji ostateczną. Jeżeli inwestor dobrowolnie nie podejmuje czynności odpowiadających wykonaniu decyzji (rozbiórce obiektu budowlanego), właściwy organ nadzoru budowlanego powinien wdrożyć postępowanie egzekucyjne, poprzedzone upomnieniem inwestora o ciążącym na nim obowiązku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło