II OSK 1983/24

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-02-25

Skład orzekający: Jerzy Siegień, Anna Żak, Grzegorz Antas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym mają zastosowanie do cudzoziemców innych niż obywatele Ukrainy w kontekście skargi na bezczynność organu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy?
Ratio decidendi
Przepisy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym mają charakter szczególny i dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy, nie stosuje się ich do cudzoziemców innych narodowości. W konsekwencji, cudzoziemcy spoza Ukrainy mogą składać skargi na bezczynność organu w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy. W niniejszej sprawie Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności, a skarga kasacyjna Wojewody została oddalona w zakresie uchylenia wyroku WSA.
Stan faktyczny
V. M., obywatelka Białorusi, złożyła 3 marca 2023 r. wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy do Wojewody Śląskiego. Po braku decyzji w terminie, 18 stycznia 2024 r. wniosła skargę na bezczynność organu, poprzedzoną ponagleniem. Wojewoda Śląski wniósł o oddalenie skargi, powołując się na art. 100d u.p.o.u., który zdaniem organu miał zastosowanie. WSA w Gliwicach stwierdził bezczynność organu i zobowiązał do wydania decyzji w terminie 30 dni.
Rozstrzygnięcie
Uchylił punkt 1., 2. i 3. wyroku WSA w Gliwicach i w tej części oddalił skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego; odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: sędzia NSA Anna Żak sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 maja 2024 r. sygn. akt II SAB/Gl 45/24 w sprawie ze skargi V. M. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. uchyla punkt 1., 2. i 3. zaskarżonego wyroku i w tej części oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 24 maja 2024 r., II SAB/Gl 45/24, w wyniku rozpoznania skargi V. M. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, stwierdził, że Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1.), zobowiązał organ do wydania aktu w terminie 30 dni (pkt 2.), zasądził od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt 3.), oddalając równocześnie skargę w pozostałym zakresie (pkt 4.). W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji przyjął, że V. M., obywatelka Republiki Białorusi wnioskiem z 10 lutego 2023 r. wystąpiła do Wojewody Śląskiego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, a następnie w związku z niezałatwieniem sprawy 18 stycznia 2024 r. wniosła skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego, poprzedzoną złożonym ponagleniem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując na przepis art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 103 ze zm.), dalej: u.p.o.u., który zdaniem organu znajduje zastosowanie w sprawie objętej złożoną skargą. Uwzględniając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wtedy, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, bądź mają charakter czynności pozornych. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Sąd I instancji wskazał, że nie podziela wykładni art. 100d u.p.o.u. przedstawionej przez organ w odpowiedzi na skargę. Obywatele Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, zyskali określone uprawnienia. Dotyczą one zwłaszcza pobytu w Polsce. Dlatego też nawet opóźnienie w załatwianiu spraw, między innymi związanych z prawem pobytu, nie wpływa negatywnie na sytuację prawną i faktyczną tych osób. Inaczej wygląda sytuacja obywateli innych państw. Obowiązuje ich "zwykły" reżym pobytowy. Przyjęcie zaś wykładni, że i oni nie mogą złożyć skargi na bezczynność, czy też przewlekłość postępowania w tym zakresie, pozbawiłoby ich jakiejkolwiek możliwości ochrony swych praw. Wskazując na powyższe, Sąd wyjaśnił, że z tego powodu uznać trzeba, iż art. 100d u.p.o.u. nie stosuje się w przypadku innych cudzoziemców, niż obywatele Ukrainy (do których stosuje się przepisy ustawy). Zdaniem Sądu, organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, nie wydał bowiem decyzji w terminie. Wojewoda znacząco uchybił terminowi załatwienia sprawy. Bezczynność miała zatem miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd równocześnie dodał, że ma świadomość ilości spraw z zakresu ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519 ze zm.), dalej: u.c., rozpatrywanych przez Wojewodę. Dlatego też oddalił żądania skargi w zakresie wymierzenia organowi grzywny i zasądzenia sumy pieniężnej. Wojewoda Śląski złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w zakresie punktów 1., 2. i 3., zarzucając Sądowi I instancji na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 100d u.p.o.u. w brzmieniach obowiązujących od 1 stycznia 2023 r. poprzez uznanie, że pojęcie cudzoziemca w rozumieniu art. 100d ust. 1 u.p.o.u. obejmuje wyłącznie obywateli Ukrainy, o których mowa w art. 1 u.p.o.u. a nie cudzoziemców w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.c., a w konsekwencji przyjęcie, że art. 100d ust. 3 u.p.o.u. nie ma zastosowania do obywateli innych państw niż Ukraina; 2) art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1, art. 35 § 1-3 i 5 oraz art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że sprawa nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, a postępowanie administracyjne prowadzone było z naruszeniem zasady szybkości postępowania i z naruszeniem ustawowych terminów załatwienia sprawy, co spowodowało stwierdzenie bezczynności, podczas gdy czas trwania postępowania usprawiedliwiony był stanem epidemii obowiązującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (paraliżującym pracę nie tylko urzędów), jak również wojną na Ukrainie, niedoborami kadrowymi oraz okolicznościami sprawy, to jest skomplikowanym jej charakterem i koniecznością zgromadzenia materiału dowodowego, a zatem podyktowany był przyczynami od organu niezależnymi, za które organ nie ponosi winy; 3) art. 112a ust. 1 i ust. 2 pkt 1-2 u.c. wobec braku wzięcia pod uwagę faktu, że termin wydania decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy biegnie od dnia, w którym nastąpiło osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasu, względnie w którym cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione; 4) art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 2, art. 61 § 3 k.p.a. oraz art. 105 ust. 1 i 2 u.c. poprzez przyjęcie, że w sprawie doszło do wszczęcia postępowania w dacie złożenia wniosku w sytuacji, gdy wniosek był dotknięty brakami formalnymi, a wszczęcie postępowania na żądanie strony następuje w dniu doręczenia żądania organowi administracji publicznej pod warunkiem, że podanie (żądanie, wniosek) spełnia wymogi określone w art. 63 § 2 k.p.a.; 5) art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 35 § 5 k.p.a. poprzez niezastosowanie i nieuznanie, że po dacie złożenia niekompletnego wniosku (który wymagał uzupełnienia) termin załatwienia sprawy nie biegnie, co miało wpływ na wynik sprawy i uznanie, iż w sprawie doszło do bezczynności organu; 6) art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1 oraz art. 35 § 1-3 i § 5 k.p.a. poprzez uznanie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy stan faktyczny i prawny sprawy wskazuje, że organ podejmował wszelkie niezbędne czynności, nie opóźniał celowo ich podejmowania, nie ponosi winy w swoim działaniu, na które wpływ miała m.in. liczba spraw rozpatrywanych przez ten organ, jak też pandemia koronawirusa, która na pewien czas sparaliżowała pracę urzędu obsługującego Wojewodę Śląskiego, jak również wojna na Ukrainie, a tym samym nie doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa; 7) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1, art. 35 § 1-3 i § 5 oraz art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a także art. 112a u.c. polegające na nieoddaleniu skargi na bezczynność organu postępowania, mimo że organ nie dopuścił się bezczynności, a w postępowaniu powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 100d u.p.o.u. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej organ wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części, tj. co do punktów 1. 2. i 3. oraz oddalenie skargi, ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oświadczając, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjne zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że została ona oparta przez Wojewodę Śląskiego na częściowo uzasadnionych podstawach. Sąd I instancji dopuścił się bowiem przypisanego mu przez skarżący kasacyjnie organ naruszenia art. 100d ust. 1 i 3 u.p.o.u., co skutkowało błędnym zastosowaniem w sprawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., będącym rezultatem przyjęcia przez Sąd, że sposób rozpoznania przez Wojewodę Śląskiego wniosku skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy odpowiada stanowi bezczynności organu i ma on charakter kwalifikowany (rażący). Ocena prawna zamieszczona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uchybia równocześnie art. 112a ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1-2 u.c., albowiem poddając kontroli działania Wojewody Śląskiego nakierowane na rozpatrzenie wniosku skarżącej, Sąd nie znalazł powodów, by ich ramy czasowe poddać rozważeniu z punktu widzenia dyspozycji ww. przepisu u.c., pomimo że jako przepis szczególny w rozumieniu art. 35 § 4 k.p.a. wyłącza on regułę ogólną ujętą w art. 35 § 3 k.p.a., do której odwołał się błędnie Sąd, stwierdzając, iż załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy. Powyższej wadliwości towarzyszyło odstąpienie przez Sąd I instancji od określenia w wyroku znaczenia prawnego art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Został on trafnie objęty skargą kasacyjną, albowiem w sytuacji, gdy skarżąca zarzuciła Wojewodzie Śląskiemu pozostawanie w bezczynności i tę ocenę zaaprobował Sąd, czego wyrazem było orzeczenie w wyroku, że dostrzeżona w działaniu tego organu zwłoka tak powinna być kwalifikowana (pkt 1. wyroku), czynienie w uzasadnieniu orzeczenia szerokich rozważań mających na celu zdefiniowanie pojęcia przewlekłego prowadzenia postępowania, przy odstąpieniu od wyjaśnienia pojęcia bezczynności, odbiega od wymagań, których spełnienie warunkuje prawidłowe zastosowanie przez sąd administracyjny art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., tym bardziej, gdy przyjęte w wyroku ustalenia dotyczące terminu złożenia przez stronę skarżącą wniosku inicjującego poddane kontroli Sądu postępowanie administracyjne nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy (skarżąca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie 10 lutego 2023 r. a 3 marca 2023 r., co pozostaje spójne z treścią złożonej przez nią skargi i stanowiskiem zajętym przez Wojewodę Śląskiego w odpowiedzi na nią). Zasadnicze znaczenie dla podzielenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów skargi kasacyjnej ma stwierdzenie, że Sąd I instancji, wyznaczając zakres zastosowania art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u., nieprawidłowo uznał, iż kształtuje go w sposób bezpośredni dyspozycja art. 1 u.p.o.u., przez co przyjęta przez ustawodawcę zasada, zgodnie z którą zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie obowiązywania tych przepisów nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, nie mogła wpływać na ocenę działań podejmowanych przez Wojewodę w kontrolowanej sprawie, której przedmiotem było rozpoznanie wniosku o udzielenie zezwolenia pobytowego złożonego przez obywatelkę Białorusi, której pobyt w Polsce nie ma związku z wybuchem konfliktu zbrojnego na terytorium Ukrainy. Przypomnienia wymaga, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za ugruntowane należy uznać stanowisko interpretacyjne, zgodnie z którym przepisy art. 100c ust. 1-4 i art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich narodowości, jak też tego, czy ich pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, do czego nawiązuje treść art. 1 ust. 1 u.p.o.u. (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2025 r., II OSK 1341/24; wyrok NSA z 18 grudnia 2024 r., II OSK 1883/24; wyrok NSA z 5 grudnia 2024 r., II OSK 1809/24; wyrok NSA z 18 listopada 2024 r., II OSK 286/24; wyrok NSA z 13 listopada 2024 r., II OSK 821/24; wyrok NSA z 24 października 2024 r., II OSK 1182/24; wyrok NSA z 9 października 2024 r., II OSK 877/24; wyrok NSA z 24 września 2024 r., II OSK 1256/24; wyrok NSA z 28 sierpnia 2024 r., II OSK 226/24; wyrok NSA z 21 sierpnia 2024 r., II OSK 174/24; wyrok NSA z 25 lipca 2024 r., II OSK 469/24; wyrok NSA z 17 lipca 2024 r., II OSK 470/24; wyrok NSA z 2 lipca 2024 r., II OSK 2574/23; wyrok NSA z 27 czerwca 2024 r., II OSK 2194/23; wyrok NSA z 10 czerwca 2024 r., II OSK 2151/23; wyrok NSA z 27 maja 2024 r., II OSK 31/24; wyrok NSA z 8 maja 2024 r., II OSK 1551/23; wyrok NSA z 3 kwietnia 2024 r., II OSK 1114/23; wyrok NSA z 10 sierpnia 2023 r., II OSK 2521/22; wyrok NSA z 4 lipca 2023 r., II OSK 2421/22; wyrok NSA z 5 czerwca 2023 r., II OSK 2059/22). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną to zapatrywanie, jak i wspierającą je argumentację w całości podziela. Powołane przepisy, jak trafnie przyjął skarżący kasacyjnie organ, posługują się pojęciem cudzoziemca bez wskazania jego narodowości lub przynależności państwowej. Skoro u.p.o.u. nie wprowadza odrębnej – na potrzeby tego aktu prawnego – definicji legalnej pojęcia cudzoziemca, należy uznać, że jest to pojęcie tożsame z cudzoziemcem, o którym mowa w art. 3 pkt 2 u.c., czyli osobą, która nie posiada obywatelstwa polskiego. Zauważyć należy, że dodany przez art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830) art. 100a u.c. w ust. 1 wprost odsyła do pojęcia cudzoziemca "o którym mowa w art. 2 ust. 1 lub 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony (Dz. Urz. UE L 71 z 4.3.2022, str. 1-6)", czyli kategorii wysiedleńców, którzy musieli opuścić Ukrainę począwszy od dnia 24 lutego 2022 r. w następstwie inwazji wojskowej rozpoczętej w tym dniu przez rosyjskie siły zbrojne. Takiego ograniczenia, co pominął Sąd I instancji, nie zawiera przepis art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. Wskazane rozumienie pojęcia cudzoziemca, do czego również nawiązują uwagi skarżącego organu, jest spójne z szerokim zakresem spraw, których dotyczą ww. przepisy, znaczna część tych spraw nie ma bowiem jakiegokolwiek bezpośredniego związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną. Wbrew przyjmowanemu przez Sąd I instancji założeniu, wskazany w wyroku kontekst systemowy nie powinien determinować znaczenia normatywnego przepisów art. 100c ust. 1-4 i art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. Jakkolwiek ich dodanie do ustawy w drodze jej nowelizacji dokonanej 8 kwietnia 2022 r. i 12 stycznia 2023 r. miało swoje źródło w masowym napływie obywateli Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, nie oznacza to jednakże, że cel ww. działań legislacyjnych wiązać należy z wolą uregulowania w omawianym aspekcie wyłącznie sytuacji prawnej tychże obywateli Ukrainy. Za przyjętym wnioskiem przemawia również wykładnia historyczna (por. wyrok NSA z 13 lutego 2024 r., II OSK 639/23). Intencją projektodawcy, wyrażoną wprost podczas procesu legislacyjnego (zapis przebiegu posiedzenia Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych nr 111 z 7 kwietnia 2022 r.) obejmującego projekt rządowy ustawy o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2147, Sejm IX kadencji) było odniesienie skutków stosowania analizowanej regulacji do wszystkich cudzoziemców. Sporna regulacja, co wymaga podkreślenia, ma charakter epizodyczny i jest zorientowana na wprowadzenie szczególnego (czasowego) rozwiązania kształtującego bieg terminów na załatwianie spraw w toku wszystkich postępowań administracyjnych (dotyczących udzielania/zmiany/cofnięcia cudzoziemcom zezwoleń pobytowych), których sprawność regulowana kodeksowymi zasadami ogólnymi oraz wymaganiami przewidzianymi w przepisach u.c., jak uznał ustawodawca, nie może zostać zachowana z uwagi na nadzwyczajne okoliczności wywołane działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy oraz potrzebę udzielenia pomocy jej obywatelom przybyłym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co nie pozostaje bez wpływu na sposób wykonywania przez właściwe organy prowadzące postępowania w omawianych sprawach powierzonych im zadań. Przepisy te stanowią, jak należy przyjąć, dopuszczalne ograniczenie uprawnień cudzoziemców, których status prawny art. 37 ust. 2 Konstytucji różnicuje względem obywateli polskich, zezwalając na poddanie przysługujących im konstytucyjnych praw ograniczeniom na drodze ustawowej. Ustawodawca nie zwolnił organów administracji od obowiązku przestrzegania zasady szybkości postępowania przewidzianej w art. 12 k.p.a., ale jedynie przez oznaczony czas wyłączył możliwość domagania się przez cudzoziemca stwierdzenia wystąpienia bezczynności lub przewlekłości oraz zastosowania z tego powodu wskazanych w p.p.s.a. środków ich zwalczania. W kontekście uwag Sądu I instancji nawiązujących do standardu wyznaczonego prawem międzynarodowym, który powinien kształtować wykładnię art. 100d u.p.o.u., należy zauważyć, że zakres przedmiotowy przywołanego w wyroku art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), dalej: EKPC, określa zasada akcesoryjności. Oznacza ona, że wskazany przepis nie ma samoistnego bytu prawnego, a jedynie uzupełnia zakres ochrony wynikający z poszczególnych postanowień EKPC, które gwarantują poszczególne prawa i wolności jednostki (por. wyrok NSA z 13 listopada 2024 r., II OSK 2546/23). Ogólnym uwagom Sądu odwołującym się do przysługującego cudzoziemce prawa do skutecznego środka odwoławczego nie towarzyszyła jakakolwiek analiza ujawniająca, jakie materialne postanowienia EKPC powinny być traktowane w jej sytuacji jako naruszone, stąd wskazanym przez Sąd wymaganiom konwencyjnym, wbrew stanowisku zamieszczonemu w wyroku, nie powinno się przypisywać znaczenia przesądzającego kierunek wykładni nadawanej przepisowi art. 100d u.p.o.u. Mając na uwadze datę złożenia przez skarżącą wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (3 marca 2023 r.), skutek nierozpoczęcia biegu terminu na załatwienie sprawy zainicjowanej żądaniem skarżącej, wynikający z art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.u., nie pozwalał, uwzględniając dodatkowo normę art. 100d ust. 3 i 4 u.p.o.u., sposobu rozpatrywania wniosku skarżącej, prowadzącego do niewydania przez Wojewodę Śląskiego wnioskowanej decyzji do dnia wniesienia przez cudzoziemkę skargi, kwalifikować jako formy bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. wraz z nadaniem temu stanowi cechy rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Wobec charakteru błędu, którego dopuścił się Sąd I instancji, dokonując nieprawidłowej wykładni art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u., przyjąć trzeba, że względy, do których odwołał się skarżący kasacyjnie organ, uznając zaskarżony wyrok za wydany z naruszeniem art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1 oraz art. 35 § 1-3 i 5 k.p.a. (kwestia pandemii, niedobory kadrowe, znaczna liczba wpływających wniosków pobytowych) pozbawione są prawnej doniosłości, wobec czego ich pominięcie przez Sąd nie stanowi błędu oddziałującego na wynik sprawy. Podobnie należy ocenić kwestię skutków procesowych wynikających z faktu, że złożony przez skarżącą wniosek obarczony był brakami formalnymi W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w punktach 1., 2. oraz 3. i w tym zakresie oddalił skargę. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło