II OZ 398/15

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 312/14 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 3 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Sąd I instancji stwierdził, że brak jest uzasadnienia dla wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie uprawdopodobniła, iż zachodzą ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, bowiem nie wskazała żadnych okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, że w realiach tej konkretnej sprawy zachodzi po stronie skarżącej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła D. S. W przedmiotowym zażaleniu podniosła, że skarżąca nie została wezwana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy do uzupełnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji poprzez wyjaśnienie na czym miałoby polegać w jej przypadku niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a uprzednio nie została w sposób właściwy poinformowana przez Sąd o negatywnych konsekwencjach nieprzedstawienia przez nią takich informacji. W opinii skarżącej, Sąd pierwszej instancji nie podjął wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia całego materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania( § 3 ). Z konstrukcji przepisu dopuszczającego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez Sąd wynika, iż to na wnioskującym spoczywa ciężar wykazania, że w przypadku odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wystąpić może niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne, co potwierdza liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. w sprawach o sygn. akt II OZ 550/07, II OZ 802/06, II OZ 788/06, II OZ 166/06, II OZ 113/06, II FZ585/06, II FZ 598/06, II FZ 666/06, FZ 250/04). Co do zasady nie wystarczy zatem powołanie się na treść przepisu. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady wykonalności ostatecznej decyzji administracyjnej, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., tak więc przepisu § 3 tego artykułu nie należy interpretować w drodze wykładni rozszerzającej. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. To w interesie skarżącego leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jego interesie leży poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami; sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza ogólnego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje. W niniejszej sprawie Sąd słusznie ocenił, że skarżąca nie wykazała, iż w sprawie zaistniała konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na możliwość wystąpienia negatywnych skutków wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zarówno we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak i w zażaleniu na postanowienie WSA w Bydgoszczy o odmowie wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji nie wskazała ona bowiem żadnych okoliczności, które uzasadniałaby uwzględnienie wniosku. W zażaleniu na postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 3 lutego 2015 r. skarżąca podniosła natomiast, że Sąd pierwszej instancji powinien wezwać ją do uzupełnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i wyraźnego określenia przez nią na czym miałoby polegać w stosunku do niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w następstwie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej, Sąd pierwszej instancji zobowiązany był również do podjęcia działań polegających na gromadzeniu materiału dowodowego niezależnie od aktywności strony w tym zakresie. Argumentacja ta nie jest jednak zasadna. Warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest złożenie wniosku, który musi zawierać uzasadnione podstawy i wskazywać na konieczność jego uwzględnienia z uwagi na możliwość wystąpienia negatywnych skutków wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie można przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżąca nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r. II FZ 39/09; z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Również w postanowieniu z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt I FSK 182/12 NSA stwierdził, że obowiązkiem sądu jest ocena argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś prowadzenie postępowania dowodowego co do przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wymaga jednocześnie podkreślenia, że wniosek, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., poparty zostać powinien stosownymi dowodami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny, w razie braku takich dowodów , nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie wykonania aktu, do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności p.p.s.a. nie przewiduje - jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy - możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. Wbrew twierdzeniom skarżącej, Sąd pierwszej instancji nie był zatem zobowiązany do wezwania skarżącej do uzupełnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o okoliczności uzasadniające jego uwzględnienie. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.