III FSK 1658/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-01-24
Skład orzekający: Dominik Gajewski, Sławomir Presnarowicz, Anna Juszczyk-Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, wydane w sytuacji braku zarządu spółki, narusza przepisy prawa, jeśli termin do wniesienia zarzutów nie rozpoczął biegu z powodu braku skutecznego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uchylił postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, ponieważ w sytuacji braku zarządu spółki, który uniemożliwiał skuteczne doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, termin do wniesienia zarzutów nie rozpoczął biegu, a tym samym nie mogło dojść do jego uchybienia. Wniosek o przywrócenie terminu był w tej sytuacji niedopuszczalny.Stan faktyczny
Spółka D. sp. z o.o. była dłużnikiem w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z powodu zaległości podatkowych. W okresie od stycznia 2017 r. do października 2018 r. spółka nie posiadała zarządu. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia majątku spółki i wysłał odpisy tytułów wykonawczych, które zostały zwrócone z adnotacją o niepodjęciu. Po powołaniu zarządu, spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Organ egzekucyjny odmówił przywrócenia terminu, co utrzymał w mocy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie organu odwoławczego, uznając, że spółka nie ponosi winy za uchybienie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 września 2019 r. sygn. akt I SA/Ol 453/19 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 15 kwietnia 2019 r. nr 2801-IEE.711.75.2019 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w O. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 18 września 2019 r. sygn. akt I SA/Ol 453/19 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej zwany DIAS) z dnia 15 kwietnia 2019 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Podstawę uchylenia przez WSA w Olsztynie postanowienia stanowił art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.).
Sąd I instancji wydał wyrok w następującym stanie sprawy:
DIAS postanowieniem z 15 kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z 8 lutego 2019 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Z przedstawionych akt sprawy i uzasadnienie zaskarżonego aktu wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. (dalej NUS, organ egzekucyjny), prowadzi egzekucję administracyjną do majątku dłużnika rzeczowego D. Sp. z o.o. (dalej D., dłużnik rzeczowy), na podstawie dwudziestu siedmiu tytułów wykonawczych z 13 lipca 2017 r. wystawionych przez ten organ działający jako wierzyciel, obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące zawierające się pomiędzy kwietniem 2004 r. a grudniem 2006 r., wobec zobowiązanego: M. Sp. z o.o (dalej M., zobowiązany, skarżący), w kwocie należności głównej 1.549.889,60 zł.
Postanowieniem z 17 stycznia 2017 r., Sąd Rejonowy w Olsztynie VIII Wydział Gospodarczy, dokonał tego dnia z urzędu wykreślenia D. K. z funkcji Prezesa Zarządu M. Powyższa informacja została opublikowana
w Monitorze Sądowym i Gospodarczym z 25 stycznia 2017 r.
Zawiadomieniem z 20 lipca 2017 r. NUS dokonał zajęcia prawa wieczystego użytkowania gruntu oraz własności budynków stanowiących odrębną nieruchomość, przysługujących Spółce D. Zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostało skierowane na adres zobowiązanej Spółki, w wyniku czego D. K. pokwitował 26 lipca 2017 r. odbiór przesyłki. Następnie 1 sierpnia 2017 r. (data nadania) D. K. zwrócił organowi egzekucyjnemu ww. dokumentację kierowaną do zobowiązanego wskazując, że w spółce nie ma zarządu. Jednocześnie z ostrożności procesowej podniósł szereg zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i wniósł o umorzenie egzekucji. NUS 13.09.2017 r. ponownie wysłał na adres siedziby Spółki odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem z 20.07.2017 r. Przesyłka została zwrócona wobec niepodjęcia przez adresata, z adnotacją o pierwszym awizowaniu 15.09.2017r.
Sąd Rejonowy w Olsztynie VIII Wydział Gospodarczy postanowieniem z 8 sierpnia 2018 r., na wniosek NUS ustanowił dla Spółki kuratora w osobie Z. M., celem podjęcia niezbędnych działań zmierzających do wyboru zarządu Spółki. Następnie uchwałą z 19.10.2018 r. Zgromadzenie Wspólników powołało Zarząd Spółki, w osobie G. K. Przewodniczącym Zgromadzenia Wspólników był wyznaczony przez Sąd kurator Spółki, Z. M.
Pismem z 26.10.2018 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), zobowiązany, reprezentowany przez pełnomocnika D. K., wniosł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w okresie, w którym organ egzekucyjny doręczył zawiadomienie z 20.07.2017 r., wraz z odpisami tytułów wykonawczych, Spółka nie posiadała organów uprawnionych do jej reprezentowania, w tym do odbioru korespondencji, a organ nie podjął przewidzianych prawem prób skutecznego doręczenia pism. Powołanie zarządu Spółki umożliwia doręczanie jej korespondencji jak i podejmowanie czynności procesowych. Jednak Spółka nie ponosi winy z tytułu uchybienia terminowi do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, bowiem do 19.10.2018 r. Spółka nie znalazła osoby, która podjęłaby się pełnienia funkcji w zarządzie Spółki.
Postanowieniem z 8 lutego 2019 r. organ egzekucyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Powołał się w sentencji na art. 59 § 1 w związku z art. 58 § 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.; dalej: u.p.e.a.). W treści uzasadnienia postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów nastąpiło bez winy Spółki. Jednocześnie odrębnym postanowieniem NUS odmówił wszczęcia postępowania w zakresie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z uwagi, że zostały wniesione po terminie.
Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji DIAS w postanowieniu z 15 kwietnia 2019 r. powołał się na art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 58 § 1 i 2 k.p.a., oraz art. 18 u.p.e.a. W uzasadnieniu postanowienia przedstawił treść art. 44, art. 45, art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Podał, że odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem z 20.07.2017 r., zostały doręczone Spółce 29.09.2017 r. (w trybie przewidzianym w art. 44 § 1 - 4 k.p.a.), pod adresem siedziby Spółki. Odpisy tytułów wykonawczych zawierały pouczenie, że zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisów (art. 54 § 3 u.p.e.a.). Zatem ustawowy termin 7 dni do wniesienia omawianych zarzutów upłynął z dniem 06.10.2017 r. Z informacji zawartej na kopercie wynika, że przesyłka zawierająca zarzuty została nadana do organu egzekucyjnego 26.10.2018 r., a zatem po upływie ustawowego terminu do ich zgłoszenia. Za nieuzasadniony organ uznał zatem zarzut naruszenia przepisów art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 46 § 1 i art. 44 k.p.a.
W skardze na postanowienie DIAS strona zarzuciła naruszenie przepisów: art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 46§1 k.p.a., art. 44§ 1-4k.p.a. w zw. z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz błąd w ustaleniach faktycznych znajdujące swój wyraz w błędnym ustaleniu, iż spółce doręczono przedmiotowe tytułu wykonawcze, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji i zawiadomienie o zajęciu oraz, że spółka ponosi winę za brak zarządu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że doszło do uchybienia terminowi do dokonania czynności prawnej. Odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem z 20.07.2017 r., zostały doręczone Spółce 29.09.2017 r. (w trybie przewidzianym w art. 44 § 1 - 4 k.p.a.), pod adresem siedziby Spółki. Zatem ustawowy termin 7 dni do wniesienia omawianych zarzutów upłynął z dniem 06.10.2017 r. Pismem z 26.10.2018 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), zobowiązana, reprezentowana przez D. K. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich wniesienia.
Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zarzuty zostały wniesione z uchybieniem terminu, jednak spółka mogła złożyć zarzuty dopiero po powołaniu zarządu spółki, tj. po 19 października 2018 r. Zarzuty zostały wniesione 26 października 2018 r., czyli z zachowaniem 7- dniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia. Brak zarządu uniemożliwiał prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ nieprawidłowo uznał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy. Brak zarządu uniemożliwiał prowadzenie postępowania egzekucyjnego. W ramach postępowania egzekucyjnego dłużnikowi przysługuje prawo do złożenia zarzutów. W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym organ odmawiając przywrócenia terminu naruszył treść art. 58 § 1 k.p.a. Zarząd spółki w ustawowym terminie nie mógł dokonać omawianej czynności procesowej, nie był on bowiem powołany. Dopiero jego powołanie pozwoliło zarządowi spółki na podjęcie czynności procesowej. W rezultacie zarządowi spółki jako uprawnionemu organowi nie można zarzucić, że ponosi winę za uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przywróci termin do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Sąd również wskazał, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Podmiotem, do którego kierowana była korespondencja była spółka, a nie zarząd spółki. Adres spółki był znany. Brak było podstaw do ustanowienia dla spółki kuratora dla doręczeń. Brak zarządu spółki uniemożliwiał natomiast podejmowanie przez nią czynności prawnych.
DIAS zaskarżył omówiony wyrok w całości skargą kasacyjną i wyrokowi zarzucił :
I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. uchybienie niżej wskazanym:
1) art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie, wskutek dokonania wadliwej kontroli działalności administracji oraz dokonania błędnej oceny znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego, a co się z tym wiąże - błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że skoro ustawodawca w k.s.h. nie przewidział odpowiedzialności wspólników spółek za niepowołanie zarządu, to w związku z tym brak jest podstaw prawnych do negatywnej oceny postępowania tychże wspólników, w świetle przesłanki unormowanej w art. 58 § 1 k.p.a, co skutkowało uchyleniem postanowienia, zamiast oddaleniem skargi;
2) art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nieobjęcie kontrolą sądowoadministracyjną istoty sprawy, tj. kwestii, czy materiał dowodowy pozwala stwierdzić, iż wskazane przez Przedsiębiorstwo M. sp. z o.o. okoliczności, uprawdopodabniają brak winy Spółki w uchybieniu terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku bez uwzględnienia stanowiska wynikającego z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt I SA/Ol 454/19, a w związku z tym zawarcie w uzasadnieniu wyroku błędnych, niewykonalnych i bezprzedmiotowych zaleceń co do dalszego postępowania Organu w związku ze wskazanymi w zaskarżonym wyroku naruszeniami przez Organ prawa procesowego.
Pełnomocnik organu na podstawie art. 176 oraz art. 203 p.p.s.a. wniósł o:
1) rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym i jednocześnie oświadczyłam, że zrzekł się rozprawy, w myśl art. 182 § 2 p.p.s.a.;
2) uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie w przypadku uznania na podstawie art. 188 ww. ustawy, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi.
3) zasądzenie od Strony przeciwnej na rzecz Organu administracji zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Strony wniósł o jej oddalenie, jednocześnie wniósł o rozpoznanie skargi na rozprawie.
Zarządzeniem z 15 listopada 2022 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), skierował sprawę na posiedzenie niejawne. Strony zostały o tym powiadomione i pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej i odpowiedzi na nią w odrębnym piśmie procesowym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a. Wyjaśniając podstawy orzeczenia należało stwierdzić, że stosownie do art.184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw, albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Z dyspozycji tego przepisu wynika, że oddalenie skargi kasacyjnej jest następstwem uznania jej przez sąd za bezzasadną. Skarga kasacyjna jest bezzasadna także wówczas gdy samo orzeczenie jest zgodne z prawem, a błędne jest jedynie jego uzasadnienie. Dotyczy to również przypadku, kiedy uzasadnienie prawidłowego orzeczenia jest błędne tylko w części (por. wyroki NSA: z 20 stycznia 2006 r., I OSK 344/05 i I OSK 345/05; z 17 maja 2011 r., I OSK 113/11; z 11 kwietnia 2017 r., II FSK 2195/16; z 21 czerwca 2017 r., II OSK 2637/15; z 3 października 2017 r., II FSK 2331/15). Wyrok pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, bowiem Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał postanowienie DIAS o odmowie przywrócenia terminu za wadliwe i w konsekwencji je uchylił.
Jednak wadliwość postanowienia organu nie wynikała z tego, że w okolicznościach sprawy organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, ale z tego, że nie istniały podstawy do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów. Podanie o przywrócenie terminu składa się po jego uchybieniu. Instytucja ta została przewidziana do takich sytuacji w których doszło do uchybienia terminu. Właśnie to uchybienie daje możliwość zawnioskowania o jego przywrócenie.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że w spółce od 17 stycznia 2017 r. nie było zarządu, błędnie jednak przyjął, że pomimo braku organu reprezentującego spółkę, w dniu 29 września 2017 r. nastąpiło w trybie art. 44 § 1-4 k.p.a. doręczenie odpisu tytułów wykonawczych i odpisu zawiadomienia, a tym samym zaczął biec termin do wniesienia zarzutów i skargi na czynność egzekucyjną.
Istotnymi w niniejszej sprawie są dwie okoliczności. Po pierwsze w spółce w okresie od 17 stycznia 2017 r. do 19 października 2018 r. nie było zarządu (od dokonania przez Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 17 stycznia 2017 r. wykreślenia z urzędu D. K. z funkcji prezesa zarządu do czasu powołania nowego zarządu, które nastąpiło 19 października 2018 r.). Po wtóre wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w dacie wystawienia tytułów wykonawczych w okresie w którym w spółce nie było organu ją reprezentującego.
Zgodnie z treścią art. 26 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu z dnia wystawienia tytułów wykonawczych - organ egzekucyjny wszczyna egzekucję na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Tym samym wystawienie 13 lipca 2017 r. dwudziestu siedmiu tytułów wykonawczych wobec spółki spowodowało wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie oznacza równoczesnego wszczęcia egzekucji. Wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Ten moment – doręczenie odpisu tytułu wykonawczego – jest istotny z tego względu, że od tego momentu zaczyna biec termin na podjęcie czynności przez zobowiązanego - w tym złożenie zarzutów.
Zasady funkcjonowania spółki z o.o. określa Kodeks spółek handlowych. Organami spółki z o.o. są Zgromadzenie Wspólników i Zarząd. W myśl natomiast z art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. 2019 r. poz. 505) w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje ją na zewnątrz.
W sprawie nie jest kwestionowane, że postanowieniem z 17 stycznia 2017 r., Sąd Rejonowy w Olsztynie VlIIl Wydział Gospodarczy, dokonał z urzędu wykreślenia D. K. z funkcji Prezesa Zarządu M. Powyższa informacja została opublikowana w Monitorze Sądowym i Gospodarczym z 25 stycznia 2017 r.
Spółka nie mając organu powołanego do jej reprezentacji, jako osoby prawnej, nie mogła realizować swoich uprawnień. W okresie, w którym nie posiadała zarządu, nie mogła podejmować żadnych czynności procesowych. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 listopada 2006 r., I CSK 224/06 (wyrok dostępny na stronie sn.pl/orzecznictwo) - wskazał na ścisłe związanie możliwości korzystania przez osobę prawną z atrybutu zdolności procesowej z posiadaniem organu uprawnionego do działania utożsamianego z działaniem tego podmiotu. Ustawodawca wręcz wykluczył dopuszczalność postępowania z udziałem (w charakterze strony) osoby prawnej, która nie ma umocowanego do działania za nią organu. Jeżeli osoba prawna nie posiada organu powołanego do jej reprezentowania, to pomimo posiadania zdolności sądowej nie może ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych (...).
W rozpoznawanej sprawie w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego (wystawienia tytułów wykonawczych z 13 lipca 2017 r.) spółka nie posiadała zarządu. Brak organu spółki stał na przeszkodzie wszczęcia egzekucji. Organ egzekucyjny powinien zawiesić wszczęte postępowanie egzekucyjne. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 3 k.p.a. który ma zastosowanie do postępowania egzekucyjnego w zw. z art. 18 u.p.e.a. - organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych. Wobec powyższego brak zarządu stanowi obligatoryjną przesłankę do zawieszenia postępowania.
Nieprawidłowo Sąd pierwszej instancji, za organem przyjął, że doręczenie odpisów tytułów wykonawczych wraz z odpisem zawiadomienia z 20 lipca 2017 r. o dokonaniu zajęcia nastąpiło 29 września 2017 r. (w trybie art. 44 § 1-4 k.p.a.).
NUS jako organ egzekucyjny 5 września 2017 r. wystąpił do sądu o ustanowienie kuratora. W odpowiedzi na ten wniosek Sąd Rejonowy w Olsztynie VIII Wydział Gospodarczy postanowieniem z 8 sierpnia 2018 r., ustanowił dla Spółki kuratora, celem podjęcia niezbędnych działań zmierzających do wyboru zarządu Spółki. Następnie uchwałą z 19.10.2018 r. Zgromadzenie Wspólników powołało Zarząd Spółki.
W konsekwencji w przedstawionym stanie faktycznym i stanie prawnym czynności wobec spółki jak i czynności samej Spółki mogły zostać podjęte dopiero po powołaniu zarządu spółki tj. po 19 października 2018 r. Pismem z 26.10.2018 r. (data sporządzenia i nadania w urzędzie pocztowym), zobowiązana, wniosła zarzuty,
z ostrożności procesowej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich wniesienia.
W niniejszej sprawie wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło poprzez wystawienie przez wierzyciela tytułu wykonawczego (13 lipca 2017 r.), natomiast dopiero po powołaniu zarządu spółki możliwe było skuteczne doręczenia stronie odpisu tytułu wykonawczego (wszczęcie egzekucji). Skoro nie było skutecznego doręczenia odpisów tytułów wykonawczych to termin do wniesienia zarzutów nie mógł rozpocząć biegu, a tym samym nie mogło dojść do jego uchybienia.
Wobec zgłoszenia pismem 26 października 2018 r. zarzutów w związku
z odpisem tytułu egzekucyjnego który nie został skutecznie doręczony, brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu, termin musi być uchybiony. Wniosek w tym zakresie, złożony mimo braku uchybienia jest niedopuszczalny. Z uwagi, że organ wniosek ten merytorycznie rozstrzygnął, wydając postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, postanowienie to jako naruszające art. 58 § 1 k.p.a. należało wyeliminować, co też Sąd pierwszej instancji w konsekwencji swojego rozstrzygnięcia uczynił.
Z uwagi na powyższe za częściowo zasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 k.p.a. poprzez nieobjęcie kontrolą sądowoadministracyjną istoty sprawy. Jednak nie z tego względu, że Sąd pierwszej instancji uznał materiał dowodowy za wystarczający do przyjęcia, że zobowiązana uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia zarzutów, ale z uwagi że uznał, iż uchybienie terminu nastąpiło, a dokładniej że była podstawa rozstrzygania wniosku o przywróceniu terminu. .
Stwierdzona wadliwość stanowiska wyrażonego przez Sąd pierwszej instancji, wobec uznania, że słusznie postanowienie DISA zostało uchylone, nie może doprowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Jak wynika bowiem z art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, między innymi wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
|Sędzia (del.) WSA |Sędzia NSA |Sędzia NSA |
|Anna Juszczyk-Wiśniewska |Dominik Gajewski |Sławomir Presnarowicz |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło