III FSK 284/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 415/25 w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 21 maja 2025 r., nr 3201-IEW.4123.10.2024.3 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z 5 grudnia 2025 r., I SA/Sz 415/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 21 maja 2025 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący uzasadniając wniosek wskazał, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. W ocenie skarżącego decyzja organu drugiej instancji w kontekście wyroku TSUE w sprawie C-277/24 Adjak wydaje się bezzasadna. Jeśli nie zostanie wstrzymane jej wykonanie to organy podatkowe przystąpią do jej egzekucji, co spowoduje, że do dochodzonej kwoty, powiększonej o odsetki zostaną doliczone koszty egzekucji. Skarżący podkreślił również, że oprócz zaskarżonej decyzji DIAS, została wydana również decyzja o odpowiedzialności w podatku PIT, która również została zaskarżona przez skarżącego. Łączne egzekwowanie przez organy podatkowe kwot z tych decyzji wyrządzi skarżącemu znaczną szkodę, co uzasadnia wstrzymanie ich wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez prawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. W postanowieniu z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Jak zwrócił uwagę NSA w postanowieniu z 7 stycznia 2014 r., II FZ 1350/13, powstanie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, podobnie jak fakt regulowania zobowiązań. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa ponadto, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ocena wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku. Strona oczekująca uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, powinna przedstawić stosowne dokumenty, których analiza umożliwiłaby sądowi ocenę skutków wykonania określonego aktu w kontekście sytuacji majątkowej skarżącego. Sformułowany przez stronę wniosek zawierał jedynie teoretyczne rozważania na temat skutków wykonania decyzji w wyniku egzekucji i związanych z nią dodatkowych kosztów oraz obciążenia wynikającego dodatkowo z drugiej wydanej względem skarżącego decyzji. Skarżący wskazał, że próba łącznego wyegzekwowania kwot z zaskarżonych decyzji wyrządzi stronie znaczną szkodę. Skarżący nie wskazał na czym konkretnie miałaby polegać ta szkoda ani w czym upatruje jej wystąpienia. Ponadto skarżący nie przedłożył dokumentów uprawdopodobniających wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Tym samym uniemożliwił sądowi ocenę czy na skutek wykonania decyzji powstanie szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności. Mając na uwadze argumentację wniosku dotyczącą bezzasadności zaskarżonej decyzji, przypomnieć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sąd bada jedynie zaistnienie przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 9 lipca 2004 r., FZ 163/04). Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem jest niemożliwe, a rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. postanowienia NSA: z 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05; z 12 lipca 2018 r., II OZ 749/18; z 13 kwietnia 2021 r., II GSK 433/21). Z tego względu, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.