III OSK 1520/25
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2026-04-15
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Teresa Zyglewska, Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Komisja Śledcza, działając przez Kancelarię Sejmu, dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, czy przedłużenie terminu na udzielenie odpowiedzi było uzasadnione?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż nie doszło do bezczynności organu. Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że Kancelaria Sejmu mogła działać w imieniu Komisji Śledczej w zakresie udostępniania informacji publicznej. Ponadto, obszerność i wielowątkowość wniosku o informacje publiczne uzasadniały skorzystanie przez organ z możliwości przedłużenia terminu na udzielenie odpowiedzi, zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, co wykluczało stwierdzenie bezczynności.Stan faktyczny
A. T. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Komisji Śledczej, obejmujący 33 szczegółowe pytania dotyczące m.in. procedur powoływania ekspertów, ich wynagrodzeń, weryfikacji kandydatów i członków komisji, a także ochrony danych osobowych. Komisja, informując o przedłużeniu terminu, powołała się na trwającą analizę wniosku. Po złożeniu skargi na bezczynność, Komisja udzieliła odpowiedzi na część pytań. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając brak bezczynności organu, co zostało potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu kasacyjnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od A. T. na rzecz Kancelarii Sejmu kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2025 r., sygn. akt II SAB/Wa 341/24 w sprawie ze skargi A. T. na bezczynność Komisji Śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości czynności operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych m.in. z wykorzystaniem oprogramowania [...] przez członków Rady Ministrów, służby specjalne, Policję, organy kontroli skarbowej oraz celno-skarbowej, organy powołane do ścigania przestępstw i prokuraturę w okresie od dnia 16 listopada 2015 r. do dnia 20 listopada 2023 r. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 15 kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. T. na rzecz Kancelarii Sejmu 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 marca 2025 r., sygn. akt II SAB/Wa 341/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.T. (dalej: "skarżąca" oraz "skarżąca kasacyjnie") na bezczynność Komisji Śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości czynności operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych m.in. z wykorzystaniem oprogramowania [...] przez członków Rady Ministrów, służby specjalne, Policję, organy kontroli skarbowej oraz celno-skarbowej, organy powołane do ścigania przestępstw i prokuraturę w okresie od dnia 16 listopada 2015 r. do dnia 20 listopada 2023 r. (dalej: "Komisja Śledcza", "Komisja" albo "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 15 kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, oddalił skargę.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2024 r. A.T. zwróciła się do Komisji Śledczej, na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902), dalej: "u.d.i.p.", o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1) jakie procedury i zasady dotyczące powołania ekspertów Komisji obowiązują w ramach Komisji? Kto, kiedy i w jakim trybie wdrożył te procedury?
2) na podstawie jakich przepisów prawa zostały wdrożone procedury, których dotyczy pytanie nr 1?
3) w jakim trybie i w jaki sposób nastąpiło powołanie ekspertów Komisji?
4) Ile wynosi (odpowiednio netto i brutto) miesięczne wynagrodzenie eksperta Komisji Śledczej?
5) w jaki sposób nastąpiło nawiązanie stosunku prawnego z ekspertami Komisji Śledczej?
6) czy przed poszczególnymi głosowaniami członków Komisji dotyczącymi kandydatur na ekspertów Komisji przeprowadzono weryfikację poszczególnych kandydatów na ekspertów Komisji przez właściwe organy państwa, w szczególności przez ABW bądź czy w ogóle jakakolwiek weryfikacji tych kandydatur dokonano? Jakie były kryteria tej weryfikacji dokonywanej przez inne podmioty niż właściwe organy państwa?
7) czy wszyscy kandydaci na ekspertów Komisji, którzy finalnie zostali wybrani na ekspertów Komisji, przeszli (do czasu wpłynięcia ww. pisma do Komisji) odpowiednią procedurę weryfikacyjną przez ABW?
8) jeżeli odpowiedź na powyższe pytanie jest twierdząca, to czy wszyscy wybrani eksperci Komisji otrzymali pozytywny certyfikat z zakresu bezpieczeństwa (do czasu wpłynięcia niniejszego pisma do Komisji)?
9) czy posłowie, którzy są członkami Komisji przeszli odpowiednią procedurę weryfikacyjną, przeprowadzaną przez organy państwa, w szczególności przez ABW (do czasu wpłynięcia niniejszego pisma do Komisji)? Proszę o wskazanie członków Komisji, którzy takiej procedury nie rozpoczęli (do czasu wpłynięcia niniejszego pisma do Komisji),
10) czy wszyscy członkowie Komisji otrzymali pozytywny certyfikat z zakresu bezpieczeństwa (do czasu wpłynięcia niniejszego pisma do Komisji)?
11) kiedy i w jakim trybie nastąpiło przyznanie członkom Komisji ww. certyfikatów, jeżeli zostały przyznane?
12) które kandydatury na ekspertów Komisji nie zostały przegłosowane przez Komisję i z jakiego powodu (do czasu wpłynięcia niniejszego pisma do Komisji)?
13) jakie były kryteria decydujące o tym, że dany kandydat nie został wybrany na eksperta Komisji?
14) czy kryteria, o których mowa powyżej, miały jednakowe zastosowanie do każdego z kandydatów - jeżeli nie - proszę o podanie czynnika dyferencjacyjnego?
15) czy poszczególni kandydaci na ekspertów Komisji mieli prawo odnieść się do ewentualnych zastrzeżeń w zakresie ich kompetencji nie spełniających kryteriów wyboru, którymi kierowała się Komisja?
16) w jakim trybie Komisja umożliwiła odniesienie się kandydatom na ekspertów Komisji do czynionych im zarzutów w zakresie nie spełnienia kryteriów kwalifikowania się na eksperta Komisji?
17) czy i w jakim trybie kandydaci na ekspertów Komisji zostali poinformowani o tym, że nie spełniają kryteriów obowiązujących ekspertów Komisji?
18) czy informacje o wątpliwościach co do spełnienia przez kandydata kryteriów na eksperta Komisji były upublicznione (rozpowszechniane)? Których kandydatów na ekspertów Komisji to dotyczyło?
19) jeżeli wątpliwości, których dotyczy pytanie poprzedzające były rozpowszechniane proszę o wskazanie listy kanałów informacyjnych wraz ze wskazaniem listy stacji telewizyjnych transmitujących posiedzenia Komisji, podczas którego dokonano takiego rozpowszechnienia. Jeżeli Komisja posiada informację odnośnie zasięgów oglądalności transmisji medialnych (w tym w szczególności transmisji w stacjach telewizyjnych bądź na kanałach internetowych takich jak YouTube) proszę o wskazanie zasięgów oglądalności;
20) wskazanie podstaw prawnych, w odniesieniu do których ustalono kryteria wyboru ekspertów Komisji;
21) czy Komisja dokonała weryfikacji źródeł pochodzenia danych dotyczących ewentualnego braku spełniania przez danego kandydata kryterium wyboru na eksperta Komisji? Jeżeli tak to kiedy i w jaki sposób taka weryfikacja miała miejsce i czy dokonywał jej uprawniony organ państwa na podstawie i w graniach prawa?
22) czy w ramach prac Komisji wdrożono odpowiednie procedury związane z ochroną danych osobowych?
23) czy Komisja korzysta z usług osób fizycznych lub podmiotów zewnętrznych w zakresie pełnienia obowiązków Inspektora Ochrony Danych, a jeżeli tak wnoszę o podanie:
- daty zawarcia i zakończenia obowiązywania umowy,
- wysokości wynagrodzenia z tytułu świadczenia usługi,
- przedłożenia kopii zawartej umowy,
- sposobu wyboru wykonawcy (na podstawie zapytania ofertowego, zapytania o cenę, przetargu, z wolnej ręki, inne);
24) jakie zasady i procedury związane z ochroną i przetwarzaniem danych osobowych, obowiązywały w okresie od powstania Komisji do czasu udzielenia odpowiedzi na niniejsze pytanie?
25) jakie środki techniczne i organizacyjne zapewniające bezpieczeństwo odpowiadające ryzyku przetwarzania danych zostały wdrożone w ramach Komisji od momentu powołania Komisji do daty udzielenia odpowiedzi na pytanie? Proszę o wskazanie dat wdrożenia tych środków (w tym w szczególności środków zapewniających bezpieczeństwo danych osobowych w tym ochronę przed niedozwolonym lub niezgodnym z prawem przetwarzaniem oraz przypadkową utratą, zniszczeniem lub uszkodzeniem) oraz w odniesieniu do środków organizacyjnych proszę o przekazanie stosownych regulaminów bądź procedur wraz z arkuszami analizy ryzyk zawierającymi ocenę ryzyka dla przyjętych przez administratora czynności przetwarzania danych osobowych;
26) kto i na czyje zlecenie dokonywał wdrożenia środków, o których mowa w pytaniu nr 24? Proszę o wskazanie daty zawarcia i zakończenia obowiązywania umowy oraz: a) wysokości wynagrodzenia z tytułu świadczenia usługi, b) przedłożenia kopii zawartej umowy, c) sposobu wyboru wykonawcy (na podstawie zapytania ofertowego, zapytania o cenę, przetargu, z wolnej ręki, inne);
27) czy do czasu udzielenia odpowiedzi na ww. pytania dokonano przeglądu lub uaktualnienia środków, których dot. pytanie poprzedzające? W jakich datach to nastąpiło? Kto dokonał tego przeglądu?
28) czy członkowie Komisji oraz eksperci, a także wszelkie osoby powiązane z pracami Komisji w innej roli niż członka Komisji lub eksperta przeszli wymagane przez przepisy prawa szkolenia z zakresu ochrony danych osobowych związane z udziałem w pracach Komisji Śledczej? Proszę o wskazanie kiedy takie szkolenia miały miejsce oraz ile osób zostało przeszkolonych?
29) kto przeprowadził szkolenia, których dotyczy pytanie poprzedzające? Proszę jednocześnie o wskazanie daty zawarcia i zakończenia obowiązywania umowy związanej z przedmiotowym szkoleniami a także: a) wysokości wynagrodzenia z tytułu świadczenia usługi, b) przedłożenia kopii zawartej umowy, c) sposobu wyboru wykonawcy (na podstawie zapytania ofertowego, zapytania o cenę, przetargu, z wolnej ręki, inne);
30) czy do Komisji do czasu udzielenia odpowiedzi na niniejsze pismo wpłynęły informacje odnoszące się do incydentów naruszeń danych osobowych, do których doszło w wyniku działań lub zaniechań Komisji lub poszczególnych funkcjonariuszy publicznych będących członkami Komisji? Jeżeli odpowiedź na powyższe pytanie jest twierdząca proszę o: a) wskazanie dat, w których wiedzę o takich incydentach powziął organ lub poszczególni członkowie tego organu. W jakiej formie i w jakich datach zgłoszenia takich incydentów były dokonywane? Jaki był czas reakcji organu od czasu wpłynięcia takich informacji? b) jakie kroki i w jakich datach zostały podjęte przez organ w odniesieniu do poszczególnych zgłoszonych incydentów? Jaki był czas reakcji organu od wpłynięcia zgłoszenia do czasu podjęcia dalszych wymaganych przez prawo kroków? c) czy, kiedy i w jakiej formie organ wdrożył przewidziane przez prawo kroki mające na celu wyeliminowanie skutków zaistniałych naruszeń? d) jakich kategorii danych osobowych dotyczyły zgłoszenia poszczególnych incydentów? e) jakie skutki (konsekwencje) naruszenia danych osobowych wskazywano organowi w zgłoszeniach poszczególnych incydentów? f) czy do czasu udzielania odpowiedzi na niniejsze pytanie organ dokonywał samodzielnie (zgodnie z przepisami prawa zgłoszeń do UODO w zakresie stwierdzonych naruszeń przepisów - w szczególności związanych z brakiem wdrożeniem stosownych procedur, bezprawnym przetwarzaniem danych osobowych etc.). Kiedy dokonano poszczególnych zgłoszeń - jaki był czas reakcji od momentu powzięcia wiedzy o poszczególnych naruszeniach do czasu ich zaraportowania?
31) czy do czasu udzielenia odpowiedzi na niniejsze pytanie kiedykolwiek podczas posiedzeń Komisji członkowie Komisji i/lub jej eksperci prowadzili pomiędzy sobą lub z osobami trzecimi korespondencję elektroniczną (w formie wiadomości e-mail; widomości SMS/MMS; iMessage etc. bądź za pomocą komunikatorów internetowych związaną z przedmiotem prac Komisji? - dotyczy to w szczególności nieprotokołowanej komunikacji/korespondencji pomiędzy poszczególnymi członkami Komisji i/lub ekspertami, która była prowadzona w czasie trwania posiedzeń Komisji;
32) jakiego rodzaju zabezpieczenia techniczne i fizyczne stosowane były w odniesieniu do korespondencji, której dotyczy poprzednie pytanie a związanej z przedmiotem prac Komisji? Czy, kiedy i przez kogo wdrożono stosowne procedury odnoszące się do tej kwestii? Czy istnieją grupy korespondencyjne stworzone na komunikatorach internetowych, w ramach których prowadzona jest korespondencja związana z przedmiotem prac Komisji Śledczej pomiędzy poszczególnymi (niektórymi lub wszystkimi) członkami organu i/lub jego ekspertami (niektórymi lub wszystkimi)? Proszę o wskazanie listy komunikatorów w ramach których grupy korespondencyjne, o których mowa powyżej były prowadzone;
33) czy jeżeli taka komunikacja była prowadzona pomiędzy poszczególnymi (niektórymi lub wszystkimi) członkami organu i/lub jego ekspertami (niektórymi lub wszystkimi) podczas posiedzeń Komisji, to czy wydruki z prowadzonej korespondencji zostały dołączone do protokołów posiedzeń komisji?
Pismem z dnia 29 kwietnia 2024 r. Komisja za pomocą wiadomości elektronicznej powiadomiła skarżącą o przedłużeniu terminu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej do dnia 17 czerwca 2024 r. ze względu na trwającą analizę wniosku.
W dniu 29 maja 2024 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komisji w związku z nierozpoznaniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., przez nieudostępnienie informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a także niepoinformowanie w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim organ udostępni informację;
2. art. 35 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej: "k.p.a." w zw. z art. 12 § 1 i § 2 i art. 36 § 1 k.p.a., przez rażące niedopełnienie obowiązku załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, z naruszeniem terminów ustawowych, w szczególności niedokonanie w sprawie, w sposób niezwłoczny, żadnej czynności urzędowej, pomimo upływu 14 dni od daty złożenia wniosku, niepoinformowanie strony powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim organ udostępni informację;
3. art. 6 i art. 8 § 1 k.p.a., przez niezastosowanie ww. przepisów, co doprowadziło do naruszenia fundamentalnej zasady praworządności w demokratycznym państwie prawa, skutkującej wyłącznie utratą (a nie pozytywnym pogłębieniem) zaufania strony do organu, który uchylił się od spełnienia obowiązku prowadzenia i rozstrzygnięcia sprawy w terminie ustawowym.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że Komisja dopuściła się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie Komisji do załatwienia sprawy w terminie 7 dni od daty wydania wyroku, wymierzenie Komisji grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W dniu 14 czerwca 2024 r. Komisja udzieliła skarżącej, drogą mailową, odpowiedzi na ww. wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 15 kwietnia 2024 r. Z kolei w odpowiedzi na skargę Komisja – reprezentowana przez Kancelarię Sejmu - wniosła o jej oddalenie, wskazując, że zarzucana bezczynność nie miała miejsca.
W piśmie procesowym z dnia 11 lipca 2024 r. skarżąca nie zgodziła się z argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę i podkreśliła, że Komisja, jak każda inna sejmowa komisja jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., więc była zobligowana do udostępnienia informacji publicznej.
Organ w odpowiedzi na replikę skarżącej podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę.
W dniu 14 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał opisany na wstępie wyrok, oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "P.p.s.a.".
Uzasadniając wydany wyrok Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła na dzień wniesienia przez skarżącą skargi bezczynność Komisji w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 15 kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji rację ma Komisja wskazując, że jakkolwiek Komisja śledcza, zgodnie z art. 9 pkt 4 i art. 19a uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 30 lipca 1992 r. - Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r., poz. 990 ze zm.), dalej: "Regulamin Sejmu", jest organem Sejmu, to Kancelaria Sejmu - stosownie do art. 199 ust. 1 Regulaminu Sejmu - wykonuje zadania organizacyjno-techniczne i doradcze związane z działalnością Sejmu i jego organów. Kancelaria Sejmu mogła zatem w imieniu Komisji podejmować działania związane z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej.
Sąd pierwszej instancji wskazał dalej, że stosownie do art. 9 pkt 4 Regulaminu Sejmu Organami Sejmu są komisje sejmowe. Sejm, na mocy art. 19a Regulaminu Sejmu, może powołać komisję śledczą, o której mowa w art. 111 Konstytucji. Zgodnie ponadto z art. 199 ust. 3 Regulaminu Sejmu, Kancelaria Sejmu udostępnia informację publiczną oraz informację o środowisku i jego ochronie w trybie określonym w dziale IVa. Zatem Kancelaria Sejmu - na mocy art. 202a ust. 1 Regulaminu Sejmu - udostępnia informację publiczną poprzez ogłaszanie dokumentów i innych informacji w Systemie Informacyjnym Sejmu. Z art. 202a ust. 2 Regulaminu Sejmu wynika, że informacja publiczna może być udostępniana poprzez wskazanie ogólnodostępnego miejsca wyłożenia lub przechowywania informacji publicznej w Kancelarii Sejmu. Przepis art. 202a ust. 3 Regulaminu Sejmu stanowi, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w sposób, o którym mowa w ust. 1 lub 2, udostępniana jest przez Kancelarię Sejmu na pisemny wniosek. Wniosek może być przesłany za pośrednictwem Systemu Informacyjnego Sejmu.
Tym samym w ocenie Sądu meriti w świetle ww. unormowań prawnych możliwe, prawidłowe i skuteczne - wbrew stanowisku prezentowemu w skardze - było udzielenie przez Kancelarię Sejmu w imieniu Komisji Śledczej odpowiedzi wiążącej się z wnioskiem skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. Skoro bowiem to Kancelaria Sejmu, zgodnie z art. 199 ust. 1 i 3 Regulaminu Sejmu, wykonuje zadania organizacyjno-techniczne i doradcze związane z działalnością Sejmu i jego organów (art. 9 pkt 4 w związku z art. 19a Regulaminu Sejmu) oraz w związku z art. 202a Regulaminu Sejmu udostępnia informację publiczną w sposób przewidziany w art. 202a Regulaminu Sejmu, to należało przyjąć, że Kancelaria Sejmu miała prawo podjąć działania w związku z wnioskiem o udostępnianie informacji publicznej przez skierowanie do skarżącej pisma z dnia 29 kwietnia 2024 r.
Ponadto Sąd meriti stwierdził, że pismo Kancelarii Sejmu, które skierowano do skarżącej w dniu 29 kwietnia 2024 r. wskazywało na brak bezczynności organu władzy publicznej w związku z wnioskiem o udostępnianie informacji publicznej. Z treści pisma wynika bowiem, że doszło do poinformowania skarżącej – w terminie 14-dniowym, przewidzianym w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. – o przedłużeniu terminu na udostępnienie informacji publicznej oraz do wskazania terminu, w jakim dojdzie do udostępnienia informacji publicznej (17 czerwca 2024 r.), jak również podano przyczynę wskazującą na potrzebę przedłużenia terminu udostępnienia informacji publicznej - trwającą analiza wniosku pod kątem możliwości jego realizacji. Skoro skarżąca złożyła skargę przed wyekspirowaniem ww. terminu, to należało uznać, że skarga była niezasadna.
Sąd meriti zauważył, że jakkolwiek Kancelaria Sejmu w piśmie z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sposób rozbudowany nie przedstawiła argumentacji wskazującej na potrzebę przedłużenia terminu do udzielenia żądanej informacji, to zdaniem Sądu wniosek z dnia 15 kwietnia 2024 r. składał się z 33, rozbudowanych, wielowątkowych oraz szczegółowych pytań, przy czym niektóre z nich składały się z kilku podpunktów oraz dotyczyły różnych aspektów funkcjonowania Komisji. Możliwe było więc przyjęcie w realiach rozpoznawanej sprawy, że przedłużenie terminu na udzielenie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej opierało się na przesłankach obiektywnych wynikających z charakteru wniosku (skomplikowania, obszerności, wielowątkowości), choć w uzasadnieniu powołano się jedynie na potrzebę analizy wniosku.
W ocenie Sądu pierwszej instancji obszerność wniosku i jego wielowątkowość pozwalała w sprawie na skorzystanie z rozwiązań przewidzianych w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. oraz nie wskazywała – wbrew twierdzeniom zawartym w skardze - na wystąpienie bezczynności o jakimkolwiek charakterze, tym bardziej nie rażącym.
Sąd pierwszej instancji podzielił też stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę, że skoro analiza zakresu przedmiotowego poszczególnych pytań wniosku o udzielenie informacji publicznej, z uwagi na jego złożoność, wymagałaby konsultacji z innymi właściwymi komórkami organizacyjnymi Kancelarii Sejmu, to zebranie niezbędnych informacji w celu udostępnienia żądanych informacji również pozwalało Komisji na przedłużenie terminu do udzielenia żądanej informacji. Sąd meriti dodał także, że o braku bezczynności w sprawie świadczą podane w odpowiedzi na skargę informacje, wskazujące, że do Kancelarii Sejmu oraz do Biura Komunikacji Społecznej Kancelarii Sejmu, zajmującego się rozpatrywaniem korespondencji wpływającej do Sejmu i jego organów w kwietniu 2024 r. wpłynęło 1815 pism (w marcu - 1979 pism, a w maju - 2695 pism).
W odniesieniu do zarzutów skargi o naruszeniu w sprawie przepisów k.p.a. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że przepisy k.p.a. nie miały w sprawie zastosowania. Przedłużenie terminu w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. nie nastąpiło bowiem w związku z zamiarem wydania decyzji administracyjnej. W orzecznictwie ugruntowane i jednolite jest stanowisko, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach dostępu do informacji publicznej stosuje się jedynie do decyzji wydanych na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca, zaskarżając wydany wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. skarżąca zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące niezasadnym przyjęciem, że postępowanie organu było prawidłowe, a udostępnienie informacji publicznej nastąpiło bez zbędnej zwłoki, a także przyjęcie, że organ prawidłowo poinformował skarżącą w przepisanym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim organ udostępni informację, podczas gdy organ do chwili obecnej nie udzielił wszystkich informacji, o które wnioskowała skarżąca;
II. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1.art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3, § 1a i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 lit. a, lit. b, lit. c i lit. d u.d.i.p. w zw. z art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 14 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., poprzez bezzasadne oddalenie skargi i uznanie, że postępowanie organu było prawidłowe, podczas gdy analiza przedmiotowej sprawy wskazuje, że organ dopuścił się uchybień, które winny skutkować stwierdzeniem bezczynności organu, z uwagi na fakt, że organ do chwili obecnej nie udzielił wszystkich informacji, o które wnioskowała skarżąca, a jednocześnie nie została wydana decyzja w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej;
2. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3, § 1a i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;
3. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3, § 1a i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskiej i Politycznych oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez ich niezastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji na wniosek i tym samym naruszenie prawa człowieka do otrzymywania informacji;
4. art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 P.p.s.a., poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, a mianowicie nieustalenie czy organ udzielił odpowiedzi na zawnioskowane przez skarżącą pytania w trybie dostępu do informacji publicznej;
5. art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez wadliwe i niepełne sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom z art. 141 § 5 P.p.s.a, i pominięcie w uzasadnieniu wyroku właściwego przełożenia argumentacji prawnej opisanej w wyroku na stan faktyczny w przedmiotowej sprawie.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie przedmiotowej sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżąca kasacyjnie oświadczyła nadto, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co uzasadnia jej oddalenie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. Nie zachodzi również żadna z przesłanek odrzucenia skargi albo umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli wyroku zaskarżonego skargą kasacyjną.
Przed przystąpieniem do oceny zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej odnotować należy, że zgodnie z treścią art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Co istotne, granice skargi kasacyjnej winny być wyznaczane przez stronę skarżącą kasacyjnie w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest bowiem takie zredagowanie podstaw kasacyjnych, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (zob. w tej materii m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2009 r.; sygn. akt II FSK 1688/07). Ważne jest nadto zwrócenie uwagi, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 P.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, podjęta w pełnym składzie (publ.: ONSAiWSA z 2010 r. nr 1, poz.1). Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać, bądź w inny sposób ich korygować (zob. w tej materii wyrok Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 2015 r.; sygn. akt II GSK 2140/13), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2012 r.; sygn. akt I FSK 1679/11).
W złożonej skardze kasacyjnej zgłoszone zostały zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu winny podlegać zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
W pierwszej kolejności omówieniu przez Naczelny Sąd Administracyjny podlega zarzut najdalej idący, to jest zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a., dotyczący wadliwości uzasadnienia zaskarżonego wyroku.
Wyjaśnić należy, że prawidłowo skonstruowane uzasadnienie daje rękojmię, że sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Motywy wyroku mają przekonywać o słuszności rozstrzygnięcia i to zarówno jeśli chodzi o przyjętą podstawę prawną, jak i w zakresie ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej.
Mając na uwadze powyższe uwagi o charakterze ogólnym należy wskazać, że treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku spełnia wymagania określone w art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji zawarł w nim bowiem wyjaśnienie, z którego jednoznacznie wynika, dlaczego zarzucana organowi bezczynność nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie, a także, jakie powody uniemożliwiają podzielenie odmiennego stanowiska wyrażanego w toku postępowania przez skarżącą. Zaznaczyć przy tym należy, że ustanowiona omawianym przepisem zasada wyjaśnienia przez sąd administracyjny podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie oznacza, że sąd ma obowiązek szczegółowego odnoszenia się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich podnoszonych przez stronę postępowania zarzutów i wspierających je argumentów (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2008 r.; sygn. akt II FSK 1801/06). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak zatem przekonania skarżącej kasacyjnej o trafności rozstrzygnięcia sprawy nie determinuje uznania wadliwości uzasadnienia wyroku i nie może stanowić przekonującego argumentu skutkującego uchyleniem zaskarżonego orzeczenia.
Należy w tym miejscu odnotować, że w warstwie opisowej analizowanego zarzutu autorka skargi kasacyjnej powiązała naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. z art. 133 § 1 P.p.s.a. Regulacja art. 133 § 1 P.p.s.a. mogłaby być naruszona, gdyby Sąd pierwszej instancji przesłuchał świadków lub oparł swe rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który zawarty jest w aktach sprawy. W rozpatrywanej sprawie nie ma wątpliwości, że podstawą orzekania przez Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie był materiał dowodowy przedstawiony przez organ. Nie można zatem skutecznie zarzucić Sądowi pierwszej instancji, że orzekł w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy. Co istotne, przepis art. 133 § 1 P.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. Należy bowiem odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej, bezczynności bądź przewlekłego prowadzenia postępowania na podstawie innego materiału niż ten zawarty w aktach sprawy, od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. Okoliczność, że ocena materiału dowodowego przedstawiona przez Sąd pierwszej instancji nie odpowiada oczekiwaniom skarżącej kasacyjnie nie daje podstawy do uwzględnienia zarzutu naruszenia wskazanego przepisu.
Modułowo skonstruowany zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 P.p.s.a. jest a limine nieskuteczny. Jak wskazano wyżej, w ramach zarzutu naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd oceny dokumentów, o ile dokumenty te znajdują się w materiale zgromadzonym w aktach sprawy. Odnosząc się z kolei do ujętego w warstwie opisowej tego zarzutu art. 134 § 1 P.p.s.a. podnieść należy, że przepis ten stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę na bezczynność Komisji Śledczej nie wykroczył w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego poza granice skargi. Rozpoznał bowiem skargę na bezczynność organu w sprawie o udostępnienie informacji publicznej. Fakt, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił skargi nie oznacza, że uchybił temu przepisowi.
Dodatkowo należy wskazać, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2011 r.; sygn. akt I FSK 1862/09; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2007 r.; sygn. akt II OSK 610/06; zob. nadto postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2012 r.; sygn. akt I OSK 2438/11 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2015 r.; sygn. akt I GSK 241/14). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (zob. w tej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2015 r.; sygn. akt I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2010 r.; sygn. akt I GSK 264/09).
Jak podano wyżej, autorka skargi kasacyjnej powiązała naruszenie ww. przepisów z art. 106 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a. jest ocena, czy organy (ewentualnie organ) prawidłowo ustaliły ten stan i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń, co oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania stanu faktycznego sprawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się uwagę, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. W drodze wyjątku, zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów. Nie jest natomiast jego rolą uzupełnianie materiału dowodowego (zob. w tej materii m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2016 r.; sygn. akt I GSK 1792/14). Ponadto dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (zob. w tej materii wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 września 2012 r.; sygn. akt II OSK 840/11 oraz z dnia 17 grudnia 2015 r.; sygn. akt II OSK 2501/15). Przepis art. 106 § 3 P.p.s.a. nie daje podstawy do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego za organ administracji bądź dokonywania ocen, które w przekonaniu sądu powinny mieć miejsce na etapie postępowania poprzedzającego postępowanie sądowe jako konieczne dla podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. może być skutecznie podnoszony w skardze kasacyjnej tylko wtedy, gdy sąd administracyjny pierwszej instancji prowadził postępowanie dowodowe w zakresie wynikającym z treści ww. przepisu. W sytuacji, gdy Sąd meriti instancji nie uzupełniał postępowania dowodowego - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – niemożliwym było naruszenie art. 106 § 3 P.p.s.a.
Analizując dalej zarzuty ujęte w punktach II. 1, 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że w świetle art. 174 P.p.s.a. tworzenie niespójnego zestawienia (modułu) przepisów – szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć Sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie, na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe. Pogląd taki był wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. w tej materii m.in. wyroki z dnia: 18 października 2011 r.; sygn. akt II FSK 797/10; z dnia 20 stycznia 2022 r.; sygn. akt III FSK 2147/21 oraz z dnia 14 lipca 2022 r.; sygn. akt III OSK 1434/21) i Sąd w składzie rozpoznającym wniesioną skargę kasacyjną w pełni ten pogląd aprobuje.
Pomimo ujawnionych wad konstrukcyjnych skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny jej nie odrzucił, gdyż uznał, że możliwa jest częściowa rekonstrukcja treści zarzutów kasacyjnych na podstawie ich korelacji z uzasadnieniem wniesionego środka odwoławczego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść omawianych zarzutów rozpatrywana łącznie z uzasadnieniem skargi kasacyjnej daje podstawę do stwierdzenia, że skarżąca kasacyjnie naruszenie przepisów postępowania upatruje w tym, że Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy, a mianowicie nie ustalił, czy organ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania w trybie dostępu do informacji publicznej. Według skarżącej kasacyjnie analiza przedmiotowej sprawy wskazuje, że organ dopuścił się uchybień, które winny skutkować stwierdzeniem bezczynności organu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zarzucanej organowi bezczynności przez pryzmat wzorców sądowej kontroli i nie stwierdzając bezczynności organu miał podstawy do oddalenia skargi. Akcentowana zaś przez skarżącą kasacyjnie kwestia tego, że lektura wiadomości mailowej z dnia 14 czerwca 2024 r. pozwala stwierdzić, że o ile udzielono w sposób mniej lub bardziej wyczerpujący odpowiedzi na pytania 1-11,13-17 oraz 20, o tyle nie udzielono żadnej odpowiedzi na pytania 12,18-19 oraz 21-33 nie ma w sprawie znaczenia, albowiem dotyczy stanowiska organu, które zostało ujawnione już po wniesieniu skargi. Podkreślenia wymaga, że udzielenie odpowiedzi na wniosek dostępowy po wniesieniu skargi na bezczynność nie ma znaczenia dla oceny jej zasadności i wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Może mieć znaczenie jedynie w razie uwzględnienia skargi albowiem może świadczyć o bezprzedmiotowości zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności – art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Jednak w realiach niniejszej sprawy udzielona przez organ po wniesieniu skargi odpowiedź na wniosek dostępowy jest irrelewantna, gdyż na dzień wniesienia tej skargi organ nie był bezczynny (zob. w tej materii m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2026 r.; sygn. akt III OSK 976/25).
Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia - jak wskazano w treści skargi kasacyjnej - przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p.
Odnosząc się do tego zarzutu podnieść w pierwszej kolejności należy, że ww. przepisy mają charakter procesowy, a nie materialny, a więc ich naruszenie można rozpatrywać jedynie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej. Normy prawa materialnego są to bowiem normy określające treść uprawnień lub obowiązków, tj. sposób zachowania się ich adresatów w sferze prawa administracyjnego, przy czym adresatami tymi są podmioty znajdujące się poza administracją publiczną (zob. w tej materii J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2018, s. 89). Normy procesowe natomiast wprowadzają sformalizowane reguły działania organów, stanowiąc jednocześnie gwarancje procesowe dla adresatów działań organów administracji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego regulacje art. 13 ust. 1 i 2 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. mają niewątpliwie charakter procesowy. Przepis art. 10 ust. 1 u.d.i.p. wprowadza tzw. negatywną klauzulę wnioskowego trybu udzielania informacji, zaś z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. wynikają terminy załatwiania sprawy z wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca kasacyjnie miała obowiązek wykazania, że zarzucane uchybienie ww. przepisom mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem takiego powiązania skarżąca kasacyjnie nie wykazała. Ponadto skarżąca kasacyjnie nie zakwestionowała skutecznie stanu faktycznego sprawy. Podzielić zaś należy stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji, że obszerność wniosku dostępowego i jego wielowątkowość pozwalała w sprawie na skorzystanie z rozwiązań przewidzianych w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Wymaga wyjaśnienia, że na gruncie u.d.i.p. w przypadku skierowania pisemnego wniosku o udzielenie informacji publicznej można wyróżnić, w zależności od okoliczności faktycznych i prawnych, następujące działania podmiotu, do którego wniosek taki został skierowany. Podmiot ten może:
- udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia; organ dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (pisemnej odpowiedzi);
- poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udostępnienia żądanej przez nią informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.);
- odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2, stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej;
- odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 u.d.i.p.
Zobowiązany podmiot działań tych winien dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 u.d.i.p.). Przepis art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. stanowi, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wynika zatem, że sprawy dostępu do informacji publicznej są załatwiane w krótkim terminie - co do zasady czternastodniowym - w formie czynności materialno-technicznej bądź w formie decyzji administracyjnej. Z kolei skorzystanie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej z możliwości przedłużenia terminu do udzielenia odpowiedzi na wniosek wymaga spełnienia przesłanek określonych w przepisie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., tj. powiadomienia w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2025 r.; sygn. akt III OSK 2881/24).
W orzecznictwie podkreśla się, że instytucja przedłużenia terminu do udostępnienia informacji publicznej - z której w realiach rozpatrywanej sprawy skorzystał organ - znajduje zastosowanie jedynie wówczas, gdy zachodzą uzasadnione powody. W odmiennym przypadku przedłużenie terminu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie daje podstawy do przyjęcia, że powiadomienie o wydłużeniu rozpoznania sprawy jest skuteczne i zwalnia organ z zarzutu bezczynności (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2025 r.; sygn. akt III OSK 120/25). Arbitralne stosowanie przez organy art. 13 ust. 2 u.d.i.p. nie może bowiem uwalniać ich od obowiązku terminowego załatwiania sprawy. Jak wskazuje się w orzecznictwie, niedopuszczalne jest stosowanie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jedynie w celu odroczenia na okres do dwóch miesięcy obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2024 r.; sygn. akt III OSK 2847/22). Jednocześnie ustawodawca nie konkretyzuje, jakie przyczyny opóźnienia uznaje za dopuszczalne. Redakcja art. 13 ust. 2 u.d.i.p. nie daje także podstaw, do tego, by organ przedłużając postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej automatycznie stosował termin do 2 miesięcy. Organ zobowiązany jest do miarkowania czasu koniecznego do załatwienia sprawy. Powinien uwzględnić przy tym zakres żądanej informacji, jak i również jej charakter. W sprawach ze skarg na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej chodzi o doprowadzenie do jak najszybszej realizacji przez stronę jej konstytucyjnego prawa do informacji. Zatem muszą to być powody bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej, a więc powody powiązane z rodzajem żądanej informacji (jej zakresem, przedmiotem, formą), a nie inne przyczyny (natury ogólnej) leżące po stronie podmiotu zobowiązanego. Podmiot udostępniający informację publiczną nie może zatem w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu. Ze wskazanego uprawnienia organ może skorzystać wówczas, gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do zakresu wniosku, to jest wniosek jest nieprecyzyjny, wielowątkowy lub zachodzi wątpliwość, czy dotyczy on informacji publicznej (zob. w tej materii wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 grudnia 2025 r.; sygn. akt III OSK 2881/24 oraz z dnia 13 marca 2026 r.; sygn. akt III OSK 1007/25).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w realiach niniejszej sprawy wystąpiły tego rodzaju okoliczności usprawiedliwiające niezachowanie przez organ czternastodniowego terminu na rozstrzygnięcie wniosku dostępowego i uzasadniające jego przedłużenie na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W piśmie z dnia 29 kwietnia 2024 r. wskazano przyczyny powiązane z wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, które mogłyby zostać obiektywnie ocenione jako mogące mieć wpływ na przedłużenie terminu udostępnienia tej informacji. Zasadne jest zatem zapatrywanie Sądu pierwszej instancji, że jakkolwiek Kancelaria Sejmu w ww. piśmie nie przedstawiła w sposób rozbudowany argumentacji, wskazującej na potrzebę przedłużenia terminu do udzielenia żądanej informacji, to należało stwierdzić, że wniosek dostępowy skarżącej składał się z 33, rozbudowanych, wielowątkowych oraz szczegółowych pytań, przy czym niektóre z nich składały się z kilku podpunktów oraz dotyczyły różnych aspektów funkcjonowania Komisji Śledczej. Możliwe było więc przyjęcie w realiach rozpoznawanej sprawy, że przedłużenie terminu na udzielenie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej opierało się na przesłankach obiektywnych wynikających z charakteru złożonego wniosku (stopnia skomplikowania, jego obszerności i wielowątkowości).
Konkludując uznać należy, że reakcja organu na wniosek dostępowy nie jest efektem zachowań, które można zinterpretować jako celowe opóźnianie przez organ wykonania obowiązków. Całokształt okoliczności sprawy nie wskazuje na lekceważące podejście organu do obowiązków informacyjnych wynikających z przepisów u.d.i.p. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest również podstaw by kwestionować wyjaśnienia organu przedstawione w odpowiedzi na skargę. Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził zatem, że Komisja Śledcza nie dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej kasacyjnie o udostępnienie informacji publicznej.
Jak wskazano na wstępie, przytoczone w środku odwoławczym przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych we wniesionym środku odwoławczym. W realiach rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, o jej oddaleniu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono jak w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., bowiem skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, zaś organ nie zażądał jej przeprowadzenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło