I SA/Bk 243/11

WyrokWSA w Białymstoku2011-08-10

Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Sławomir Presnarowicz, Wojciech Stachurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne, wynikające bezpośrednio z przepisów prawa, podlegają egzekucji administracyjnej, mimo braku wydania indywidualnej decyzji ustalającej ich wysokość?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne, wynikające bezpośrednio z przepisów prawa (art. 40 ust. 3b Prawa geodezyjnego i kartograficznego) i ustalone w określonej wysokości (rozporządzenie Ministra Infrastruktury), mają charakter publicznoprawny i podlegają egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Brak wydania indywidualnej decyzji ustalającej wysokość tych opłat nie stanowi przeszkody do egzekucji, a termin ich uiszczenia wynika z przepisów.
Stan faktyczny
Skarżąca podniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne, kwestionując istnienie obowiązku, jego wymagalność, dopuszczalność egzekucji, brak upomnienia, uciążliwość środka egzekucyjnego oraz wadliwość tytułu wykonawczego. Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały zarzuty za nieuzasadnione. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia zaskarżonych postanowień.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi L. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oddala skargę. W dniu [...] sierpnia 2010 r. Starosta P. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] wobec L. P. (dalej powoływana jako "Skarżąca") i skierował go do egzekucji do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. Organ egzekucyjny tytuł wykonawczy wraz z zawiadomieniem o dokonaniu zajęcia rachunku bankowego doręczył Skarżącej w dniu 20 września 2010 r. W wyniku zajęcia rachunku bankowego, organ egzekucyjny otrzymał w dniach 13 i 16 września 2010 r. oraz 29 października 2010 r. egzekwowane należności, które przekazał wierzycielowi. Skarżąca, w piśmie z dnia 25 września 2010 r., podniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wskazując na naruszenie art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako "u.p.e.a.") poprzez nieistnienie obowiązku (pkt 1), brak wymagalności obowiązku (pkt 2), niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (pkt 6), brak uprzedniego doręczenia upomnienia (pkt 7), zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (pkt 8) oraz niespełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Ponadto Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 2 § 1 pkt 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm., dalej powoływana jako "o.p."). i art. 2 § 1, art. 3 § 1 w zw. z art. 6 § 1, art. 7 § 2, art. 15 § 1 i art. 27 u.p.e.a. W związku z wniesionymi zarzutami Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., działając na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., wystąpił pismem z dnia 11 października 2010 r. do wierzyciela o zajęcie stanowiska odnośnie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel - Starosta P., postanowieniem z [...] listopada 2010 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 34 § 1a u.p.e.a., uznał zarzuty za niedopuszczalne. Na postanowienie wierzyciela skarżąca złożyła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., który postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] uchyliło w całości postanowienie Starosty P. i rozpoznało wniesione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, uznając je za nieuzasadnione. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. po otrzymaniu ostatecznego postanowienia wierzyciela w sprawie zarzutów, postanowieniem z [...] marca 2011 r. nr [...] uznał zgłoszone przez Skarżącą zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za niezasadne. Dyrektor Izby Skarbowej w B. po rozparzeniu zażalenia Skarżącej, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że organ egzekucyjny nie naruszył art. 34 § 4 u.p.e.a. uznając, że podniesione przez Skarżącą zarzuty, przewidziane w art. 33 u.p.e.a. są niezasadne. Zaznaczył, że w sprawie zarzutu nieistnienia obowiązku wypowiedziało się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uznając, że jest on niezasadny, zaś organ egzekucyjny był związany wypowiedzią wierzyciela. Obowiązek uiszczenia opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne wynika wprost z przepisów prawa - art. 40 ust. 3b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako "u.p.g.k.")., zaś ich wysokość z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 19 lutego 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne. Pogląd powyższy został wypowiedziany w orzecznictwie sądowym, m.in. wyroku WSA w Białymstoku z 29 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Bk 501/08 czy postanowieniu NSA z 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 514/10. Organ podkreślił, że opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne są należnościami publicznoprawnymi, których obowiązek uiszczenia był wymagalny w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, dlatego tez niezasadny jest zarzut, że egzekucja tego obowiązku była niedopuszczalna. Opłaty te są pobierane w związku z wyraźnie wskazanymi czynnościami organów państwowych lub samorządowych i dokonywane są w interesie konkretnych podmiotów. Jako przychody funduszu celowego (Funduszu Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym), zgodnie z art. 2 § 1 pkt 6 u.p.e.a. podlegają egzekucji administracyjnej. Za niezasadny organ uznał także zarzut braku uprzedniego upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., albowiem w sprawie takie zostało wystawione i doręczone Skarżącej. Wskazał, że nie ma znaczenia dla prawidłowości sporządzonego upomnienia wskazanie w nim, że należności określone zostały w fakturze wystawionej przez Starostwo Powiatowe, któremu nie przysługuje status wierzyciela. Obowiązek uiszczenia opłaty wynika bezpośrednio z przepisu prawa, zaś powołanie się na fakturę, wierzyciel wskazał konkretnie obowiązek, którego dotyczy upomnienie. Odnośnie zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego organ odwoławczy wskazał, że art. 7 § 2 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku. Wybór tych środków pozostawiony jest organowi egzekucyjnemu. Celem egzekucji jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. A zatem zadaniem organu egzekucyjnego jest szybko, skutecznie i jak najmniejszym nakładem środków (bo ma to wpływ na koszty egzekucyjne) doprowadzić do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Egzekucja z rachunku bankowego jest jednym ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. Zdaniem organu odwoławczego jest to najmniej uciążliwy środek egzekucyjny, nie powodujący powstania wysokich kosztów np. związanych ze sprzedażą ruchomości. Wnosząc zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji Skarżąca nie wskazała innych rachunków bankowych, wierzytelności i praw majątkowych lub ruchomości, z których możliwe byłoby zaspokojenie wierzyciela w związku z dochodzoną należnością. Podobnie organ odwoławczy ocenił zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W tytule wskazano akty normatywne stanowiące podstawę prawną egzekwowanego obowiązku (poz. 29), zaznaczono, że należność powstaje z mocy prawa (poz. 30). Wskazano też rodzaj należności (poz. 31) - opłata za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz jej wysokość (poz. 33). Dodanie numeru faktury, w której zawarto naliczenie opłaty nie ma wpływu na prawidłowość tytułu wykonawczego. Wpisano również stawkę odsetek za zwłokę, kwotę odsetek naliczonych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i dzień, od którego należy odsetki liczyć. Stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Stąd też nie jest uprawniony do kwestionowania naliczenia odsetek za zwłokę. Na powyższe postanowienie, Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jego uchylenie oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżonemu rozstrzygnięciu Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 34 § 1 u.p.e.a., poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że organ egzekucyjny związany jest w sprawie prawomocnym stanowiskiem wierzyciela; Skarżąca wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24.05.2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 533/11 uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z [...].03.2011 r. nr [...] wskazując, iż w sprawie może mieć zastosowanie art. 15 ust. 1 ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2005 r. Nr 64, poz. 565 ze zm.); - art. 2 § 1 pkt 1 w związku z art. 21 § 1 pkt 2 o.p., z uwagi na niewydanie decyzji w sprawie ustalenia wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne; zdaniem Skarżącej w przypadku nieuiszczenia opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne powinna zostać wydana decyzja w sprawie ustalenia wysokości tych należności w trybie art. 21 § 1 pkt 2 o.p; nieuprawnione jest stanowisko wierzyciela, jakoby obowiązek poniesienia opłat wynikał bezpośrednio z przepisu prawa i nie wymaga aktu indywidualnego; prowadzenie egzekucji na podstawie tak wystawionego tytułu wykonawczego jest niedopuszczalne i dotyczy nieistniejącego obowiązku; - art. 3 § 1 w związku z art. 6 § 1 u.p.e.a.; zdaniem Skarżącej, zawarte w art. 3 § 1 u.p.e.a. sformułowanie "wynikają bezpośrednio z przepisu prawa" należy rozumieć, iż prawo określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku; tylko w takich przypadkach ustawodawca odstępuje od wprowadzenia decyzji, jako formy prawnej działania administracji; takiego charakteru nie ma art. 40 ust. 3b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wraz z odpowiednimi przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 19.02.2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne; brakuje w nich chociażby terminu zapłaty. Dopóki nie zostanie doręczona decyzja ustalająca obowiązek poniesienia opłaty, dopóty nie rozpoczyna biegu termin do jej uiszczenia, o którym mowa w art. 47 § 1 o.p. i obowiązek nie jest wymagalny; zaniechanie wydania aktu konkretyzującego obowiązek poniesienia opłaty powoduje, że egzekucja dotyczy obowiązku, który jeszcze nie powstał i w konsekwencji egzekucja jest niedopuszczalna, - art. 6 § 1 u.p.e.a; zdaniem Skarżącej żadne przepisy ustawy z 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.), ani rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 19.02.2004 r. w sprawie wysokości oplataj czynności geodezyjne i kartograficzne, nie konstruują wszystkich niezbędnych elementów obowiązku poniesienia opłaty, nie zawierają chociażby terminu zapłaty omawianych opłat, a wobec tego obowiązek zapłaty omawianych należności nie jest wymagalny, - art. 2 § 1 u.p.e.a., ponieważ nie został spełniony wynikający z niego warunek, że egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki istniejące; w ocenie Skarżącej nie istnieje obowiązek uiszczenia nie tylko należności głównej, ale i odsetek za zwłokę; brak jest podstaw prawnych do naliczania odsetek za zwłokę, gdyż ani przepisy ustawy z 17.05.1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ani przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 19.02.2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne nie zawierają terminu zapłaty; wobec braku decyzji ustalającej obowiązek poniesienia opłaty, nie rozpoczął biegu termin płatności, - art. 15 § 1 u.p.e.a., z uwagi na brak uprzedniego doręczenia upomnienia; Skarżąca podniosła, że wierzyciel wprawdzie wykonał obowiązek doręczenia dłużnikowi upomnienia jednakże pismo to nie spełniało wymogów upomnienia w rozumieniu art. 15 § 1 u.p.e.a; treść upomnienia w sposób niewłaściwy określa obowiązek; powołuje się ono na fakturę VAT nr [...], która dokumentowała opłaty związane z korzystaniem z danych ewidencyjnych i kartograficznych, a nie na stosowne przepisy prawa, z których taki obowiązek by wynikał oraz zaistniałe okoliczności faktyczne; wymieniona w upomnieniu faktura, jako że wystawiona przez Starostwo Powiatowe w P. nie posiada żadnego waloru prawnego, ponieważ pochodzi od podmiotu, któremu nie przysługuje status wierzyciela, - art. 27 u.p.e.a., z uwagi na niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w tym przepisie; Skarżąca wskazała, że tytuł wadliwie określa treść obowiązku podlegającego egzekucji, poprzez niewłaściwe wskazanie w rubryce 31 rodzaju dochodzonej należności; ponadto wskazane w rubryce 35, 36 i 38 tytułu wykonawczego: stawka odsetek, okres, od którego nalicza się odsetki oraz kwota odsetek, nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa, - art. 7 § 2 u.p.e.a., ponieważ zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny; zdaniem Skarżącej organ powinien zająć rachunek bankowy służący do prowadzenia rozliczeń w działalności gospodarczej, a nie rachunek, na którym znajdują się środki na pokrycie kosztów utrzymania; ten ostatni środek jest bardziej dotkliwy dla zobowiązanej. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. W niniejszej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. wydane w zakresie zarzutów zgłoszonych przez Panią L. P. w toku prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego. Zarzuty te dotyczyły zasadniczo sześciu kwestii: nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, braku uprzedniego doręczenia upomnienia, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienie wymogów przez tytuł wykonawczy, określonych w art. 27 u.p.e.a. Zdaniem Sądu w odniesieniu do każdego z tych zarzutów organy obu instancji zasadnie uznały, że są one nieuzasadnione. Podstawą zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku jest przepis art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że – co należy podkreślić – ustawodawca wyraźnie wskazał, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W tej sprawie, zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela w celu zajęcia stanowiska, co do zgłoszonych przez Skarżącą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W wydanym postanowieniu z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. rozpoznało zarzuty Skarżącej w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, uznając je w całości za nieuzasadnione. Powyższe postanowienie, na dzień wydawania postanowień przez organy egzekucyjne obu instancji było ostateczne i znajdowało się w obrocie prawnym, tym samym prowadzące w tej sprawie postępowanie organy był związane powyższą wypowiedzią wierzyciela – co wprost wynika z art. 34 §1 u.p.e.a. Trzeba przy tym podkreślić, że zgłoszony przez Skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku dotyczył braku podstaw prawnych do żądania należności z tytułu opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne, w tym należności głównej i odsetek za zwłokę. W tym też zakresie wiążąco dla organu egzekucyjnego wypowiedział się wierzyciel. Oznacza to, że uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 maja 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 533/11, ww. postanowienia SKO w C. z [...] stycznia 2011 r. nie mogło mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem wydanych przez organy egzekucyjnego postanowień w przedmiocie zgłoszonych przez Skarżącą zarzutów. W tym zakresie nie można również uznać, że w sprawie miał zastosowanie art. 15 ust. 1 ustawy o informatyzacji podmiotów realizujących zadania publiczne. Powyższa kwestia nie mogła mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Słusznie przy tym Dyrektor Izby Skarbowej w B. zwrócił uwagę na przepis art. 29 § 1 u.p.e.a., z którego wynika, że organ egzekucyjny bada dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tylko wówczas, kiedy obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi - art. 29 § 2 u.p.e.a. Odnosząc się do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, względem należności za czynności geodezyjne i kartograficzne, należało uznać go za niezasadny. W ocenie Sądu, obowiązek uiszczenia opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne wynika wprost z przepisu prawa (art. 40 ust. 3b u.p.g.k.), w określonej przepisami wysokości (art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b ww. ustawy i rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne). Opłaty te, pobierane są w związku z wyraźnie wskazanymi czynnościami organów państwowych lub samorządowych i dokonywane są w interesie konkretnych podmiotów. Są one wprawdzie swoistą zapłatą za wykonanie zindywidualizowanego świadczenia oferowanego przez podmiot prawa publicznego, ale jednocześnie mają charakter powszechny i ustalony jednostronnie przez państwo. W związku z tym, że opłaty te mają charakter publiczny i pobierane są w związku z konkretnym działaniem organów administracyjnych nie mogą być traktowane jako wynagrodzenie za usługę, a tym samym nie mogą być uznane za świadczenie cywilnoprawne. Trzeba podkreślić, że strony w tym przypadku nie mają swobody w kształtowaniu łączącego je stosunku prawnego, w szczególności, co do wysokości opłaty, terminu wykonania czynności i wyboru kontrahenta. Bez znaczenia pozostaje sposób dokumentowania tych opłat przez organ administracyjny. Podkreślenia wymaga, że opłaty te (w analizowanej sprawie) są przychodami funduszu powiatowego, który wchodzi w skład Funduszu Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym (art. 41 ust. 1 i 3a u.p.g.k.). Fundusz ten jest funduszem celowym, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21.02.2005 r., sygn. akt U 3/04 (OTK-A 2/16 z 2005 r.). Należy zatem podzielić stanowisko, że opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne są należnościami publicznoprawnymi podlegającymi stosownie do art. 2 § 1 pkt 6 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej. Zgodnie z tym przepisem egzekucji administracyjnej podlegają wpłaty na rzecz funduszy celowych utworzonych na podstawie odrębnych przepisów. Dla pobierania przedmiotowych należności nie jest wymagane wydanie żadnego aktu administracyjnego, jak wskazano powyżej, obowiązek ich uiszczenia na rzecz funduszu powiatowego wynika wprost z przepisu prawa w określonej przepisami wysokości (art. 3 § 1 ww. ustawy). Przedstawione stanowisko, opowiadające się za objęciem egzekucją administracyjną opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne, znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych – m.in. wyroku WSA w Opolu z 26.11.2008 r., I SA/Op 294/08, wyroku WSA we Wrocławiu z 03.09.2008 r., I SA/Wr 701/08, czy wyroku WSA w Białymstoku z 29 stycznia 2009 r., I SA/Bk 501/08 (dostępne w bazie internetowej CBOSA). Wbrew twierdzeniom skargi, do opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne, należnych za 2008 r., nie mają zastosowania przepisy o.p., w tym art. 21 § 1 pkt 2 o.p. Opłaty te nie mieszczą się w katalogu określonym w art. 2 § 1 pkt 1 o.p., gdyż nie są one ustalane ani określane przez organy podatkowe. Opłat tych nie można uznać za podatek, ponieważ są to świadczenia wynikające z Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Opłata ta, nie jest również podatkiem w rozumieniu art. 6 o.p., ponieważ nie jest świadczeniem wynikającym z ustawy podatkowej, za taką nie sposób bowiem uznać Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Ponadto w odróżnieniu od podatku w rozumieniu art. 6 o.p. nie ma ona charakteru daniny publicznej, gdyż analizowana opłata ma charakter ekwiwalentny (odpłatny), jest bowiem ponoszona za korzystanie z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Nie bez znaczenia ma także fakt, iż opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne, są dochodem budżetu jednostki samorządu terytorialnego a nie budżetu państwa, a tym samym nie może mieć do nich zastosowanie art. 2 § 1 pkt 1 i § 2 o.p. Przedstawione wyżej wywody prowadzą do wniosku, iż opłaty za czynności geodezyjne, jako wpłaty dokonywane na rzecz funduszu celowego (w rozpatrywanym przypadku na rzecz Powiatowego Funduszu Gospodarki Zasobami Geodezyjnymi i Kartograficznymi), podlegają egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Postawić zatem należy tezę, że w sprawie opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne, w stanie prawnym obowiązującym w 2008 r., organy nie miały podstaw do wydawania decyzji na podstawie przepisu art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 o.p. Przyjąć zatem należało, że obowiązek uiszczenia powyższej opłaty wynika bezpośrednio z przepisu art. 40 ust. 3b u.p.g.k., w wysokości określonej w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne. W powyższych przepisach nie przewidziano konieczności wydania w tym przedmiocie decyzji lub postanowienia, a więc może być ona określona, tak jak w niniejszej sprawie, za pomocą faktury (zob. postanowienie WSA w Opolu z 18.10.2010 r., II SA/Op 363/10, postanowienie WSA w Olsztynie z 11.03.2010 r., I SA/Ol 1/10, (dostępne w bazie internetowej CBOSA). Zaznaczyć należy, iż Skarżąca nie była pozbawiona możliwości zaskarżenia powyższej czynności organu do sądu administracyjnego, albowiem w takiej sytuacji, podstawą prawną do wniesienia skargi jest przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wskazujący , iż skarga przysługuje na inne niż wymienione w pkt 1-3 akty (decyzje i postanowienia) lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skoro sporna czynność (obciążenie opłatami wymienionymi w fakturze) nie miała charakteru decyzji ani postanowienia, ale była skierowana do zindywidualizowanego podmiotu, wynikała z przepisu prawa i miała charakter publicznoprawny, przysługiwała na nią skarga do sądu administracyjnego. Za niezasadny należało także uznać zarzut skargi dotyczący braku dostatecznej regulacji w u.p.g.k. i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne, terminu płatności opłaty i zasad naliczania odsetek za zwłokę. Podkreślić należy, iż termin, w którym powinna być uiszczona opłata za czynności geodezyjne i kartograficzne, wynika z Załącznika Nr 1 do ww. rozporządzenia, gdzie w ppkt 9.7 stwierdza się, że pobranie opłaty następuje odpowiednio w dniu przyjęcia dokumentacji do zasobu albo udostępnienia materiałów. W niniejszej sprawie tą datą jest 20 października 2008 r. i z tą datą została wystawiona stronie skarżącej faktura. Od tejże daty zostały naliczone odsetki za zwłokę. Z uwagi, iż odsetki za zwłokę są ściśle związane z należnością główną, brak było podstaw do uznania zarzuty nieistnienia obowiązku powyższych opłat i naliczania odsetek za zwłokę za zasadne. Podobnie należało ocenić zarzut braku, wymaganego w art. 15 § 1 u.p.e.a., upomnienia. Wbrew twierdzeniom skargi, Skarżącej zostało doręczone upomnienie w dniu [...] marca 2010 r. (k. 2-3 akt adm.). Zgodzić się należy z Dyrektorem Izby Skarbowej, że upomnienie to zawierało wszystkie niezbędne elementy, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. - zawierało wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Owszem, jak wskazuje Skarżąca, w rodzaju należności wierzyciel powołał się na konkretną fakturę Nr [...], nie zmienia to jednak faktu, że obowiązek uregulowania opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne wynikał z mocy prawa. Zaznaczyć należy, iż takie określenie rodzaju należności w żaden sposób nie wprowadziło w błąd Skarżącej, albowiem z treści pisma skierowanego przez Skarżącą do wierzyciela, a będącego odpowiedzią na otrzymane upomnienie (k. 1 akt adm.) wynika, iż Skarżąca doskonale orientowała się, z jakiego tytułu zostało wystawione upomnienie z dnia [...] marca 2010 r. W ocenie Sądu nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Wbrew twierdzeniom skargi, tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...].08.2010 r. (k. 7 akt adm.) został wypełniony prawidłowo, w szczególności wskazano w nim akty normatywne stanowiące podstawę prawną egzekwowanego obowiązku (poz. 29), zaznaczono, że należność powstaje z mocy prawa (poz. 30), wskazano też rodzaj należności (poz. 31) - opłata za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz jej wysokość (poz. 33). Zgodzić się należy z Dyrektorem Izby Skarbowej, że dodanie w poz. 31 numeru faktury, w której zawarto naliczenie opłaty nie ma wpływu na prawidłowość tytułu wykonawczego a jedynie uszczegółowiło jego treść. Sporny tytuł wykonawczy zawiera również stawkę odsetek za zwłokę, kwotę odsetek naliczonych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i dzień, od którego należy odsetki liczyć. Uznać zatem należało, iż wystawiony tytuł wykonawczy mógł stanowić podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Słusznie też organy uznały za bezzasadny zarzut dotyczący zastosowania wobec Skarżącej zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, jakim było zajęcie rachunków bankowych. Podkreślić należy, że katalog środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych został zawarty w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Egzekucja z rachunków bankowych została wskazana jako czwarty rodzaj środka egzekucyjnego. Można oczywiście założyć, że względniejsze i mniej uciążliwe dla Skarżącej byłyby pierwsze trzy środki egzekucyjne (egzekucja z pieniędzy, wynagrodzenia za pracę lub świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego), jednakże Skarżąca nie wskazała, który z tych środków mógłby być dla niej mniej uciążliwy. Słusznie też organ podniósł, że miał prawo skierować egzekucję do rachunków bankowych, co do których posiadał wiedzę, że są prowadzone. Zgodzić się tez należy z organem, że zajęcie rachunków bankowych nie powoduje powstania wysokich kosztów, np. związanych ze sprzedażą ruchomości. Reasumując, w ocenie Sądu, w stanie prawnym obowiązującym w 2008 r., do opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne, organy nie miały podstaw do wydawania decyzji w oparciu o przepisy art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 o.p. Do opłat takich, jako należności budżetu jednostki samorządu terytorialnego (a nie budżetu państwa) nie mają zastosowania przepisy art. 2 § 1 pkt 1 i § 2 o.p. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 cyt. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło