I SA/Bk 332/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu za zaległości podatkowe L. C. P. Sp. z o.o. w P. z tytułu podatku akcyzowego za miesiąc luty 2014 r. oraz opłaty paliwowej za miesiąc styczeń i luty 2014 r. p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. T. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje w związku małżeńskim. Małż. M. mają ustanowioną rozdzielność majątkową. Źródłem utrzymania skarżącego jest kontrakt, z tego tytułu w okresie styczeń – lipiec br. wnioskodawca nie osiągnął żadnego dochodu. Wykazane wydatki stałe to alimenty w wysokości 1.000 zł. T. M. nie posiada majątku, w tym zgromadzonych oszczędności. Skarżący wyjaśnił, że wynagrodzenie z kontraktu wypłacane jest okresowo jako prowizja od wyniku. W roku [...] z tego tytułu wnioskodawca uzyskał 56.252 zł, w roku bieżącym wypłata wynagrodzenia jeszcze nie nastąpiła (k. 60 – 63). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 09 sierpnia 2017 r. (k. 71) wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką A. M. A. M. pokrywa koszty utrzymania wnioskodawcy w wysokości 1.500 zł miesięcznie. T. M. we własnym zakresie opłaca alimenty w kwocie 1.000 zł miesięcznie. Wynagrodzenie skarżącego z tytułu kontraktu jest rozliczane i wypłacane jednorazowo za roczny okres rozliczeniowy. W roku bieżącym rozliczenie jeszcze nie nastąpiło. Wnioskodawca podkreślił, iż w związku z ustanowieniem rozdzielności majątkowej z małżonką nie dysponuje wiedzą na temat jej stanu majątkowego. A. M. otrzymuje wynagrodzenie ze stosunku pracy, obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim w związku z [...]. Mieszkanie w S, przy ul. [...] [...], o powierzchni [...] m2 małżonka skarżącego nabyła przed zawarciem związku małżeńskiego, częściowo finansując zakup lokalu z zaciągniętego kredytu hipotecznego. A. M. jest właścicielką samochodu osobowego [...] [...], rok prod. 2008 (k. 79). Do akt sprawy skarżący dołączył: zeznanie podatkowe PIT 36 za [...] r. (k. 64 – 69); wyciąg z rachunku bankowego za okres 01 maja – 31 lipca [...] r. (k. 80 – 82); rachunki za prąd i czynsz (k. 83 – 84). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że wnioskodawca nie ustosunkował się do wzmiankowanego wezwania referendarza sądowego z dnia 09 sierpnia 2017 r. w zakresie określenia wysokości dochodu A. M. Dodatkowo skarżący nie nadesłał: dokumentów poświadczających wysokość miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez A. M; zeznań podatkowych A. M. za 2016 r. oraz wyciągu z kont i rachunków bankowych A. M. za okres 01 maja – 31 lipca br. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu T. M. wykazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką A. M. Małż. M mają ustanowioną rozdzielność majątkową. Źródłem dochodu rodziny jest wynagrodzenie z tytułu kontraktu otrzymywane przez wnioskodawcę oraz wynagrodzenie ze stosunku pracy uzyskiwane przez A M. Skarżący w roku bieżącym nie otrzymał jeszcze środków pieniężnych z tytułu kontraktu (wynagrodzenie to jest rozliczane i wypłacane jednorazowo za roczny okres rozliczeniowy). W [...] r. wnioskodawca uzyskał z tego tytułu 56.250 zł (k. 64 – 69). A. M. pokrywa koszty utrzymania wnioskodawcy w wysokości 1.500 zł miesięcznie. T. M. we własnym zakresie opłaca alimenty w kwocie 1.000 zł miesięcznie. W okresie maj – lipiec [...] na konto bankowe skarżącego wpłynęło 3.200 zł (k. 50 – 52). A. M. jest właścicielką mieszkania o powierzchni [...] m2 oraz samochodu osobowego [...] [...] rok prod. 2008. Skarżący nie posiada majątku. Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł. W tym miejscu należy zatem skonstatować, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legła okoliczność braku możliwości ustalenia faktycznej sytuacji finansowej małż. A. i T. M. Jak wykazano wyżej skarżący uchylił się od złożenia oświadczenia w zakresie określenia wysokości dochodu miesięcznego uzyskiwanego przez A. M. (nie dołączył również do akt sprawy wymaganego dokumentu poświadczającego wysokość dochodu małżonki oraz wyciągu z jej konta bankowego, a także zeznania podatkowego za 2016 r.). Wskazane zaniechanie wnioskodawcy w konsekwencji uniemożliwia pełną ocenę sytuacji majątkowej małż. M. oraz skutkuje negatywnym rozstrzygnięciem złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dodatkowego podkreślenia wymaga, że w analizowanym okresie 01 maja – 31 lipca [...] na konto bankowe skarżącego wpłynęło 3.200 zł, jest to kwota wielokrotnie przekraczająca wysokość kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania, w związku z czym jej cześć powinna zostać wygospodarowana na pokrycie wymaganego wpisu od skargi kasacyjnej. Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozdzielność majątkowa małżeńska odnosi się wyłącznie do majątków współmałżonków (kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania majątkiem, zobowiązań małżonków wobec osób trzecich), a nie do ich wzajemnych obowiązków. W praktyce oznacza to, iż rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonka z pomocy finansowej, w tym również i w zakresie pokrywania kosztów związanych z prowadzeniem postępowań sądowych. W tym miejscu należy przytoczyć treść art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r., poz. 682 t.j.) stanowiącego, że małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie. Są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Dyspozycja tego przepisu nakłada na małżonków min. obowiązek szeroko pojmowanej wzajemnej pomocy, dotyczącej również kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Obowiązek ten istnieje niezależnie od łączącego małżonków ustroju małżeńskiego (vide. postanowienia NSA z dnia 02 września 2009 r. sygn. akt I FZ 199/09; z dnia 19 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 113-116/09; I FZ 125-126/09; z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt I FZ 243/09; z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I FZ 336/09; z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I FZ 463/08 – orzeczenia publikowane www.cbois.nsa.gov.pl). Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.