I SA/Bk 438/16
WyrokWSA w Białymstoku2016-12-28
Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Paweł Janusz Lewkowicz, Andrzej Melezini
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy linie kablowe, ułożone w kanalizacji kablowej stanowiącej własność innego podmiotu, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budowla związana z prowadzeniem działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że linie kablowe ułożone w kanalizacji kablowej, nawet jeśli kanalizacja stanowi własność innego podmiotu, tworzą całość techniczno-użytkową z tą kanalizacją i w związku z tym podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budowla związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Obowiązek podatkowy ciąży na właścicielu części budowli, jeśli stanowi ona samodzielny przedmiot opodatkowania lub jest częścią większej całości techniczno-użytkowej.Stan faktyczny
Spółka O. S.A. zadeklarowała podatek od nieruchomości za 2010 r., wyłączając z opodatkowania wartość linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej, której nie była właścicielem. Organy podatkowe uznały linie kablowe za budowlę podlegającą opodatkowaniu. Po decyzji organu pierwszej instancji i utrzymującej ją w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. przedawnienie zobowiązania, naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z ewidencji środków trwałych oraz błędne opodatkowanie linii kablowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi O. S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. (gm. C.) oddala skargę
O. S.A. (dalej jako: Spółka, Skarżąca) na 2010 r. od przedmiotów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, położonych na terenie Gminy C., zadeklarowała podatek od nieruchomości od: gruntów o pow. 2.629,50 m2 wg stawki 0,61 zł od 1 m2 powierzchni, budynków lub ich części o pow. użytkowej 939,65 m2 według stawki 17,68 zł i budowli o wartości 10.488,72 zł. według stawki 2%.- w łącznej kwocie 18.427 zł.
Burmistrz C. wezwaniem z dnia [...].01.2015r. wezwał Spółkę do przedłożenia korekty deklaracji na podatek od nieruchomości, wraz z wyjaśnieniem, z uwagi na zaniżenie podstawy opodatkowania budowli. Na powyższe Spółka nie przedłożyła korekty deklaracji, a w wyjaśnieniu z dnia [...].01.2015 r. poinformowała, że złożona deklaracja jest prawidłowa, ponieważ linie kablowe ułożone w kanalizacji kablowej nie są wymienione expresis verbis jako budowle w art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane ani w innych przepisach tej ustawy ani w załączniku do niej i nie są urządzeniem technicznym scharakteryzowanym w art. 3 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane lub innych przepisach tej ustawy, ani w załączniku do niej, co także znajduje uzasadnienie we wskazanych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Postanowieniem z dnia [...].10.2015r. Burmistrz C. wszczął wobec Spółki postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 rok. Powodem wszczęcia postępowania było uzyskanie informacji, że Spółka zaniżyła wartość (podstawę opodatkowania) budowli w deklaracji na 2010 r., poprzez wyłączenie z opodatkowania wartości linii kablowej Dowodem na to jest wynik kontroli Dyrektora Kontroli Skarbowej w W., w trakcie której zostało ustalone, że kable położone w kanalizacji kablowej nie były przedmiotem transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia [...].01.2009 r., zawartej z T. Organ podatkowy jednocześnie wezwał Spółkę do udzielenia wyjaśnienia, czy w stanie posiadania oraz wartości budowli telekomunikacyjnych właściwym w 2007r., w porównaniu do stanu z dnia [...].01.2010 r. nastąpiły zmiany, które rzutowałyby na wysokość podstawy opodatkowania budowli w 2010 r. Organ włączył do akt sprawy dowody przekazane przez Dyrektora Kontroli Skarbowej w B. oraz deklaracje w sprawie podatku od nieruchomości na rok: 2007, 2008 i 2009.
Spółka, w odpowiedzi na wezwanie, wyjaśniła, że zgłosiła te obiekty, które są budowlami w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i tylko do tych budowli sporządziła zestawienie. Natomiast nie dysponuje zestawieniem w odniesieniu do 2007 r., ponieważ nie ma obowiązku przechowywania takiego materiału dowodowego z uwagi na przedawnienie. Podtrzymała stanowisko co do opodatkowania podatkiem od nieruchomości linii kablowych, wrażone we wcześniejszej odpowiedzi. Spółka, po wyznaczeniu przez organ podatkowy, terminu do zapoznania się z aktami sprawy, podtrzymała stanowisko, że linie kablowe nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, używając argumentacji, że linie kablowe są ułożone w kanalizacji kablowej innego podmiotu właścicielskiego. Następnie pismem z dnia [...].12.2015 r. wystąpiła do Burmistrza C. o przeprowadzenie dowodu z ewidencji środków trwałych w celu ustalenia stanu faktycznego w zakresie stanu i wartości obiektów podlegających opodatkowaniu. Żądanie uzasadniła tym, że w sytuacji gdy organ zakwestionował zadeklarowaną podstawę opodatkowania budowli, to sam powinien sporządzić dowód w oparciu o ewidencję środków trwałych.
Burmistrz C. decyzją z dnia [...] grudnia 2015r., znak:[...], określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2010 w kwocie [...] zł, w miejsce zadeklarowanej kwoty [...] zł. Do opodatkowania przyjęto budynki związane z działalnością gospodarczą o pow. użytkowej 939,65 m2, grunty o pow. 2629,5 m2 i budowle o wartości 3.709.177,22 zł.
Od powyższej decyzji pełnomocnik Spółki złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu odwołania podniósł zarzut naruszenia art. 122, art. 187 § 1 i art. 193 § 1 o.p. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., z powodu nieprzeprowadzenia dowodu z ewidencji środków trwałych Spółki w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie stanu i wartości obiektów podlegających opodatkowaniu. Wartość stanowiąca podstawę opodatkowania budowli wynika z ewidencji środków trwałych i zgodnie z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych oparciu o ten dokument powinna być ustalana. Po drugie zarzucił naruszenie art. 240 § 4 o.p. w związku z art. 121 § 1 i art. 122 o.p., ponieważ decyzja nie zawiera stanu faktycznego w oparciu o który dokonano ustalenia podstawy opodatkowania budowli oraz nie podaje jakich obiektów nie wykazała Spółka do opodatkowania podatkiem od nieruchomości na 2010 r. Po trzecie pełnomocnik podniósł, że Spółka nie jest właścicielem kanalizacji kablowej, przez którą przebiegają linie kablowe. Więc linie kablowe nie stanowią budowli podlegających opodatkowaniu, co znajduje uzasadnienie w wyroku NSA z 27 maja 2014r., sygn. akt IIFSK 1498/12, który zapadł w stanie faktycznym, w którym linie kablowe były ułożone w kanalizacji będącej innego podmiotu właścicielskiego. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w innych wskazanych wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych.
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza C. z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. w wysokości [...] zł.
Organ podkreślił, że wartość budowli stanowiąca podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie uległa zmianie w kolejnych okresach rozliczeniowych. Jeżeli nie miały miejsca żadne okoliczności, które spowodowałyby ubytek wartości budowli, wartość z roku 2007 była aktualna również w latach 2008, 2009 i 2010.
Zdaniem Kolegium, w okresie I-VII 2010 r. linie kablowe stanowiły część składową sieci technicznej (część składowa obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego), bowiem sieć dopiero wtedy spełnia swoją funkcję gdy dostarcza impulsy telefoniczne do odbiorców, w tym przypadku poprzez linie telekomunikacyjne umieszczone w odpowiedniej kanalizacji (rury osłonowe). Sieć techniczna nie może być rozumiana jako system urządzeń takich jak kanalizacja bez linii kablowej, ani jako sama kanalizacja bez linii kablowej. W myśl art. 2 pkt 35 Prawa Telekomunikacyjnego przez sieć telekomunikacyjną należy rozumieć - systemy transmisyjne oraz urządzenia komutacyjne lub przekierowujące, a także inne zasoby, które umożliwiają nadawanie, odbiór lub budowlą, która niejako wchodzi w skład innej budowli. Jest to więc dodatkowy argument przemawiający za opodatkowaniem linii kablowej umieszczonej w kanalizacji technicznej należącej do innego podmiotu. Za opodatkowaniem spornej linii (w okresie II-XII 2009r.) przemawiają także względy wykładni systemowej wewnętrznej. Przyjęcie poglądu podatnika oznaczałoby, że w ustawie podatkowej wyraźnie opisano przedmiot opodatkowania (budowla lub część budowli) i zarazem uniemożliwiono opodatkowanie tego przedmiotu.
Na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącej Spółki wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 233 § 1 pkt 2 lit. "a" w związku z art. 208 § 1 oraz w związku z art. 70 § 1 o.p.- przez dokonanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sytuacji, w której nastąpiło przedawnienie zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2010, w związku z czym należało uchylić decyzję pierwszoinstancyjną i umorzyć postępowanie w sprawie podatkowej;
- art. 210 § 4 w związku z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 193 o.p. - przez nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, będące konsekwencją nieprzeprowadzenia dowodu z ewidencji środków trwałych, wskutek czego nie ustalono podstawy opodatkowania od budowli;
- art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., gdyż obciążono podatkiem od nieruchomości linie telekomunikacyjne kablowe położone w kanalizacji kablowej, mimo iż za rok 2010 - ze względu na to, że własność kanalizacji i własność położonych w niej linii kablowych nie pokrywa się - nie stanowią one dla Skarżącej budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 28 grudnia 2016 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł do akt postanowienie – stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanej oraz postanowienie w sprawie zarzutów na okoliczność przedawnienia zobowiązania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2010 r.
W okolicznościach niniejszej sprawy termin przedawnienia upływał stosownie do art. 70 § 1 o.p. z dniem 31 grudnia 2015 r., decyzja organu II instancji została zaś wydana w dniu [...] marca 2016 r. Jak wynika jednak z akt administracyjnych sprawy bieg terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od nieruchomości został skutecznie przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony - art. 70 § 4 o.p. Burmistrz C. przekazał bowiem do Naczelnika M. Urzędu Skarbowego w W. tytuł wykonawczy nr [...]. Na podstawie tego tytułu, organ egzekucyjny (skarbowy), zawiadomieniem z dnia 30.12.2015 r., dokonał zajęcia rachunku bankowego Spółki w Banku H. w W. S.A. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu Spółka otrzymała w dniu 30.12.2015 r.
Zasadnie organ odwoławczy również zauważa, że Spółka w dacie sporządzenia odwołania nie podnosiła kwestii przedawnienia zobowiązania, miała wiedzę o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, co wynika z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...].01.2016 r. znak: [...].
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, Kolegium nie było uprawnione do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i umorzenia postępowania w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. i tym samym nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa, tj. art. 233 § 1 pkt 2 lit. "a" w związku z art. 208 § 1 oraz w związku z art. 70 § 1 o.p. W dniu wydania zaskarżonej decyzji zobowiązanie powyższe nie było zobowiązaniem przedawnionym i nie zmieniają tego faktu przedłożone przez pełnomocnika Spółki dokumenty na rozprawie.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. organ egzekucyjny uznał zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2 u.p.e.a. za uzasadnione i umorzył postępowanie prowadzone wobec Spółki na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Organ wypowiedział się odnośnie zarzutów ukierunkowanych na bezprzedmiotowość egzekucji uznając, że nie zasługują one na uwzględnienie. Jednocześnie wskazał, że jest związany stanowiskiem wierzyciela, a skoro ten uznał zarzuty Spółki zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2 u.p.e.a. za zasadne, był zobowiązany do podjęcia określonego przepisami prawa działania.
W ocenie Sądu za daleko idące byłoby jednak uznanie, że owo postanowienie z dnia [...] lipca 2016 r. może wpłynąć negatywnie na uprawnienie organu do wydania decyzji, co zresztą stało się przed ww. terminem.
Po pierwsze nie niweluje czynności egzekucyjnej, jaką było zajęcie rachunku bankowego późniejsza zapłata zaległej należności. Wyżej wymieniona czynność egzekucyjna skutkowała przerwaniem biegu terminu przedawnienia, a skoro tak to termin przedawnienia biegnie na nowo (por. art. 70 § 4 o.p.), po drugie skoro Skarżąca wpłaciła zaległe zobowiązanie to trudno w ogóle podnosić zarzut przedawnienia prawa do wydania decyzji, skoro zobowiązanie zostało uregulowane w należytej wysokości.
Przechodząc do pozostałych zarzutów skargi należy zauważyć, że zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy linie kablowe stanowią samodzielny przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, w sytuacji, gdy kanalizacja kablowa znajduje się w rękach innego właściciela.
Odnosząc się do spornej kwestii wskazać należy, że w myśl art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Według ustawodawcy podatkowego budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.). Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo budowlane, obiektem budowlanym jest budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Z kolei definicja budowli dla potrzeb ustawy Prawo budowlane została zawarta w art. 3 pkt 3 tej ustawy (brzmienie obowiązujące w 2010 r.). Wśród desygnatów budowli w przepisie tym wymieniono m.in. sieci techniczne i sieci uzbrojenia terenu. W załączniku do tej ustawy doprecyzowano, że są to takie sieci jak: elektroenergetyczne, telekomunikacyjne, gazowe, ciepłownicze, wodociągowe, kanalizacyjne oraz rurociągi przesyłowe (kategoria XXVI w załączniku). Stan prawny w tym zakresie uległ zmianie dopiero z dniem 17 lipca 2010 r., na skutek nowelizacji Prawa budowlanego przez zmianę art. 3 pkt 3 (wskazanie, że budowlą są m.in. obiekty liniowe) i dodanie przepisu art. 3 pkt 3a, który definiuje pojęcie obiektu liniowego i stanowi, że jednym z takich obiektów liniowych jest kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w świetle przepisów obowiązujących do 17 lipca 2010 r., sieć telekomunikacyjna jest budowlą na gruncie u.p.o.l. Jeżeli kable są położone w kanalizacji kablowej, wówczas obie te budowle tworzą całość techniczno-użytkową, a tym samym stanowią jedną budowlę. Sama kanalizacja kablowa, bez wypełnienia jej kablami, nie mogłaby bowiem służyć celowi świadczenia usług telekomunikacyjnych. Ta złożona z kanalizacji kablowej i kabli wraz z urządzeniami i instalacjami jedna budowla stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jeżeli jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Sprzedaż kanalizacji kablowej na rzecz innego podmiotu z jednoczesnym pozostawieniem linii kablowych we własności skarżącej Spółki, nie oznacza, że przestała istnieć całość techniczno-użytkowa pomiędzy tymi liniami kablowymi a kanalizacją kablową, w której zostały umieszczone. Czynność sprzedaży nie prowadzi do wyłączenia z opodatkowania części budowli tylko dlatego, że wspomniana budowla nie jest już własnością jednego podmiotu. Organy podatkowe zasadnie zatem, na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., opodatkowały podatkiem od nieruchomości tę część budowli, która stanowi własność Spółki. Orzekający w tej sprawie Sąd w pełni podziela zatem pogląd wyrażony m.in. w wyroku tut. Sądu z dnia 24 lutego 2016 r. I SA/Bk 908/15, wyroku WSA w Łodzi z dnia 3 czerwca 2015 r. I SA/Łd 288/15, czy też wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 listopada 2015 r., I SA/Rz 289/15 (dostępne w CBOSA).
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby prawne, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że opodatkowaniu podlega także część budowli związana z prowadzoną działalnością gospodarczą. Obowiązek podatkowy ciąży zatem na właścicielach całej budowli, jak też właścicielach poszczególnych części tej budowli, składających się na budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową.
Stanowisko prezentowane przez tut. Sąd znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku NSA z dnia 14 czerwca 2016 r. sygn. II FSK 2651/15. Zdaniem NSA fakt, że nastąpiła zmiana właściciela jednego z elementów budowli nie zmienia charakteru tej budowli, dalej mamy bowiem do czynienia z przewodami telekomunikacyjnymi ułożonymi w kanalizacji kablowej tworzącej całość techniczno-użytkową, czyli budowlę. Okoliczność zbycia kanalizacji kablowej na rzecz innego podmiotu, przy jednoczesnym pozostawieniu linii kablowych w rękach skarżącej Spółki, nie oznacza, że przestała istnieć całość techniczno-użytkowa pomiędzy tymi liniami kablowymi a kanalizacją kablową, w której zostały umieszczone. Czynność ta nie prowadzi do wyłączenia z opodatkowania części budowli tylko dlatego, że wspomniana budowla nie jest już własnością jednego podmiotu. W przepisach prawa podatkowego brak jest bowiem zastrzeżenia, że opodatkowane elementy budowli muszą stanowić samodzielną budowlę. Przeciwnie – zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają również części budowli związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podatnikiem podatku od nieruchomości może być zatem właściciel części budowli. Tezy postawione przez NSA w ww. wyroku podzielone zostały również w kolejnych orzeczeniach zapadłych w sprawach o sygn. II FSK 2782/15, II FSK 3438/15.
W związku z powyższym Sąd uznał za niezasadne zarzuty naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie nie ma również podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania. Organy wypełniły wymogi stawiane im przez przepisy Ordynacji podatkowej. Zebrany i dostępny materiał dowodowy zapewnił możliwość wydania decyzji, w której dokonano wymiaru podatku od nieruchomości.
W szczególności chybione okazały się zarzuty nienależytego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, będące konsekwencją nieprzeprowadzenia dowodu z ewidencji środków trwałych oraz nieuwzględnienia wyjaśnień strony postępowania podatkowego, wskutek czego nie ustalono podstawy opodatkowania od budowli.
Sąd nie zgadza się z tezą, że zaniechanie przeprowadzenia dowodu z ewidencji środków trwałych Spółki stanowi w rozpatrywanym przypadku naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ewidencja środków trwałych stanowi niewątpliwie podstawowe źródło informacji o danych potrzebnych do ustalenia wysokości podatku od nieruchomości. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w 2010 r., podstawę opodatkowania stanowi dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.
Podkreślenia wymaga, że sposób ustalania podstawy opodatkowania w przypadku budowli wymaga szczególnej aktywności ze strony podatnika, która nie zawsze może zostać zastąpiona przez organ podatkowy. Zaznaczyć także należy, że w odniesieniu do podatku od nieruchomości, dokonane odpisy amortyzacyjne nie rzutują na wartość budowli w podatku od nieruchomości, skoro wartość tę bierze się - dla określenia podstawy opodatkowania - w pełnej wysokości (bez dokonanych odpisów amortyzacyjnych).
W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że przyjęcie, iż ustalenie podstawy opodatkowania budowli powinno się odbywać wyłącznie na podstawie zapisów ewidencji środków trwałych byłoby nielogiczne i często wykluczające możliwość zakwestionowania przez organy podatkowe podstawy opodatkowania wskazanej przez podatnika w deklaracji podatkowej. Nietrudno wyobrazić sytuacje, gdy podatnik nie przedkłada ewidencji środków trwałych albo przedstawia ją, ale w taki sposób, że nie jest możliwe odczytanie wartości początkowej poszczególnych środków trwałych (budowli) na określonym terenie. W przypadku, gdy podatnik nie przedstawia organom właściwej ewidencji środków trwałych albo w przedstawiona ewidencja jest nieczytelna, bądź też wykazana w niej wartość budowli jest zaniżona, to w okolicznościach konkretnej sprawy organ może dla ustalenia podstawy opodatkowania budowli sięgnąć do innych dowodów. Pomimo zatem niezadeklarowania przez podatnika wartości początkowej środka trwałego w danym roku podatkowym można ją ustalić w oparciu o deklaracje podatkowe składane w latach poprzednich. Podstawy ku temu odnajduje się w przepisach Ordynacji podatkowej przewidujących otwarty system środków dowodowych i zasadę równej ich mocy, przy jednoczesnym braku ograniczenia dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w zakresie wykazania określonych faktów (zob. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2014 r. II FSK 502/12, wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2016 r. II FSK 3438/15, dostępne w CBOSA).
Organ dokonując ustalenia podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości, zestawił wartości budowli podane przez Spółkę w deklaracjach za lata 2007-2010 oraz uwzględnił sprzedaż części budowli na rzecz T. Sp. z o.o. Szczegółowe ustalenia w tym zakresie przedstawiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, taki sposób wyliczenia podstawy opodatkowania, przy braku współpracy ze strony Spółki, jest prawidłowy. Trzeba podkreślić, że w toku postępowania podatkowego Spółka nie przedstawiła żadnego dowodu podważającego przyjętą wartość budowli w 2010 r., nie wskazywała też na jakiekolwiek zmiany w stanie posiadania budowli (poza przeniesieniem na rzecz T. Sp. z o.o. kanalizacji kablowej).
Podatek od nieruchomości należny od osób prawnych podlega samoobliczeniu, co wiąże się z koniecznością samodzielnego ustalenia przez podatnika wszystkich elementów składających się na zobowiązanie podatkowe, tj. przedmiotu, podstawy opodatkowania oraz – przy uwzględnieniu wynikającej z uchwały właściwej rady gminy stawki – obliczenia wysokości podatku. Reguła ta ma wpływ na ocenę zakresu obowiązków podatnika, w kontekście ustalania poszczególnych elementów konstrukcyjnych podatku. Co do zasady, ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym, stosownie do art. 122 i art. 187 § 1 o.p., spoczywa na organie podatkowym, jednakże nie jest to obowiązek nieograniczony.
W szczególności jeżeli podatnik usiłuje wywieść korzystne dla siebie rezultaty podatkowe, kwestionując zarazem ustalenia organów, na niego przechodzi obowiązek wykazania, że przyjęte przez organy ustalenia są nieprawidłowe lub niekompletne. W piśmiennictwie i orzecznictwie zwraca się też uwagę na obowiązek podatnika współdziałania z organem w ramach prowadzonego postępowania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 182/11).
W kontrolowanej sprawie organy wypełniły wymogi stawiane im przez przepisy postępowania podatkowego. Zebrany i dostępny materiał dowodowy zapewnił możliwość wydania decyzji, w której dokonano prawidłowego wymiaru podatku od nieruchomości. Ustaleń tych nie podważyły skutecznie zarzuty stawiane przez skarżącą Spółkę.
W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że zarzuty skargi są chybione, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W efekcie skargę należało oddalić, o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło