II SA/Bk 109/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2018 r. wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "L. Sp. z o.o. Sp. k. w W. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie nakazania usunięcia nieprawidłowości występujących w obrębie składowiska odpadów poprzez wykonanie określonych robót budowlanych p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Zaskarżoną decyzją z dnia [...].12.2017 r. znak: [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...].09.2017 r. znak [...] nakazującą L. Sp. z o.o. Sp. k. w W. usunięcie w terminie do dnia [...].05.2018 r. nieprawidłowości poprzez wykonanie następujących robót budowlanych: 1. Wykonanie wału od strony północnej kwatery nr I z dowiązaniem do istniejących obwałowań do wysokości rzędnej 190,30 od strony zachodniej i do wysokości rzędnej 188,24 od strony wschodniej. Obwałowanie winno być wykonane z gruntu usypanego warstwami i zagęszczonego a następnie wykonane: uszczelnienie mineralne (glin, ił) o k>1x10-9 geomembranę gr. 2,0 mm. - gładka, geowłókninę 800 g/m, warstwę ochronno-drenażową gr. 50,0 cm. - kruszywo mineralne o k>1x10-4. Wyżej wymienione warstwy winny być połączone z istniejącymi warstwami dna składowiska. 2. Sprawdzenie i ewentualne udrożnienie drenażu kwatery nr l, Usunięcie wyżej wymienionych nieprawidłowości odbywać się winno pod nadzorem osoby legitymującej się stosownymi uprawnieniami budowlanymi, która po wykonaniu robót wyda pisemne oświadczenie o prawidłowym wykonaniu robót dołączając kserokopie uprawnień budowlanych oraz aktualne zaświadczenie o przynależności do izby samorządu zawodowego. O usunięciu nieprawidłowości należy pisemnie powiadomić Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. W złożonej do tut. Sądu skardze na ww. decyzję, skarżąca Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając przedmiotowy wniosek wskazała, że wykonanie decyzji przez zakończeniem postępowania sądowego naraziłoby ją na znaczącą szkodę w postaci koniecznego poniesienia kosztów czynności związanych ze zmianą projektu budowlanego, uzyskaniem odrębnych pozwoleń i decyzji, wykonaniem robót budowlanych, a nadto – mogłoby spowodować skutki, których odwrócenie byłoby niemożliwe lub co najmniej trudne do wykonania, a z pewnością łączyłoby się z dodatkowymi kosztami oraz ponoszeniem uciążliwości związanych z pracami budowlanymi. Wskazała także, że dotychczasowy stan faktyczny nie stwarza żadnego zagrożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej zwana "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wedle zaś art. 61 § 3 zd. 1 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w ww. § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie i literaturze podkreśla się, że ww. przepisie chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało zasadniczo miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 38/12; z 26 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 53/09; zob. też B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wolters Kluwer, 2011, s. 228). Za trudne do odwrócenia skutki uznaje się natomiast takie skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10). Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu sąd nie analizuje zatem wszelkich skutków jego wykonania, a jedynie rozważa, czy jego wykonanie przed zakończeniem postępowania sądowego, może spowodować nieodwracalne pogorszenie sytuacji strony skarżącej po ewentualnym jego uchyleniu. Instytucja ochrony tymczasowej ma zatem na celu niedopuszczenie do spowodowania w czasie trwania postępowania sądowego określonych negatywnych skutków, jakie mogą prawdopodobnie wyniknąć z wykonania aktu administracyjnego, aby nie zniweczyć ewentualnych efektów tegoż postępowania sądowego. Nie chodzi jednak o normalne, zwykłe konsekwencje wykonania aktu, ale o skutki dodatkowe, które nie stanowią wyłącznie odzwierciedlenia treści aktu, lecz dotyczą okoliczności będących ich następstwem o charakterze niebezpieczeństw kwalifikowanych (tak m.in. WSA w Rzeszowie w postanowieniu z dnia 16 lutego 2015r. II SA/Rz 78/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W związku z tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji, oparte jest na zasadzie skargowości, złożony w tym przedmiocie wniosek powinien zawierać uzasadnienie wskazujące na okoliczności przemawiające za wstrzymaniem jej wykonania, tj. na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch ww. przesłanek. Dla uznania jego zasadności powinien zatem zostać poparty stosowną argumentacją, a w przypadku zagrożeń o charakterze majątkowym odpowiednią dokumentacją dotyczącą sytuacji finansowej lub majątkowej wnioskodawcy. W ocenie Skarżącej, za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia konieczność poniesienia przez nią kosztów związanych ze zmianą projektu budowlanego, uzyskaniem odrębnych pozwoleń i decyzji, wykonaniem robót budowlanych, co skutkowałoby możliwością wystąpienia skutków niemożliwych do odwrócenia lub co najmniej trudnych do wykonania oraz wiązałoby się z dodatkowymi kosztami i uciążliwościami związanymi z wykonaniem robót budowlanych, gdy jednocześnie aktualny stan faktyczny nie stwarza żadnego zagrożenia. Wyżej przytoczona argumentacja odnosząca się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu, nie uzasadnia jego uwzględnienia. Skarżąca bowiem w istocie ograniczyła się do wymienienia hipotetycznych skutków wykonania zaskarżonej decyzji, które w jej ocenie doprowadziłyby do zaistnienia z jej strony znaczącej szkody, zarówno w wymiarze finansowym, jak i niematerialnym (znoszenie uciążliwości wykonywania robót budowlanych). Nie skonkretyzowała jednakże podniesionych twierdzeń, ani ich nie uwiarygodniła. Przede wszystkim nie wykazała aby szacunkowy koszt wykonania nałożonych na nią obowiązków był na tyle wysoki, że jego poniesienie mogłoby spowodować istotne pogorszenie jej kondycji finansowej. Brak jest w tym zakresie w aktach sprawy jakiejkolwiek dokumentacji wskazującej na prawdopodobny koszt takich prac, ani też dokumentów poświadczających aktualną ogólną sytuację finansową Skarżącej. Jedynie zestawienie ww. informacji dałoby przybliżony obraz konsekwencji finansowych spowodowanych wykonaniem zaskarżonej decyzji oraz mogłoby wykazać, że owe uszczuplenie majątkowe będzie dla strony skarżącej znaczne. Jakkolwiek wątpliwości Sądu nie budzi fakt, że wykonanie obowiązków nałożonych zaskarżoną decyzją będzie wymagało poczynienia odpowiednich nakładów finansowych, to jednak nie oznacza to niejako automatycznego zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na marginesie należy także zauważyć, że jeżeli profesjonalny pełnomocnik twierdzi, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność poniesienia znacznych kosztów, to winien to twierdzenie uwiarygodnić (por. NSA w postanowieniu z dnia 12 października 2016 r. II OZ 1105/16). Nie zasługuje przy tym na uwzględnienie argument Skarżącej, że konieczności znoszenia przez nią robót budowlanych wyczerpuje przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji stwierdzić należy, że wniosek strony nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zauważyć przy tym należy, że rozpoznając przedmiotowy wniosek sąd wprawdzie bierze pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego, gdyż opiera się na materiale dowodowym pozwalającym zająć stanowisko w sprawie (por.: postanowienie NSA z 31 marca 2005 r., II OZ 155/05, publ. OSS 2005/3/72), niemniej jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do całkowitego przerzucania na sąd administracyjny, ciężaru wskazania zaistnienia tych przesłanek. Abstrahując od powyższych argumentów, należy wziąć też pod uwagę cel, któremu służyć ma wykonanie nałożonych na Skarżącą obowiązków. Zawarty w zaskarżonej decyzji nakaz wykonania określonych robót budowlanych, został wydany w związku ze stwierdzonym znacznym przekroczeniem niebezpiecznych dla środowiska substancji rozpuszczalnych w gruncie pobranym m.in. z wału zlokalizowanego od strony północnej na prowadzonym przez Skarżącą składowisku odpadów. Przeprowadzona przez P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska kontrola wykazała, że w tym miejscu następuje przesiąkanie odcieków z zastoisk. W związku z powyższym, użytkowana przez Skarżącą kwatera do składowania odpadów nr 1 nie spełnia kryteriów niezależnego i samodzielnego składowiska. Uznać zatem należy, że po pierwsze twierdzenie Skarżącej o tym, że dotychczasowy stan faktyczny nie stwarza żadnego zagrożenia, jest całkowicie gołosłowne, a co więcej sprzeczne z dokumentacją zgromadzoną w sprawie oraz po drugie, że to właśnie wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mogłoby nieść ze sobą ryzyko wystąpienia znacznej szkody dla środowiska lub spowodowania trudnych do odwrócenia lub wręcz nieodwracalnych skutków w środowisku, a przy tym i generować potencjalne zagrożenie zdrowia czy też życia ludzi. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał za zasadne, odmówić udzielenia ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.