II SA/Bk 1185/14
WyrokWSA w Białymstoku2015-02-26
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Andrzej Melezini, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest związany orzeczeniem lekarskim jednostki orzeczniczej w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej, nawet jeśli organ nie zgadza się z diagnozą?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany orzeczeniem lekarskim jednostki orzeczniczej w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej. Orzeczenie to ma charakter opinii biegłego i stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy w tej kwestii, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia.Stan faktyczny
Skarżący T. K. zgłosił podejrzenie choroby zawodowej. Organ I instancji umorzył postępowanie ze względu na powagę rzeczy osądzonej, co zostało uchylone przez WSA. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, jednostki orzecznicze stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wskazując na uogólnione zmiany zwyrodnieniowe o pozazawodowej etiologii. Organ sanitarny wydał decyzję o braku stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym zaniechanie oceny narażenia zawodowego i bezkrytyczne przyjęcie orzeczeń lekarskich.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.
1. T. K. w dniu [...] listopada 2010 r. zgłosił do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. podejrzenie choroby zawodowej "przewlekłego zapalenia stawu łokciowego prawego bocznego i przyśrodkowego oraz stawu łokciowego lewego nadkłykcia przyśrodkowego, zadawnione uszkodzenie stożka rotatorów prawego i lewego barku oraz entezopatii".
2. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej narządu ruchu u T. K. spowodowanej sposobem wykonywania pracy - wymienionej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869). Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ stwierdził, że w zakresie stwierdzenia zgłoszonej przez wnioskodawcę choroby zawodowej była już wydana decyzja ostateczna, stąd ze względu na powagę rzeczy rozstrzygniętej nie można ponownie prowadzić postępowania w tej samej sprawie.
3. Od powyższej decyzji odwołał się T. K., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
4. P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
5. T. K. złożył skargę do WSA w Białymstoku na powyższą decyzję. Sąd administracyjny wyrokiem z dnia 6 lipca 2011 r. wydanym w sprawie II SA/Bk 380/11 uchylił decyzje obu instancji. W ocenie Sądu w sprawie nie zachodziła podnoszona w zaskarżonej decyzji "tożsamość spraw". Sprawa niniejsza zainicjowana wnioskiem z [...] listopada 2010 r. i sprawa rozstrzygnięta decyzjami - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z [...] lutego 2009 r. i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z [...] listopada 2009 r. nie dotyczą tego samego przedmiotu. Skarżący w dniu [...] listopada 2010 r. zgłosił podejrzenie choroby zawodowej z następującym opisem "przewlekłe zapalenie stawu łokciowego prawego bocznego i przyśrodkowego oraz stawu łokciowego lewego nadkłykcia przyśrodkowego, zadawnione uszkodzenie stożka rotatorów prawego i lewego barku oraz entezopatii". Natomiast sprawa rozstrzygnięta ww. decyzjami dotyczyła wyłącznie przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej prawej. Organy w kontrolowanych decyzjach całkowicie pominęły tę rozbieżność przyjmując, że sprawy dotyczą tej samej choroby zawodowej. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Sąd nakazał skierować skarżącego do właściwej jednostki orzeczniczej na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo braku podstaw do jej rozpoznania.
6. Rozpoznając sprawę ponownie, powiatowy organ sanitarny w dniu [...] września 2011 r. wszczął postępowanie w sprawie podejrzenia chorób zawodowych - przewlekłego zapalenia stawu łokciowego, lewego nadkłykcia przyśrodkowego, zadawnionego uszkodzenia stożka rotatorów prawego i lewego barku oraz entezopatii, jak również skierował wnioskodawcę do P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w B. na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej.
7. Poradnia Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. orzeczenie lekarskie wydała w dniu [...] lutego 2014 r. nr [...]. Stwierdzono w nim brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej- przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej. W uzasadnieniu podano, że "po przeanalizowaniu całości zgromadzonej, bardzo obszernej dokumentacji medycznej (poradni: ortopedycznych, reumatologicznej, neurologicznych i rehabilitacyjnej, opinii lekarzy biegłych sądowych, dokumentacji Poradni Chorób Zawodowych od 1993 r., wyników badań dodatkowych) i przeprowadzonym badaniu lekarskim nie znajdujemy podstaw do uznania etiologii zawodowej przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej. Stwierdzane zmiany w układzie kostno -mięśniowym mają charakter uogólnionej choroby zapalno - zwyrodnieniowej kości, stawów, ścięgien (kręgosłupa, stawów barkowych, łokciowych, dłoni, kolanowych, skokowych, stawów stóp). Pozazawodową etiologię potwierdza także szczegółowa analiza przebiegu choroby i przebiegu pracy zawodowej - postęp zmian chorobowych i nasilenie dolegliwości po 2000 r., przy braku narażenia zawodowego. Wpływ na przebieg choroby mogą mieć takie czynniki jak: wiek, zaburzenia statyki kręgosłupa, stwierdzane u pacjenta od wielu lat schorzenia o charakterze metabolicznym i ogólnoustrojowym - cukrzyca, zaburzenia lipidowe, hyperurykemia, nadciśnienie tętnicze. Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzamy brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej, wywołanej sposobem wykonywania pracy. Schorzenia takie jak: zadawnione uszkodzenie stożka rotatorów prawego i lewego barku oraz enthezopatie nie figurują w wykazie chorób zawodowych".
8. Na skutek odwołania złożonego przez T. K. orzeczenie lekarskie wydał także w dniu [...] czerwca 2014 r. Instytut Medycyny Pracy w Ł. W orzeczeniu tym także stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. W uzasadnieniu podano, że "W trakcie aktualnej hospitalizacji w Oddziale Chorób Zawodowych IMP w Ł. w oparciu o przedmiotowe badanie ortopedyczne i wyniki badań obrazowych stwierdzono u pacjenta zmiany zwyrodnieniowe obu stawów łokciowych z obustronnymi zmianami wytwórczymi okolicy nadkłykci przyśrodkowych ze skostnieniem w obrębie tkanek miękkich przyczepu bliższego zginaczy palców i nadgarstka prawego (...). Stwierdzone u pacjenta uogólnione zmiany zwyrodnieniowe układu ruchu nie są uwzględnione w wykazie chorób zawodowych nie mogą być rozpatrywane w aspekcie chorób zawodowych. Analiza całości dokumentacji medycznej oraz wynik przeprowadzonej aktualnie w Klinice IMP w Ł. konsultacji ortopedycznej nie dają podstaw do rozpoznania u Pana T. K. choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej".
9. Organ I instancji po uprzednim wydaniu w dniu [...] czerwca 2014 r. karty oceny narażenia zawodowego, wydał w dniu [...] sierpnia decyzję nr [...], na podstawie której nie stwierdził u T. K. choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy, w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej.
10. Od powyższej decyzji odwołał się T. K. zarzucił naruszenie art. 2351 K.p., art. 7, art. 77 § 1, art. 105 § 1 k.p.a. Odwołujący podniósł, że nie stwierdzono co najmniej wysokiego prawdopodobieństwa związku przyczynowego między treścią dokumentów medycznych a szkodliwymi warunkami pracy jego pracy. Zaniechano przeprowadzenia dodatkowej opinii celem określenia ww. związku przyczynowego i przyjęto orzeczenia lekarskie za podstawę decyzji pomijając istotną część dokumentacji medycznej. Ponadto odwołujący zarzucił umorzenie niektórych zgłoszonych schorzeń. Zdaniem strony sygnalizowane w dokumentacji medycznej nieprawidłowości mogące świadczyć o zmianach zwyrodnieniowych, nie są podstawą do wykluczenia wykonywanej pracy w warunkach szkodliwych. Odwołujący podkreślił, że cukrzycę stwierdzono później niż schorzenia zgłaszane jako choroby zawodowe i może mieć ona dziś związek ze zmianami zwyrodnieniowymi i stanem zapalnym, ale nie wówczas.
11. Po rozpoznaniu odwołania, P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B., decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I – instancyjne. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 2351 K. p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych - art. 2352 K. p. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Oznacza to, że organy administracyjne nie mogą w sposób dowolny orzekać, a postępowanie w tych sprawach przewiduje specjalny tryb. Organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydaje decyzję na podstawie orzeczenia lekarskiego i jest związany treścią tego orzeczenia. Nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. W niniejszej sprawie właściwe jednostki orzecznicze wyraziły swoje opinie podkreślając, że analiza całości dokumentacji medycznej oraz wynik przeprowadzonej aktualnie w Klinice Instytutu Medycyny Pracy w Ł. konsultacji ortopedycznej nie dają podstaw do rozpoznania u T. K. choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. W orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Poradnia Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. zaznaczyła, że stwierdzane zmiany w układzie kostno-mięśniowym mają charakter uogólnionej choroby zapalno - zwyrodnieniowej kości, stawów, ścięgien (kręgosłupa, stawów barkowych, łokciowych, dłoni, kolanowych, skokowych, stawów stóp). Pozazawodową etiologię potwierdza także szczegółowa analiza przebiegu choroby i przebiegu pracy zawodowej, a mianowicie postęp zmian chorobowych i nasilenie dolegliwości po 2000 r., przy braku narażenia zawodowego. Wpływ na przebieg choroby mogą mieć takie czynniki jak: wiek, zaburzenia statyki kręgosłupa, stwierdzane u pacjenta od wielu lat schorzenia o charakterze metabolicznym i ogólnoustrojowym - cukrzyca, zaburzenia lipidowe, hyperurykemia, nadciśnienie tętnicze. Natomiast w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Instytut Medycyny Pracy w Ł. akcentuje się, że w oparciu o przedmiotowe badanie ortopedyczne i wyniki badań obrazowych stwierdzono u pacjenta zmiany zwyrodnieniowe obu stawów łokciowych z obustronnymi zmianami wytwórczymi okolicy nadkłykci przyśrodkowych ze skostnieniem w obrębie tkanek miękkich przyczepu bliższego zginaczy palców i nadgarstka prawego. Występujące u T. K. uogólnione zmiany zwyrodnieniowe układu ruchu nie są uwzględnione w wykazie chorób zawodowych nie mogą być rozpatrywane w aspekcie chorób zawodowych. Organ podał, że podczas pobytów w różnych jednostkach orzeczniczych nie stwierdzono u T. K. przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej, wskazując na uogólnioną chorobę zapalno-zwyrodnieniową kości, stawów, ścięgien. Co więcej - materiał dowodowy zebrany w sprawie jest spójny, orzeczenia lekarskie są logiczne, rzeczowe, stąd też nie istnieją podstawy do kwestionowania właściwości materiału dowodowego. Odnośnie zarzutu strony o niezebraniu materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, organ odwoławczy wskazał, że T. K. w pełni korzystał z prawa przedkładania dowodów, dostarczając bardzo obszerną dokumentację medyczną. Wszystkie dokumenty medyczne były przekazywane do właściwych jednostek orzeczniczych celem zajęcia stanowiska i wydania opinii. Ponadto wielokrotnie jednostka orzecznicza pierwszego stopnia zwracała się do T. K. (pisma z dnia [...].11.2011 r.,[...].12.2012 r., [...].02.2012 r.) o dostarczenie dokumentacji medycznej wyjaśniając, że przesłana dokumentacja w zdecydowanej większości znajdowała się w posiadaniu jednostki orzeczniczej i dotyczy jednostek rozpatrywanych we wcześniejszych, zakończonych postępowaniach, zaś dokumentacja dotycząca narażenia zawodowego z 2012 r. jest zbyt ogólna, nie precyzuje okresów narażenia i nie może być podstawą do dokonania oceny narażenia zawodowego (pismo z dnia [...].02.2013 r. i z dnia [...].10.2013 r.). W sprawie zarzutu zaniechania przeprowadzenia dodatkowej opinii celem określenia związku przyczynowego między treścią dokumentów medycznych a szkodliwymi warunkami pracy organ odwoławczy uznał go za bezpodstawny. Wskazano, że organ I instancji przeprowadził postępowanie w oparciu o obowiązujące przepisy i zgodnie z opisaną w nich procedurą. Materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji, bowiem orzeczenia lekarskie są właściwie uzasadnione i spełniają przesłanki formalne. Zdaniem organu II instancji, powiatowy organ sanitarny dokonał prawidłowej oceny orzeczeń lekarskich w granicach wskazanych w art. 80 K.p.a. Natomiast w odniesieniu do zarzutu pominięcia w dokumentacji medycznej informacji mogącej świadczyć o zmianach zwyrodnieniowych (które zdaniem strony nie są podstawą do wykluczenia wykonywanej pracy w warunkach szkodliwych oraz cukrzycy stwierdzonej później niż schorzenia zgłaszane jako choroby zawodowe i mogące mieć dziś związek ze zmianami zwyrodnieniowymi i stanem zapalnym, ale nie wówczas), organ odwoławczy podał że wyraźnie jednostka orzecznicza pierwszego stopnia wypowiedziała się na ten temat i stwierdziła, że zarówno zmiany zwyrodnieniowe, jak i cukrzyca mogły mieć wpływ na przebieg choroby. W nawiązaniu do zarzutu umorzenia niektórych zgłaszanych schorzeń organ odwoławczy podał, że zgodnie wyrokiem WSA w Białymstoku wydanym w sprawie, wszczęto postępowanie w sprawie wszystkich jednostek chorobowych i skierowano stronę na badania do P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w B. w celu rozpoznania chorób zawodowych. Natomiast jednostka orzecznicza pierwszego stopnia w orzeczeniu lekarskim stwierdziła, że schorzenia takie, jak: zadawnione uszkodzenie stożka rotatorów prawego i lewego barku oraz enthezopatie nie figurują w wykazie chorób zawodowych. W konsekwencji decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. powiatowy organ sanitarny umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej w odniesieniu do następujących schorzeń: zadawnione uszkodzenie stożka rotatorów prawego i lewego barku oraz enthezopatie.
12. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył T. K. i zarzucił rażące naruszenie:
1. prawa materialnego, w tym:
- 2351 K.p., poprzez zaniechanie zastosowania zawartej w nim normy w zakresie obowiązku organu dokonania oceny narażenia zawodowego, a także ustalenia, w konsekwencji powyższego, istnienia związku przyczynowego między szkodliwymi warunkami pracy bezpośrednio poprzedzającymi powstawanie jakiejkolwiek dokumentacji medycznej, a stanem zdrowia skarżącego;
- § 6 ust. 3 rozporządzenia RM w sprawie chorób zawodowych, wobec zaniechania przeprowadzenia postępowania epidemiologicznego dla dokonania oceny narażenia zawodowego, w zakresie niezbędnym do dokonania tejże, właściwej oceny przez jednostki medyczne, w granicach dla nich wyznaczonych naruszona normą;
- § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, wobec zaniechania przeprowadzenia przewidzianej ww. aktem procedury ustalania choroby zawodowej i orzekanie (umorzenie postępowania) jedynie w oparciu o stwierdzenie jednostki medycznej, bez przeprowadzenia odpowiedniego badania w celu samodzielnego ustalenia jakości schorzenia, że wskazywane przez skarżącego jednostki chorobowe nie są chorobami zawodowymi bowiem nie znajdują się w wykazie chorób zawodowych.
2. prawa proceduralnego, w tym:
- art. 7 i 77 § 1 K.p.a., poprzez niewłaściwe określenie zakresu postępowania dowodowego oraz zebranie materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji w sposób nie wyczerpujący, w szczególności przez zaniechanie przeprowadzenia dodatkowej opinii uzupełniającej dla określenia czy pomiędzy wynikającymi z dokumentacji medycznej dostępnej organowi schorzeniami, a warunkami świadczenia przez niego pracy w ustalonym okresie z wysokim prawdopodobieństwem zachodzi związek przyczynowy;
- art. 84 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez ograniczenie oceny materiału dowodowego do bezkrytycznego przyjęcia orzeczeń lekarskich wydanych w sprawie za podstawę zaskarżonej decyzji z jednoczesnym zaniechaniem konfrontacji ustaleń opinii z dokumentacją medyczną dostępną organowi, w tym w szczególności w części obrazującej stawiane skarżącemu diagnozy w latach 90-tych, obrazujących skutki zdrowotne pracy skarżącego w warunkach uzasadniających ocenę narażenia zawodowego, którego bezpośrednią konsekwencją jest również pogorszenie się stanu zdrowia obecnie w stopniu uzasadniającym przyjęcie związku przyczynowego pomiędzy szkodliwymi warunkami pracy a kondycją zdrowotną skarżącego.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżąc wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że ocenę narażenia zawodowego w trakcie procedury stwierdzania chorób zawodowych przeprowadza się trzykrotnie, to jest przy podejrzeniu choroby zawodowej – przez lekarza zgłaszającego podejrzenie, w toku ustalania rozpoznania
choroby zawodowej - przez lekarza jednostki leczniczej i w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej przez powiatowego inspektora sanitarnego, czego organ ewidentnie w sprawie niniejszej zaniechał. Skarżący podniósł, że sygnalizowane w dokumentacji medycznej z lat 90 –tych nieprawidłowości mogące świadczyć o procesie zwyrodnieniowym, nie mogą dawać podstawy do wykluczenia, pogorszenia stanu skarżącego aktualnie, właśnie w związku ze świadczoną pracą w warunkach szkodliwych. Stan zdrowia skarżącego w związku z upływem lat uległ pogorszeniu nie tylko jako efekt upływu czasu, ale właśnie jako efekt wieloletniej pracy w szkodliwych warunkach.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej: "p.p.s.a." sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji tj. jej zgodność z obowiązującym prawem materialnym i procesowym, a oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy.
Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Działając w tak określonej kognicji, w ocenie Sądu, skarga nie mogła być uwzględniona.
Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 2351 Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z punktu widzenia skutku w postaci rozpoznania choroby zawodowej (czy też wykluczenia podstaw do jej stwierdzenia) istotne jest zatem, aby dane schorzenie było ujęte w wykazie chorób zawodowych oraz było spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem jej wykonywania, co można stwierdzić w sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem. Stosownie zaś do art. 2352 k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 654/12, LEX nr 1252141).
Zgodnie § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367 t.j.), zwanego dalej "rozporządzeniem" decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jak wynika z treści tego przepisu, warunkiem koniecznym do stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, o których mowa w § 5 rozporządzenia. Paragraf 5 rozporządzenia stanowi, że właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone we wskazanych przepisach, zatrudniony w jednej z wymienionych jednostek orzeczniczych (ust. 1). W ust. 2 i w ust. 3 tego paragrafu wymienia się jednostki orzecznicze I i II stopnia.
Jak wynika z powyższej regulacji, treść normy zawartej w § 8 rozporządzenia należy odkodować z uwzględnieniem wymogów co do orzeczeń lekarskich, które - jak wyraźnie wskazuje omawiany przepis – po pierwsze, mają szczególne znaczenie w postępowaniu w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej, po drugie, muszą być wystawione przez "lekarzy orzeczników" zatrudnionych w specjalnych jednostkach, zwanych jednostkami orzeczniczymi.
W sprawach dotyczących chorób zawodowych zadaniem lekarskich jednostek orzeczniczych jest wydanie orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych. Wydanie orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej ma miejsce między innymi wówczas, gdy lekarskie jednostki orzecznicze stwierdzą, że występujące schorzenie u skarżącego nie jest objęte wykazem chorób zawartych w załączniku do rozporządzenia. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
Należy dodać, że rozporządzenie przewiduje możliwość weryfikacji wyników badań i ustaleń jednostki orzeczniczej I stopnia, poprzez ponowne badania prowadzone przez jednostkę orzeczniczą II stopnia.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji państwowej są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (patrz wyrok NSA z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 654/12, LEX nr 1252141, wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 22212/11, LEX nr 1138108 oraz wyrok WSA z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 699/11, LEX 1152987, także: wyrok WSA w Gliwicach z 17.07.2014 r. – sygn. akt IV SA/GL 1057/13, wyrok WSA w Olsztynie z dn. 5.12.2013 r. – sygn. akt II SA/OL 962/13).
W sprawie niniejszej jednostki orzecznicze I i II stopnia rozpoznały u skarżącego jednostkę chorobową o nazwie: uogólnione zmiany zwyrodnieniowe układu ruchu, przy czym Instytut Medycyny Pracy w Ł. w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...].06.2014r. uszczegółowił nazwę tej choroby określając ją jako: "zmiany zwyrodnieniowe obu stawów łokciowych z obustronnymi zmianami wytwórczymi okolicy nadkłykci przyśrodkowych ze skostnieniem w obrębie tkanek miękkich przyczepu bliższego zginaczy palców i nadgarstka prawego".
W wykazie chorób zawodowych, zawartych w załączniku do rozporządzenia w punkcie 19 nie występuje choroba narządu ruch zdiagnozowana u skarżącego. Lekarze orzecznicy wykluczyli występowanie u skarżącego jednostki chorobowej o nazwie "przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej", która jest uznawana za chorobę zawodową, wymienioną w punkcie 19.5 rozporządzenia.
Należy wskazać, że organy sanitarne właściwie oceniły orzeczenia wyspecjalizowanych jednostek orzeczniczych, mających przymiot opinii biegłego. Diagnoza Poradni Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. jest zbieżna z rozpoznaniem jednostki chorobowej u skarżącego dokonanej w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. Orzeczenia obu placówek nie są lakoniczne. W sposób wyczerpujący opisują przebieg schorzenia, objawy oraz przeprowadzone badania, które doprowadziły do takich, a nie innych wniosków.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Została podjęta przy zachowaniu przepisów art. 7, 77, 80 k.p.a. oraz należycie uzasadniona (art.107 § 3 k.p.a.).
W tym miejscu należy przywołać uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn. 20.05.2002 r. (OPS 3/02), zachowującą aktualności na tle obowiązującego od dnia 3 lipca 2009 r. rozporządzenia, gdzie przyjęto regułę: bez orzeczenia lekarskiego bądź sprzecznie z nim, organ nie może dokonać rozpoznania choroby zawodowej, co oznacza, że ustalenie jednego z ważnych elementów choroby zawodowej, uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego.
Organy sanitarne nie mogą przyjąć za obowiązujący dowód w sprawie wyników badań, informacji i skierowań innych lekarzy opiniujących, jak tylko uprawnionych jednostek orzeczniczych.
Należy jeszcze raz zaakcentować, że w procesie ustalania zaistnienia choroby zawodowej, pierwszoplanowym znaczeniem jest objęte zakwalifikowanie danej jednostki chorobowej do wykazu chorób zawodowych. Związek przyczynowy schorzenia z wykonywaną pracą zawodową należy badać wówczas, gdy stwierdzono chorobę figurującą w wykazie chorób zawodowych. W przeciwnym razie badanie takie jest niecelowe. U skarżącego nie został spełniony podstawowy warunek tj. brak zakwalifikowania schorzenia, jako choroby figurującej w wykazie chorób zawodowych. Stąd też zarzuty, zawarte w skardze, a dotyczące niewłaściwego przeprowadzenia postępowania epidemiologicznego dla dokonania oceny narażenia zawodowego (§ 4 ust. 1 rozporządzenia), jak też niedysponowanie przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. pełną dokumentacją lekarską skarżącego – nie są istotne dla wyniku sprawy.
Nie mniej jednak, Sąd powyższych zarzutów nie podziela, ponieważ nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy administracyjnej. Wszystkie dokumenty lekarskie, składane przez skarżącego były przekazywane jednostkom orzeczniczym wydającym opinie. Złożone do akt sądowych (na rozprawie, wyniki badań i skierowania za lata 2010-2012, konsultacja ortopedyczna z [...].02.2008r. były też składane przez skarżącego do akt postępowań administracyjnych o ustalenie chorób zawodowych (o które skarżący ubiega się od wielu lat) i nie znajduje potwierdzenia zarzut, by akurat te dokumenty nie były znane lekarzom orzecznikom, których opinie zostały wydane w niniejszej sprawie. Zaktualizowane postępowanie epidemiologiczne (chociaż nie mające znaczenia dla wyniku sprawy) zostało przeprowadzone, czego dowodem jest, znajdująca się w aktach administracyjnych (str. 31), karta oceny narażenia zawodowego z dnia [...].02.2014r. oraz uzupełniający materiał dowodowy złożony przez skarżącego przy piśmie z [...].06.2014r. przesłany następnie do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. dnia [...].06.2014r., a więc przed wydaniem orzeczenia przez tę jednostkę, co nastąpiło [...].06.2014r.
Reasumując, Sąd podziela stanowisko organu, iż procedura nie została naruszona w postępowaniu administracyjnym przed organami obu instancji, natomiast zarzuty skargi należy odczytać, jako polemikę z treścią orzeczeń lekarskich specjalistycznych jednostek orzeczniczych, z diagnozą których nie zgadza się strona skarżąca.
Mając na względzie powyższe okoliczności i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło