II SA/Bk 159/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Danuta Tryniszewska – Bytys (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2015 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. E. B. w B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. E.B. w B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego, wydania pozwolenia na budowę i na rozbiórkę p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewoda P. w dniu [...] grudnia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] września 2013 r. dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę Z. U. O. K. w B. oraz udzielającą pozwolenia na rozbiórkę konkretnie wymienionych w decyzji urządzeń na nieruchomości nr [...], [...], [...], [...] i [...] przy ul. [...] w B. (utrzymanie w mocy nie dotyczyło punktu Ic decyzji pierwszoinstancyjnej rozstrzygającego o ustanowieniu nadzoru na budowie – w tym zakresie Wojewoda uchylił decyzję i orzekł merytorycznie). Skargę na decyzję Wojewody złożyło do sądu administracyjnego Stowarzyszenie S. E. B. w B. wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlegał oddaleniu. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia może nastąpić na wniosek skarżącego, gdy wykonanie rozstrzygnięcia spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek w tym przedmiocie powinien zawierać uzasadnienie, w którym przedstawione zostaną okoliczności przemawiające za wstrzymaniem tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Powołanie się na te przesłanki nie może mieć jednak charakteru ogólnego, ale powinno wskazywać konkretne, indywidualne okoliczności sprawy uzasadniające wstrzymanie. Nie jest więc wystarczające dla udzielenia ochrony tymczasowej powtórzenie we wniosku treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., ale konieczne jest wskazanie konkretnych argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentacja powinna być spójna, poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę a tym samym i udzielenie ochrony tymczasowej (por. postanowienia NSA z dnia 2 października 2014 r., II OZ 1013/14 i II OZ 1009/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). W orzecznictwie podkreśla się również, iż przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadniające ewentualne wstrzymanie wykonania pozwolenia na budowę powinny zaistnieć po stronie skarżących jako wnioskodawców oraz po stronie innych uczestników postępowania, do których nie zalicza się jednak w tych przypadkach inwestorów. Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 12 czerwca 2008 r. w sprawie II OZ 588/08, nie może dojść do wstrzymania wykonania robót budowlanych tylko i wyłącznie na tej podstawie, że niepowetowana szkoda będzie groziła inwestorowi. Ten bowiem prowadzi roboty na własny koszt i ryzyko (vide także postanowienie z dnia 2 lipca 2012 r., II OZ 54/12, z dnia 12 stycznia 2012 r., II OZ 1361/11, dostępne w CBOSA). W kontekście powyższych uwag wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego decyzji nie mógł zostać uwzględniony. Przede wszystkim wnioskodawcy w żaden sposób nie uzasadnili żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Obszerna skarga zawiera liczne zarzuty dotyczące niezgodności z prawem kwestionowanego rozstrzygnięcia, które jednak nie mogą zostać potraktowane jako uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania prowadzone na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. ma bowiem charakter wpadkowy, a zatem nie ocenia się w nim legalności zaskarżonej decyzji ale to, czy jej wykonanie może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Stąd też zarzuty dotyczące: niezgodności z prawem dokumentacji budowlanej, niezgodności decyzji z wymaganiami określonymi w środowiskowych uwarunkowaniach, nieprawidłowości w zakresie monitoringu wód podziemnych, braku zakwalifikowania inwestycji do zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii, braku właściwej oceny w sprawie oddziaływania transgranicznego inwestycji, braku obowiązku ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, zmiany metod gospodarowania odpadów w stosunku do pierwotnej decyzji środowiskowej, nieuwzględnienie zastrzeżeń dotyczących opinii Inspektora Sanitarnego, niewłaściwej oceny w zakresie zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu, stwierdzony brak obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, naruszenie zasad wynikających z tzw. instrukcji kancelaryjnej (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej), przedwczesna realizacja przedsięwzięcia tj. zanim zostanie rozstrzygnięty przetarg dotyczący budowy instalacji regionalnej (skutkujące marnotrawieniem środków publicznych), a także zarzuty powierzchowności i wadliwości szeregu innych ustaleń – nie mogły skutkować wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem nie odwołują się wprost do przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Inaczej rzecz ujmując, zarzuty skargi dotyczące legalności kwestionowanego rozstrzygnięcia nie mogą zastąpić uzasadnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, bowiem – co jeszcze raz należy podkreślić - w postępowaniu wpadkowym sąd nie rozpatruje kwestii zgodności z prawem tegoż rozstrzygnięcia, ale ocenia skutki, jakie może ono wywołać w kontekście art. 61 § 3 p.p.s.a. i twierdzeń wnioskodawcy. Ocenić zatem należało, że skarżące S. nie wywiązało się należycie z ciążącego na nim obowiązku wykazania na czym konkretnie miałoby polegać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.), a więc jaka wysoce niekorzystna zmiana nastąpiłaby wskutek kontynuowania prac budowlanych. W szczególności nie podano czy ewentualna szkoda miałaby postać uszczerbku majątkowego czy niemajątkowego i w czym wyrażałyby się nieodwracalne skutki sfinalizowania budowy. W szczególności argument o marnotrawieniu środków publicznych nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem należy go zaliczyć do kategorii hipotetycznych szkód po stronie inwestora, te jednakże nie mogą doprowadzić do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie decyzji. Jak wyżej bowiem wskazano, inwestor kontynuując prace pomimo wiedzy o zaskarżeniu pozwolenia na budowę czyni to na własne ryzyko. Jeśli bowiem okaże się w wyniku rozpoznawania skargi, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem i sąd uwzględni skargę to wstrzyma wykonanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a. Jeszcze raz podkreślić jednak należy, że kontynuowanie realizacji inwestycji mimo ewentualności uwzględnienia skargi stanowi ryzyko inwestora oraz że na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji niedopuszczalne jest badanie – także hipotetycznie – legalności zaskarżonej decyzji. Sąd dostrzega, że charakter inwestycji i jej rozmiar, a także ewentualne skutki uruchomienia budzą obawy lokalnego społeczeństwa, w szczególności co do możliwości dalszego, niezakłóconego funkcjonowania i zachowania status quo co do takich elementów środowiska jak czyste powietrze, woda, zanieczyszczenie gruntu. Obawy te, pośrednio jedynie wynikające ze skargi, nie stanowią jednakże wystarczających podstaw do uwzględnienia wniosku w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji. Nadmienić na marginesie można w przeciwwadze do tychże obaw, że inwestor wskazuje z kolei na dochowanie najwyższej staranności przy projektowaniu inwestycji (np. wskazuje na zastosowanie wysokoskutecznego systemu oczyszczania spalin). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.