II SA/Bk 218/16

WyrokWSA w Białymstoku2016-07-05

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Andrzej Melezini, Jacek Pruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek o powierzchni zabudowy 49 m2, wybudowany w odległości około 30 m od linii brzegowej jeziora, może być uznany za tymczasowe zaplecze budowy, zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, czy też stanowi trwały obiekt budowlany, którego lokalizacja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sporny budynek, ze względu na swoje rozmiary, standard wykończenia, wyposażenie oraz lokalizację w strefie ochronnej jeziora, nie może być uznany za tymczasowe zaplecze budowy. Jest to trwały obiekt budowlany, którego budowa wymagała pozwolenia na budowę. Ponieważ pozwolenia takiego nie uzyskano, a lokalizacja obiektu jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, organy nadzoru budowlanego prawidłowo wydały nakaz rozbiórki.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego domku letniskowego z tarasami i przydomową oczyszczalnią ścieków. Twierdzili, że obiekt ten stanowi tymczasowe zaplecze budowy budynku gospodarczego i mieszkalnego, a jego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego uznały, że obiekt jest trwały, jego lokalizacja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (znajduje się w strefie ochronnej jeziora oraz w pasie ograniczającym lokalizację urządzeń do usuwania ścieków) i nakazały rozbiórkę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lipca 2016 r. sprawy ze skargi I. K. W.-S. i M. D. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Zaskarżoną w sprawie niniejszej decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. znak [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej jako PWINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej jako PINB) z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...], którą nakazano I. W. – S. i M. S. rozbiórkę samowolnie wybudowanego domku letniskowego wraz z zadaszonymi tarasami i przydomową oczyszczalną ścieków usytuowanych na działce nr [...] w miejscowości H. M. gm. S. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W prowadzonym od września 2015 r. postępowaniu legalizacyjnym PINB w S. w dniu 12 października 2015 r. przeprowadził na wskazanej wyżej działce nr [...] oględziny, w trakcie których ustalił, że w odległości około 30 m od jeziora H. wybudowany został budynek letniskowy o konstrukcji szkieletowej, parterowy, z poddaszem użytkowym, z dachem dwuspadowym pokrytym gontem drewnianym, posadowiony na fundamencie betonowym punktowym, wyposażony w instalację wodociągową, kanalizacyjną z odprowadzeniem do oczyszczalni ścieków z drenażem rozsączającym, z instalacją elektryczną, odgromową i monitoringiem. W poziomie parteru budynku wydzielono łazienkę i aneks kuchenny oraz kominek, w poziomie poddasza znajdują się dwa pokoje, w tym jeden z balkonem. Ściany wewnątrz domku wykończone są boazerią i płytkami ceramicznymi, zaś podłoga jest drewniana. Całe pomieszczenie parteru wyłożone jest czarną folią budowalną oraz znajdują się tam narzędzia budowlane (łopaty, taczki, meble drewniane). Na poddaszu znajdują się łóżka drewniane i szafa ubraniowa. Wymiary budynku to 5,40m x 5,40m, od strony południowej zadaszony taras posiada wymiary 1,60m x 7,0m, a taras od strony zachodniej 1,60m x 5,40m. W trakcie postępowania organ pierwszej instancji ustalił także, że według obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała nr XV/71/03 Rady Gminy Sejny z dnia 28 lutego 2011 r. wraz z obowiązującymi późniejszymi zmianami) na działce nr [...] obowiązuje 100 - metrowa strefa ochronna jeziora H., na której zakazano realizacji wszelkich trwałych obiektów budowlanych z wyłączeniem urządzeń infrastruktury technicznej, małej architektury i przystani wodnych ogólnodostępnych (§ 25 planu). Zgodnie zaś z § 38 planu w pasie szerokości 80 m od linii brzegowej jezior zabrania się lokalizacji wszelkich urządzeń służących do gromadzenia i usuwania ścieków. Organ pierwszej instancji ocenił, że lokalizacja domku letniskowego wraz z przydomową oczyszczalnią jest niezgodna z powyższymi zapisami planu miejscowego. Nie podzielił stanowiska inwestorów, jakoby domek letniskowy stanowił zaplecze socjalno – magazynowe dla prowadzonej na działce budowy budynku gospodarczego, a wcześniej dla budowy budynku mieszkalnego. Wskazał, że budowa budynku mieszkalnego trwała w okresie 25 września 2007 r. – 11 lutego 2014 r. (według zapisów dziennika budowy), zaś według oświadczenia pełnomocnika inwestorów złożonego podczas oględzin budynek letniskowy wybudowano w 2013 r., gdy prace przy budynku mieszkalnym były na ukończeniu (prace malarskie i zagospodarowanie terenu). Natomiast trwająca obecnie budowa budynku gospodarczego (na podstawie pozwolenia z dnia 31 grudnia 2013 r. i zawiadomienia o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych z dnia 13 lutego 2014 r.) jest zawansowana w niewielkim stopniu. Jak wskazał PINB, stanowisko inwestorów co do pełnienia przez domek letniskowy funkcji zaplecza budowy budynku gospodarczego jest próbą obejścia prawa, zwłaszcza że domek jest bogato wyposażony, zlokalizowany przy jeziorze i z widokiem na jezioro, służy celom rekreacyjnym i pozostaje bez związku z prowadzonymi robotami budowlanymi. Nadto sporny domek letniskowy jest oddalony około 110 m od budynku mieszkalnego i około 180 m od budynku gospodarczego, zaś z projektów zagospodarowania działki sporządzonych do projektów budowlanych tych budynków nie wynika, by teren ich budowy (art. 3 pkt 10 ustawy Prawo budowlane) obejmował teren z domkiem letniskowym. Tym samym nie można przyjąć, że domek letniskowy jest zapleczem budowy – obiektem przeznaczonym do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych (art. 29 ust. 1 pkt 24 ustawy Prawo budowlane). Końcowo organ pierwszej instancji wskazał, że jako wybudowany na terenie, na którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zakazuje wznoszenia obiektów budowlanych, sporny obiekt wraz z przydomową oczyszczalnią ścieków nie mógłby zostać zalegalizowany, bowiem jego lokalizacja jest niezgodna z przepisami planistycznymi. PINB stwierdził, że budowa domku letniskowego o powierzchni zabudowy łącznie z tarasami 49 m2 wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiada. Odwołanie od powyższej decyzji pierwszoinstancyjnej złożyli I. W. – S. i M. S., którzy w piśmie z dnia 11 grudnia 2015 r. zarzucili naruszenie: art. 28 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, że wybudowano samowolnie domek letniskowy, podczas gdy stanowi on obiekt tymczasowy przeznaczony do czasowego użytkowania w czasie realizacji budynku gospodarczego; art. 29 ust. 1 pkt 24 ustawy Prawo budowlane poprzez niezakwalifikowanie spornego obiektu według tego przepisu i błędne przyjęcie, że jest położony poza terenem budowy; art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.) poprzez niezebranie pełnego materiału dowodowego i błędne ustalenie, że przyłącze kanalizacyjne z obiektu tymczasowego jest odprowadzone do oczyszczalni ścieków z drenażem rozsączającym. Jak wyjaśnili odwołujący się, obiekt będący przedmiotem postępowania stanowił wcześniej zaplecze budowy budynku mieszkalnego (zawiadomieniem z dnia 18 marca 2014 r. poinformowano PINB o zakończeniu budowy tego budynku), a obecnie stanowi zaplecze budowy budynku gospodarczego (zawiadomieniem z dnia 13 lutego 2014 r. poinformowano PINB o planowanym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, które trwają do daty złożenia odwołania). Jak wskazali, pozwolenie na budowę budynku gospodarczego stało się ostateczne w dniu [...] lutego 2014 r. tj. przed zakończeniem prac budowalnych na budynku mieszkalnym. O funkcji spornego obiektu jako zaplecza budowy świadczy składowanie w nim narzędzi oraz pełnienie funkcji socjalnej i sanitarnej dla pracowników budowy, dojeżdżających na budowę około 650 km w zależności od planu robót. Wymagało to wyposażenia obiektu w niezbędne media. Nadto nie jest on trwale związany z gruntem, bowiem nie posiada fundamentów i jest przeznaczony do rozbiórki po zakończeniu realizacji budynku gospodarczego, zaś elementu trwałości nie można łączyć i wyprowadzać wyłącznie z cech estetycznych obiektu i jego wyposażenia. Zauważono, że zarówno pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i gospodarczego dotyczyły działki nr [...], dlatego nie można zasadnie twierdzić, jak czyni to PINB, że obiekt nie jest zlokalizowany na terenie budowy. Dodano, że od północnej strony działki znajduje się utwardzony dojazd umożliwiający organizację budowy, zatem odległość obiektu od budowanego budynku gospodarczego nie jest okolicznością wykluczającą tymczasowość. W uzupełnieniu odwołania sporządzonym przez pełnomocnika inwestorów (pismo z dnia 14 grudnia 2015 r.) dodatkowo zarzucono naruszenie: 1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. a). art. 48 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 24 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 48 ust. 1 do obiektu, którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę; b). art. 3 pkt 10 ustawy Prawo budowlane przez błędną wykładnię i przyjęcie, że teren budowy jest tożsamy z terenem objętym projektem zagospodarowania działki; 2. prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 77 § 1 w związku z art. 80 w związku z art. 7 k.p.a. przez dokonanie błędnych ustaleń, zgodnie z którymi: objęte nakazem rozbiórki obiekty nie są przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, a bogate wyposażenie budynku i jego usytuowanie w strefie ochronnej jeziora wskazuje, że powstał on bez związku z prowadzonymi na działce nr [...] robotami budowlanymi; wcześniejsze umorzenie decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. postępowania w sprawie, w której inwestor dokonał rozbiórki rozpoczętej budowy - dotyczyło obiektu usytuowanego w tym samym miejscu co obecnie objęty nakazem rozbiórki. W uzasadnieniu powyższych zarzutów wskazano, że o tymczasowości obiektu budowlanego stanowiącego zaplecze budowy w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 24 ustawy Prawo budowlane nie mogą przesądzać jego parametry techniczne, ale to przede wszystkim, czy funkcjonalnie jest związany z realizowaną budową. Pełnomocnik odwołujących się wskazał, że sporny budynek został zrealizowany w 2011 r., a nie jak wskazał kierownik budowy w trakcie oględzin – w 2013 r., nadto przyłącze kanalizacyjne z budynku zaplecza budowy prowadzi do szczelnego zbiornika a nie do przydomowej oczyszczalni ścieków i są to dwie różne kategorie obiektów, o czym świadczy § 38 ust. 1 pkt 3 i 4 uchwały z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Sejny. Podkreślono także brak trwałego związania z gruntem obiektu oraz to, że teren budowy nie jest pojęciem równoznacznym z terenem zagospodarowania działki wynikającym z projektu budowlanego. Zwrócono uwagę na ekonomiczne powody wykonania zaplecza budowy w kształcie zakwestionowanym przez organ nadzoru budowlanego (odległość między terenem inwestycji a miejscem prowadzenia działalności gospodarczej przez inwestorów). W kolejnym piśmie procesowym, z dnia 4 stycznia 2016 r., inwestor M. S. powtórzył zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego wskazane w poprzednich pismach stanowiących odwołanie oraz dołączył zdjęcie uzasadnienia wyroku w sprawie II OSK 2584/12, z którego – w jego ocenie – wynika, że sporny obiekt budowlany należy traktować jak zaplecze budowy. Zaskarżoną w sprawie niniejszej decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. PWINB utrzymał rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy. Ustalając stan faktyczny sprawy identycznie jak PINB oraz na podstawie zgromadzonego przez tenże organ materiału dowodowego, organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie istnieje możliwość zalegalizowania spornego obiektu, bowiem jego lokalizacja jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem PWINB, wzniesiony przez inwestorów w odległości około 30 m od linii brzegowej jeziora H. obiekt nie stanowi zaplecza budowy budynków: wcześniej zrealizowanego mieszkalnego (oddalonego o 110 m) a obecnie realizowanego gospodarczego (oddalonego o około 180 m od obiektu, którego budowa jest na wstępnym etapie – zdjęto humus). Nadto, w ocenie organu odwoławczego, przedmiotowy obiekt nie został zlokalizowany na terenie budowy ale na terenie działki nr [...], które to pojęcia nie są tożsame. Zatwierdzone projekty zagospodarowania działki do projektów budowlanych budynku mieszkalnego (z dnia [...] września 2006 r.) oraz budynku gospodarczego (z dnia [...] grudnia 2013 r.) nie obejmują pasa ochronnego jeziora, w którym to pasie znajduje się sporny obiekt. PWINB ustalił też, że to kierownik budowy określił, iż sporny obiekt znajduje się obok przydomowej oczyszczalni ścieków (odległość około 11 m), która z kolei jest oddalona od budynku mieszkalnego o około 140 m. Organ odwoławczy ocenił, że w stanie faktycznym sprawy znajduje zastosowanie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Skargę na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016 r. złożyli do sądu administracyjnego I. W. – S. i M. S. Zarzucili naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego tj. a). art. 48 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 24 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 48 ust. 1 do obiektu, którego budowa nie wymaga pozwolenia na budowę; b). art. 3 pkt 10 ustawy Prawo budowalne poprzez błędne przyjęcie, że teren budowy jest tożsamy z terenem objętym projektem zagospodarowania działki; 2. przepisów prawa procesowego tj. a). art. 77 § 1 w związku z art. 80 w związku z art. 7 k.p.a. poprzez ustalenie, że sporne obiekty budowlane są domkiem letniskowym i przydomową oczyszczalnią ścieków a nie obiektami zaplecza budowy; b). art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do większości zarzutów odwołania. W uzasadnieniu powyższych zarzutów skargi podtrzymano dotychczas prezentowane stanowisko o służebnej wobec prowadzonej budowy budynku gospodarczego (i wobec zakończonej budowy budynku mieszkalnego) roli obiektów objętych nakazem rozbiórki, spośród których obiekt zaplecza magazynowo – socjalnego zrealizowano w 2011 r. Wskazano, że umożliwiają one prowadzenie prac budowlanych. Nadto wywiedziono, że teren budowy obejmuje również obszar zajmowany przez urządzenia zaplecza budowy, a teoretycznie może nawet obejmować teren działki sąsiedniej wobec obszaru inwestycji. Tymczasem, zdaniem Skarżących, w przedmiotowej sprawie zawężająco zinterpretowano pojęcie terenu budowy, co jest niezgodne z prawem. Podkreślono, że to do inwestorów należy wskazanie terenu zaplecza budowy i mogą to oni uczynić, jak w sprawie niniejszej, zgodnie z istniejącym bądź planowanym zagospodarowaniem terenu (urządzonym zielonym terenem rekreacyjnym, terenem golfowym, kortem tenisowym, boiskiem do siatkówki a także połączeniem komunikacyjnym wzdłuż północnej granicy działki). Wskazali, że błędnie przyjęto, iż przydomowa oczyszczalnia ścieków znajduje się obok obiektu objętego rozbiórką, podczas gdy ścieki z niego są odprowadzane do szczelnego, prefabrykowanego z tworzyw sztucznych, wybieralnego zbiornika przeznaczonego do rozbiórki po zakończeniu budowy. Oczyszczalnia znajduje się zaś około 140 m od spornego obiektu. Podkreślili czasowy charakter objętego rozbiórką obiektu oraz jego funkcjonalny związek z prowadzonymi na działce budowami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest charakter wzniesionych na działce nr [...] w miejscowości H. M. gm. S. obiektów budowlanych. Organy nadzoru budowlanego oceniły, że samowolnie – bez pozwolenia na budowę - zrealizowano "domek letniskowy z przydomową oczyszczalnią ścieków". Jak twierdzą Skarżący, nie jest to domek letniskowy a budynek tymczasowy stanowiący zaplecze budowy wraz przyłączem kanalizacyjnym odprowadzającym ścieki do szczelnego zbiornika na ścieki. Zdaniem Sądu, zaakceptować należy stanowisko organów nadzoru budowlanego, którego konsekwencją było wdrożenie procedury legalizacji samowoli budowlanej z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), dalej jako p.b. Jak twierdzą inwestorzy, sporny obiekt powstał w 2011 r. W trakcie oględzin w dniu 12 października 2015 r. kierownik budowy budynku gospodarczego M. Z. oświadczył, że obiekt powstał w 2013 r. Zgodnie z przepisami p.b. zarówno w 2011 r. jak i w 2013 r. bez pozwolenia na budowę można było zrealizować wyłącznie budynki gospodarcze o powierzchni zabudowy maksymalnie do 35 m2 (art. 29 ust. 1 pkt 1a, pkt 2, pkt 4, pkt 6 i pkt 13 p.b. według Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm. oraz według Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm), spełniające funkcje związane z produkcją rolną, położone w rodzinnych ogrodach działkowych, stanowiące zaplecze utrzymania linii kolejowych, przeznaczone na potrzeby gospodarki leśnej, przy czym niektóre z nich można było zrealizować na podstawie zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 1). W sprawie zaś niniejszej organ nadzoru budowlanego ustalił, a Skarżący tej okoliczności nie podważyli, że powierzchnia zabudowy spornego budynku z dwoma tarasami wynosi 49 m2. Miał zatem do jego realizacji zastosowanie przepis art. 28 ust. 1 p.b., zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Niespornie takiego pozwolenia nie przedstawiono, zatem prawidłowo postępowanie legalizacyjne toczyło się na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. i wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia normy wynikającej z tego przepisu. Skarżący wywodzili, że pozwolenie nie było konieczne, bowiem budynek z tarasami odpowiada charakterystyce budynku tymczasowego z art. 29 ust. 1 pkt 24 p.b. tj. obiektu przeznaczonego do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonego na terenie budowy. Wypada dodać, że przepis ten pozostaje niezmieniony co najmniej od 2011 r., czyli od prawdopodobnej budowy spornego obiektu. Kwalifikacji forsowanej przez inwestorów nie sposób jednak zaakceptować. Co prawda data wzniesienia spornego budynku (2011 r. lub 2013 r.) pokrywa się z okresem prowadzenia na działce nr [...] (wcześniej nr [...]) robót budowlanych przy realizacji najpierw budynku mieszkalnego (pozwolenie na budowę z dnia [...] września 2006 r., a realizacja – według dziennika budowy – od 25 września 2007 r. do 11 lutego 2014 r., przy czym w dniu 13 lutego 2014 r. zawiadomiono o zakończeniu budowy), a następnie budynku gospodarczego (pozwolenie na budowę z dnia [...] grudnia 2013 r., które stało się ostateczne w dniu 6 lutego 2014 r., zaś w dniu 13 lutego 2014 r. zawiadomiono o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych), to jednak w tym akurat przypadku brak jest podstaw do ustalenia, że sporny obiekt jest położony na terenie budowy i pozostaje z budową funkcjonalnie związany. Zgodnie z art. 3 pkt 10 p.b. terenem budowy jest przestrzeń, w której prowadzone są roboty budowlane wraz przestrzenią zajmowaną przez urządzenia zaplecza budowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że teren budowy to teren w obszarze nieruchomości przeznaczonej na cele budowlane dla danego inwestora, na którym mogą znajdować się urządzenia zaplecza budowy. Teren budowy jest zatem pojęciem węższym niż obszar nieruchomości przeznaczonej na cele budowlane. Nadto, aby zidentyfikować czy określone urządzenie (obiekt) jest urządzeniem zaplecza budowy, należy zbadać jego związek funkcjonalny z budową tzn. czy urządzenie zaplecza budowy jest całkowicie wykorzystane na cele budowy. Brak takiego wyłącznego związku i wykorzystywanie obiektu na cele inne niż jako zaplecze budowy wyklucza możliwość uznania go za urządzenie zaplecza budowy (vide wyroki z dnia 9 maja 2016 r., II SA/Bk 180/15, z dnia 2 listopada 2011 r., II SA/Bd 923/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, trafnie organy nadzoru budowlanego ustaliły, że sporny budynek nie pełni roli zaplecza budowy. Przede wszystkim brak jest podstaw do ustalenia, że był on położony i nadal jest położony na terenie zakończonej budowy budynku mieszkalnego i trwającej budowy budynku gospodarczego. Jak trafnie wskazały organy nadzoru budowlanego, projekt zagospodarowania działki do projektu budowlanego budynku mieszkalnego posiada wyraźnie oznaczony teren budowy (k. 41 akt adm. I instancji – linie łączące litery ABCDEF) niesięgający fragmentu działki nr [...] (poprzednio nr [...]) ze spornym budynkiem z dwoma tarasami. Z projektu zagospodarowania działki nr [...] sporządzonym na potrzeby realizacji budynku gospodarczego (k. 43 akt adm. I instancji) wynika zaś, że budynek gospodarczy został usytuowany po przeciwnej stronie działki niż sporny budynek z tarasami, zatem odległość między nimi jest jeszcze większa niż między budynkiem spornym z mieszkalnym. Jak ustaliły nadto organy nadzoru budowlanego, między spornym obiektem a budynkiem mieszkalnym odległość wynosi około 110 m, a między spornym obiektem a budynkiem gospodarczym – około 180 m. Także w żadnym z wyżej wymienionych projektów zagospodarowania terenu nie uwzględniono i nie uwidoczniono przestrzeni mającej być zajętą przez sporne urządzenia zaplecza budowy. Uzasadnione jest zatem ustalenie, że położenie objętych rozbiórką obiektów wykracza poza teren budowy. Nie bez znaczenia dla kwalifikacji budynku z tarasami jest również jego wygląd. Co prawda zgodzić się należy ze stanowiskiem NSA zawartym w wyroku z dnia 21 marca 2014 r. w sprawie II OSK 2584/12, że osoba wykonująca roboty budowlane na czas ich trwania ma prawo mieszkać w dobrych warunkach i żaden przepis prawa nie określa, jakie wyposażenie ma mieć obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, to jednak materiał zdjęciowy w sprawie niniejszej wskazuje, że sporny budynek nie spełnia wyłącznie roli pomieszczenia socjalnego (zaplecza budowlanego). Wysoki standard jego wykończenia tak na zewnątrz jak i wewnątrz, wyposażenie w media, zrealizowanie tarasów, odległość od jeziora (około 30 m) oraz wykonanie indywidualnie dla tego budynku instalacji odprowadzającej ścieki wskazują, że pełni on przede wszystkim funkcje letniskowe. W takiej sytuacji okresowe wykorzystywanie go dla pracowników budowlanych jako pomieszczenie sypialne czy socjalne nie może przesądzać o tym, że obiekt jest zapleczem budowy w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 24 p.b. Oceny tej nie może zmienić istnienie, jak wskazują Skarżący, utwardzonej nawierzchni prowadzącej do budynków mieszkalnego i realizowanego gospodarczego oraz to, że w spornym obiekcie składowane są narzędzia służące pracownikom realizującym budowę. Okoliczność ułatwionego skomunikowania spornego obiektu z terenem prowadzonej budowy oraz fakt przechowywania w nim narzędzi czy zasłonięcie czarną folią wyposażenia obiektu nie przesądza, że służy on wyłącznie jako zaplecze budowy. Zdaniem Sądu, całokształt okoliczności przemawia przeciwko uznaniu spornego budynku za położony na terenie budowy obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych i (art. 29 ust. 1 pkt 24 p.b.). To zaś oznacza, że konieczne było uzyskanie pozwolenia na jego budowę na podstawie art. 28 ust. 1 p.b., a brak tegoż zobowiązywało organy nadzoru budowlanego do zastosowania art. 48 ust. 1 p.b. Dopuszczalność legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę uzależniona jest m.in. od zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 2 pkt 1 p.b.). W sprawie niniejszej działka nr [...] wraz ze spornym obiektem znajduje się na terenie objętym uchwałą Rady Gminy Sejny nr XV/71/03 z dnia 19 grudnia 2003 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Sejny (Dz. Urz. Woj. Podl. nr 135, poz. 2930 ze zm.). W § 25 ust. 1 tej uchwały ustalono strefy ochronne jezior w odległości nie mniejszej niż 100 m od linii brzegowej lub w odległości wyznaczonej na rysunkach planu w skali 1 : 5000. Jak wskazały organy nadzoru budowlanego, ponieważ teren działki nr [...] nie został objęty rysunkiem planu w skali 1:5000, to obowiązuje na nim 100 – metrowa strefa ochronna jeziora, na której m.in. zabroniono wznoszenia wszelkich trwałych obiektów budowlanych z wyłączeniem urządzeń infrastruktury technicznej, małej architektury i przestani wodnych ogólnodostępnych (§ 25 ust. 2 pkt 1 uchwały). Bezspornie ustalono w sprawie niniejszej, że budynek letniskowy znajduje się w odległości mniejszej niż 100 m od linii brzegowej jeziora H. (około 30 m). Trafnie również organy ustaliły, że dotyczy go zakaz z § 25 ust. 2 pkt 1, bowiem nie będąc obiektem przeznaczonym do czasowego użytkowania w okresie prowadzenia robót budowlanych, jest obiektem nie tymczasowym a trwałym. O trwałości obiektu budowlanego może świadczyć wiele elementów, w tym konstrukcja, stabilność, rodzaj użytych do jego wzniesienia wyrobów budowlanych, ciężar, sposób posadowienia w terenie, związanie z gruntem. Zauważyć należy, że w szczególności dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów czy wielkość zagłębienia w gruncie, ale to, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć całą konstrukcję. Tym samym o związaniu z gruntem nie decyduje ani metoda, ani sposób tego związania, ale to, czy wielkość obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (vide wyroki NSA z dnia 23 czerwca 2006 r., II OSK 923/05 oraz z dnia 1 października 2009 r., II OSK 1461/08, CBOSA). Powyższe warunki trwałości obiektu budowlanego, w tym trwałości jego związania z gruntem należy uznać w sprawie za spełnione. Co prawda sporny domek letniskowy nie posiada wkopanych i związanych z podłożem fundamentów, jednakże jego konstrukcja, waga, rozmiary oraz stabilność (widoczne na materiale zdjęciowym) przesądzają, że jest on w stanie przez długi czas oprzeć się warunkom atmosferycznym. Zauważyć nadto należy, że według oświadczenia inwestorów sporny budynek znajduje się na terenie działki nr [...] od 2011 r., jest – jak widać na zdjęciach – użytkowany, posiada wyposażenie umożliwiające długotrwałe w nim przebywanie, co świadczy o zapewnieniu stabilności i bezpieczeństwa konstrukcji. Tym samym jest to obiekt budowlany trwały a nie tymczasowy, czyli przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowalny niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe (art. 3 pkt 5 p.b.). Zdaniem Sądu, trafnie organy nadzoru budowlanego wykazały, że sporny domek letniskowy nie posiada cech tymczasowego obiektu budowlanego w powyższym rozumieniu, w tym nie stanowi urządzenia zaplecza budowy w rozumieniu art 29 ust. 1 pkt 24 p.b., który jest rodzajem tymczasowego obiektu budowlanego. Jest zatem obiektem trwałym objętym zakazem wznoszenia w strefie ochronnej obejmującej pas szerokości 100 m od linii brzegowej jeziora H. (§ 25 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 uchwały Rady Gminy Sejny nr XV/71/03). Zaakceptować również należy objęcie orzeczonym w zaskarżonej decyzji nakazem rozbiórki obiektu połączonego ze spornym domkiem letniskowym, służącego do odprowadzania ścieków. W protokole oględzin z dnia 12 października 2015 r. został on opisany jako "przydomowa oczyszczalnia drenażowa", w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji jako "oczyszczalnia ścieków z drenażem rozsączającym", w oświadczeniu kierownika budowy z dnia 5 grudnia 2015 r. jako szczelny zbiornik, do którego prowadzi ze spornego budynku przyłącze kanalizacyjne, zaś zdaniem Skarżących przyłącze kanalizacyjne wyprowadzone ze spornego obiektu (jak ustaliły organy domku letniskowego) prowadzi do szczelnego zbiornika na ścieki. Niezależnie od sposobu nazwania tego obiektu niewątpliwie pełni on rolę zagospodarowania ścieków bytowych przez ich zgromadzenie i następnie wywiezienie (jeśli stanowi szczelny zbiornik na ścieki) lub też przez oczyszczenie (jak ustalił organ). Nadto jest zlokalizowany w odległości około 11 m od domku letniskowego (w kierunku drogi), co oznacza, że znajduje się w odległości mniejszej niż 80 m od linii brzegowej jeziora (odległość domku letniskowego od jeziora wynosi około 30 m). Zgodnie zaś z § 38 ust. 8 uchwały Rady Gminy Sejny nr XV/71/03 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Sejny zabrania się lokalizacji wszelkich urządzeń służących do gromadzenia i usuwania ścieków bytowych w pasie szerokości 80 m od linii brzegowej jezior. Niezależnie zatem od tego, jak wskazują Skarżący, że w ustępach poprzedzających § 38 rozróżnia się szczelne zbiorniki na ścieki i przydomowe oczyszczalnie ścieków (ust. 4, 5 i 6) dopuszczając ich lokalizację, to przepisy te mogą dotyczyć wyłącznie terenów położonych dalej niż 80-metrowy pas gruntu mierzony od linii brzegowej jeziora. W tym bowiem pasie lokalizacja obydwu tych kategorii obiektów służących gospodarce ściekowej jest zakazana. Tym samym również w sprawie niniejszej nie jest możliwe zalegalizowanie obiektu połączonego przyłączem kanalizacyjnym z objętym nakazem rozbiórki domkiem letniskowym. Bezpodstawne pozostają również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów procesowych tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jak też art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a. Zdaniem Sądu, organy ustaliły wszystkie okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, zgromadziły materiał dowodowy, z którego wynikają podjęte ustalenia, bez naruszenia prawa go przeanalizowały i dokonały prawidłowej subsumcji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wyjaśnienie przepisów prawa, które zastosowano, jak też zawiera uzasadnienie faktyczne, odpowiada więc standardom z art. 107 § 3 k.p.a. Zauważyć należy, że uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji porusza wszystkie istotne w sprawie kwestie, a tym samym stanowi ustosunkowanie się do zarzutów odwołania. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło