II SA/Bk 286/13

WyrokWSA w Białymstoku2013-12-13

Skład orzekający: Marek Leszczyński, Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego, ale osoba ta nie podjęła skutecznych środków prawnych w celu powrotu do lokalu lub przywrócenia prawa do jego posiadania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli pierwotne opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, trwałe przeniesienie centrum życiowego poza miejscem zameldowania, bez podejmowania czynności prawnych zmierzających do odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu. Instytucja zameldowania ma charakter rejestrowy i nie wpływa na prawa do lokalu ani na inne postępowania, a brak zameldowania nie wywołuje nieodwracalnych skutków.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. S. na decyzję Wojewody P. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza K. o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego. Skarżąca opuściła lokal w K. w 2008 r. z powodu trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej, a następnie rozwiodła się z mężem. Obecnie mieszka i pracuje w Warszawie. Organy administracji uznały, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny, mimo że skarżąca twierdziła, iż nie opuściła go dobrowolnie i nie miała możliwości powrotu z uwagi na obecność byłego męża i nowej właścicielki. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zawiadomienia o oględzinach lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi J. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę [...] zł ([...]) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej D. S. wykonane na zasadzie prawa pomocy. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia [...] grudnia 2012 r. (znak: [...]) orzekającą o wymeldowaniu D. S. z pobytu stałego w lokalu przy ul. B. 22 w K.. Decyzja Wojewody P. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2011 r. A. M. zwróciła się do Urzędu Miejskiego w K. o wymeldowanie z lokalu nr [...] przy ul. B. w K. D. S. i jej córki S. V., albowiem S. V. od jesieni 2008 r., a D. S. od maja 2009 r. nie mieszkają pod niniejszym adresem, a przebywają w Warszawie, gdzie posiadają adres tymczasowego zameldowania i podjęły pracę zarobkową. Przedmiotowy lokal stanowił własność M. S., który aktem notarialnym z dnia [...] października 2010 r. przeniósł jego własność w drodze darowizny na swoją bratanicę A. M. Do akt administracyjnych przedłożono kopię wyroku Sądu Apelacyjnego w B. z dnia [...] listopada 2012 r., sygn. akt [...], z którego wynika, że wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] października 2011 r. w sprawie IC 1576/10 orzeczono rozwód pomiędzy M. S. i D. S. (k. [...] akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. (znak: [...]) Burmistrz K. orzekł o wymeldowaniu D. S. z pobytu stałego w lokalu przy ul. B. 22 w K.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dom mieszkalny przy ul. B. [...] w miejscowości K. jest własnością A. M., która mieszka w nim razem z mężem, córką i stryjem M. S. Z wyjaśnień zaś złożonych przez D. S. wynika, że opuściła ona ww. miejsce zamieszkania, ponieważ zmusiła ją do tego sytuacja materialna, jednakże do K. przyjeżdża w dni wolne od pracy. Podczas jej nieobecności, mąż M. S. złożył pozew o rozwód oraz wraz z nową właścicielką wymienił zamki w drzwiach, a wspólne zamieszkiwanie z nimi jest ponadto niemożliwe z uwagi na powierzchnię użytkową lokalu. Organ podniósł, że w wyniku przeprowadzonych dnia [...] listopada 2011 r. oględzin ustalono, że spośród trzech pokoi znajdujących się w przedmiotowym lokalu jeden użytkuje M. S., a dwa pozostałe zamieszkuje właścicielka lokalu A. M. wraz mężem i córką. Nie stwierdzono w lokalu rzeczy osobistych D. S., a te które pozostawiła są przechowywane w budynku gospodarczym w celu ich ewentualnego odbioru przez stronę. Ponadto A. M. oświadczyła, że skarżąca pomimo kilkukrotnej obecności w K. nie pojawiła się w przedmiotowym lokalu od około 7 miesięcy. Także przesłuchany w charakterze świadka M. S. zeznał, że żona opuściła lokal dobrowolnie ok. 2 lat temu, ponieważ wyjechała do W. w celu podjęcia tam pracy i pomocy córce. Wobec powyższych ustaleń organ stwierdził, że D. S. nie mieszka pod przedmiotowym adresem i nie ma zamiaru powrotu pod adres zameldowania. Od 3 lat mieszka w W. i tam też pracuje, nie dokonując zameldowania w nowym miejscu zamieszkania. Opuszczenie miejsca pobytu wynikało z rozpadu jej związku małżeńskiego z M. S., trudnej sytuacji materialnej i braku możliwości znalezienia pracy w K.. Sama skarżąca zeznała też, że nie widzi możliwości ponownego zamieszkania w przedmiotowym lokalu, min. z tego powodu, że mieszka tam jej były mąż i nowa właścicielka domu. D. S. uzależnia także zgodę na wymeldowanie od kwestii rozliczeń między nią, a byłym mężem, a podobne żądania wysuwa także wobec nowej właścicielki. W ocenie organu niniejsze żądania i warunki świadczą o tym, że D. S. nie ma zamiaru wracać pod adres zameldowania. Warunkowanie zgody na wymeldowanie jest zaś działaniem, które w ocenie organu uwiarygodnia fakt dobrowolnego (w sensie dorozumianym) opuszczenia lokalu. Z zeznań stron i zgromadzonych dokumentów wynika również, że ten stan jest trwały, ponieważ opuszczając przedmiotowy lokal zerwała ona wszelkie związki z tym lokalem i jednocześnie założyła w nowym miejscu ośrodek swoich osobistych i majątkowych interesów, o czym m.in. świadczy fakt, że wniosek o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego złożyła w M. Urzędzie Wojewódzkim. Odwołanie ww. decyzji złożyła D. S. podnosząc, że lokalu w K. nie opuściła dobrowolnie. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że odwołująca pod przedmiotowym adresem nie zamieszkuje, ani nie przebywa. Organ wskazał, że trudna sytuacja rodzinna (tj. zachowanie byłego męża odwołującej – M. S.), która doprowadziła do opuszczenia ww. lokalu, jest także przesłanką świadczącą o dobrowolnym charakterze wyprowadzenia się. Organ podkreślił, że w W. znajduje się centrum spraw życiowych odwołującej, zaś zameldowanie w przedmiotowym lokalu jest jej potrzebne z przyczyn formalnych, takich jak praca, czy ubieganie się o stwierdzenie obywatelstwa polskiego. Niedopuszczalne jest zaś, wykorzystywanie instytucji zameldowania w innym celu niż potwierdzenie pobytu pod określonym adresem. Odnosząc się do braku dobrowolności w opuszczeniu przedmiotowego lokalu, organ także wyjaśnił, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana w lokalu została do niego niedopuszczona, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu lub zastosowane środki prawne okazały się nieskuteczne W niniejszej sprawie zaś pomimo podjęcia przez D. S. takowych działań, odmówiono wszczęcia dochodzenia w sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, organ II instancji stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka opuszczenia, bez wymeldowania się, dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu art. 15 ust. 2 wskazanej ustawy. Odnosząc się zaś do podniesionej w odwołaniu kwestii dotyczącej nie zawiadomienia odwołującej o oględzinach lokalu w K. organ wskazał, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji odwołująca zapoznała się materiałem dowodowym nie wnosząc do niego żadnych uwag. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem D. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zaskarżając ww. decyzję, której zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: obrazy art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 68 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 79 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie argumentacji skarżącej, uniemożliwienie jej aktywnego udziału w istotnych dla niej czynnościach postępowania, w tym sporządzeniu protokołu z oględzin lokalu (brak zawiadomienia). Ponadto zarzucono subiektywną, a nie obiektywną ocenę zebranego częściowo materiału dowodowego. Ponadto skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania dotyczących obligatoryjnego zawieszenia postępowania przez organ w przypadku konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd, poprzez wyrażenie własnej opinii w sprawie przed wydaniem wyroku w sprawie o podział majątku wspólnego skarżącej będącej nadal w toku. W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji z powodu wskazanego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko uprzednio zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest natomiast według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres tej kontroli wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Podkreślenia przy tym wymaga, że uszczegółowieniem zasady niezwiązania sądu granicami skargi jest przepis art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Działania takie służyć mają bowiem zapewnieniu ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy, czyli stworzenia takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona decyzja Wojewody P. z dnia [...] lutego 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia [...] grudnia 2012 r., która orzekła o wymeldowaniu D. S. z pobytu stałego w lokalu przy ul. B. 22 w K.. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, dalej: "ustawa"). Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Z kolei w myśl ust. 2 powołanego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie są aktami rejestracji danych dotyczących pobytu danej osoby w określonym lokalu bądź ustania tego pobytu w dotychczasowym miejscu. W myśl przepisu art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamieszkanie powinno łączyć się ze skoncentrowaniem w tym lokalu centrum życiowego danej osoby. Zatem przyjąć należy, że miejscem stałego pobytu danej osoby jest te miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 600/05). W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest jednolity pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Jeżeli zatem strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu, np. wobec wymiany zamków w drzwiach, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2003 r., sygn. akt V SA 2323/02 oraz wyrok NSA z dnia 17 września 2003 r., sygn. akt V SA 402/03). W doktrynie podniesiono natomiast, że obok przesłanki dobrowolności przy opuszczeniu lokalu w grę może także wchodzić opuszczenie wynikające z czynności organu opartych na prawie (np. wykonanie w drodze postępowania egzekucyjnego orzeczenia sądowego nakazującego opuszczenie lokalu) – por. Grażyna Zalas: Ewidencja ludności. Decyzje administracyjne w orzecznictwie sądowym (wybrane zagadnienia). Teza nr 2. Casus.1999.4.16. Podobne stanowisko reprezentowane jest także w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych. Na równi z dobrowolnością należy traktować te sytuacje, w których dotychczas zameldowany, nie ma prawa przebywania w lokalu, w którym nastąpiło jego zameldowanie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1548/11). Nie przebywanie w miejscu stałego zameldowania w związku z utratą uprawnień do przebywania (wyrok eksmisyjny) jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy i uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej na podstawie art. 15 ust. 2 ww. ustawy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 655/11). Opuszczenie lokalu mieszkalnego wskutek wykonania wyroku nakazującego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy uzasadniającym wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby eksmitowanej (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 526/11). Podkreślenia jednak wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych funkcjonuje jednocześnie pogląd, że gdy opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek przeszkód stawianych przez jego właściciela (współwłaściciela), to o dobrowolnym opuszczeniu lokalu w rozumieniu powołanego przepisu można mówić także wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, umożliwiających powrót do lokalu, lub gdy podjęte środki okazały się nieskuteczne (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 958/12). Jeżeli osoba, której posiadanie lokalu przywrócono wyrokiem sądu pomimo upływu znacznego czasu od momentu, w którym wyrok ten mógł być wyegzekwowany, do lokalu tego nie powraca i nie czyni żadnych starań, by do niego powrócić, to takie zachowanie można ocenić jako dobrowolne i trwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 427/12). Za równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy należy uznać sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana, która nie jest dopuszczona do korzystania z lokalu, nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót lokalu. Nie ma przy tym decydującego znaczenia fakt, że w lokalu, którego dotyczy postępowanie, pozostały rzeczy stanowiące osobistą własność skarżącego lub należące do majątku dorobkowego małżonków. Ewentualny spór o prawo własności tych przedmiotów i żądanie ich wydania mógłby rozstrzygnąć sąd powszechny w odpowiednim postępowaniu. Fakt pozostawienia takich rzeczy nie przesądza jednak o istnieniu - czy też barku - przesłanek z art. 15 ust. 2 powołanej ustawy do wymeldowania osoby, która opuściła stałe miejsce zamieszkania (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2122/11). Tylko skuteczne wykorzystanie przez stronę skarżącą przysługujących jej środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego władztwa w stosunku do lokalu może skutkować uznaniem, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i co za tym idzie, brak jest podstaw do wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 960/12). Jeżeli osoba, której posiadanie lokalu przywrócono wyrokiem sądu pomimo upływu znacznego czasu od momentu, w którym wyrok ten mógł być wyegzekwowany, do lokalu tego nie powraca i nie czyni żadnych starań, by do niego powrócić, to takie zachowanie można ocenić jako dobrowolne i trwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 427/12). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że D. S. opuściła miejsce stałego zameldowania przy ulicy B. 22 w K. trwale i dobrowolnie. W sprawie bezsporne jest, że skarżąca opuściła przedmiotowy lokal w 2008 r. i od tej pory stale przebywa w Warszawie razem z córką. Przyczyną opuszczenia lokalu były nieporozumienia z byłym mężem. W dniu [...] października 2011 r. orzeczono rozwód pomiędzy skarżącą i jej mężem i obecnie toczy się postępowanie o podział majątku wspólnego. Sama skarżąca wskazuje, że w przedmiotowym lokalu nie mogłaby w tej chwili zamieszkać, bo oprócz jej byłego męża przebywa tam jeszcze obecna właścicielka (wnioskodawczyni) ze swoją rodziną. Badając argumenty podniesione przez skarżącą w skardze można dojść do przekonania, że łączy ona kwestię zameldowania w przedmiotowym lokalu z podziałem majątku wspólnego oraz kwestią związaną z ubieganiem się o obywatelstwo. W tym celu wnosiła o zawieszenie postępowania administracyjnego zarówno przed organami, jak i o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na etapie postępowania przed Sądem. W obu przypadkach wnioski te nie zostały uwzględnione. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający zażalenie skarżącej na postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 2 lipca 2013 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazał, że zameldowanie ma jedynie charakter rejestrowy i służy aktualizacji oraz doprowadzeniu do zgodności miejsca zamieszkania z miejscem zameldowania. Skarżąca mieszkając w W. posiada zatem adres zamieszkania, który pozwala jej kontaktować się z pracodawcą, urzędami i sądami. Nie jest zatem prawdą, że brak zameldowania wywoła w odniesieniu do skarżącej jakieś nieodwracalne skutki. Sąd w składzie niniejszym podziela w pełni argumentację przedstawioną w cytowanym orzeczeniu. Kwestia zameldowania skarżącej w przedmiotowym lokalu nie ma żadnego przełożenia na trwające postępowania. Zresztą, co nie jest kwestionowane, właścicielem tego mieszkania nie jest już obecnie były mąż skarżącej, tylko wnioskodawczyni A. M.. W ocenie Sądu, zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w ustalonym stanie faktycznym obowiązujące przepisy prawa dostarczyły podstaw do wymeldowania skarżącej z miejsca pobytu stałego. Kwestie dotyczące dobrowolności opuszczenia lokalu przez skarżącą należy bowiem rozważać w aspekcie długości okresu opuszczenia przedmiotowego lokalu, skoncentrowania spraw życiowych i zawodowych poza miejscem pobytu stałego oraz faktu niepodjęcia przysługujących środków prawnych w celu przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do mieszkania. Sąd w obecnym składzie w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r. (sygn. akt II OSK 352/07) zgodnie z którym, nawet ustalenie w dacie orzekania o wymeldowaniu, że sama przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, to jednak następne trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła. W ocenie Sądu, taki stan faktyczny miał miejsce w przedmiotowej sprawie. Należy mieć przy tym na uwadze, że o ocenie charakteru opuszczenia lokalu decyduje nie tyle sama deklaracja strony, ale okoliczności faktyczne i dowody wskazujące na rzeczywisty jej zamiar. Wyrażenie jedynie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do współposiadania lokalu, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Wyjaśnić tez należy, że wskazywana przez skarżącą okoliczność rozliczeń finansowych z byłym mężem i w związku z tym potrzeba zameldowania na pobyt stały w przedmiotowym lokalu również nie zasługuje na uwzględnienie. Wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw do lokalu (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 824/11). Niezasadne są, w ocenie Sądu, zarzuty skarżącej podniesione w skardze odnośnie naruszenia szeregu przepisów postępowania, w tym art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 68 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 79 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organy bowiem bardzo szczegółowo wyjaśniły stan faktyczny i poczyniły na tej podstawie prawidłowe ustalenia. Umożliwiły także skarżącej zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i zapewniły jej czynny udział w trwającym postępowaniu. Przed wydaniem decyzji umożliwiły także wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Fakt braku powiadomienia skarżącej o terminach oględzin i uniemożliwienie jej wzięcia udziału w tych oględzinach, chociaż stanowi naruszenie przepisów postępowania, to jednak w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Skarżąca nie wykazuje bowiem, w jaki sposób jej udział w oględzinach mógłby zmienić stan faktyczny lub prawny sprawy. Z przyczyn wskazanych już wyżej, niezasadny jest także zarzut skarżącej odnośnie odmowy zawieszenia przez organy postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowania o podział majątku wspólnego oraz postępowania w sprawie ubiegania się o przyznanie obywatelstwa. Zdaniem Sądu, postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały także prawidłowo zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 19 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461, j.t.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło